Ở Hiền Gặp Lành

Bửu Uyển (*)

Từ lúc c̣n học Trung học, tôi đă thích nghề dạy học, thích được tiếp xúc, gần gũi với các em học sinh. Nhưng số phận lại không cho tôi đậu vào trường Sư Phạm, mà lại đậu vào trường Quốc Gia Hành Chánh.
            Sự  yêu thích nghề dạy học cứ theo đuổi tôi, ngay cả khi tôi đă là một viên chức hành chánh. Năm 1967, tôi được bổ nhiệm làm Phó Quận Trưởng quận Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên. Sự yêu thích được dạy học đă thúc đẫy tôi làm đơn gởi đến Ty Giáo Dục tỉnh Thừa Thiên, sau khi được sự chấp thuận của Trung Tá Quận Trưởng Ty Giáo Dục Thừa Thiên đă đồng hóa văn bằng Tốt Nghiệp Quốc Gia Hành Chánh của tôi với văn bằng Cử Nhân. Và họ sắp xếp cho tôi dạy Công Dân Giáo Dục lớp Đệ Tứ và Quốc Văn lớp Đệ Ngũ tại trường Trung Học Phú Lộc. Tôi thỏa măn với ước nguyện của ḿnh là được sống và sinh hoạt với các em học sinh tươi trẻ. Tôi chăm chỉ giảng dạy và rất thương mến các em. Số học sinh của tôi vào khoảng 5, 6 chục em, cả nam lẫn nữ. Trong số các nam sinh lớp Đệ Tứ, tôi mến em Liêm nhất. Em thông minh, tánh t́nh hiền ḥa, các bạn trong lớp ai cũng mến em.
            Một hôm, khi đi quan sát ở ấp Ḥa Mậu, thuộc xă Lộc Tŕ, t́nh cờ tôi gặp em Liêm. Em sống chung với cha mẹ nơi đó và là đứa con duy nhất của gia đ́nh. Liêm vui vẻ mời tôi ghé thăm gia đ́nh em. Đây là một gia đ́nh quá nghèo, nhà cửa rách nát, xiêu vẹo. Cha mẹ em trồng khoai  sắn quanh nhà, và chỉ  đi làm thuê, làm mướn cho những gia đ́nh khá giả trong làng, chứ không có công việc làm  ổn định.  Tôi thành thật nói với Ông Sửu, cha của cháu Liêm: " Thưa bác, nếu bây giờ bác có chút ít tiền, bác làm ǵ để  cải thiện cuộc sống của gia đ́nh và nhất là giúp cho em Liêm được tiếp tục ăn học?" Ông Sửu trầm ngâm một chút, rồi nói : " Thưa thầy, nếu tôi có ít tiền, tôi sẽ mua lại 2 sào ruộng ở gần nhà đây để canh tác, có thể sống được. Hai sào ruộng đó đă bị bỏ hoang từ mấy năm nay..." Sau đó, tôi đă nhờ ông Xă Trưởng liên lạc với chủ ruộng, mua lại phần đất ấy, rồi giao cho gia đ́nh ông Sửu canh tác.
            Từ khi có hai sào ruộng để cày cấy, gia đ́nh ông Sửu bắt đầu có cuộc sống tương đối đầy đủ, không c̣n thiếu thốn như trước nữa.
            Vào một ngày Chúa Nhật, vợ chồng tôi đi thăm một trại chăn nuôi heo và gà của Thầy Tứ ở Nam Giao. Thấy những con heo, giống Durock, da màu vàng, vừa lạ mắt vừa dễ thương. Tôi bèn nghĩ đến gia đ́nh em Liêm, nên mua 2 con heo con, một cái, một đực, mang biếu gia đ́nh ông Sửu. Ông Bà mừng rỡ và chăm sóc kỹ lưỡng lắm, nên heo chóng lớn.  Chỉ chín, mười tháng sau, ông Sửu khoe là heo đă gần 100kí.  Ông Sửu gầy giống cho heo đẻ. Lứa đầu tiên, heo đẻ được 7 con. Trong làng chưa ai có giống heo này, nên nhiều người hỏi mua, ông không bán. Nhưng sau thấy được giá, ông bán bớt 5 con, c̣n để lại 2 con tiếp tục nuôi gầy giống. Riêng con heo đực, bà con trong làng xin phối giống, ông cũng thu được khá nhiều tiền.
            Trong những ngày gần Tết Đinh Mùi, khi vào lớp học, tôi thấy nhiều em học sinh đă mặc áo quần mới. Nhưng em Liêm vẫn mặc áo quần b́nh thường như mọi ngày.
            Nhân dịp cuối tuần, vợ chồng chúng tôi qua chợ Đông Ba mua cho Liêm một bộ áo quần mới, áo "sơ mi" trắng, quần dài màu xanh đậm. Hôm sau, tôi đem bộ áo quần mới  này tặng cho Liêm. Em mặc vừa vặn, nét mặt vui mừng, hớn hở. Ông Sửu cảm động nói : " Cháu Liêm năm nay đă 15 tuổi, đây là lần đầu tiên cháu có một bộ áo quần mới nhân dịp Tết sắp đến, không biết nói ǵ cho hết  để cám ơn ông bà Phó"
            Mấy tháng sau, vào một buổi trưa, ông Sửu đến t́m tôi ở quận, mặt mày buồn bă, ngơ ngác. Ông nh́n trước, nh́n sau, thấy không có ai, ông ghé sát vào tai  tôi và xúc động nói : "Ông Phó ơi, thằng Liêm bị "giải phóng' bắt đi mất rồi, họ nói họ chiêu mộ thằng Liêm làm du kích chứ không có ư làm hại ǵ nó đâu !" Tôi sững sờ, thương cháu Liêm, và thương ông Sửu quá v́ ông chỉ có một đứa con mà thôi. Tôi miễn cưỡng an ủi ông Sửu: "Bác yên ḷng, bác sống thật thà, chất phác, chắc Trời sẽ thương đến cháu Liêm mà phù hộ cho cháu"
            Khoảng năm 1968, 1969 và 1970, chính phủ giúp cho các xă, ấp trùng tu, tái thiết lại những cơ sở dân dụng công cộng như đê điều, cầu cống, đường sá, đ́nh làng v.v. Dân chúng xă Lộc Tụ ( Quận Phú Lộc) đă lập dự án,xin trùng tu lại đ́nh làng của xă,do đă bị hư hại nặng nề v́ chiến tranh. Đơn xin của dân chúng xă Lộc Tụ đă được Hội Đồng B́nh Định Và Phát Triển tỉnh Thừa Thiên chấp thuận, được Cơ Quan Viện Trợ Mỹ ( USAID) tài trợ.
            Với ngân khoản được cấp, và với quyết tâm xây dựng lại quê hương của dân chúng, đ́nh làng xă Lộc Tụ đă được tái th́ết, đẹp đẻ, uy nghi. Hội Đồng Xă quyết định tổ chức Lễ Khánh Thành đ́nh làng mới một cách long trọng, với sự chủ tọa của Trung Tá Quận Trưởng. Nhưng Trung Tá Quận Trưởng  đă ủy nhiệm tôi thay mặt cho ông trong buổi Lễ Khánh Thành đó.
            Đến ngày, giờ đă được ấn định, tôi đi đến đ́nh làng Thừa Lưu để làm nhiệm vụ. Đ́nh làng nằm cách quốc lộ khoảng 500 mét. Khi xe của tôi dừng lại ở đầu con đường ṃn dẫn vào đ́nh làng, tôi thấy nhiều người đứng ở đó. Tôi nghĩ là họ đứng đón tôi như những lần trước. Nhưng khi tôi vừa bước xuống xe, th́ hai vị bô lăo đến nắm tay tôi và nghiêm nghị nói : "Ông Phó quay về quận ngay đi, ông không nên vào đây!"
            Nh́n vẻ mặt bồn chồn, lo lắng của mọi người chung quanh, tôi hiểu, họ không muốn tôi đi vào đ́nh làng. H́nh như có vấn đề ǵ đó không tốt lành sẽ xảy đến cho tôi, nếu tôi đi vào đó.
            Tôi vội vă lên xe quay về quận. Khi đến trụ sở xă Lộc Tụ,tôi vào văn pḥng xă, sử dụng máy truyền tin của xă, liên lạc với Trung Tá Quận Trưởng, báo cáo sự việc vừa xảy ra.
            Với kinh nghiệm, Trung Tá hiểu ngay có một sự việc ǵ đó không b́nh thường, có thể xảy ra ở đ́nh làng. Ông lập tức điều động 2 trung đội địa phương quân cơ hữu của quận, một tiểu đội Cảnh sát Dă Chiến, phối hợp với một trung đội Nghĩa Quân của xă, mở cuộc hành quân bao vây khu vực đ́nh làng Thừa Lưu. Lực lượng hành quânđă mau chóng bắt được 2 tên du kích và 3 kẻ lạ mặt t́nh nghi. An Ninh Quân Đội đă lấy khẩu cung và khai thác ngay 2 tên du kích. Kết quả được biết :  Chúng âm mưu ám sát ngướ sẽ đến chủ tọa, cắt băng khánh thành đ́nh làng, bằng cách bố trí 2 khẩu thượng liên, một khẩu đặt trên cây đa, một khẩu đặt trên nóc đ́nh làng.  Cả 2 khẩu thượng liên đó đều chĩa mũi vào vị trí vị chủ tọa sẽ đứng cắt băng khánh thành. Mật lệnh khai hỏa là một hồi chiêng trống từ đ́nh làng vang lên. Trường hợp âm mưu này được thực hiện, th́ vị chủ tọa cắt băng khánh thành không thể nào thoát chết được. Nếu tôi không được cảm t́nh của dân chúng ở đây, họ sẽ không cảnh giác, và ngăn cản tôi đâu, có lẽ ngày đó tôi đă chết ở đ́nh làng Thừa Lưu rồi.
            Ngày 30 tháng 8 năm 1970, toàn quốc tổ chức bầu cử bán phần Thượng Viện. Cuối ngày, tôi có nhiệm vụ áp tải tất cả thùng phiếu của Quận Phú Lộc về Ṭa Hành Chánh tỉnh để kiểm phiếu. Đoàn xe chở thùng phiếu gồm nhiều chiếc, một xe bọc thép ( chạy bằng bánh cao su) dẫn đầu, kế đến là một xe GMC chở thùng phiếu, sau đó là 2 xe GMC chở Nghĩa Quân theo hộ tống. Khi đoàn xe đến một khoảng đồng trống gần xă Lộc Điền ( truồi) th́ bị VC phục kích. Chúng bắn cháy chiếc xe bọc thép dẫn đầu, nhưng bị các nghĩa quân phản ứng dữ dội, chúng phải rút lui, không kịp phá chiếc xe chở thùng phiếu. Tôi hoảng sợ, nhảy ra khỏi xe, rồi lăn xuống một cái rănh cạn bên đường. Tôi nghĩ rằng càng xa chiếc xe chở thùng phiếu, th́ càng an toàn, nên tôi ḅ vào những bụi rậm gần đó. Quá lo sợ, trời lại tối nên tôi không nhận ra được phương hướng nào nữa. Tôi cứ cắm đầu, cắm cổ ḅ. Khi tôi ḅ đến một khoảng đất có nhiều bụi gai, th́ một tiếng nói vang lên, tuy nhỏ nhưng rơ ràng : " Ông Phó !  ông Phó ! dừng lại ngay, ông đi về hướng đó là chết, chúng nó bố trí dầy đặc ở đó. " Phản ứng tự nhiên, tôi dừng lại, nh́n quanh xem  ai đă nói với tôi câu đó. Nhưng tôi rụng rời kinh hải khi một du kích xuất hiện, tay lăm lăm khẩu súng AK47.Anh ta lôi tôi xuống một hố cá nhân gần đó, rồi lễ phép nói : "Thưa thầy, em là Liêm đây, thầy đừng sợ, thầy cứ nằm dưới hố cá nhân này, ém đến sáng, khi nào có lính quận đến, rồi hăy ra. Em đi đây." Anh ta biến mất sau những bụi rậm.
             Đang nằm dưới hố, bỗng tay tôi chạm vào một con vật ǵ lạnh ngắt. Tôi rùng ḿnh sợ hăi, v́ nghĩ rằng đó là một con rắn. Trong hoàn cảnh nầy mà bị rắn độc cắn., th́ vô phương cứu chữa. Nhờ một chút ánh sáng le lói của mănh trăng hạ tuần từ trên cao rọi xuống, tôi thấy đó là một con nhái chứ không phải con rắn. Tôi bắt con nhái, rồi nhẹ nhàng thả nó lên miệng hố. Tôi th́ thầm với nó : "Nhái ơi, tau cứu mầy đấy nhé ! đi về nhà đi, kẻo cha mẹ mầy trông !"
            Tôi chợt nghĩ số phận của tôi, rồi sẽ ra sao đây. Tôi nhắm mắt lại và lâm râm cầu nguyện : " Lạy Chúa,, lạy Mẹ. con xinphú thác mạng sống của con trong tay Chúa, trong tay Mẹ. Xin Chúa, xin Đức Mẹ che chở, phù hộ cho con!" Tự nhiên tôi thấy bớt sợ hăi, và trong đầu óc tôi, bắt đầu nhen nhóm chút hy vọng.
            Tôi nằm im dưới hố, nhưng câu nói của chú du kích mà tôi không nh́n rơ mặt, cứ văng vẳng bên tay tôi: "Thưa ông Phó, em là Liêm đây, thầy đừng sợ!". Liêm là ai trong hàng ngũ địch quân mà lại cứu tôi. Đầu óc tôi rối loạn. Quá mệt mơi, tôi ngủ thiếp đi lúc nào không biết.
            Tôi giật ḿnh thức giấc, mơ hồ nghe như có tiếng bước chân đi trên lá khô. Nh́n qua kẽ lá ngụy trang trên miệng hố, tôi thấy Đại Úy Thuật, Chi Khu Phó, mặc đồ trận, tay cầm khẩu M16, dẫn đầu một toán lính, đi hàng ngang, đang tiến về phía tôi. Tôi mừng rỡ, la thật lớn : "Đại Úy Thuật, tôi  đây !" Đại Úy Thuật dừng lại, đứng im một lát rồi hô lớn : "Ai đó! lập lại đi !.." Tôi dùng hết sức ḿnh, kêu lớn : " Đại úy Thuật, tôi đây, Phó Uyển đây !" Đại úy Thuật và một nghĩa quân đến kéo tôi từ dưới hố lên. Tôi không đi được, nên một anh nghĩa quân phải cơng tố đi về hướng quốc lộ.
             Đại Úy Thuật đă báo cáo  sự việc với Trung Tá Quận trưởng, nên khi chúng tôi vừa ra đến quốc lộ, đă thấy Trung Tá Quận Trưởng đứng đón tôi ở đó. Ông ôm chầm lấy tôi và cảm động nói : "Chúc mừng ông Phó, tôi cứ nghĩ là ông Phó đă bị tụi nó bắt đi rồi !"
            Trung Tá Quận trưởng cho xe đưa tôi lên nhà tôi ở Huế ngay. Bước vào nhà, tôi quá xúc động, ôm nhà tôi vào ḷng, và chỉ nói được một tiếng "Em" khi nghĩ lại những sự việc đă xảy ra đêm hôm qua.
            Ngay khi ấy, nhiều xe hơi dừng lại trước nhà tôi. Đại Tá Tỉnh Trưởng, Ông Phó Tỉnh Trưởng, nhiều vị Trưởng Ty và vài nhân viên tháp tùng Đại Tá, đến thăm tôi. Đại Tá thân mật nắm tay tôi và nói : " Chúc mừng ông Phó, thấy ông Phó trở về b́nh an, tôi mừng lắm ! Tối hôm qua, khi nhận được tin chẳng lành, tôi đă điện thoại cho Cha Trinh ở Giáo Xứ Phú Cam, nhờ Cha dâng một Thánh Lễ, xin b́nh an cho ông Phó. Thật bất ngờ, sáng nay nghe tin ông Phó an toàn trở về, tôi vui mừng lắm !"
            Mọi ngướ đến bắt tay chúc mừng tôi.  Th́ ra việc tôi mất tích đêm hôm qua, đă gây xúc động  cho các giới chức tỉnh Thừa Thiên. Nay thấy tôi b́nh an trở về, ai cũng vui mừng. Nhưng không một ai biết lư do nào đă giúp tôi an toàn trở về.
            Khi những vị khách đă ra về, nhà tôi đến bên tôi, ngạc nhiên hỏi : " Anh, có chuyện ǵ vậy ?" Tôi vỗ vỗ vào vai nhà tôi và nói :"Anh sẽ kể cho em nghe, chuyện dài ḍng lắm !"
            Năm 1971, tôi được thuyên chuyển đi làm Phó Quận Hương Thủy. Cuối năm 1972, tôi được điều động ra làm Phó Tỉnh Trưởng Quảng Trị. Tháng 12 năm 1973, tôi lại được đổi vô làm việc ở tỉnh Phong Dinh ( Cần Thơ) cho đến ngày mất nước. Tôi đi tù cải tạo cho đến 1982 mới được cho về.
            Gia đ́nh tôi đi dịnh cư ở Mỹ theo diện HO từ tháng 11/1992..
            Năm 2008, được tin bà mẹ nuôi của tôi đau nặng. Bà đang ở Vỹ Dạ, Huế. Năm ấy bà đă gần 100 tuổi. Vợ chồng chúng tôi vội vă về thăm bà. Ngoài thuốc men đầy đủ, mỗi ngày nhà tôi nấu cháo, hầm súp cho bà thời. Thật vui mừng, v́ chỉ mấy ngày sau, bệnh t́nh của bà mẹ nuôi của tôi đă thuyên giảm, ăn uống b́nh thường, nói cười vui vẻ.
            Một hôm, chúng tôi nhận được điện thoại của chị Cam Đường, bạn học cùng lớp với nhà tôi, mời chúng tôi xuống Cầu Hai chơi, nhân dịp làng tổ chức cúng vị Thần Hoàng của làng. Chị ấy cho biết là vui lắm, ở xa về mà gặp dịp nầy là hên lắm đó ! Chúng tôi nhận lời mời của chị Cam Đường ngay, và hứa sẽ xuống Cầu Hai đúng ngày, giờ. Chúng tôi thuê một xe nhỏ để đi. Nhà tôi c̣n rủ thêm 2 người bạn nữa, cùng đi với chúng tôi.
            Đă được báo trước, nên khi xe vừa đến chợ Cầu Hai, đă thấy chị Cam Đường đứng đón chúng tôi. Chị ấy dẫn chúng tôi đến đ́nh làng Đông Lưu ( Cầu Hai). Hôm nay là một ngày hội lớn của làng. Cờ đuôi nheo được treo khắp nơi. Dân làng hớn hở, tấp nập tụ tập ở đ́nh làng.
            Chúng tôi vào ngồi ở hàng ghế cuối cùng của Giang Đại Sănh. Trước mặt chúng tôi là một bàn thờ lớn, hoa quả, hương đèn rực rỡ; một con heo quay vàng rộm, đặt trên một cái bàn ở trước bàn thờ. Vừa ngồi yên chỗ, một hồi chuông, trống bát nhă vang lên rộn ră, báo hiệu giờ hành lễ sắp đến. Một vị bô lăo, mặc áo rộng xanh, đầu đội khăn đóng, bước ra nói với bà con tham dự lễ Chạp đang ngồi trong đại sănh:" Thưa quí vị quan khách, thưa quí bà con, hôm nay chúng ta tụ họp nơi đây để cử hành lễ " Chạp", kính ngày húy kỵ Ngài khai canh  của vùng đất mà chúng ta đang sống. Với ḷng thành kính và biết ơn, chúng ta sẽ cử hành những nghi lễ cổ truyền mà ông cha chúng ta đă truyền lại cho con cháu, để dâng lên Ngài khai canh. Trước khi cử hành các nghi lễ, chúng tôi xin giới thiệu một số quan khách đă đến tham dự ngày giỗ "Chạp" hôm nay. Chúng tôi xin giới thiệu Ông Phó Chủ Tịch Huyện Phú  Lộc, chúng tôi xin giới thiệu Ông Chủ Tịch Ủy Ban Nhân Dân Xă Lộc Tŕ, chúng  tôi xin giới thiệu vị Đại diện Mặt Trận Tổ Quốc huyện Phú Lộc, chúng tôi xin giới thiệu đồng chí Lê Văn Liêm, Chỉ huy quân sự xă Lộc Tŕ.."
            Vừa nghe vị bô lăo xướng tên Lê Văn liêm, tôi sững sờ tự hỏi : " Đây có phải là em Liêm, học tṛ của tôi ngày trước không ?". Vừa vui mừng, vừa phân vân, tôi đi đến trước mặt người đàn ông vừa đứng dậy chào bà con khi được xướng tên là Lê Văn liêm. Đứng trước mặt anh ấy, dù đă 41 năm trôi qua, tôi vẫn nhận ra ngay đây là em Liêm, người học tṛ của tôi ngày xưa, mà tôi thương mến. Tôi cảm động nói với Liêm : "Em Liêm, em có nhận ra tôi không ? Tôi là thầy Uyển đây" Chàng thanh niên sau một khoảnh khắc ngơ ngác, đă ôm chầm lấy tôi: "Ông Phó, ông Phó.."Liêm nghẹn ngào, không nói thêm ǵ được nữa, hai hàng nước mắt chảy dài xuống má..
            Liêm quên ḿnh đang đứng giữa đ́nh làng, và có nhiều người hiện diện nơi đây, anh quay xuống hàng ghế kế cận và vui mừng gọi lớn : "Ba ! ông Phó đây nè!"
Một cụ già mặc áo dài đen, bịt khăn đóng, đứng bật dậy, chạy đến ôm chầm lấy tôi. Ông cảm động th́ thầm bên tai tôi: " Ông Phó, ông c̣n sống, tạ ơn trời đất" Đôi mắt ông đỏ hoe..
            Liêm nói với vị bô lăo điều khiển chương tŕnh: " Thưa bác Hương Cả, t́nh cờ hôm nay, chúng tôi gặp lại một người bà con thân thiết của gia đ́nh, đă thất lạc gần 50 năm nay. Xin bác cho phép gia đ́nh chúng tôi về nhà trong chốc lát, chúng tôi sẽ trở lại ngay."
            Liêm và ông Sửu kéo tay tôi ra ngoài. Ông bà Sửu cứ nắm chặt tay tôi, như sợ tôi biến đi mất ( ?)
            Nhà của ông bà Sửu bây giờ là một căn nhà gạch, lợp toles, không c̣n là một căn nhà lá lụp xụp như xưa nữa. Bước vào nhà, chúng tôi vừa ngồi xuống ghế, bỗng  ông bà Sửu và Liêm qú xuống trước mặt chúng tôi, rồi cùng cúi gập người, lạy 3 lạy, trước sự ngỡ ngàng của mọi người. Tôi đỡ ông bà Sửu đứng dậy, và cảm động nói : "Hai bác làm ǵ vậy? Sao lại dành cho chúng tôi sự tôn kính quá to lớn như vậy ? Chúng tôi có công lao ǵ để xứng đáng nhận đại lễ này ?". Ông Sửu nói ngay:"3 lạy nầy cũng chưa xứng đáng với công ơn mà ông Phó đă dành cho gia đ́nh tôi" Ông chỉ ra đám ruộng ngoài xa, xanh mướt, mới trổ đ̣ng đ̣ng. Ông chỉ vào đàn heo đông đúc ở cuối vườn, ông chỉ vào căn nhà...và nói : " Tất cả cũa căi  nầy là của ông Phó đă cho gia đ́nh tôi ."
            Tôi thân mật cầm tay ông Sửu và nói : " Bác Sửu ơi, 2 sào ruộng và mấy con heo, có đáng ǵ so với ân huệ to lớn mà cháu Liêm đă dành cho tôi !". Liêm vội ngắt lời tôi:" Thưa thầy, chuyện xảy ra đêm hôm ấy, không một ai hay biết. Vậy em xin thầy hăy quên chuyện ấy đi, em cám ơn thầy!" Ông Sửu không biết chuyện ǵ, chỉ trố mắt nh́n tôi và Liêm. Rồi ông nói tiếp : " Năm 1971 nghe ông Phó đổi lên quận  Hương Thủy,chúng tôi có lên đó t́m ông Phó. Nhưng ở quận Hương Thủy cho biết ông Phó đă đổi ra Quảng Trị. Chúng tôi lại ra Quảng Trị, mong gặp được ông Phó, nhưng lúc đó, ông Phó đă đổi vô tỉnh Phong Dinh-Cần Thơ, tận trong Nam...cho đến 30 tháng 4 năm 1975, chúng tôi không hề biết tin tức ǵ về ông Phó nữa! Từ đó, chúng tôi chỉ sống với kỷ niệm, với ḷng biết ơn và thương nhớ ông Phó. Chúng tôi cứ nghĩ là ông Phó đă chết, nên cha con chúng tôi thiết lập một bàn thờ, để thờ ông Phó. Trên bàn thờ không có ảnh, không có bài vị, chỉ có hai chữ "Ông Phó" do cháu Liêm viết lên một tấm b́a cứng. Tuy đơn sơ như thế, nhưng mỗi ngày, vợ chồng, cha con chúng tôi đều thắp nhang lên bàn thờ để tưởng nhớ đến ông Phó."
            Bà Sửu tiếp lời ông Sửu: "Thưa ông Phó, ngày hôm nay được gặp lại ân nhân của gia đ́nh chúng tôi, chúng tôi sẽ bắt gà, bắt vịt nuôi trong nhà để làm một bữa cơm thiết đăi ông bà Phó và các vị cùng đi. Ngày hạnh phúc hôm nay, chúng tôi đă trông chờ gần 50 năm rồi đó".  
            Nhưng một người bạn của nhà tôi, chị Như Quê nhắc nhỡ: "Anh chị Uyển ơi, chúng ta đă hẹn với các bạn ở Huế, trưa nay tụi ḿnh sẽ dùng cơm với các bạn, mà bây giờ đă hơn 11 giờ rồi. Chúng ta nên xin phép hai bác Sửu, đi lên Huế kẽo các bạn chờ."
            Tôi đành phải cáo lỗi với ông bà Sửu và cháu Liêm. Ông Sửu buồn buồn nói với chúng tôi : " Gặp lại ông bà, chúng tôi vui mừng khôn xiết, mà ông bà đă vội ra đi, biết khi nào mới gặp lại ông bà." Tôi an ủi ông bà Sửu: "V́ chúng tôi đă hẹn trước với các bạn, chúng tôi phải có mặt ở Huế trưa nay. Chúng tôi sẽ về thăm hai bác và cháu Liêm." Ông bà Sửu và cháu Liêm, bùi ngùi từ biệt chúng tôi..Khi mọi người đă lên xe, chúng tôi vẫn thấy gia đ́nh ông Sửu buồn bă nh́n theo.
            Chiếc xe con chở chúng tôi đă chạy đều trên quốc lộ, hướng về Huế. Bỗng chị Hồ Thị Hăo, một người bạn của nhà tôi, nói với mọi người trên xe : "Hôm nay, chúng tôi t́nh cờ biết được câu chuyện của anh Uyển và gia đ́nh ông Sửu.Câu chuyện làm chúng tôi ngạc nhiên và xúc động lắm, nhất là đoạn kết, lại rất có hậu, làm chúng tôi nhớ đến vài câu ca dao, tục ngữ của quê hương ḿnh, thật hay, thật đúng, như câu : "Trồng cây ngọt th́ được ăn trái ngọt" hoặc câu : " Gieo nhân nào th́ gặt quả ấy" hay câu: " Ở hiền th́ gặp lành"...Xin chúc mừng anh chị Uyển !
 
Bửu Uyển ( Tháng 1-2018)

 

(*) Bài đă được giới thiệu trên E-group Exryu WW ngày 20/3/2018

 

© "Khi phát hành lại bài này cần phải có sự đồng ư của tác giả 
và ghi rơ nguồn lấy từ
www.erct.com"