Đi du lịch Kyoto trong ma Diễm Thu qua Cyperspace

Huỳnh Văn Ba - Exryu USA  (*)

 

Kyoto (京都・Kinh Đ) l một cố đ của Nhật Bản từ năm 794 A.D. Thnh phố nầy được thiết kế rất nghim tc theo luật Phong Thủy (風水) cổ đại TQ, l nơi cho Thin Tử ngự trị. V cố m phỏng theo kinh đ lịch sử Lạc Dương (洛陽) nh Đng Chu, cho nn xưa kia cũng được gọi l Kyoraku (京洛・Kinh Lạc).

Kyoto nằm trong một thung lũng xanh tươi, xung quanh l ni đồi của vng cao nguyn Tamba (丹波・Đan Ba). C lẽ v thế kh hậu Kyoto thay đổi rất đột ngột giữa cc ma. Sự sai biệt của nhiệt độ trong một ngy cũng rất to, đ l một yếu tố cần thiết để sơn phết cho ci đẹp của ma Thu nơi nầy.

Ma Diễm Thu kyoto bắt đầu từ thượng tuần v kết thc vo hạ tuần thng 11 mỗi năm. Nơi đy c cảnh Thu đẹp tuyệt vời, đẹp hơn bất cứ nơi no con người c thể tưởng tượng được...Bn tay kho lo cng với tr c sng tạo của con người đ hợp tc với thin nhin tạo ra nhiều cảnh qu ự thơ mộng cho cố đ.

Đến Kyoto ta phải đi xem vườn Nhật v cha chiền rải rc khắp nơi trong thnh phố c hơn một triệu dn cư. Cảnh vườn Nhật lc no cũng c rong c ru koke (苔・moss, lichen) đng trn những hn đ hoa cương hay trn nền đất xm lm cho ta tưởng chừng như đang đi lạc trn non. Những cy cảnh của họ được uốn luyện qu ti tnh - Dng của n giống như những cy tng bch lo trn đỉnhh đồi hay bn ven biển, đ từng bị gi bạt sng vỗ, tuyết phủ v nắng sương ăn mn.

Nhn những hồ "v thủy" "Kare-ike" (枯池・kh tr) tĩnh tc nhưng lại sng gợn ta mới thấy được ci c sng tạo của cảnh Thiền đnh (禅庭・Zen garden) do cc "Niwashi" (庭師・đnh sư) tạo ra. Người Nhật khng thch ph trương như người Ty phương hay người Tu. Ci mu sắc của vật liệu kiến trc lc no cũng rất "hữu cơ" (organic), dễ lm bạn với thin nhin xung quanh. Thường những ngi cha hay thần x được xy cất bằng gỗ "hinoki" (chamaecyparis -檜・"cối", gần giống như b-柏) c thể giữ được trn một ngn năm. Những ta nh kiến trc nầy sau nhiều nin kỷ sạm nắng phong sương đ trở thnh một bộ phận của tạo ha. Khng g thch hơn khi ta bước đi trn ci sn gỗ tạo ra tiếng "ct kt" của ngi cha "Kiyomizu"(清水寺・Thanh thủy Tự) tẫm đầy mi dầu hinoki từ ngn năm trước...

Ci siu việt của nghệ thuật zouen (造園・tạo vin/landscaping) truyền thống Nhật Bản l ở chổ "Wabi sabi" (侘び寂び)- vừa u yếm vừa knh đo dưới mắt của người nhn. C những ci "An" (庵・am) v "Butsudou (仏堂・Phật đường) thật đơn sơ nhưng lại hiện hữu bất tận với thời gian...

Ci l th khi xem cảnh vườn Nhật rất khc nhau ty theo trnh độ kiến thức của người xem. Nếu ta biết được sư khc biệt giữa lối xy cất của cc thời đại -v dụ như ci cảnh non bộ kh "karesenzui" "枯山水・kh sơn thủy) của đời no, ngay cả cch gọi cũng thay đổi- th ci l th lc xem cng bội tăng....

Người Nhật c cu: "Hyakubun wa ikken ni shikazu" (百聞は一見にしかず) - tức l "trăm nghe khng bằng mắt thấy". Nếu bạn c lỡ trể chuyến tu Shinkan-sen (bullet train) về Kyoto để xem cảnh Thu năm nay th cũng xin đừng thất vọng. Ngy nay ta c thể xoay ngược đồng hồ đi về qu khứ qua chuyến tu Cyperspace (!)để viếng Kyoto trong ma Diễm Thu vừa qua một lần nửa. Vậy thay g nghe ti ni dzi dzng, xin mời a/c cng xem ảnh ti tm được trn webside của 1 hảng du lich NB(1) như phần dưới đy. Vậy chng ta hy cng click ln nh...

 

Chouzubachi (手水鉢・Thủ thủy bổn) - chậu rửa tay trước cổng cha với l momiji

 

Sanzen-in (三千院・Tam thin viện) -
Cha Tam Thin với cảnh "karesenzui" "枯山水・kh sơn thủy) tức hn non bộ "kh"

 

Vườn "ru" trong cảnh cha "Saimyo-ji" (西明寺・Ty Minh Tự) -
Cha nầy mượn tn cha mang cng tn ở Trường An - TQ thời nh Đường.
Đy l cha xy theo mẫu đồ của Gionshja (祇園精舎・k vin tịnh x) bn Ấn Độ.

 

"Saihou-ji (西芳寺・Ty Phương Tự) -Cha "Saihou" cũng gọi l cha "Koketera"
tức l cha "ru". Đy l một "Di sản Văn ha Thế giới"

 

Kennin-ji (建建仁寺・Kiến Nhn Tự )- Đy l cha Thiền Tng cổ nhất của NB, thuộc phi Rinzai(臨済・Lm Tế )do Ysai (栄西・Vinh Ty) sng lập năm 1202. Trong khun vin cha nầy c một hồ "v thủy" "Kareike" (枯池・kh tr, Zen garden) cho cc sư ngồi thiền rất l đẹp. Bn trong cha cn c nhiều vật thuộc hạng quốc bảo như tranh "Song long đồ".

 

Kennin-ji - Trong cha nầy c một hnh lang lt gỗ v chiếu để ngồi nhn ra vườn Thiền
(xem thm xin click vo: http://www.kenninji.jp/)

 

Daitoku-ji (大徳寺・Đại Đức Tự)- Xy năm 1315 thuộc Thiền tng Lm Tế.
Trong khun vin cha c nhiều kiến trc nay được xếp vo hng Quốc bảo.

 

Mimuroto-ji(三室戸寺・Tam Thất Hộ Tự) -
Cha nầy c khun vin lớn, trồng nhiều hoa đẹp như hoa Ajisai (chi t cầu).
Quanh năm c du khch đến thăm tấp nập chẳng khc g một vườn bch thảo

 

Arashiyama (嵐山・(Lam sơn) -
l một vng du lịch của Kyoto nơi c một ci cầu rất đẹp lo
trong cch kiến trc l Togetsuky (渡月橋・Độ Nguyệt Kiều)

 

Togetsuky (渡月橋・Độ Nguyệt Kiều)

 

Arashiyama/Hgon-in (嵐山/宝厳院・Lam Sơn/Bảo Nghim Viện)

 

Hgon-in về đm

 

Nison-in (二尊院・Nhị Tn Viện) -
cha nầy được sng lập vo năm 834, c tượng Phật Thch Ca Như Lai v Phật A Di Đ

 

Jruri-ji(浄瑠璃寺・Tịnh Lưu Li Tự) -
Cha nầy gần Nara- l một cổ đ của NB trước Kyoto

 

Kiyomizu-dera (清水寺・Thanh thủy tự) - Cha Kiyomizu đ c mặt nơi đy từ thời Heian (平安・Bnh an) khoảng năm 798. Sau bao lần tn lụi v hỏa hoạn, cha được xy lại vo năm 1633 do lệnh của sứ qun Tokugawa Iemitsu (徳川家光・Đức Xuyn Gia Quang). Bổn tn của cha nầy l "Senshu Kannon" (千手観音・Thin Thủ Quan m) - Quan M Nghn Tay.

 

Cha Kiyomizu xy bằng gỗ hinoki khng dng đến một cy đinh. Đy cho thấy ci ti kiến trc của người Nhật thời xưa. Chnh điện của cha c một mặt xy bn sườn ni như nh sn (verandas) v nằm pha trn con suối Otawa (音羽・M Vũ). Khi uống 2 trong 3 mng nước của suối Otawa ta sẽ được trng kiện, minh mẫn v sống lu - Tuy nhin nếu tham uống hơn 2 mng th sẽ gặp điều khng lnh đấy! Ngy nay Kiyomizu-dera l một "site" được chỉ định l gia ti văn ha thế giới như nhiều site khc của Kyoto.

 

Dạ cảnh Kiyomizu-dera

 

     

Kaijuusen-ji (海住山寺・Hải Trụ sơn tự) -
Cha Hải Trụ Sơn. Bổn tn của cha nầy l Juuichimen Kannon (十一面観音・Thập nhất diện Quan m).

 

Kamigamo-jinza (上賀茂神社・Thượng hạ mậu thần x) -
đy l đền thờ Thần đạo, cũng l một "di sản văn ha thế giới"

 

Shh-ji

 

Shhoji (正法寺・Chnh php tư) -Cha ny thuộc phi Tịnh Độ

 

Kdai-ji (高台寺・Cao đi tự) -
Đy l một thiền viện theo phi Rinzai, bổn tn l Phật Thich Ca Như Lai

 

Jjakk-ji 常寂光寺 (Thường tịch quang tự)
- nằm trong vng Sagano (嵯峨野・Tha nga d)

 

Nanzen-ji Sanmon (南禅寺・三門・Nam Thiền Tự-Tam mn)
- Đy l một đại tự viện của phi Rinzai. Trong cha thờ Phật Thch Ca Như Lai

 

              

Eikandou(永観堂・Vĩnh Quang Tự) - Cha thuộc phi Tịnh Độ Tng

 

Koumyou-ji (光明寺・Quang Minh Tự)

 

Koumyou-ji (光明寺・Quang Minh Tự)-
cha nầy nằm trong thị trấn Nagaoka gần Tenmanguu (天満宮・Thin Mn Cung)

 

Ni-mon (二王門・Nhị Vương Mn) 
Cổng của cha Koumyou-ji, đy l một gia ti qu bu của NB.
Bn trong cổng nầy c 2 tượng La Hn

 

Bishamondou (毘沙門道・T sa mn đường)
 Cha nầy được xy trn tch của cha Izumo-ji ( 出雲寺・Xuất Vn Tự - 703) sau nhiều lần bị hỏa hoạn.
Nơi đy nổi tiếng c cảnh hoa anh đo đẹp vo ma Xun v sắc "Momiji" diễm kiều vo Thu của cố đ

 

Tenryu-ji (天竜寺・Thin Long Tự)
 Cha c một chnh điện rất to v l một di sản Văn ha của Thế giới

 

Kitano Tenmanguu (北野天満宮・Bắc d Thin mn cung)
- Cảnh trong khun vin đền thờ Thần Đạo Tenmanguu

 

Nanzen-ji (南禅寺・Nam thiền tự)
Cha thuộc phi Rinzai (Lm Tế) c tượng Phật Thch Ca bn trong

 

Sagano toriimoto (see below)

 

Sagano Toriimoto (嵯峨野鳥居本・Tha nga d Điểu Cư Bổn)
 Toriimoto (cổng đền thờ Thần Đạo) của khu Sagano

 

Hiranoya (平野屋・Bnh d ốc) - Qun tr Bnh D trong khu Toriimoto

 

Maiko (舞妓・Vũ Kỹ)- Tức c Geisha (芸者・Nghệ giả) cn đang tập sự.
Ở phố Gion (祇園・Kỳ Vin) ta c thể gặp cc nng vo buổi chiều khi đi lm.
Đy l một hiện hữu của qu khứ nghn năm.

 

Người Ty phương rất lấy lm lạ khi nhn người đẹp Maiko của Kyoto. Họ tự hỏi sao c ta trng vừa qu "ngy thơ" nhưng lại qu "quyến rũ"? Đối với ti sau khi nhn ci cổ của nng cả ngy khng chn rồi tự hỏi: c phải nng l tin hay bp b Nhật đy?

                 

 

Gion(祇園・Kỳ Vin)- Phố x xưa Gion nơi cc c Maiko v Geisha đi lm buổi chiều đm

 

 

南無阿弥陀仏 南無妙法蓮華経
(Nam m A Di Đ Phật Nam m Diệu Php Lin Hoa Kinh)

 

Trở về hiện tại 

Trong cuộc thế chiến thứ II tn khốc vừa qua, một Bộ trưởng chiến tranh (Secretary of War) của Mỹ l Henry L. Stimson đ đề nghị với Tổng thống Theodore Roosevelt cho miễn bỏ bom nguyn tử xuống thnh phố Kyoto d l giới qun sự thời đ chủ trương đy l một mục tiu quyết định cho ci hiệu quả của quả bom lớn. L do: ng Stimson đ "lỡ" hiểu được ci gi trị văn ha lịch sử do con người tạo ra cho Kyoto v khng muốn nơi nầy bị tiu hủy... Vậy th Trời Phật trong những ngi cha v thần x cổ knh kia đ bảo vệ Kyoto chăng? -Thế th Kyoto may mắn hơn Thnh Nội Huế của ta qu nhiều!

Nhưng thiển nghĩ... xưa kia nếu c một anh hng Nhật ba c v thức no đ nhắm bắn my bay Mỹ bay quan st trn khng phận Kyoto, thế th Kyoto c khc hơn như ta thấy hiện nay hay khng? Cu hỏi thật kh trả lời. Thi th ta tm nơi ngồi thiền như ng sư Nhật cho đở băn khoăn. Đy l ci nợ đời của người Việt Nam mnh.... "Namu a mi da butsu Namu myou hourengekyou(Nam m A Di Đ Phật Nam m Diệu Php Lin Hoa Kinh).

Nhn sĩ Huỳnh Văn Ba Thng Chạp 2009

-------

(1) http://travel.nifty.com/special/autumn/cs/kouyouform/photo2/081206003294/1.htm
(2) Muốn nghe nhạt Nhật xin click vo link dưới đy http://www.youtube.com/watch?v=aB1GY_wZtxc&feature=player_embedded 

 

* Anh Huỳnh Văn Ba (67, Meisei - Tokyokyouikudai - Todai) khng những l một nhiếp ảnh gia trong gia đnh Exryu, anh Ba cn l vận động vin về leo ni, xe đạp v nui bonsai. Anh Ba v anh V Văn Thnh (68, Nodai) đ từng dng xem đạp đi khắp nước Nhật v xuyn lục địa Hoa Kỳ. Qua những lần đi ny anh Ba đ c nhiều tc phẩm hnh ảnh khắp nơi. Anh H.V. Ba hiện đang lm việc v sinh sống tại Ohio.

Cảm tưởng xin gởi về