Nha Trang-Paris, Mệ và tôi

Cung Điền

Tôi gặp lại Mệ sau trên 25 năm, tại căn nhà trong một khu chung cư ngoại ô Paris. Sau 25 năm, Mệ có thay đổi, lưng đă c̣ng, mắt tuy mờ, nhưng vẫn minh mẫn, giọng nói vẫn như xưa.

Sau bữa cơm " thống nhất " có đủ món ăn Bắc Trung Nam : bánh khoái Huế, hủ tíu Mỹ Tho và tráng miệng bằng bánh đậu xanh Hải Dương cùng trà mạn Thái Nguyên ướp hương sen, Mệ nằm nghỉ, tôi dành rửa chén để tṛ truyện cùng cô Thủy, cô gái thứ của Mệ. Cô Thủy vừa kể chuyện, thỉnh thoảng lại lau mắt, khóc v́ cái khổ cực của mấy năm tại VN, khóc v́ cái khoảng thời gian bị ở tù và tôi nghĩ cô khóc v́ cần khóc trước một người khác, khóc cho xả hơi.

Mệ gốc gác ngoài Huế, người cùng xóm hồi tôi ở VN. Gia đ́nh Mệ ở căn nhà to, phía trước có sân, có dàn nho, có vườn trồng cam, sa bô chê, ổi xá lị. Mệ có 7 người con, 3 trai 4 gái. Con Mệ đều học trường Tây. Tôi trọ học ở một căn nhà nhỏ phía sau. Về nhà trọ phải qua một ngơ hẹp dài, dọc theo gian nhà Mệ. Lối sống của gia đ́nh Mệ và lối sống của chúng tôi hoàn toàn khác nhau : các con Mệ nói tiếng Tây, mấy cô con gái mặc áo đầm, nói chuyện như đầm. Buổi sáng họ ăn bánh ḿ, uống cà phê sữa, c̣n chúng tôi cùng lắm th́ ăn một bát cơm rang hay một bát cơm nguội và tráng miệng bằng một gáo nước lạnh. Cô con gái lớn của Mệ người trắng trẻo, có cái răng khểnh rất có duyên. Chúng tôi sống hai thế giới riêng biệt . Họ nói những chuyện ở Ba lê, hoặc ở tận đâu đâu . Tôi, một thằng nhà quê trọ học ở tỉnh, ngỡ ngàng trước sự thông thái của con Mệ. Một thằng quê mùa như tôi mà lại thầm yêu cô Hà, cô gái lớn của Mệ. T́nh yêu một chiều của một thằng con trai mới lớn, tôi gọi là t́nh yêu " anh Vọi " . Dĩ nhiên tôi chỉ nh́n lén cô Hà qua cửa sổ, mà tôi gọi  " cửa sổ của t́nh yêu ", mỗi lần cô xuống nhà dưới, hoặc mỗi lần tôi đạp xe qua ngơ, nh́n thấy cô ở sân trước nhà, dưới dàn nho. Một vài lần bắt gặp ánh mắt của cô, tim tôi đập th́nh thịch, và giả bộ nh́n thẳng. Quê tôi thuộc vùng Tu Bông - Vạn Giả, tuy chưa thành anh nảu, nhưng cũng bị xếp thành một thứ nảu. Da ngăm ngăm đen, tóc rễ tre, tuy mỗi buổi sáng cố gắng chải tóc với nước, ngọn tóc rễ tre vẫn dựng đứng, không sao có được đường làn rẽ trên đầu . Tôi thua thiệt đủ mọi điều, từ cách ăn mặc cho chí đến cách ăn nói. Tôi thấy ḿnh thật là quê, thật là nảu trước con Mệ. Anh con trai lớn đi giầy Tây khi th́ mũi nhọn, lúc mũi vuông. Cô gái lớn mặc áo đầm nhiều pli. C̣n tôi, tuy đă bỏ được đôi dép B́nh Trị Thiên, đôi dép vỏ lốp cao su, nhưng cũng chỉ thay thế bằng một thứ săng đan rẻ tiền. Tuy nhiều nhược điểm, tôi cũng có một ưu điểm là biết đá dế, và chính điểm này đă mang tôi lại gần mấy đứa con trai của Mệ, nhưng thật ra để được gần cô Hà. Cái ǵ chứ đá dế, lấy cây tăm nâng dế, rồi thổi phù phù, khích động dế, cho dế uống tư rượu là nghề của tôi hồi c̣n nhỏ tại quê nhà, theo những thằng bạn chăn trâu bắt dế tại mấy g̣ mả ngoài đồng. Tôi thấp thỏm mỗi lần đạp xe qua ngơ về nhà trọ, thấy mấy đứa em cô Hà đang đứng chờ sẵn để nhờ tôi chỉ cách cho dế uống rượu hoặc lắm khi được làm cố vấn trong cuộc mua bán, lựa chọn dế. Lúc đó tôi có cơ hội giảng giải cho tụi con Mệ thế nào là dế đá, dế cồ, dế mèn, phân biệt những đốm trên đầu. Tất cả những kinh nghiệm ở nhà quê được mang ra, tôi thao thao nói, mắt cô Hà cứ trớ lên nh́n tôi và tụi nhỏ. Tôi kể thêm câu chuyện người hóa dế trong Liễu Trai Chí Dị cho mấy đứa con của Mệ. Câu chuyện hồn một thằng bé nhập vào một con dế bé tư tẹo, trở thành dế đá vô địch trong cung vua. Từ chuyện đá dế, tôi được làm quen với đám con trai của Mệ và được mời sang dự tiệc trà của anh con trai lớn. Đă bảo họ là Tây, nên tôi lúng túng lần đầu tiên không biết tại sao lại uống trà với một lát chanh. Bữa tiệc trà có một cái bánh sinh nhật đặt tại một tiệm Tầu đường Độc Lập. Cô Hà chỉ tôi cách uống trà, và hỏi tôi thích nghe nhạc, nhạc cổ điển hay nhạc tân thời. Tôi lúng túng, đỏ mặt trả lời : nhạc ǵ cũng được, tùy thích của mấy người. Cô nhí nhảnh trả lời :

-Thế th́ để Hà cho anh nghe bản jeux interdits, hay lắm.

Cha mẹ ơi, trời gần như sập. Cô xưng Hà và gọi tôi bằng anh. Dĩ nhiên tôi là anh v́ tôi lớn tuổi hơn cô, nhưng lần đầu tiên được cô xưng tên và gọi là anh, tôi đỏ mặt. Mệ lúc đó xen vào :

-Để anh Cẩn yên con.

Cẩn là tên tôi, nhưng ở xứ tôi, ở nhà gọi là Lũy em, v́ tôi thứ hai, và anh hai tôi, Lũy anh. Lũy anh học nghề máy trong một tiệm sửa xe hơi, và tôi, thằng Lũy em, được gửi ra Nha Trang tiếp tục học. Lũy em thầm yêu cô Hà hàng xóm trong suốt ba năm tại trung học. Thế rồi thôi, mỗi người mỗi ngả. Tôi theo con đường hầu như đă sắp sẵn, vào lính sau khi hết trung học, và trời xui đất khiến, sau năm 75 lại lang bạt sang măi tận bên Pháp. Có khi nào thằng Lũy em như tôi nghĩ đến chuyện có thể sang Pháp, ở ngay xứ Ba Lê ? Dạo xưa có nằm mơ được nắm tay cô Hà, cô " đầm " trước ngơ, cũng không dám mơ tưởng tới chuyện đi Tây. Tôi rời Nha Trang vào lính, Mệ cũng rời xóm Lao, dọn tới xóm Mới. Sau này có dịp được nghe tin Mệ trúng số độc đắc, cô Hà lấy chồng Tây, theo chồng về Pháp, và mấy đứa con của Mệ được gửi sang Tây du học. Có ai dám nghĩ một ngày nào đó, sau bao năm, có thể gặp lại người ḿnh thầm yêu hồi c̣n trung học. Thế mà tôi gặp lại cô Hà, mà ở tại Paris, trong một siêu thị, nơi tôi làm lao công. Tôi đang khuân sắp đồ trên kệ, thoáng thấy một bà á đông, người hơi đẫy đà, đă có tuổi. Tôi dừng tay nh́n bà. Bà ta cũng nh́n tôi. Nếu có gặp nhau tại ngoài đường th́ không khi nào tôi nhận ra cô Hà, nhưng gặp nhau trong siêu thị, tôi mặc đồ lao công, đeo tên Cẩn, bà đầm á đông hỏi tôi bằng tiếng Việt :

-Ông người Việt Nam, có phải trước ông ở Nha Trang ?

-Dạ tôi học trung học Vơ Tánh tại Nha Trang.

-Ông ở xóm Lao ?

-Dạ tôi trọ học 3 năm tại đó.

-Trời ơi anh Cẩn, Hà đây.

-Cô Hà, trời ơi cô Hà. Cô mạnh giỏi, hai bác và gia đ́nh thế nào ?

Qua cô Hà, tôi được biết bác trai mất khoảng năm 80, trước khi Mệ sang Pháp, và hiện nay ở với cô Thủy. Cô Hà đỏ mặt hỏi tôi :

-Thế anh có mấy cháu ?

-Hai đứa, hai con mắt cô ạ. Sống một ḿnh, lao động chân tay như tôi làm sao nghĩ đến chuyện lập gia đ́nh. Mới lại, ở độc thân quen rồi, nghĩ đến chuyện ở với ai, eo ơi…

Vẫn cái răng khểnh, cô Hà cười và cho tôi số điện thoại của Mệ.

-Hà sẽ nói cho mạ hay và thể nào anh cũng đến thăm mạ và Ki.

Ki là tên tục của cô Thủy tại nhà. Tôi xuưt nữa bật miệng nói câu : tha hương ngộ cố tri. Xa xứ hàng ngàn dặm, lại gặp người quen, mà người quen đó lại là người thầm yêu hồi trung học. V́ vậy mới có buổi gặp gỡ Mệ và cô Thủy ngày hôm nay. Trong bữa ăn, Mệ cho hay hai đứa con gái út cũng đă lập gia đ́nh :

-Rể tui người Nam và người Bắc.

Chính thằng rể người Bắc mới về thăm xứ, mang sang cho Mệ bánh đậu Hải Dương. Sáng nay, hồi mới tới, Mệ hỏi tôi :

-Thế anh dạo này làm ông ǵ rồi ?

-Dạ thưa bác làm lao động chân tay trong một siêu thị. Bằng cấp không có th́ làm ông thế nào được bác?

Mệ khoe tôi người con trai lớn dạy học tại đại học Dauphine, đứa con trai thứ hai lấy vợ và sống bên Bỉ, đứa trai út cũng làm trong một siêu thị, nhưng làm sếp. Mỗi lần tết nhất, họp đông đủ, nhà Mệ chật ních người. Chỉ kể cháu nội ngoại đă 9 đứa. Rồi dâu, rể… Mệ chỉ một chồng bát đĩa xếp trên một góc kệ trong bếp :

-Tôi nấu một nồi phở. Tây cũng ăn, Bỉ cũng ăn.

Th́ ra ngoài người chồng cô Hà, Mệ c̣n có một cô dâu người Bỉ, và một cô dâu người Pháp, nhưng bà này không c̣n lui tới nữa v́ đă li dị với anh con trai lớn. Cô Thủy sống chung với Mệ, mấy tháng nay đi làm lại. Cô lau nước mắt :

-Đă lâu ở nhà với mạ, mạ có người nói chuyện. Nay em đi làm lại, mạ ở nhà một ḿnh buồn. Chỉ độc có một con chó ở nhà với mạ, nhưng anh tính già th́ thích nghe và nói chuyện, chó làm sao thay được người. Mỗi lần em đi làm về khuya, mạ cứ thấp thỏm chờ.

Cả ngày ở nhà, Mệ hết đan áo cho cháu nội cháu ngoại lại làm bánh chờ đến ngày giỗ tết. Trời đă vào khuya, tôi đứng dậy xin phép về v́ sợ không c̣n tầu. Mệ nắm tay tôi :

-Anh biết nhà nay mai lại chơi, hàng xóm láng giềng xưa nay, sang bên này gặp lại.

Tôi xin phép Mệ thỉnh thoảng được lại thăm, v́ tôi cũng chẳng có ai để đi thăm. Mệ vào trong bếp ra, dúi trong tay tôi một bao nylon đựng mấy cái bánh bao và chả gị đông lạnh :

-Anh cầm lấy mang về, khi nào đi làm về muộn, anh có thể thời được.

Ờ phải đấy, ăn cái bánh bao của Mệ vào buổi sáng th́ tuyệt. Bánh bao mệ làm có trứng, có lạp xưởng, có nhân thịt, không như bánh bao mua tại phố Tầu khu quận 13. Cô Thủy đưa tôi ra tận ga, và trước khi để tôi leo lên tầu, cầm tay tôi ân cần :

-Khi nào anh rảnh, cứ lại chơi, chỉ cần gọi điện thoại trước. Lần tới, Ki sẽ kho cá cho anh thời. Ki sẽ kho cá kiểu miền Trung.

Tôi cảm động, thấy cái tha thiết của t́nh người. Ḷng thấy ấm hẳn lại, v́ biết mai này, nếu cần, sẽ có chỗ để thỉnh thoảng được nghe và nói tiếng Việt, được gặp lại Mệ và cô Thủy, để ôn lại chuyện đời xưa. Chuyện đời xưa tuy chưa bao lăm, mới có trên 25 năm mà đă xa lắc xa lơ như chuyện Lưu Nguyễn nhập thiên thai.

*  
*   *

Cách mấy tháng sau, tôi lại thăm Mệ. Lần này vào tháng 11. Tôi mang tặng Mệ một chậu hoa cúc, ở bên nhà gọi là cúc đại đóa. Ở xứ Tây, hoa cúc chỉ dùng vào ngày lễ Thanh Minh đi tảo mộ. Kỳ này Mệ nhắc đến chuyện về thăm xứ vào mùa hè vừa qua. Mệ và cô Thủy thuê một chiếc xe từ Nam ra tận ngoài Trung Nha trang, Huế để thăm mộ bác trai và bà con thân thuộc. Mệ kể cho tôi nghe những mẩu chuyện gặp gỡ người quen tại quê nhà :

-Xứ ḿnh tuy nghèo nhưng vẫn là xứ ḿnh.

Sau bữa cơm, tôi lại xin rửa chén trong bếp để nghe cô Thủy kể chuyện chuyến về thăm quê nhà vừa qua. Cô lại lau nước mắt :

-Mạ đ̣i về sống tại Việt Nam.

Trong bữa ăn, Mệ không nói là muốn về Việt Nam, nhưng chỉ than thở cùng tôi ở đây không có t́nh hàng xóm láng giềng. Dù có bệnh chết chăng nữa, không có con cháu bên cạnh th́ chẳng ai biết tới. Bên nhà, nếu có chuyện ǵ, th́ đă có hàng xóm láng giềng giúp đỡ nhau. Ở xứ này, họ quư chó và mèo hơn người. Tôi ậm ừ, nh́n cô Thủy. Cô Thủy cúi mặt. Mệ có lư, đây là xứ người ta. Họ không có thờ ông bà, già th́ vào viện dưỡng lăo.

Không hiểu sao Mệ muốn trở về VN. Mệ nói tiếng Tây như người bản xứ, Mệ nằm mớ bằng tiếng Tây. Mệ sống trong khu chung cư, mấy pḥng chắc c̣n khang trang hơn căn nhà Mệ hồi xưa tại VN. Nhà Mệ tại VN đă nhường lại cho cơ quan để được giấy rời xứ, nay c̣n chỗ nào đâu mà về ? Bẩy đứa con, sáu đứa sống tại Pháp, một đứa sống tại Bỉ, như vậy về lại VN, Mệ sống với ai ? Mệ không c̣n ǵ dính líu tới xứ sở, trừ cái mả của bác trai, ờ mà cũng c̣n mả tổ tiên…C̣n cái ǵ tại quê hương níu kéo Mệ về ? Mới đây đọc tập truyện ngắn của Vơ Phiến, tác giả tả  cái nỗi nhớ quê hương, nhớ làng : tiếng chân gà bới rác trên lá khô, cái nỗi nhớ làng như tiếng hú từ bên kia đại dương, tiếng hú như thể có sức xoáy vào tận tâm hồn kẻ lưu lạc, và những người nhớ quê, nhớ làng xóm, có cùng tần số để đón tiếng hú đó. Mệ nhớ quê, nhớ thành thị tại VN, nhưng đến đời con Mệ, có đứa sống tại Pháp trên 30 năm, chúng tuy chưa quên tiếng Việt, nhưng cách sống của chúng cũng chẳng c̣n bao lăm VN, lúc đó chắc chẳng c̣n tần số nào có thể rung động chúng được.

Chắc Mệ muốn về VN để được nghe lại tiếng hàng quà rong vào buổi sáng, buổi trưa được nghe tiếng kẽo kẹt của cái vơng bên hè, và buổi chiều được nghe tiếng ca vọng cổ của một cái radô hàng xóm, hay được nghe tiếng muỗi vo ve trong góc nhà. Tất cả những âm thanh bé nhỏ, hỗn độn ấy đă thấm vào trong từng thớ thịt, trong tiềm thức của Mệ, v́ vậy Mệ muốn về. Muốn ăn vịt lộn, thiếu ǵ ở đây, thế mà Mệ nói với tôi : vịt lộn ở nhà ăn ngon hơn. Chắc ăn vịt lộn phải ngồi xổm trên vỉa hè, bóc vỏ trứng vất ngay trên đất, rồi chấm với muối tiêu và rau răm, hay phải ăn với mấy bà hàng xóm, hay phải mua của bà Năm vịt lộn sau ngơ ?

Tôi có ông bạn già, gốc gác ngoài Bắc, cũng lưu lạc sang Pháp. Một đôi lúc gặp nhau, trong lúc hàn huyên, ông chép miệng : ở đây cái ǵ cũng có, có tiền là mua được. Thế mà có một thứ không mua được, nhất là những hôm trời mưa như hôm nay, trứng bác với trứng cáy, hoặc một bát canh rau muống với trứng cáy th́ tuyệt. Đấy, ấy đấy, quanh quẩn toàn những thèm muốn vớ vẩn, lủn củn, nhưng tất cả đều gợi lại nỗi nhớ quê hương. Dĩ nhiên ở miền Trung quê tôi không có trứng cáy, làm sao biết được cái hương vị nhớ nhung của ông bạn Bắc Kỳ. Ai ở miền Trung, nhất là vùng Tuy Ḥa, Tu Bông, Vạn Giả, Khánh Hoà, không khỏi nhớ đến món bánh tráng cuốn với đủ thứ, những đồ ăn c̣n dư lại trong ba ngày tết, nhất là cuốn với món măng khô ninh thật nhừ. Sau ba ngày tết, đổ tất cả những đồ ăn c̣n lại, làm một nồi thập cẩm, thêm với măng khô và nhiều hành lá, và cứ thế, măng ninh cuốn với hành và bánh tráng. Phải thứ bánh tráng miền Trung quê tôi, hơi dầy và vị hơi ngọt, gói tất cả lại và chấm với mắm ớt. Chao ơi, nhớ ơi là nhớ. Nhớ rỏ răi…nhớ bánh tráng sau mấy ngày tết ; nhớ mấy quả ổi hái trong vườn c̣n nồng mùi nắng ; nhớ tiếng gió thổi  trong rặng tre vào buổi trưa hè ; nhớ dáng đi của con trâu trên bờ ruộng.

*  
   *

Ăn cơm Tầu,  
Ở nhà Tây,  
Lấy vợ Nhật.

Trong các lối ăn, ở và ngủ, các cụ ta xếp cái ăn trước cái ở, và sau rốt đến vợ. Các cụ trước đây chỉ thèm ở nhà Tây v́ dưới thời bảo hộ, những khu sang trọng nhất dành cho người Tây. Lưu lạc sang đến xứ Tây, ở ngay Ba Lê, kinh đô ánh sáng, mới biết nhà Tây cũng có lắm thứ. Thứ nhà tôi ở là loại pḥng ở sát nóc, tiếng Tây gọi là chambre de bonne, nghĩa là pḥng dành cho bọn tôi tớ, không có ḷ sưởi và không có nước. Muốn lấy nước th́ ở ngoài hành lang, và cái chuyện " tứ khoái " cũng phải đi chung với tất cả mọi người, cũng ngoài hành lang. Mùa đông không có ḷ sưởi, lạnh co ro. Mùa hè, khi nào trời nắng th́ cái pḥng hừng hực như ḷ bếp. Đấy là nhà Tây, pḥng Tây. Cả gia sản thu gọn trong một căn pḥng 9 mét vuông, khi nào bạn bè có đứa nào muốn ngủ lại th́ tôi lại " hạ thổ ", nghĩa là nằm đất. Tắm rửa th́ thế nào ? Ngoài chuyện lau rửa hàng ngày nhờ nước ngoài hành lang, th́ không có chuyện " tắm búng ". Muốn tắm ở đây th́ phải đi nhà tắm công cộng, gọi là douche et bain municipale. Ấy thế nhờ tắm công cộng mà tôi làm quen được với một ông bạn người ngoại quốc. Tắm công cộng, phần nhiều tôi đi vào sáng chúa nhật. Xà bông, khăn và thuốc gội đầu bỏ vào trong một cái bao nylon của siêu thị. Trần truồng trong pḥng tắm, xả nước thật nóng, hít hà trong hơi nóng, thật thoải mái, và mười lần như một, tôi vừa đái vừa gân cổ cất tiếng hát. Dưới những tia nước nóng, trần truồng, con người dễ buông thả, nghêu ngao ca hát. Có lẽ những nhà phân tâm học nên theo dơi bệnh nhân trong những lúc buông thả như vậy. Tôi cũng chẳng nhớ ḿnh hát những ǵ, có thể một đôi lúc xen lẫn bài " này công dân ơi ". Da thịt ửng hồng v́ nước nóng, vừa xoa xà bông, vừa chà khắp ḿnh, vừa gân cổ nghêu ngao. Và cũng trong tiếng nước, tiếng hát ồm ồm của ḿnh, tôi bỗng nghe tiếng hát của ai bên cạnh : la..la..lí…la lí… a ha, lại có một anh nào như tôi. Tiếng hát không phải giọng Tây, cũng không phải giọng Ả Rập, giọng líu lo, có lẽ của một anh chà và. Tôi ngừng hát để được nghe rơ hơn. Vẫn điệu hát la …la…la…lớ…lớ…lí…lí…lúc trầm lúc bổng lẫn trong tiếng nước chảy. Tôi tần ngần tự hỏi không biết nên tiếp tục hát hay không, và không hiểu người bên cạnh khi nghe tiếng tôi hát có cùng cảm giác như tôi nghe tiếng hát của ông ta ? Tiếng hát ở pḥng bên tự dưng ngừng cùng tiếng nước chẩy. Mặc xong quần áo, bước khỏi pḥng tắm, tôi cố ư chờ xem mặt người tắm bên cạnh. Cánh cửa mở, và một người bước ra. Một người da đen, c̣n trẻ. Tôi cất tiếng chào :

-Bonjour

-Bonjour

Chúng tôi cùng đi xuống cầu thang để ra ngoài. Tôi cất tiếng hỏi :

-Ông từ đâu tới ?

-Từ xứ Tích Lan, phía bắc của Tích Lan. Anh ta nhấn mạnh như vậy, tôi thuộc chủng tộc Tamoul, tên tôi lả Rashid, nhưng để Tây hóa, tôi đổi thành Raymond. C̣n ông, ông người Tầu ?

-Không, tôi gốc Việt Nam, tên tôi là Cẩn.

-Carl ? hân hạnh Carl.

Thế là tôi trở thành Carl của Rashid, à quên của Raymond. Chúng tôi đi bộ một quăng, tôi kéo anh ta vào một bistrot, mời anh một ly bia. Anh từ chối, xin một ly nước ngọt. Tôi hỏi anh đến Pháp lâu chưa. Không trả lời, hỏi lại tôi : c̣n ông ? Tôi cho hay cũng khá lâu để trở thành dân Pháp gốc da vàng. Anh hỏi tiếp :

-Ông không muốn trở về xứ ?

-Không trở về được nữa th́ đúng hơn. Rời quê hương từ lúc đă trưởng thành, dĩ nhiên không thể bỏ quê hương dễ dàng được…nhưng chuyện về lại xứ…tôi tần ngần, không trả lời. Anh c̣n trẻ, chắc chắn dễ ḥa nhập với người bản xứ hơn tôi.

Anh cho hay anh không định sống suốt đời ở đây : tôi chắc làm việc thêm ba bốn năm nữa, khi t́nh h́nh yên ổn, tôi lại trở về. Tôi c̣n cha mẹ, và c̣n có người chờ tại quê nhà.

Mặt anh đen nên tôi không biết anh có đỏ hay không, nhưng qua ánh mắt, nghe giọng nói, tôi thấy anh rất tha thiết. Chắc cũng tha thiết như tôi hồi tuổi 20, hồi c̣n mơ mộng. Thật là hạnh phúc khi hăy c̣n trẻ, và c̣n hy vọng có người chờ tại quê nhà. Càng lớn tuổi, càng thực thế, thực tế phũ phàng : ăn ngủ…và th́nh thoảng t́m giải quyết sinh lư. Tay quay ly bia, tôi hỏi anh :

-Thế c̣n vấn đề sinh lư ?

-Tiền kiếm được đồng nào phải để dành v́ trước sau ǵ tôi cũng trở về xứ. Khi nào nghĩ đến chuyện sinh lư, cùng lắm th́…anh lấy tay làm dấu thủ dâm.

A, anh c̣n lư tưởng, c̣n hy vọng có ngày trở về xứ. C̣n tôi, quê hương đó sao không nghĩ ngày trở về ? Ngày tháng trôi dần, tôi buông thả theo cuộc sống. Không gia đ́nh, không t́nh nhân. Thỉnh thoảng tới dự một vài buổi họp của người Việt, thấy ḿnh cũng sắp vào hàng chú bác, cùng với thành phần lớn tuổi khác. Ừ nhỉ, tôi cũng đang bước vào tuổi sồn sồn. Ngày ngày lao động chân tay, tối về lại ăn tiệm, hoặc hôm nào hết tiền th́ lại ăn ḿ gói. Cứ thế ngày tháng trôi qua. Hay tôi lại ở với Mệ và cô Thủy, để được nói chuyện bằng tiếng Việt, để được gọi Mệ bằng mạ, và được cô Thủy gọi bằng anh. Để có một người vợ như bao người khác, và nhất là, đêm về, không c̣n một ḿnh nh́n bóng ḿnh trên tường.

*
*   *

Bẵng một thời gian tôi không lui lại thăm Mệ và cô Thủy, chỉ thỉnh thoảng đôi lúc gọi điện thoại để nói chuyện cùng cô Thủy, được tin cô Hà đă ly dị, nay dọn về ở gần Mệ. Một tối cô Thủy gọi điện thoại, khóc ở đầu giây cho hay con chó đă chết. Tôi nhớ lại con chó vàng, trừ lần đầu tiên tôi lại, gầm gừ sủa, nhưng lần sau, thấy tôi vui vẻ, lại quẫy đuôi mừng. Con chó vàng là con của Mẹ Ky, và cũng là con vật độc nhất để Mệ nói chuyện  suốt ngày. Tôi hỏi cô Thủy : con chó chết bệnh chi ? Dạ không, chết già anh Cẩn ơi. Tôi an ủi cô Thủy : chết già là tốt rồi, cũng như con người ta, trước sau ǵ cũng phải ra đi. Nhưng nó ở với em đă trên 10 năm. Chừ đây, Mạ không c̣n ai tṛ chuyện. Cô cũng cho hay dạo này Mệ cũng đă nghễnh ngăng, không được như xưa. Cô Thủy nói tiếp : dạo này Mạ thường nhắc đến anh, và hỏi tại sao lâu nay anh không lại ?

Thật ra tôi cũng thỉnh thoảng muốn lại thăm Mệ, nhưng ngại gặp cô Hà, v́ dù sao giọng nói, nụ cười, cái răng khểnh của thuở xa xưa vẫn c̣n đọng trong tiềm thức. Tôi tránh không muốn tới để khơi lại quá khứ. Tôi không đồng ư với một câu của người Pháp, coi những mối t́nh đầu  như những cái răng đầu tiên, tuy có làm đau đớn, nhưng không lâu. Mối t́nh của một thằng con trai mới lớn, tuy là mối t́nh một chiều, nhưng sao vẫn măi day dứt trong tôi. Cái thằng con trai mới lớn về t́nh cảm trong tôi không chịu ǵà với thời gian, vẫn cứ trẻ măi như thời học tṛ. Cũng trong một truyện ngắn của  Vơ Phiến, ông nhắc lại cái nh́n của hai đôi mắt trong giây lát, theo đuổi măi mười mấy năm sau khi hai người đă có gia đ́nh, gặp lại nhau trên đất khách quê người. Ánh mắt, giọng cười của cô Hà vẫn c̣n ám ảnh, có lẽ v́ vậy nên tôi vẫn độc thân đến bây giờ. Phải chi đừng gặp lại…

Bỗng một hôm tôi được điện thoại của cô Hà cho hay phải tới nhà ngay. Tôi hỏi có chuyện ǵ. Cô Hà chỉ thút thít khóc qua máy điện thoại. Tôi lấy tầu đi ngay, chuyến tầu vào ban tối đă vắng người, không như khoảng 6 giờ chiều, lúc nào cũng phải chen lấn mới vào được. Rời khỏi ga, tôi đi như chạy v́ định mua một bó hoa mang lại, nhưng đúng lúc tiệm bán hoa đóng cửa, đành tới tay không. Trên cao, mảnh trăng khuyết treo lơ lửng, tôi cũng chẳng biết trăng non hay trăng già. Trèo cầu thang lên từng 3, tôi gặp một người có vẻ bác sỹ vừa rời khỏi nhà Mệ. Bấm chuông, người ra mở cửa là cô Hà, mắt đỏ hoe, h́nh như mới khóc. Tôi chưa kịp hỏi, đưa mắt nh́n căn pḥng khách, Mệ nằm trên một chiếc giường trong một góc pḥng. Cô Hà nói nhỏ :

-Bác sỹ vừa đi khỏi, cho hay mạ có lẽ không qua khỏi. Đă mấy hôm mạ không chịu ăn chi cả. Bác sỹ nói bệnh già. Mạ nói em gọi anh để có chuyện nhắn gấp.

Tôi bước lại nắm hai bàn tay Mệ, hai bàn tay nhăn nheo, lạnh, hết sức sống. Mệ mở đôi mắt, mệt nhọc, môi thoáng một nụ cười hiền từ, nắm lại tay tôi, nói với cô Hà và cô Thủy :

-Để mạ một ḿnh cùng anh Cẩn.

Hai cô vào trong nhà bếp, vừa đi vừa sụt sịt khóc.

-Mạ biết anh thương em Hà từ hồi c̣n ở xóm Lao. Sau này khi rời tới xóm Mới, Mạ mới hay em Hà cũng để ư đến anh. Duyên phận không thành, nay sang đến bên này sự đời thay đổi. Biết nói làm sao.

Tôi lặng người. Đây là lần đầu tiên Mệ xưng với tôi là Mạ, tôi cứ tưởng rằng mối t́nh thầm kín của tôi với cô Hà, chắc chỉ " một ḿnh ḿnh biết, một ḿnh ḿnh hay ". Ai ngờ. Có tiếng hú của một cái xe cấp cứu nào từ ngoài đường vọng lên. Ánh trăng khuyết vẫn ở trên cao, qua khung cửa sổ, dọi vào mặt Mệ, một mầu trắng huyền ảo, ma quái. Tôi bóp nhẹ bàn tay Mệ, đi vào pḥng bên, đốt một nén nhang cắm trước ảnh bác trai.

Bên ngoài có tiếng khóc ̣a của hai người.

Paris, những ngày đầu xuân 2004.  
Sửa lại vào đầu xuân năm 2006.

Cung Điền.

 


Cảm tưởng xin gởi về  cungdien@erct.com