Cái địn thoại của Gió Nghe tíng than thở của những kẻ còn śng sót

Huỳnh Văn Ba - Exryu USA  (*)

 

(Phỏng dịch theo chuỵn phim phóng sự đặc bịt của đài truỳn hình NHK)

Huỳnh Văn Ba

Trong ṃt khoảnh vườn thoạt trng ŕt hoang sơ trn trái đ̀i th́p, ṃt cái bót địn thoại đứng c đơn nhìn ra vịnh bỉn của Otsuchi (大槌), tỉnh Iwate (岩手) Nḥt Bản. Ngoài khơi kia là Thái Bình Dương. Cái bót có dáng như cái l̀ng chim hình ḥp lợp kính trong với khung g̃ trắng. Nhìn bn trong người ta th́y có ṃt máy địn thoại màu đen thời xoáy vòng. Ḱ bn có ṃt ṭp gíy ńt, cy vít và lời khuyn nhủ của chủ nhn.

ghost phone.jpg

「風の電話は心で話します 静かに目を閉じ 耳を澄ましてください 風の音が又は浪の音が 或いは小鳥のさえずりが聞こえたなら あなたの想いを伝えて下さい」

 (Khi nói qua địn thoại gió bạn hãy nói bằng con tim. Im lặng, nhắm mắt r̀i lắng tai. Hãy nghe tíng gió th̉i, tíng śng ṽ, tíng chim hót. Xin ghi lại cảm nghĩ của bạn)

G̀n cúi năm 2010 sau khi người em họ của Sasaki Itaru (佐々木格) ḿt ng dựng ln ṃt cái bót địn thoại có khung kính trn trái đ̀i quạnh hiu g̀n nhà đ̉ khi nhớ ng dùng nó lin lạc với người em họ. Cái địn thoại c̉ ng lượm được do ai vứt bỏ chẳng có dy lin ḱt với  th́ giới bn ngoài. Mặc dù có vẻ nghịch lý ng Sasaki chẳng màng đ́n đìu đó. Trong tm thức ng tin rằng mình có th̉ nhắn nhủ lời thương yu đ́n người em quá ć qua hơi gió.....

Tháng 3 năm sau đó (03/11/2011) vùng Tohoku Nḥt Bản bị ṃt tai ách v tìn khoáng ḥu trong lịch sử: tṛn đ̣ng đ́t đ́n 9.0-9.1  (Mw) xảy ra dưới đáy bỉn ngoài khơi gy ra śng th̀n (tsunami) cao 9.3 mét cún h́t các làng mạc dọc theo bờ bỉn, và sự phát n̉ của nhà máy phát địn hạt nhn Fukushima do ng̣p lục tạo ra. 

Làng Otsuchi sau śng th̀n

Trong 16,000 cư dn của Otsuchi śng th̀n đã mang đi 1285 sinh mạng - trong đó có 421  người chưa tìm ra được thi th̉. Tuy khng bị thịt hại v̀ nhà cửa và sinh mạng  nhờ ở trn ṃt địa th́ cao, ng Sasaki cũng cùng mang ṃt v́t thương đau khng kém mọi người trong làng.

Trong ngày đại thin tai đó ng Sasaki đứng trn đ̀i mắt nhìn xúng cửa bỉn Otsuchi. ng chứng kín t́t cả sự tàn phá của śng th̀n tsunami. Đ̉ giúp ph̀n nào làm dịu ñi đau đớn cùng cực của thn nhn còn śng sót, ng tình nguỵn mở cửa cái  bót địn thoại gió cho mọi người đ́n víng. L̀n h̀i nhờ sự giúp đỡ của người có hảo tm xa g̀n, 1 cái băng gh́, giàn hoa, cái chung gọi h̀n m, tượng Thin sứ được thm vào. Khi ng̀i nghỉ chn trn băng gh́ nhìn ra bỉn, người ta thườg lin tưởng đ́n ṃt cái vườn kỷ nịm. Họ tr̀m mặc giy phút đ̉ c̀u nguỵn cho những c h̀n còn lưu lạc hãy mau trở v̀ với gia đình thn ṭc.

M̃i ngày ng Sasaki thức sớm ra vườn nh̉ cỏ, lau chùi quét dọn cái bót địn thoại. ng śng cục đời người làm vườn ŕt đạm bạc. Nhà ng như cái chòi, khi khng có địn ng Sasaki đ́t củi đ̉ sưởi ́m và đèn c̀y đ̉ có ánh sáng ban đm. Nhà h́t nước chảy trong mùa đng ng dùng nước ng̀m, mọi đìu đ̀u tự túc...Nhưng lòng vị tha của ng Sasaki khó có thước nào đo lường được!.

Sau bín ć đó báo chí Nḥt có đ́n vùng Tohoku đ̉ săn tin v̀ ḥu quả của tṛn thin tai và có đi ngang đy. D̀n dà tíng đ̀n v̀ cái địn thoại gió đ́n tai họ. Đài truỳn hình NHK lìn gửi phóng vin ln Otsuchi đ̉ đìu tra và làm phóng sự. Họ đặt máy ghi m máy thu hình ̉n từ xa.  

Mười giờ đm ngày m̀ng 10 tháng 3 năm 2016, tức 5 năm sau thin tai śng th̀n Tohoku, NHK cho thính khán giả Nḥt xem ḅ phim phóng sự đặc bịt nhan đ̀ là Kaze no denwa Nokosareta hitobito no koe (風の電話 ~残された人々の声~Cái địn thoại của gió   Nghe tíng than thở của những kẻ còn śng sót ).

Sau đy ti xin ghi lại vài khúc của phim Cái địn thoại của gió   Nghe tíng than thở của những kẻ còn śng sót.

Mine...Em có nghe anh chớ, sao bỏ ra đi tìm mãi khng được? Hãy trả lời đi em... ṃt người đàn ng khng tn c̀m ́ng địn thoại tức tưởi. Ngoài trời ŕt m u...Bùn. Lặng tanh.

Ṃt ngày đng nắng ́m bà cụ cùng 2 đứa cháu vừa bước ln đ́n đ̀i. Thằng bé nhỏ hơn chạy tung tăng như con chim sẻ. Họ hướng v̀ cái bót địn thoại như đã quen với nơi ǹy. Khi đ́n nơi cụ bà thúc giục  cháu nói đi. Vng - Thằng anh tun lời. Moshi moshi (a l a l)...ng ṇi, cụ ṽn khỏe mạnh chớ. Xong học kỳ ǹy cháu sẽ ln lớp Tư. Bà ṇi ṽn thường...cụ đừng lo.  Em Daina (醍奉)  năm tới sẽ ln lớp hai-  Có tíng bà ṇi đính chánh phía sau: học - kỳ - sắp - đ́n!. R̀i nó đưa địn thoại cho em. Thằng bé ng̣p ngừng: O-ka-wa j-i-i-chan (ng ṇi Okawa) ơi....cháu đã học bài xong r̀i...đừng lo nhé r̀i ngừng lại. Có tíng bà nhắc: còn nói gì nữa?. Thằng bé nói típ: chúng con đ̀u mạnh giỏi h́t đ́y... Bái bai!.

Ra bn ngoài bà Okawa Sachiko (大川幸子) cho bít là gia đình bà có nhìu thn nhn bị nước cún đi. C̣u bé Daina vừa cười tủm tỉm vừa nói với bà của mình: hình như cháu nghe cụ nhắn nhủ đìu gì đó.... M̃i khi nhớ đ́n ch̀ng bà Okawa d̃n cháu ln đy đ̉ có dịp trút đi ḿi ưu s̀u, cùng lúc đ̉  ng ṇi nhìn th́y cháu lớn ln. Lúc còn śng cụ Okawa ŕt thương cháu. Hai chú bé còn quá trẻ khi thin tai xảy ra nn chẳng hỉu ñi tm tư của bà ṇi khi được d̃n đ́n nơi đy. 

Ṃt bủi chìu ḷng gió 3 người đàn bà lớn tủi hịn ra. Họ là bạn đ̀ng cảnh ng̣  với nhau cùng có thn nhn ḿt mạng trong tṛn śng th̀n Tokoku. Hai người mặc áo choàng đỏ nói nhỏ nhẹ: thi l̀n ǹy chị Maekawa vào trước đi... r̀i tĩn đưa bà kia.

Người mặc áo nu cúi đ̀u ch̀m cḥm bước vào cái bót. Bà bắt đ̀u gọi ai nhè nhẹ như tíng ru con : moshi moshi....Masa đó chăng?,  mẹ anh đy. Đã ḿy năm r̀i...mún nghe tíng anh nhưng chờ mãi chưa có tin gì cả. Bà Maekawa (前川) th̉n thức: Cả nhà đ̀u mạnh giỏi...anh cứ an tm. Ḿy đứa nhỏ của anh ai cũng bít tự lo. M̃i khi nghe tíng xe hơi đ́n g̀n nhà ti cứ ngỡ anh v̀. Tḥt h̀i ḥp nhưng r̀i.... Bà im lặng h̀i lu và ĺy tay chùi nước mắt. Sáng, trưa, chìu b́ anh làm cà-ph cúng trn bàn thờ r̀i ng̀i b́t đ̣ng nhìn v̀ t́m ảnh của anh. Mọi người đ̀u nhớ anh như ngày hm qua. R̀i như u ým với đứa con trai lúc còn bé thơ: Thi... ti xin phép đi v̀. Xin hẹn lại ngày khác nhé....hẹn lại ngày khác nhé....    

Mắt ŕt tr̀u ḿn, hai người bạn chờ bn ngoài đ́n đón. Bà Maekawa cúi đ̀u: Xin cám ơn...nhờ có hai chị ti mới đủ can đảm đ́n đy. Khng bít anh ta có nghe được khng...Lời nói của ti như đã được mang đi theo gió.... Hai người bạn an ủi: khi nói ra h́t đìu u út trong lòng chị đã truỳn đạt được đìu mình mún nói, chắc phải có người  nghe.... Mặt bà Maekawa tươi sáng ra: ti cảm th́y như được giải thoát.

Dù có kh́n kh̉ đ́n đu khi người ta còn hy vọng thì ṽn có th̉ śng được.Vì th́ khi nghĩ đ́n đó, ta phải nghĩ đ́n những kẻ tử vong khng có nơi trở v̀... ng Sasaki chia sẻ suy nghĩ của mình với ký gỉa khi được phỏng v́n.

Người Nḥt có vẻ ŕt nhẹ nhàn với nhau khi gặp đìu khó khăn. Họ bít tương trợ đùm ḅc, nhường nhịn, hy sinh cho kẻ đau kh̉ hơn mình như chúng ta đã từng th́y trn màn ảnh TV khắp th́ giớ sau tṛn śng th̀n v tình.

Ṃt ngày m u có tuýt rơi, ṃt người đàn ng mặc áo da ngoài 70 bơ phờ đi v̀ cái bót địn thoại ṃt cách cḥm rãi đy r̀i.... Vào bn trong ng ta xoay ś đủ như thuở xưa. Moshi moshi...mình đó hả...nghe rỏ khng? By giờ đang ở đu? Có gặp Miyuki và bà ṇi khng? Trời lạnh như th́ ǹy coi chừng bị cảm đ́y. Mọi người đang chờ đợi. Ti sẽ ćt lại căn nhà đ̉ cả gia đình cùng ở chung ́m cúng. Hãy v̀ nhanh đi... ti nhớ mình quá.... Người đàn ng ǹy ḿt người mẹ, vợ và đứa con gái.  

Khỉ được phỏng v́n, ng th́ ḷ: mặc dù nói là ḿt tích nhưng đ́n nay tử thi chưa tìm được, ti chưa tin là người thn của ti ch́t...Dư lụn trong nước ku gọi mọi người hãy qun đ̉ hướng v̀ tương lai, nhưng theo ch̃ ti nghĩ đó là lời ku gọi tŕng r̃ng. Tương lai sau ṃt tai họa phải là hướng v̀ người b́t hạnh. Chúng ta phải ć gắng tìm họ cho được chớ khng phải đ̉ tìm cách qun cho nhanh....

Trn đ̀i tuýt phủ trắng. Bn trong bót sau đó có tíng xoay vòng ś lin tục, r̀i giọng người đàn ng còn trẻ  xụt xùi than khóc: cha, mẹ, Mine, Issei. By giờ đang ở đu, sao khng cho ti bít? Đã g̀n 5 năm r̀i chưa tìm được d́u tích gì cả. Ńu nghe ti nói xin trả lời cho dù là ṃt l̀n thi.... Mặt gụt xúng anh năn nỉ thít tha: Issei...Issei...hãy gọi papa ṃt l̀n nữa cho b́ nghe....Con hãy gọi đi. Nhà mới đã ćt xong nhưng cha, mẹ, Mine và Issei chưa trở v̀. Ṿy ćt nhà lại làm chi?. Cục đời ǹy còn có ý nghĩa gì?....

Trn đ̀i hoang có tíng con quạ v tình gọi đàn. Ánh sáng bủi chìu mùa đng ảm đạm làm cho cảnh ṿt trng tḥt bùn tẻ. Từ xưa Tohoku đã từng là nơi nghèo khó nh́t nước Nḥt đó là qu hương của nàng Oshin. Mùa đng tuýt phủ nhìu tháng. Cho đ́n đ̀u thời Showa 40s (1960s) xí nghịp kỹ ngḥ chưa lan đ́n vùng ǹy nhìu. Đàn ng nhà nng thường rời làng xúng vùng Yokohama Kawasaki và Tokyo tìm vịc kím ăn thm gọi là Dekasegi. Người Tohoku có ŕt nhìu kin nh̃n. Họ chẳng màng làm lao đ̣ng nặng. Những nhà ga như Ueno, Takadanobaba là nơi  họ thường tụ hợp khi đ́n Tokyo.

Ṃt người đàn ng khác khoảng 70 có vẻ ngại ngùng khi mới đ́n. ng đi ṃt vòng r̀i mở cái cửa của bót địn thoại đy r̀i. Bn trong ng cũng xoay máy như mọi người r̀i l̀m b̀m khng nghe ai trả lời. Sau vài phút im lặng ng bắt đ̀u cục đàm thoại qua gió: moshi moshi... Nobuyuki, nghe b́ nói khng? Mẹ có ở bn cạnh chớ?. Ṭi nghịp quá...con có gặp ng bà ṇi nữa chớ?.... ng ta sục sùi: má nó ơi...thi đ̉ ti v̀. Ít hm nữa sẽ trở lại .. Ít hm nữa sẽ trở lại.

Bước ra khỏi cái bót địn thoại người đàn ng có gương mặt bùn bã được anh phóng vin NHK cḥn hỏi: ng từ đu đ́n?. ng ta ŕt ngạc nhin r̀i trả lời: Yamada. Làng Yamada (山田) cách đy khoảng 40 phút lái xe. ng Ishisaki (石崎) có người con trai tn là Nobuyuki (信幸) bị śng th̀n cún đi. ng bắt đ̀u chia sẻ: ti đ́n đy đ̉ tìm ḿi an ủi. Sau thin tai ti và má nó rời nơi đy v̀ ở trong khu chung cư cho nạn nhn thục làng Yamada. R̀i móc túi ra cái bằng lái xe, vừa nói vừa chảy nước mắt:đy là hình của thằng con ti. V̀ Yamada được 3 năm khi đ̀u óc bắt đ̀u dịu vợi thì nhà ti ngã bịnh r̀i ḿt năm sau đó. ng Ishisaki by giờ śng c đơn. Khi v̀ nhà ng thường tr̀m ngm r̀i nói chuỵn tự nhin như nói với ṃt bóng hình ̉n đu đó.      

Ngoài đường qúc ḷ chính của tỉnh Iwate sự tái kín sau thin tai có nhìu ḱt quả. Nhưng trong những làng hẻo lánh như Otsuchi cát bụi còn hòa tṛn trong khng khí. Xe trắc đ́n lui m̃i phút nhưng chưa th́y ḱt quả cụ th̉. Người dn làng còn phải śng nh̃n nại trong những căn nhà thíc tạm bợ. Có lẽ phải chờ thm 3 năm nữa mới đủ nhà ở cho toàn cựu dn cư theo tiu chủn mới của chính phủ. Cái bót địn thoại của ng Sasaki ṽn típ tục phục vụ khách đ́n víng từ xa hay g̀n.

Ngày hm đó cũng còn trong mùa đng lạnh lẽo, ṃt người đàn bà trọng tủi h́i hả leo ln đ̀i đ́n cái bót địn thoại. Bà có vẻ ng̣p ngừng ngó xung quanh như sợ có người theo dõi r̀i bước vào trong. Ch́c lát sau đó bà xoay ś 42 area code và ś địn thoại của nhà xưa. Bà đưa ́ng nghe ln tai lắng nghe r̀i đứng tr̀m mặc. Hơn 5 phút chẳng th́t ra lời ngoài khi đưa ngón tay ln vút nước mắt trn má. Gương mặt bà có vẻ ŕt khắc kh̉.

Khi bước ra ngoài người phóng vin đ́n hỏi bà gọi địn thoại cho ai. Đó là cho ch̀ng của ti. Tuy chẳng nói ra lời nhưng ti đoán ̉ng hỉu h́t. Bà Hirano Kikue (平野菊枝) trước kia cư ngụ trong làng ǹy. Sau khi ch̀ng bị śng th̀n cún đi bà dọn v̀ Hanamaki (花巻) cách đy khoảng 90 phút tìm vịc làm mới. Lý do bà đ́n đy là đ̉ hỏi ý kín của ch̀ng. Lúc sinh thời ng Hirano làm ngh̀ đánh cá vĩn dương nn ít khi ở nhà.  Khi v̀ ng lại nḥu nhẹt sút ngày với bạn bè đ̀ng nghịp. Tuy nhin sau đó giữa 2 người có ḿi n tình lm ly khín bà thương ch̀ng tha thít....Thoạt tin sự ra đi của ng Hirano làm cho bà khng còn mún śng. Nhưng r̀i bà đ̉i ý, bít đu ch̀ng mình lúc nào cũng ở cạnh bn đ̉ bảo ṿ vì th́  bà tin rằng mình có th̉ śng lu. Bà ngượng cười trong nước mắt. M̃i bủi chìu t́i bà làm cơm cúng và dn rượu cho ch̀ng.

Ṃt ngày đng trời xanh my trắng ng Sasaki Kazuyoshi (佐々木一義) đ́n dùng cái địn thoại gió 6 l̀n đ̉ báo cáo với vợ v̀ hịn tình trong gia đình: Hm  tháng 12 vừa qua con Nao đi khám được bác sĩ cho bít cái thai ngược trước đy đã xoay trở v̀. Tháng 2 ǹy chúng mình sẽ có cháu trai đ́y. Mẹ nó chờ tin vui nhé. Hm nay khng hỉu sao anh nhớ má nó quá nn phải ra đy đ̉ gặp..... Mắt ng mơ màng trong sung sướng...trong đau bùn.  

ng Sasaki ở làng Rikuzen Takata (陸前高田) cách đy hơn 90 phút lái xe. ng móc hình gia đình ra cho người phóng vin xem. Là trưởng nam của ṃt tịm tạp hóa lu đời ở Rikuzen Takata, ng Sasaki ńi nghịp cha sau khi cụ ḿt. Lúc trẻ ng yu Miwako (美和子 ) v cùng, nhờ sự kin nh̃n của mình qua nhìu lá thư tỏ tình ng ĺy được bà làm vợ. Hai người có được 4 đứa con và cục śng ŕt sung túc. Khng may sau 25 năm làm chủ tịm ng phải đóng cửa vì cạnh tranh khng lại tư bản lớn hơn. ng Sasaki định bỏ Rikuzen Takata ra đi tìm vịc mới đ̉ sinh nhai nhưng vợ ng quýt tm ở lại nơi sinh quán ǹy. Họ śng thíu th́n sau đó nhưng cảm th́y ŕt hạnh phúc vì lúc nào cũng có bn nhau như hình và bóng. Ngày 11 tháng 3 năm 2011 tṛn tsunami tàn ác đã cướp đi sinh mạng người vợ kính yu của ng Sasaki. Ngày ngày sau đó ng śng bơ phờ. Chẳng ngại đường xa khi nhớ Miwako ng lái xe đ́n đy đ̉ tìm bà.

Chìu ngày 11 tháng 3 năm 2012 đúng vào lúc 2 giờ 46 phút dn Otsuchi và các tỉnh tòan vùng Tohoku có cử hành l̃ mặc nịm cho những người b́t hạnh đã bị sóng th̀n cún đi. Đó là giy phút bắt đ̀u cho mọi ḿi kinh hoàng. Hình ảnh trn TV cho th́y người ta đứng tr̀m mặc hướng ra bỉn khơi, trong đó có ṃt em bé gái khoảng 2 hay 3 tủi được b́ trong vòng tay mẹ, mặt em căng thẳng, mắt nhắm lại như ć đè nén sự xúc đ̣ng trong lòng. Trong ngày l̃ đó mặc dù tủi cao và vừa bình phục sau ṃt cục giải ph̉u, Thin Hoàng Akihito (明仁) và Hoàng Ḥu Michiko (美智子) Nḥt cũng có đ́n tham dự. Đìu ǹy cho th́y t́m lòng ưu ái thít tha của nhà lảnh đạo tinh th̀n xứ Phù Tang đ́i với người dn.  

Trn d́c đ̀i ṃt người đàn ng mặc áo cng xưởng trng ŕt cứng rắn vừa đi vừa chạy. ng ta hướng v̀ cái bót địn thoại. Khi đ́n nơi ng đi vòng quanh ngó vào bn trong và hơi hoài nghi. Sao khng có dy lin lạc đu cả ng lắc đ̀u thắc mắc. Sau vài giy ng̣p ngừng ng bước vào trong cũng như những người đ́n trước đy, r̀i bắt đ̀u xoay ś gọi, vọng tr̀m ́m đi khi cắt ngắn: Chắc bạn ṽn khỏe?...ti xin báo cáo vài lời. Sau ḿy năm by giờ đã có cháu r̀i đ́y. Nhớ ngày xưa quá, chừng nào gặp lại tụi mình sẽ đi nghe nhạc Jazz nữa nghe...Ti sẽ trở lại thăm....

ng Usuzawa Tomihisa (臼澤富久) có người bạn thn từ thời tỉu học bị ḿt tích trong thin tai. ng giải thích với người phóng vin: cái địn thoại lạ kỳ ǹy có sức làm cho nước mắt chảy. Khi nước mắt tràn ra r̀i thì ḿi u út trong lòng cũng cùng nhảy ra.... ng cúi đ̀u từ giả sau khi đóng cái cửa bót ṃt cách c̉n tḥn như đ̉ tỏ sự bít ơn của mình với Trời Pḥt. R̀i như lúc đ́n đy ng vừa đi vừa chạy xúng đ̀i. Có lẽ ng Usuzawa đang ở giữa chừng với cng vịc của hãng.

Trời tháng 3 Otsuchi ṽn còn lạnh. Trn l̀ đường xa ḷ dọc theo vịnh bỉn ṃt c̣u học sinh trung học tay c̀m bản đ̀ mắt nháo nhác tìm kím phương hướng sau khi xúng xe đò. Chờ cho chíc xe cam nhng chạy khút c̣u băng ngang đường r̀i hướng v̀ phía đ̀i. Đy r̀i c̣u ta h́n hở nói khi đ́n cái bót địn thoại.   

Khi vào bn trong c̣u học sinh im lặng khá lu. R̀i có tíng khóc nức nở: B́ ơi b́ ṽn khoẻ...cả nhà ai ńy đ̀u bình yn h́t và ŕt nhớ b́. Hịn giờ đang ở đu, sao khng có tin tức gì cả?. Ngừng lại ch́c lát r̀i nói đứt đoạn: B́...con mún hỏi ṃt đìu thi. Tại sao b́ phải ch́t, tại sao?. Mẹ là người đau kh̉ nh́t trong gia đình, thíu b́ mọi vịc đ̀u đ̉ ln đ̀u mẹ.... Ḿy năm nay gia đình đã đi tìm b́ khắp nơi nhưng chưa th́y tng tích gì cả. Trong trường chỉ có con là m̀ ci cha thi, tại sao ṿy b́? M̃i khi có đ̀ tài thảo lụn gì lin quan đ́n gia đình, th̀y c và bạn học ć tránh đụng đ́n chữ cha, con bít họ ŕt t́ nhị khng mún làm cho con bùn. Vừa khóc vừa hỏi: B́ ơi.... sao cho đ́n giờ ǹy con chưa qun được, tại sao ṿy b́?.

C̣u học sinh Kozaki Ren (幸崎廉) lúc đó 16 tủi có gương mặt minh m̃n, lúc đ̀y cương nghị, lúc bùn hiu...Em từ đu tới? người phóng vin đ́n hỏi. C̣u ta trả lời: ti từ Hachinohe cách đy khoảng 4 tíng. Xa th́?. R̀i Ren cho bít lý do đ́n đy ṃt mình vì mún hỏi b́ ṃt đìu ring tư.

Làng Hachinohe (八戸) thục tỉnh Aomori (青森)  nằm v̀ phía Bắc của Iwate. Tuy cùng ngó ra Thái Bình Dương nhưng nhờ có eo bỉn cong nn tránh được thịt hại nặng. Cha của Ren làm ngh̀ lái xe tải di chuỷn khắp nơi. Ngày hm đó do ś ṃnh an bài ḷ trình ng bị thay đ̉i phải chạy ngang b́n phà Ofunato (大船渡) vào lúc śng th̀n đánh tới nn bị cún đi ḿt.

Gia đình Kozaki Ren còn lại b́n người: mẹ Hitomi (ひとみ), em gái Rin () 14 tủi và em trai Riku () 12 tủi. Chìu ngày trước của thin tai cả nhà cùng đi tắm chung ở nhà tắm cng cọng. Hai đứa con trai với b́ vào phòng nam còn mẹ với Rin vào phòng nữ. Chắc Ren đã nói với b́ nó ŕt nhìu chuỵn...Hai người ŕt khắn khích Bà Hitomi k̉ cho người phóng vin nghe.B́ thương Riku hơn con... Ren phản đ́i mẹ. Tại vì Riku bé nh́t trong gia đình con đu ganh th́ được- mẹ mắng yu.

Năm năm sau thin tai bà Hitomi làm ngh̀ bán bảo hỉm đ̉ nui con. M̃i bủi sáng lúc mẹ đi làm đ̣t nhin Ren đ́n m mẹ. Anh ǹy coi ṿy chớ còn nhõng nhẽo lắm...chưa mún rời ti đu bà Hitomi vừa mĩm cười vừa líc nhìn con, ŕt d̃ thương. Ren đỏ mặt: rủi mẹ ch́t thì phải làm sao?. Mẹ ch́t thì chúng con cũng phải ch́t... r̀i thả lỏng đ̉ cho nước mắt tràn ln tr̀ng. Mẹ nói: khng ch́t...chưa đu. Mún ch́t mẹ cũng ch́t khng được....  Rin và Riku ng̀i g̀n đó im lặng.

Từ ngày cha ḿt 4 mẹ con lúc nào cũng ở g̀n sát bn nhau, lúc ra ngoài cũng như lúc ở trong nhà. Nhưng khng ai mún nói chuỵn đ́n người cha của nhà ǹy, nh́t là Rin.

Ṃt hm cúi mùa đng năm 2016 nhờ có trời trong Ren đ̀ ngị với gia đình cùng nhau đi thăm cái địn thoại gió. Trn đ̀i gió ḷng làm cho hàng cỏ may nghing  ngã. Đ́n nơi Ren vào trước nói ŕt ngắn với cha: hm nay con d̃n mẹ và 2 em đ́n thăm b́ r̀i hớn hở chạy ra. Sao mà nói ngắn ṿy - mọi người cười hỏi.

Sau đó đ́n phin Rin và Riku vào bót cùng lúc. Cho đ́n nay Rin ṽn giữ im lặng v̀ cha. C năn nỉ em trai đứng đó với mình.Đừng tru chị.... Rin b́i ŕi h̀i lu bít nói gì đy... r̀i ḿu máo: B́...con xin l̃i b́. H̀i đó con thường tru b́ là hi mùi sau cng vịc...B́ hứa sẽ mua cho con cái đàn violin. Nhưng thi...con sẽ tự mua. Con đang chơi tennis ở trường trung học, b́ h̃ trợ tinh th̀n cho con nhé. Con hy vọng sẽ vào được 1 trong 8 vị trí đ̀u của trường, bọn con trai sẽ phục con.

 Ra bn ngoài c gái ĺy khăn tay chùi nước mắt. Sau đó đ́n bà mẹ. Ren khom lưng tĩn mẹ đi. Bn trong bà Hitomi c̀m ́ng nói ln, thút thít h̀i lu r̀i bắt đ̀u nói, nhìu lúc đứt đoạn.

Em khng bít phải bắt đ̀u bằng chuỵn gì...cho đ́n nay em ṽi chưa tin được là anh đã qua đời...Còn nhìu vịc chúng mình mún cùng thực hịn với nhau.  Ngày xưa m̃i khi anh xa nhà chúng mình thường hỏi nhau qua địn thoại còn śng hả?...Vng ṽn śng đy..., đó là cu trao đ̉i u ým nh́t của vợ ch̀ng mình. By giờ khng còn dịp hỏi nữa. Bùn ơi...Anh sẽ trở v̀ chớ, bao nhiu năm chúng em cũng đợi.

Ra bn ngoài bà Hitomi th́ ḷ với người phóng vin: lúc ch̀ng ḿt ti cũng mún đi theo. Nhưng r̀i nghĩ lại bít đu r̀i có ngày b́ ḿy đứa nhỏ sẽ v̀, chính vì th́ ti phải ć gắng hy sinh nui 3 đứa con thơ cho đ́n lúc thành người. Ti chưa có th̉ ch́t được. Nhìu lúc th́p thỏm khng bít tin gì sẽ tới. Sau thin tai đy là l̀n đ̀u tin gia đình đ̉ ḷ cho th́y cái ṇi tm của m̃i người v̀ ch̀ng v̀ b́. Hình như khng còn sức đ̉ gíu gím với hau nữa.

Nãy giờ bn cạnh anh, chị và mẹ Riku đùa cợt ŕt thản nhin, có lúc khuýn khích chị mình, tru chị mình sao mít ướt quá. Lúc cha ḿt c̣u út mới ln 6 nn chắc chẳng còn nhớ cha rỏ lắm. Đ́n lúc lắng tai nghe mẹ nói với người phóng vin ti mún ch́t theo ̉ng nhưng ch́t chưa được vì phải ć gắng hy sinh nui 3 đứa con thơ cho đ́n lúc thành người..., tự dưng như dy đã bị căng đ́n mức đ̣ t́i đa giờ là lúc phải đứt, Riku cúi mặt đưa tay ln che dòng nước mắt tun trào. C̣u ta khóc nức nở. Khi chị và anh đ́n an ủi, mẹ ṽy tay đ̉ cho em khóc.... Thì ra Riku đã tự kèm nén cảm xúc của mình quá lu. C̣u út cứng đ̀u, giả vờ tỉnh bơ nhưng tḥt ra dưới cái khun mặt còn ́u thơ đó nó cũng có ṃt cảm tình su đ̣m đ́i vơi b́ như mọi người. Giờ là lúc chịu h́t ñi nữa thằng bé phải đ̉ ḷ nó ra.

Hòn Horaijima - 蓬莱島 (B̀ng Lai Đảo)

Ngày hm đó là l̀n đ̀u tin gia đình ng Kozaki được giải thoát. Họ đã đ̉ cho kho nước mắt tìm đường nhảy ra khỏi tm h̀n. Sau tíng khóc có tíng cười. Ṃt nìm hạnh phúc nho nhỏ hịn ra trn gương mặt của mọi người.  Đy là lúc con cái nhắc lại những kỷ nịm đẹp śng với b́. Có lúc trách thương, có lúc phn bì sao b́ thin vị giữa ḿy đứa con. Người Nḥt cũng gíng như người Vịt chúng ta khi nói là ghét nhưng sự tḥt là thương v cùng. Bà mẹ hỏi con gái lúc nãy con có cho b́ bít là sẽ học ngành gì sau khi xong trung học. Ren bẽn lẽn:con chưa nghĩ ra lúc đó.... Có phải ngh̀ c giáo vườn trẻ.... Ren lắc đ̀u: khng chừng là y tá đó mẹ....  

Đàn sau màn ảnh có tíng dương c̀m nhả ra từ ńt từ ńt ŕt m đ̀m. Vịnh Otsuchi hm nay lặng sóng. Ḿy cy tùng trn hòn Horaijima (蓬莱島) ṽn xanh tươi khoe sức śng như chẳng bít gì đã xảy ra nơi đy 5-6 năm trước. Hay họ bít  nhưng giả vờ ć gíu kín trong lòng như c̣u bé Nḥt Kozaki Ken đang đứng trn đ̀i?

Người Nḥt thường dùng từ kiki sau ṃt tai họa khủng khíp và vít là 危機 (nguy cơ)- ṃt phức từ chữ Hán có lẽ là do người Nḥt đặc ra. Theo ṃt ś học giả   có nghĩa là hĩm nguy, là cơ ḥi (1). Ṿy thì trong hĩm nguy cũng có cơ ḥi đi theo sau. Ti hy vọng rằng người Nḥt ở Tohoku sẽ tìm lại được nìm tin sau hơn 6 năm làm nạn nhn của tsunami, đ̣ng đ́t và phóng xạ hạt nhn. Cũng như nhìu người yu hòa bình trn Th́ Giới ti xin c̀u nguỵn cho nhn dn toàn nước Nḥt mau vượt qua được mọi kh̉ nạn đ̉ tái kín đ́t nước. Hora, nana korobi ya oki to iu kotoba ga aru no dewanai ka? (Ǹy nhé, còn nhớ cu ngã 7 l̀n đứng ln 8 l̀n chớ?).

Naruhodo!

(ṃt ngày nghỉ ... ở nhà tháng 9 năm 2017) 

 

----------------------------------------------------------------------------------------------------

Chú thích:

 (1)  Đ̀ tài v̀ ý nghĩa của chữ 危機 còn đang được tranh lụn giữa nhìu học giả. Nơi đy ti chỉ chọn ṃt trong các cách giải thích cho hợp với bài vít ǹy, tự nó khng có tính tuỵt đ́i.

Cho đ́n ngày 11 tháng 3 năm 2017, qua ś chữ ký và lời ghi trong ḿy quỷn ńt của cái bót địn thoại ng Sasaki ước lượng có trn 25,000 người đ́n dùng cái địn thoại gió, trong đó có cả người ngoại qúc.

Ngày nay bn cạnh đó ng Sasaki ćt thm ṇt ngi nhà đá bằng m̀ hi và sức lao đ̣ng của mình. ng dùng nó làm ṃt thư vin và đặc tn là Thư vịn của rừng xanh (森の図書館). Trong tương lai ng có ḱ hoạch xy thm nhà trọ bằng đá cho khách phương xa đ́n thăm có ch̃ trú.

In Japan, 'Wind Phone' Links Living With Departed

ng Sasaki Itaru

Sau đy là link v̀ phim phóng sự của NHK trn Internet các bạn có th̉ dùng đ̉ tham khảo.

https://www.youtube.com/watch?v=ke-H5EEqvRs

 https://www.youtube.com/watch?v=yhvKIt5Ktbg

 

 
 

 

"Khi pht hnh lại thng tin từ trang ny cần phải c sự đồng của tc giả 
v ghi r nguồn lấy từ www.erct.com"

 

* Anh Huỳnh Văn Ba (67, Meisei - Tokyokyouikudai - Todai) khng những l một nhiếp ảnh gia trong gia đnh Exryu, anh Ba cn l vận động vin về leo ni, xe đạp v nui bonsai. Anh Ba v anh V Văn Thnh (68, Nodai) đ từng dng xem đạp đi khắp nước Nhật v xuyn lục địa Hoa Kỳ. Qua những lần đi ny anh Ba đ c nhiều tc phẩm hnh ảnh khắp nơi. Anh H.V. Ba hiện đang lm việc v sinh sống tại Ohio.

Cảm tưởng xin gởi về

[ Trở về đầu trang ]