Đi xem chim trong ngày ca Mẹ.....

Huỳnh Văn Ba - Exryu USA  (*)

 

Those who dwell among the beauty and  mysteries of the earth
are never alone or weary of life

Rachel Carson

Ngày Chủ Nhật vừa qua là ngày ca Mẹ (母の日・ Mother’s day). Để nhớ công ơn nuôi dưỡng  của hiền mẫu tôi thức sớm lên đường để đi t́m lại cái kỷ nim êm đềm với "Mẹ Thiên Nhiên".

Xin xem toàn tập ảnh

Nơi tôi đi cách nhà khoảng 120 miles hay gần 200 km. Đây là một vùng hoang dă có tên là Magee Marsh Wildlife Area (MMWA) và Ottawa National Wildlife Refuge (ONWR). MMWA và ONWR cả hai là vùng đất nước đọng, được đặt ra để bảo vệ loài dă sinh như chim c̣, nai, chồn, v.v. Hai công viên nầy nằm kề bên nhau trên ven biễn hồ Erie (là một trong ngũ đại hồ trải dài giữa biên giới Canada và Hoa Kỳ). Khoảng 100 km phía Bắc đối ngạn với MMWA và ONWR là công viên quốc lập Point Pelee National Park của Canada. Nơi sau nầy cũng là vùng đất ẩm để dành bảo vệ muôn thú như hai vùng trên

Nói v địa lư, "Great Lakes Area" - Ngũ Đại Hồ là vùng đất bằng do băng hà xưa kia tạo ra. Đến đây ta sẽ thấy rất nhiều đầm lầy và sông hồ chẳng khác ǵ miền Tây Việt Nam. Đối với loài chim chóc đây là nơi ẩn trú lư tưởng  cho việc nuôi con trong mùa hết tuyết và băng - v́ có nhiều côn trùng, cá, cua, ếch nhái sinh sôi nẩy nở một cách đột phá vào đầu xuân. Đương nhiên hoa cỏ cũng đóng góp lớn vào phần lương thực như  hạt, trái và mật hoa cho giới "Herbivores" - tức loài động vật "ăn chay trường". 

Chim Prothonotary warbler

Khi mùa Đông sắp chấm dứt ở Bắc bán cầu và mùa hè đổi sang Thu ở Nam bán cầu, chim đàn miền Neotropic "Tân nhiệt đới" (新熱帯)- như Trung và Nam Mỹ Châu-  đoán biết là nguồn lương thực sẽ khô cạn ờ vùng phía Nam nên bắt đầu di chuyển lên phía Bắc. "Họ" làm những cuộc "di cư" bằng cánh bay đường dài hàng trăm hàng ngàn cây số, xuyên qua nhiều quốc gia và đại lục. Thường th́ nhóm "waterfowls" - vịt c̣ đi trước v́ họ cần nhiều th́ giờ để chuẩn bị cho việc t́m ổ và ấp trứng. Kế đến là loài ăn sâu v́ nhóm nầy cần đến đúng lúc tuyết hay băng vừa tang để cho "muỗi" và sâu nở trứng. Nhóm "ăn chay" th́ thảnh thơi hơn loài "ăn mặn". Họ chờ cho đến lúc hạt và hoa quả đơm cành miền trên rồi mới lên đường. 

Về cách bay có loài thích bay ban ngày có loài thích bay ban đêm. Một trong lư do chọn ban ngày là dễ t́m phương hướng, kế đến là lợi dụng sức nổi của không khí ấm do ánh nắng tạo cho gọi là "Thermal" - con diều rất giỏi về nghề chơi nầy.  Ta gọi loài nầy là loài "trú hành" (昼行/ Diurnal migrants). Loài ngược lại với loài vừa kể là loài "dạ hành" (夜行/Nocturnal migrants) - tức loài thích bay đêm.  Cái lợi điểm của bay đêm là v́ có không khí mát nên không bị "overheat", ít khi gặp loạn khí lưu. Ngày nay khoa học gia tin rằng loài chim bay đêm có khả năng t́m phương giác cho cuộc hành tŕnh qua vị trí ánh sáng của sao đêm. Thường loài chim bé nhỏ như chim nhạn, oanh rừng (warblers) v.v. chọn bay "di cư" ban đêm để tránh chim lớn, trong khi ban ngày th́ nghỉ ngơi và t́m thức ăn dọc đường.

Chim warblers là loài chim giống như chim oanh hay chim sẻ. "Họ" sống nhờ sâu mới nở trứng hay trùng đất. Đây là chim thích ca hót cho nên người Mỹ gọi họ là "songbirds". Người thích hát líu lo th́ cũng được đặt cho nickname là "warbler". Chim warblers ngoài tài hót hay c̣n có cái "áo xuân" rất đẹp. Cánh của họ có khi màu đỏ, màu vàng, màu cam, màu tím, màu xanh v.v. Có loại có cái ức vàng ánh như bông, với con mắt tṛn tí teo rất dễ mến. Cái mỏ của loài warblers là mỏ để ăn sâu nên hơi dài và nhọn. Dân miền Bắc Mỹ rất yêu loài chim nầy cho nên khi họ đến miền trên th́ tất cả nhóm người theo đạo "audubon" (1) gần như muốn nghỉ việc để đón chờ họ đến.

Từ cuối tháng 4 đầu tháng 5 mỗi đêm ta có thể thấy từng loạt chim Warblers bay "di cư" về vùng thung lũng Ohio qua radar. Magee Marsh Wildlife Area và Otta National Wildlife Refuse là nơi "nghỉ cánh" sau đoạn đường bay dài hàng ngàn cây số từ Nam Trung Mỹ lên trước khi nhập cảnh vào Canada - v́ phải băng qua bin hồ Erie quá lớn (100 km non-stop!). Ngày Ch nhật thứ hai của tháng 5 là "ngày của Mẹ" và cũng là ngày "ngắm chim" lớn nhất Bắc Mỹ ở Ohio trên ven hồ Erie. V́ thế  có người bảo vùng Magee Marsh Wildlife Area và Ottawa National Wildlife Refuse là " Warbler Capital of the World" và ngày "Mother’s  day" là một ngày của "the Biggest week in American birding"(2). 

Hơn 300 loài chim "di cư" ghé qua Magee Marsh Wildlife Area và Otta National Wildlife Refuse mỗi năm trong đó có khoảng 35 loài chim warblers. Để giúp việc xem chim cho tiện lợi công viên nầy làm một con đường "boardwalk" như cầu ván bằng gỗ đi trong một khu rừng hoang với diện tích khoảng 2-3 acres. Đây là nơi có nhiều cây Sycamore và Cotton tree rất cao tuổi khoảng 3-400 năm. Phía dưới là đầm nước ẩm. Khi đi trong vùng nầy mọi người đều rất trật tự, nhường nhịn và giúp đ với nhau. Người nào thấy chim đẹp liền chỉ cho người khác cùng xem một cách rất  tươi vui. Đối với dân thiện nghệ họ biết cả tên của chim qua cánh áo, lớp lông và tiếng ca hót. Khi chỉ bảo họ cố nén giọng nói để tránh làm phiền chim và người đứng kế ḿnh. Có người mang cây đèn "blue laser beam" để dễ chỉ giúp ngưi khác. Ngôn ngữ của họ rất đặc biệt, thí dụ như "2 giờ trưa" có nghĩa là anh chị phải nh́n với một góc độ ở nơi kim đồng hồ chỉ 2 giờ từ một trục chính.

Tôi rất là cảm động khi nh́n những bà mẹ già trên 7-80 được con cháu dẫn đi xem chim. Khi thấy con chim non cất tiếng ca hay nhào lộn trên cành một cách dí dơm,  mắt và mồm họ m to ra và vẽ mặt rất hấn hở. Không cần phải làm bác sĩ tôi cũng có thể đoán là những bà mẹ nầy sau chuyến đi xem chim hôm nay lúc về sẽ sống với những ngày đẹp của tâm hồn ít lắm là đến sang năm vào mùa nầy.

 

(1)   Xin xem thêm "Đu Xuân đi chơi với "Audubon" qua link :

http://www.erct.com/2-ThoVan/HVanBa/Audubon-04162010/Audubon.htm

(2)   Kenn Kaufman (born 1954) - an American author, artist, naturalist, and conservationist, known for his work on several popular field guides of birds and butterflies in North America.

 

 

* Anh Huỳnh Văn Ba (67, Meisei - Tokyokyouikudai - Todai) không những là một nhiếp ảnh gia trong gia đ́nh Exryu, anh Ba c̣n là vận động viên về leo núi, xe đạp và nuôi bonsai. Anh Ba và anh Vơ Văn Thành (68, Nodai) đă từng dùng xem đạp đi khắp nước Nhật và xuyên lục địa Hoa Kỳ. Qua những lần đi này anh Ba đă có nhiều tác phẩm h́nh ảnh khắp nơi. Anh H.V. Ba hiện đang làm việc và sinh sống tại Ohio.

Cảm tưởng xin gởi về