Hatsumde đi lễ đầu năm

Huỳnh Văn Ba - Exryu USA  (*)

 

Hatsumde l g?

Người Nhật c tục đi viếng Cha chiền, Thần X v Thần Cung vo 3 ngy đầu năm để cầu xin Ơn trn cho được Phc Lộc An Lnh - Họ gọi đ l "Hastumde". Vo dịp nầy ta thường nghe người Nhật chc tụng nhau "Akemashite Omedet" - c nghĩa l "Sang năm mới ti xin chc mừng..." để tỏ biết ơn Trời Phật cho sống qua đến năm mới nầy của ci kiếp "ph du".

Hatsumde (初詣) cũng được gọi l Toshikomori (年こもり) hay Hatsumairi (初参り). Vo ngy nầy dn Nhật nam phụ lo ấu đều xuất động ra đường để đi đến tự viện nơi mnh muốn viếng. Ở thnh phố lớn như Tokyo bắt đầu từ đm Joya (除夜・trừ dạ) - tức giao thừa, hng triệu người đổ về Meiji Jinguu (明治神宮・Minh Trị Thần Cung) để cầu được Phước Lnh . V tin vo nơi linh thin c người bỏ rất nhiều th giờ để đi đến những cha hay đền thờ Thần đạo rất xa xung quanh Tokyo như Kajima Jinguu (鹿島神宮)ở tỉnh Ibaragi, Katori Jinguu (香取神宮)(1) v cha Naritasan Shinjji (成田山新勝寺) ở tỉnh Chiba, cha Kawasaki Daishi (川崎大師) v Thần cung Tsuruoka Hachimanguu (鶴岡八幡宮)ở gần Kamakura, tỉnh Kanagawa. Đy l lc dn Nhật, nhất l phụ nữ v trẻ em gi hay bỏ u phc để mặc Wafuku (和服・Ha phục) - tức Kimono truyền thống - trng rất đẹp để đi lễ quan trọng nhất của một năm.

Nghi thức của lễ

Khi đến cổng của một đền thờ, d c đng đc đến mấy, kẻ trước người sau rất trật tự v lịch sự, họ thay phin nhau gh sang ci gian nh gọi l "Chzuya" (手水舎-cũng đọc l Temizuya) 

"Chzuya"

trong đ c một ci hồ (chậu) nước để rửa miệng v tay như l một cử chỉ tẩy uế trước khi đến kiến Thần linh. Xong rồi gh qua ci lư hương đang ngui ngt khi nhan, nghing mnh thỉnh t "lộc hương" cho tinh thần được minh mẫn thn thể trng kiện. Lc tiến đến cửa chnh điện họ đưa tay ln nm nắm tiền cng Thần (hay Phật ở cha) vo ci thng "osaisen bako"(お賽銭箱), vỗ tay 3 lần thật to mong cho Thần (Phật) để rối chấp tay nguyện cầu điều mnh ước muốn. C nơi treo sợi dy thừng nối vo mấy ci lục lạc để khch hnh hương rung ln tiếng leng keng trước khi chấp tay nguyện cầu...

Nếu đm Joya (giao thừa) người no chưa uống rượu "Sake" th c thể gh sang cửa hng rượu của đnh thờ để mua một chn "Amazake" (甘酒・tức cơm rượu) hay "Miki (cũng đọc l Shinshu - 神酒・ rượu thnh) dng để tạo mối giao cảm với Thần Linh hay lm cho mnh thanh khiết.

"osaisen bako"

 

Mua Sake & omamori

 

leng keng

Trong ci v thường nếu c thắc mắc về ci nghiệp "nhn sinh", ta c thể cầu xin Thần Phật qua những mảnh giấy "omikuji" (御神籤) giống như xin Sm ở xứ ta. Nếu lời trong Sm dự đon điều khng "lnh" th mnh c thể treo n trn cnh cy trong cảnh cha hay đnh thờ để mong rằng điều bất hạnh sẽ khng theo ta về nh. Thường th mua được omikuji c lời tốt nhiều hơn, trong đ c dạy cả cch ăn ở trn đời sao cho đng Đạo Hạnh của cng dn.

 

 

"omikuji"

Nếu cn c điều g bất an cho năm mới trong lng, bạn c thể mua ci ba hộ mạng gọi l "O-mamori" (お守り), cy tn "Hamayari" (破魔矢), ci chong chng "kazaguruma" (風車) v ci bn co tre "kumade" (熊手) để trừ t. Thm vo đ l viết lời nguyện cầu của mnh với Thần Phật trn mặt sau của ci thẻ gỗ "ema" (絵馬) đem về nh. Nhưng nn nhớ mang những vật hộ thn nầy của năm trước trở lại đy để được đốt thnh tro bụi cho hết vương vấn!.

 

Omamori - ba hộ mạng

 

Tục "Hatsumde" đi viếng đnh thờ tự viện bắt đầu c vo giữa thời Minh trị (明治). Trước đ nơi đi cầu lộc đầu năm thường được qui định theo phương gic "Bt qui" tốt cho năm v gọi l "Eh mairi" (恵方詣り). Để khuyến khch dn chng đến viếng những đnh cha rải rc trong vng "Keihanshin"(京阪神) tức Kyoto-Osaka-Kobe, hng xe điện "Dentetsu" (電鉄) by ra cch đi tham bi (参拝) cha chiền đnh thờ khc nhau cho mỗi năm. Nhờ thế những nơi xưa nay t c người viếng được nhiều khch đến hnh hương vo dịp nầy, nhất l những Thần x v cha nổi tiếng trong dn gian qua sự quảng co v tiện lợi của mạch giao thng thiết lộ.

Đối với anh em du học sinh đ từng sống lu bn Nhật, tục lệ nầy đương nhin để lại nhiều dấu tch su đậm trong tm no của mọi người. D rằng ngy nay đa số anh em "Exryu" khng cn sống trn xứ Nhật, nhưng mỗi khi nghe hay thấy thong qua vi hng tin tức "highlight" no đ trn đi truyền hnh hay internet về Tết Nhật, chng ta liền nhớ đến ngy lễ hội của một nơi gần như l qu hương thứ hai của mnh. Ci nhớ đi khi qu ry rức lm cho mnh muốn quay về đ để cng đi dự hội lớn.

 

ozni

Tiểu sinh ti nay tuy khng cn sng ở Nhật, nhưng mỗi khi ngy Tết Nguyn Đn (NB) đến, nh ti cũng c chuẩn bị bữa ăn truyền thống đơn sơ Nhật Bản, trong đ c mn ozni (お雑煮)-tức bnh gạo nếp "mochi" (餅) nấu trong sp, bnh "mochi" nướng cuốn trong giấy rong biển chấm nước tương, v bnh "mochi" nướng ăn với bột đậu xanh c vỏ trộn đường ct trắng gọi l "kinako" (黄な粉). Chiều tối sau bữa cơm dng t rượu "sake". Xong rồi ngồi xem băng video chương trnh "Khaku Uta Gassen"(紅白歌合戦 - tranh đua ca nhạc cuối năm) do đi TV NHK sng tc của người bạn thn thu lại cho mượn. Ci th của ti l chờ xem giy pht cuối cng của băng nầy, khng phải để biết nhm "Đỏ" hay "Trắng" thắng trận thi đua, m l ở chỗ được nhn thấy phong cảnh cc nơi của xứ Nhật chuẩn bị Tết trong đm Giao Thừa từ Bắc đến Nam, c cả những thn lạc xa xi...Thế rồi ti ngồi trầm lặng trn ghế s-pha để nghe tiếng chung cha vang ngn nga "G-o-o-n...g-o-o-n...." khng biết bao lần do ng sư của cha no đ ở miền Tohoku hay Hokkaido dộng. Người Nhật gọi đ l "Joyanokane" (除夜の鐘)- tức tiếng chung đn Giao thừa. Đy l giy pht ta cỏ thể thả hồn đi ngược thời gian để tm về dĩ vng

Trong thời đại của Internet nay ta c thể đi viếng NB qua cyperspace no c khc g đi du lịch trong một giấc mơ. Km theo dưới đy l vi nơi ti vừa gh thăm. Mong rằng trong đ c nơi anh hay chị cũng đ từng đi qua xưa kia. Vậy chng ta hy cng ln đường nh - Nhưng "Chotto matte" (xin chờ ti), nhớ mang theo o ấm đấy v by giờ bn Nhật cũng rất lạnh đ ...

Gt chung cha ở Miền Tohoku

 

Gt chung cha Enryaku-ji- Kyoto (延暦寺・京都)

 

Cy Sugi (Sam) dưới tuyết trước cổng cha Enryaku-ji - Kyoto

 

Cha Enryaku-ji ―(延暦寺・京都)

 

Rừng tre mạnh tng của Sagano (嵯峨野)

 

Ni Hodaka Nagano (穂高・長野県)

 

Hiyoshitaisha Thần cung (日吉大社)

 

Oushuu-Iwate (奥州・岩手)

 

Mount Fuji (富士山)

 

Kamikochi Nagano (上高地・長野)

 

Muronesan-Iwate( 室根山・岩手)

 

(1) Xem Katori Jingu qua link: Kat http://www.erct.com/2-ThoVan/HVanBa/Katorijinguu.htm  

(2) Photos credited to Kabekamikan.com and other Internet sites

 

 

 

* Anh Huỳnh Văn Ba (67, Meisei - Tokyokyouikudai - Todai) khng những l một nhiếp ảnh gia trong gia đnh Exryu, anh Ba cn l vận động vin về leo ni, xe đạp v nui bonsai. Anh Ba v anh V Văn Thnh (68, Nodai) đ từng dng xem đạp đi khắp nước Nhật v xuyn lục địa Hoa Kỳ. Qua những lần đi ny anh Ba đ c nhiều tc phẩm hnh ảnh khắp nơi. Anh H.V. Ba hiện đang lm việc v sinh sống tại Ohio.

Cảm tưởng xin gởi về