Ma "kogarashi" hay ma "koharubiyori"

Huỳnh Văn Ba - Exryu USA  (*)

どこかで誰かが きっと待っていてくれる

雲は焼け道は乾き陽はいつまでも沈まない

心は昔死んだ

ほほえみには会ったこともない きのうなんか知らない

きょうは旅をひとり けれどもどこかで

おまえは待っていてくれる

きっとおまえは 風の中で待っている*

Trong tiếng Nhật c một từ khi nghe lần đầu ti cảm thấy buồn vời vợi - Đ l "kogarashi".

Người  Nhật dng từ nầy rất thường. Nhiều bi thơ, bi ca, "haiku" c từ "kogarashi". Về điện ảnh bắt đầu từ năm 1972 đi TV Fuji c cho ra một loạt phim jidai-geki (時代劇 - phim samurai) do Ichikawa Kon (市川崑) lm gim đốc dựa theo tiểu thuyết của Sasazawa Saho (笹沢佐保 ), đ l "Kogarashi Monjiro"( 木枯し紋次郎)(1). Phim nầy c bi "theme song" rất trầm lng, n bắt đầu qua lời ca "Doko ka de dare ka ga kitto matte ite kureru..."(nơi no đ chắc c ai đang chờ ta...).

(nghe nhạc xin click vo: http://www.youtube.com/watch?v=Q0HyUbGD0Kw )

 

(Ohio biking route November/HVB )

"Kogarashi" c thể viết l "木枯し" - "'' l "mộc" v "" l "kh" của Hn tự, tức l "cy + kh". Nhưng thật ra từ "kogarashi" l để chỉ những luồn "gi lạnh lm kh cy v l".

Ma vn thu hay sơ đng l lc "kogarashi" xuất hiện, v thế "kogarshi" cũng thường được dng như một tiết ngữ (節語) trong văn chương Nhật để ni về ma đng sắp đến.

Người Nhật cn c 1 cch viết khc cho "kogarashi", đ l "". l một phức tự giữa chữ "phong" (風・gi - viết theo lối thảo) v "mộc"() - một made-in Japan "Kanji" (漢字・Hn tự), hay quốc tự Nhật Bản.

Trn đi TV v bo ch vo ma Thu người ta sẽ cho biết lc no l "kogarashi ichiban" (木枯し一番). Đy l ngọn gi "Bấc" đầu ma lm cho ta cảm thấy rt lạnh đột ngột, nghe xong tự nhin muốn nng ci cổ o "măng t"  ln cao một t. Nhưng thật ra, d l gi bấc c thổi về đi nữa, ma đng khng hẳn sẽ ở l nơi đy. Sơ đng l lc giao thời, v thế giữa những ngy lạnh ta sẽ c vi ngy nắng ấm. Người Nhật gọi đ l "koharu-bi" (小春日・tiểu xun nhật) hay "koharu biyori" (小春日和・tiểu xun nhật ha). "Tiểu xun" vốn l tn thng 10 của m lịch. "Koharu-biyori"  l những ngy c nắng ấm giữa ma gi lạnh như "Indian summer" của Mỹ.  Nếu l nắng "đẹp" dưới bầu trời xanh ngt th người Nhật lại gọi l "akibare" (秋晴れ・ thu tnh; "tnh" l tạnh hay trong sng).

(ảnh của Deborah Klein - thanks)

Khi cơn gi "kogarashi" thổi về, mun vật cũng bắt đầu thay đổi. Loi chim tr đng thay long đổi o cất cnh ln đường bay về vng ấm p. Con bướm "monarch" của Bắc Mỹ  sau bốn đời lang thang sẽ chập chờn theo gi Nồm lm chuyến qui hương di 2500 miles về xứ Mễ Ty Cơ. Trn đường chim v bướm thỉnh thoảng ngoy cổ lại nhn ci nh nắng vng diệu của buổi chiều Thu với mun ngn xt xa...

Về đm "kogarashi" mang tin khng lnh đến cho loi thiếu chn thiếu cnh. Ci lạnh của n sẽ lm cho l cy cng ngy cng vng vọt dưới nh nắng của những ngy "koharu biyori". Trong cơ thể con người, hormone sẽ thay đổi. Người ta trở nn mơ mộng v lng mạng v mức  "dopamine"  đột tăng. Rồi họ cng nhau ko đi xem l đỏ - ci m người Nhật gọi l "momijigari" (紅葉狩り) v người Mỹ gọi  l "leaf peeping". Phần ti th chờ cho c được những ngy đẹp trời "koharu biyori" để ln đường đi du ngoạn như "Kogarashi Monjiro" (木枯し紋次郎) - g "samurai" của Sasazawa.

Trong những bạn nữ nếu c sống ở Nhật v ln xe hoa vo khoảng 1975 (Showa 50), chắc c lần rung động v rưng rưng nước mắt khi nghe bi ca "Kosumosu"(コスモス/秋桜・Thu anh, i.e. hoa cosmos hay Cc Bướm) do Sada Masashi viết lời v nhạc được c Yamaguchi Momoe (山口百恵 ) trnh by trước khi xuất gi dưới đy(2).   

http://www.youtube.com/watch?v=Xe5UezkwSxM&feature=fvwrel

秋桜(3)  -  コスモス

さだまさし 作詞/作曲

 

薄紅のコスモスが秋の日の

Usubeni no kosumosu ga aki no hi no

なにげない日溜まりに揺れている

Nanigenai hidamari ni yurete iru

この頃涙もろくなった母が
Kono goro namida moroku natta haha ga

 

庭先でひとつせきをする

Niwasaki de hitotsu seki wo suru

縁側でアルバムを開いては

Engawa de ARUBAMU wo hiraite wa

私の幼い日の思い出を
Watashi no osanai hi no omoide wo

 

何度も同じ話繰り返す

Nando mo onaji hanashi kuri kaesu

 

独り言みたいに小さな声で

Hitori koto mitai ni chiisa na koe de

こんな小春日和の穏やかな日は

Konna koharubi yori no odaya kana hi wa

 

あなたの優しさがしみてくる

Anatano yasashi sagashimite kuru

明日嫁ぐ私に苦労はしても

Ashita totsugu watashi ni kurou wa shitemo

 

笑い話に時が変えるよ

Waraibanashi ni toki ga kaeru yo

心配いらないと笑った

Shinpai ira naito waratta

 

あれこれと思い出をたどったら

Are kore to omoide wo tadottara

 

いつの日も一人ではなかったと

Itsu no hi mo hitori de wa nakatta to

 

今さらながらわがままな私に

Imasara nagara wagamama na watashi ni

唇噛んでいます

Kuchibiru kande imasu

明日への荷造りに手を借りて

Ashita he no nidukuri ni te wo karite

 

しばらくは楽しげにいたけれど

Shibaraku wa tanoshige ni itakeredo

 

突然涙こぼし元気でと

Totsuzen namida koboshi genki deto


何度も何度も繰り返す母

Nando mo nando mokuri kaesu haha


ありがとうの言葉をかみしめながら

Arigatou no kotoba wo kamishime nagara

生きてみます私なりに                                                   Ikite mimasu watashi nari ni

こんな小春日和の穏やかな日は                                               Konna koharubi yori no odaya ka na hi wa

もう少しあなたの                                                         Mou sukoshi anata no


子供でいさせて下さい

kodomo de Isasete kudasai

(Huỳnh văn Ba - Ma Kogarashi 2012)

 

-----------------

*Bi theme song "Dare ka ga kaze no naka de" (誰かが風の中で) - lời của Wada Natto (和田夏十), nhạc của Komuro Hitoshi (小室等) , do Kamijo Tsunehiko (上条恒彦 ) ca

http://www.youtube.com/watch?v=Q0HyUbGD0Kw

(1) do Sugawara Bunta (菅原 文太) đng vai

(2)  Nếu mở link khng được xin nghe tc giả của bi nhạc tự ca qua:

http://www.youtube.com/watch?v=B-netFR86Ro&feature=related

(3)  Bản dịch:   "Hoa Cosmos"

Đa hoa hồng cosmos v tư

Đẩy đưa dưới nắng vng Thu

Sao mắt Mẹ thường đẫm lệ

Đi tm gốc ngồi trong sn

Mở xem an-bum bn cạnh

Thuở  ấy con cn b thơ

Chuyện xưa mẹ kể đi mi

Thỏ thẻ tự nhủ với mnh

Giữa một ngy Thu nắng đẹp

Hiền ha người mẹ của ti

Mai đy con ln xe hoa

D cực cũng phải vui cười

Xin mẹ đừng qu u lo...

Cố n kỷ niệm ngy qua

Lc no mẹ cũng bn cạnh

D l đứa con bướng bỉnh

Cắn mi trầm nghĩ thiết tha

Mai đy con đi lấy chồng

Hnh trang mẹ gip một tay

Đột nhin nước mắt chảy di

Bao nhiu lời mẹ dặn d

Ơn mẹ giữ  tận đy lng

Con vẫn sống vui mẹ thấy?

Trong một ngy "Koharu" nắng đẹp

Lần nữa con xin khẩn cầu

Cho con lm con của mẹ.....

 

 

 

* Anh Huỳnh Văn Ba (67, Meisei - Tokyokyouikudai - Todai) khng những l một nhiếp ảnh gia trong gia đnh Exryu, anh Ba cn l vận động vin về leo ni, xe đạp v nui bonsai. Anh Ba v anh V Văn Thnh (68, Nodai) đ từng dng xem đạp đi khắp nước Nhật v xuyn lục địa Hoa Kỳ. Qua những lần đi ny anh Ba đ c nhiều tc phẩm hnh ảnh khắp nơi. Anh H.V. Ba hiện đang lm việc v sinh sống tại Ohio.

Cảm tưởng xin gởi về