Đi thăm Vườn Qúc Gia Yellowstone

Huỳnh Văn Ba - Exryu USA  (*)

  

Yellowstone Lower Falls   

Click vào link dưới đy xem photo album:

(1) Yellowstone National Park
(2)
The Wildlife of Yellowstone
(3)
The Wild Flowers of Yellowstone

Sau 3 ngày đi chơi vùng Ty Nam t.b. Utah ti lại ln đường I-15 N đi v̀ hướng Bắc, băng qua Salt Lake City đ́n Pocatello, t.b. Idaho. Từ Zion đ́n thành ph́ ǹy khoảng 471 miles (hay 758 km)  lái xe. Nơi đy ti có hẹn với "đ̣ tử" đ̉ cùng đi víng Yellowstone và Grand Teton ḿy ngày sau. 

Pocatello là thành ph́ khng lớn lắm và nằm trước ṃt dãy núi cao như t/p Denver, CO. Đ́n đy ta sẽ bít ngay nó là ṃt "cửa ngõ ra vùng Ty Bắc" xưa kia. Pocatello nằm trn "Oregon Trail".  

Sau ṃt đm ngủ ngon trn giường sạch sẽ và có bạn trẻ đ̉ hàn huyn chúng ti  ln đường chạy v̀ Yellowstone N.P. - t.b. Wyoming cách đó khoảng 255 km. Chúng ti sẽ trọ 3 đm ở ṃt hotel nằm g̀n cửa Đng của Yellowstone thục làng Cody đ̉ đi xem vườn qúc gia ǹy.

 

Map of Yellowstone National Park  

Cody  là ṃt làng nhỏ nằm trn vùng núi có ngọn cao như núi Phú Sĩ của Nḥt Bản. Hotel "Pahaska Tepee Resort" nơi chúng ti mướn ŕt là "rustic" - ban đm ch̀n và ǵu "grizzly" thường đ́n gỏ cửa. Hotel g̀m có những "log house" hay "cabin" còn mùi g̃, khng có "signal" địn thoại hay internet, chỉ đủ đ̉ ngủ qua đm và "guarantee" sẽ nằm th́y những gíc mơ đẹp giữa thin nhin - ṃt đìu làm cho đ̀ đ̣ của John Muir ŕt sung sướng sau khi v̀. Làng Cody do "Buffalo Bill" (tn  tḥt William Frederick Cody) dựng  ra trn bước đường đi săn và hướng đạo. Đi đu cũng th́y hình của tìn nhn. Buffalo Bill  là anh hùng "cowboy" tượng trưng cho "wild west". Mặc dù ng đã qua đời g̀n ṃt th́ kỷ ngày nay dn vùng ǹy ṽn śng nhờ khai thác cái huỳn thoại ng đ̉ lại....

 

Yellowstone N.P. (sẽ gọi tắc là "YNP", "Park" hay "c.v." ) được thành ḷp năm 1872 - là vườn qúc gia đ̀u tin trn th́ giới. M̃i năm có hơn 3  trịu người đ́n víng. Vườn có ṃt dịn tích đ́n 8,983 km2 , chạy từ t.b. Idaho phía Ty sang Montana phía Bắc, ph̀n chính là trong t.b. Wyoming. Người ta đ́n đy đ̉ xem cảnh đẹp 4 mùa và dã thú. Phong cảnh nơi đy có những cái khó tìm ở nơi khác. YNP nằm trn ṃt "Supervolcano"!

Hai con ǵu "grizzly" con 

Yellostone có 5 ĺi vào: Đng, Ty, Nam, Bắc và Đng Bắc. Từ đường US-20 chúng ti ghé West Yellowstone Visitor Center đ̉ ĺy tin tức và bản đ̀. Sau đó vào cửa Ty của park, r̀i vừa ngoạn cảnh vừa chạy v̀ hướng Hotel (82 miles). 

Đại khái trong vườn qúc gia Yellowstone có 2 vòng "loop" gọi là "grand loop" như con ś 8 và dài 228 km đ̉ đi lại. Với ṃt dịn tích lớn hơn 3 tỉnh mìn Nam của  VN ta, mún xem cho h́t chắc c̀n nhìu ngày giờ. Trong vườn khng có "Shuttle" như Yosemite hay Zion NP.

Bison on the road

G̀n cửa Ty con sng Madison có dòng nước trong vắt, các "anglers" (ng cu)  đứng giữa sng cu cá. Ṃt quang cảnh ŕt là an bình. Mùa ǹy có cá "brown trout" và "rainbow trout" ŕt to và ngon. Nghe nói thỉnh thoảng cá họ cu ln bị ǵu "grizzly" đ́n cướp. Ở Hoa Kỳ  ṿy  cũng có cường hào nữa à?! - Gh quá....  

Qua khỏi Madison Junction đường xe chạy song song con sng nhỏ "Gibbon". Hai bn sng có rừng cy xen l̃n với đ̀ng cỏ xanh ŕt tươi mát. Đy là ṃt lạc vin của đ̣ng ṿt dã sinh. Nhìn xa xa sẽ th́y ḿy con "elk"(nai sừng sám) ,  ǵu và "bison" đang ăn cỏ. "Bison" còn được gọi là "Buffalo". Xưa kia lúc người da trắng mới đ́n Tn Lục Địa họ th́y con thú quá to gí́ng như con bò hay tru r̀i gọi là "buffalo"(tru). Thực ra "bison" khng phải là tru hay bò - tự nó chỉ là con "bison" mà thi...

 Dọc đường đ́n ngõ tẽ của 2 loops khng khí bắt đ̀u có mùi trứng th́i từ "hydrogen sulfide" (H2S) - đy là d́u hịu của n tuỳn (suối nước nng) tương tợ như vùng Oku Nikko - NB. 

Chúng ti ĺy nhánh Nam của loop chạy đ́n "Heyden valley" - đy là ṃt thung lũng với ṃt thảo nguyn bao la. Dn ái ṃ thú dã sinh tụ ṭp nơi đy khá đng. Họ trang bị với những ́ng nh̀m và "spotting scope" loại "high power" đ̉ tìm đàn "elk" đang ăn cỏ ở g̀n hàng cy. Nơi đó chắc chắn là đàn sói - "wolfpack" sẽ chờ đ̉ săn bắt họ h̀u có cơm chìu cho đm nay. Khng như con người sói chỉ đi săn khi đói mà thi... 

Sau "Heyden valley" chúng ti chạy ngang cy c̀u "Fishing Bridge" hướng v̀ cửa Đng qua ṃt cạnh của h̀ Yellowstone. C̀u ǹy có dáng gíng "Đ̣ Nguỵt" kìu (渡月橋) của Kyoto trn con sng "i" (大堰川) - vùng Arashiyama (嵐山). Đường v̀ nhà trọ bắt đ̀u leo d́c, băng qua cánh rừng ch́t vì bị su bọ ăn r̀i đ̉ ngã bởi gió lớn. Giao thng trn đường đ̣t nhin ngưng lại. Khi đ́n g̀n ti mới bít là có gia đình con ǵu "grizzly" đang ăn cỏ bn cạnh đường - Đy là dịp hím có cho phó nh̀m như ti đ̉  b́m máy ảnh. Ǵu "grizzly" là loài ǵu to nh́t Bắc Mỹ. Vùng Alaska ǵu có th̉ nặng đ́n 540 kg (1,200 lb vì ăn nhìu cá "salmon".

 

Xa ḷ bủi chìu bắt đ̀u vắng xe. Nắng chìu hắt hiu khín ti chợt nhớ nhà và nhớ má nó. Chúng ti đ́n hotel vừa kịp giờ cơm t́i. Nơi hẻo lánh ǹy khng có ph́ xá hay tịm ăn nào khác ngoài cái của nhà ngủ, ńu v̀ đ́n tr̉ thì phải nhịn đói thi. Làm gì có cơm ngụi của má ḿy đứa nhỏ. Restaurant của hotel có "serve" thịt "bison" và cá "rainbow trout" - cả hai đ̀u ngon mịng cả nn ti đành nhắm mắt chọn ṃt thứ trước, ngày sau sẽ ăn món còn lại.

Sáng ngày ḱ thức sớm, ăn sáng xong chúng ti chạy v̀ hướng "Fishing Bridge" đ̉ vào "loop Nam" phía dưới theo chìu kim đ̀ng h̀.  Qua khỏi "West Thumb" đường 287 chạy ngang ṃt cái đèo cao đ́n 2518 mét gọi là "Craig Pass". Đèo ǹy nằm trn ṃt đường phn chia đại lục (Continental divide) của cng vin. Cạnh bn đường có cái h̀ ŕt nhỏ bé nhưng lại mang ṃt sứ mạng lớn lao, lớn hơn cả Yellowstone - đó là h̀ "Isa". Như ṃt người mẹ hìn tuy ́m ýu, "Isa" gom nước trời cho r̀i chia ra cho 2 người con - rạch "Lewis" phía Đng, rạch "Firehole" phía Ty. Rạch trước chảy vào "Snake River"- ṃt nhánh của đại hà "Columbia" và sẽ  đ̉ ra Thái Bình Dương. Rạch sau chảy vào sng "Missouri", sau đó sẽ tìm đường ra Đại Ty Dương qua đại hà "Mississippi".

Old Faithful Geyser 

Từ "Craig Pass" chạy típ trn đường "loop" sẽ đ́n "Old Faithful Geyser" - ṃt thắng cảnh mọi du khách đ́n Yellowstone phải ghé xem. "Geyser" là vòi nước nóng ở dưới đ́t phun ln. Đy là ṃt hịn tượng do nước ng̀m th́m vào kẹt đá dưới đ́t bị dung nham núi lửa đung nóng, nước si khng có ch̃ chứa phải tìm ch̃ vọt ln như ́ng hơi hỏa xa xưa kia. "Old Faithful Geyser" có chu kỳ phun khoảng 90 phút với chìu cao g̀n 45 mét. Vì làm vịc đúng giờ đúng gíc nn được du khách ḿn đ́n víng nhìu. Trn các postcard  của YNP thường có in hình của nó 

"Old Faithful Inn" là ṃt hotel nằm ở địa đỉm ǹy và  thường được người ta nhắc đ́n khi nói v̀ vườn qúc gia của US. Là ṃt "log structure" (kín trúc g̃ nguyn) lớn nh́t Th́ Giới, bn trong "Inn" có cái ban-cng 4 t̀ng, cái lò sưởi cao đ́n 26 mét và nặng 500 t́n. Đy là ṃt "National Historic Landmark". Từ thời được khánh thành (1903) nơi đy đã từng đón típ nhìu vị T̉ng Th́ng của Hoa Kỳ, trong đó có  Theodore Roosevelt. Vào dịp l̃ Giáng Sinh "Inn" ǹy thu hút ŕt nhìu khách "chịu khó". Họ đ́n đy đ̉ đón mừng ngày l̃ Chúa Jesus ra đời dưới b̀u trời đm đ̀y sao. Bn ngoài băng tuýt phủ trắng xóa, dưới màn đm giá lạnh thỉnh thoảng có tíng đàn sói gọi nhau tạo ra ṃt quang cảnh lạ lùng. Họ gọi nó là "nơi huỳn ảo"...

Old Faithfull Inn 

Yellowstone có hơn 1000 cái "geyser" lớn hay nhỏ - và bằng 2/3 của toàn Th́ giới c̣ng lại. Đi cả ngày b́t cứ hướng nào cũng có "geyser". Cũng như "người đẹp" - có cái th́y xong thì ta nhớ, có cái th́y r̀i lại thương... 

Bn cạnh "geyser" thường có  súi hay h̀ nước nóng có đ̣ a-xít cao cy cỏ khng śng được. Mùa đng ḿy con "bison" thường đ́n g̀n đ̉ được sưởi ́m trong những ngày đng băng giá...

                                                            

Súi nước nóng có cái ṛng đ́n ḿy "acre" - trong đó  "Grand Prismatic Spring" của "Midway Geyser Basin" có màu ngủ sắc như c̀u v̀ng.  Nhưng lý do làm sao mà có được như th́?  Theo khoa học gia giải thích: màu khác nhau do các loài vi khủn dưới nước - gọi là "thernophiles" tạo ra. Đy là loài sinh ṿt chịu nóng. Họ t̉ng hợp các ch́t màu "pigment" đ̉ h́p thụ ánh sáng (e.g., chlorophyll) hay ch́ng lại tia tử ngoại  (e.g., carotenoids) - đó là màu xanh lá cy và màu đỏ cà ŕt. Giữa h̀ nước trong vắt vì cái nóng cực đ̣ làm cho vi khủn tránh đi - đy là nơi cho ta th́y màu xanh da trời. 

"Mud Volcano" là ṃt núi lửa nhỏ phung ra bùn oxit sắc thay gì dung nham. Xung quanh nó có đường d̃n đ́n cái "vạc lưu huỳnh" (sulfur cauldron). H̀ nước nơi đy  có đ̣ a-xít cao cực đ̣ có th̉ làm tan da thịt. Người hay thú ṿt rớt vào đó sẽ khng còn tung tích sau vài hm. 

Ngày thứ 3 trong YNP chúng ti chạy lại ṃt ph̀n của "Loop Nam" đ̉ xem típ những nơi còn sót ngày trước, xong ln "Loop Bắc" - vùng ǹy có nhìu núi cao, thung lũng su, thác nước hùng vĩ và những bãi hoa dại. Hoa "lupine" và "poppy" cao nguyn ŕt đẹp. Vào đ̀u Xun hoa có nhìu màu nhìu loại khác nhau. Nơi nào có hoa thì ta sẽ tìm th́y bướm - theo sau bướm là chim....

Mammoth Hot Spring 

Nằm trn ṃt cao nguyn  kéo dài từ Madison Junction, "Norris Geyser Basin" là nơi 2 loop Nam Bắc chia tay phía Ty của YNP. Chúng ti chạy ln "loop Bắc" hướng v̀ "Mammoth Hot spring". Ńu "Old Faithful Geyser" là nơi du khách tụ ṭp đng đảo theo chu kỳ của vòi phun, Mammoth Hot Spring  thu hút người đ́n xem b́t cứ lúc nào. "Hot Spring" có nghĩa là "n tuỳn" hay súi nước nóng.  

Từ bãi đ̣u xe đi theo đường trail khoảng nửa cy ś ta sẽ th́y ṃt vùng đ́t nh ln như ḿy trái đ̀i bằng c̉m thạch trắng đang b́c hơi - đó là "Mammoth Hot Spring". Khi đ́n g̀n ta mới bắt đ̀u th́y sự lạ lùng của vùng địa lý, ṃt quang cảnh ngoài sự tưởng tượng hàng ngày của mọi người.  Vùng tham quan được bao quanh bởi ṃt vòng "loop" xy trn sàn g̃ gọi là "boardwalk " dài khoảng 1.75 miles và phải leo ln 100 mét chìu cao. Vừa đi vừa ngắm cảnh chắc c̀n hơn 2 tíng đ̀ng h̀. 

 

Súi nước nóng nơi đy có sự trình bày ŕt lạ mắt, nó khng gíng như những cái ti từng th́y qua bn Nḥt. Thực ra cảnh như th́ ǹy ŕt hím trn toàn th́ giới, có lẽ chỉ có Jiuzaigou (九寨溝 - Cửu Trại Cu) của Trung Qúc mới có th̉ so sánh thi. Trn các đ̀i tạo ra bỡi lưu huỳnh gọi là "canary spring", nước nóng vừa b́c hơi vừa tràn xúng r̀i đ̉ vào những cái h̀ như cái "sàng" gọi là "terrace" sắp theo t̀ng lớp cao th́p. Khi nhìn t̉ng quát nó khng khác gì rụng ḅc thang của Sapa xứ ta.  "Terrace" tạo ra bởi sự b́c hơi của dòng nước ng̀m mang theo "calcium carbonate", ṃt hóa ch́t của đá vi tan trong nước hàm khí CO2. Khi nước ngụi lại ngoài khng khí, calcium carbonate ḱt tinh thành "travertine". 

Trn các "terraces" các loài  "algae" - tức "tảo"  và vi khủn l̀n h̀i đ́n chím cứ. Họ chọn những mảnh đ́t thích hợp ring cho mình và tạo ra đĩa có màu sắc khác nhau đ̉ trang đỉm Mammoth ra màu dĩm ḷ của ṃt lạc vin dưới tr̀n... 

Từ "Mammoth Hot Spring" ta có th̉ chạy ra cửa Bắc của cng vin. Nơi đy có cái c̉ng như ṃt khải hoàn mn (triumphal arch) mang tn vị T̉ng Th́ng ŕt nhịt tình với vịc thành ḷp vườn qúc gia - đó là "Roosevelt". C̉ng được xy ćt bằng đá núi lửa địa phương phía trn có hàng chữ "For the Benefit and Enjoyment of the People" (vì sự phúc lợi v niềm vui của toàn dn). Xưa kia khi mới thành ḷp c̉ng Bắc là ĺi vào duy nh́t của vườn qúc gia. Người ta đi tàu hỏa đ́n thành ph́ Gardiner - Montana sau đó mướn xe ngựa chở vào cng vin.  

 

G̀n cửa Bắc có con sng nước lúc nào cũng b́c hơi do mạch súi nóng chảy ra. Đy là nơi du khách hay ghé lại đ̉ ngm mình như ṃt "onsen" (n tuỳn) ḷ thin. Tuy nhin người nào có bịnh d̃ nhĩm trùng thì đừng nn bắt chước người khác vì trong nước ́m có loài vi khủn có hại cho sức khoẻ.  

Qua khỏi góc Ty Bắc chúng ti chạy v̀ hướng Đng Bắc của "park" đó là "Tower Roosevelt" và "Lamar Valley". Vùng ǹy có nhìu thảo nguyn ṛng bao vy bởi núi cao  trong đó có ngọn trn 3000 m. Người thích xem ǵu, d sừng to, elk, bison, sói, chim đại bàng "bald eagle" thì nn bỏ thì giờ ghé qua đy. YNP có 67 loài đ̣ng ṿt chọn làm nơi sinh śng. Trong núi "Amethyst" có khu rừng cy hóa thạch (petrified forest) - đó là những cy g̃ cứng như đá vì ch́t hữu cơ của nó đã bị ch́t khoáng thay th́ từ nhìu trịu năm trước.

GrandCanyon of Yellowstone 

Thác "Tower" cao  40 mét ĺy nước từ con rạch "Tower creek" - ṃt nhánh của sng Yellowstone . Thác ǹy trng ŕt gíng thác "Kegon" của Nikko, NB. Nước thác đ̉ xúng ṃt hẽm núi su, hai bn vách núi đá lõm chõm làm cho người nhìn phải đ̉ m̀ hi tay. Trong ṃt cái đ̣ng ḷ thin bn vực hai mẹ con con "mountain goat" đang śng hạnh phúc bn nhau vì bít là thú dữ sẽ khó mò đ́n nơi hẻo lánh như th́  ǹy. Loài ăn cỏ lúc nào cũng phải đ̀ cao cảnh giác đ̉ khỏi phải làm m̀i cho mãnh h̉ h̀ ly.   

Cạnh phía Đng của "Loop" là ṃt cao nguyn với con sng mang tn vườn qúc gia là "Yellowstone River". Sng ǹy ĺy nước từ h̀ "Yellowstone" chảy qua  cy c̀u "Fishing Bridge" trn đường v̀ Hotel nơi chúng ti trọ. Sng Yellowstone có lượng nước ŕt phong phú, trn đường chảy xúng th́p nó tạo ra nhìu thác nước trong đó có "Upper Falls" và "Lower Falls" (94m),  và cái hẽm núi hùng vĩ được đặt tn là "Grand Canyon  of the Yellowstone". Đ̉ xúng đ́n cái mịng (Brink) của "Lower Falls" từ bãi đ̣u xe ta phải đi theo con đường mòn "Uncle Tom" (bác Tom) tụt xúng 150 m và bước hơn 300 ḅc tam ćp với nhìu cua quẹo chữ "V" - Đương nhin ḅn "dz̀" cũng phải bò ln cùng đường nn khó nhọc thành ra ǵp ḅi....  

 

Tranh của Thomas Moran v̀ Yellowstone nhìn từ Artist Point

(bức tranh từng treo trong tòa Bạch ́c) 

Dưới thác Lower Falls con sng Yellowstone chảy như ṃt cùng lưu tạo ra c̀u v̀ng phía trn nó. Dòng nước ǹy nhắc cho ta th́y sức tàn phá của nước trong quá trình tạo ra  hẽm núi. Ŕt là may mắn (hay dĩm phúc) cho vườn qúc gia, sự đẻo gọt của nước và băng hà đã v tình tạo ra nhìu hình dáng quá tuỵt vời làm cho người đ́n víng nơi đy phải đắm đúi say m . Ng̀i trn tảng đá to của "Artist Point" vào ṃt ngày đẹp trời "Thomas Moran" (1871) đã ch́m phá cho ta th́y cái đẹp "Thing Ling" của Yellowstone qua màu sơn cọ vẽ trn "canvas". Cảm xúc v̀ "Mỹ học" của họa bá có sức chinh phục Qúc ḥi Hoa Kỳ đ́n ch̃ phải ch́p nḥn nơi đy làm khởi đỉm cho vườn qúc gia đ̀u tin trn Th́ Giới hơn 100 năm trước. Là kẻ ḥu sinh ti phải cám ơn tìn nhn h́t lời

 

Cũng như trong nhìu vườn qúc gia khác của Hoa Kỳ, đường xe chạy thường được xy ćt ŕt đẹp mắt và hài hòa với thin nhin. T́c đ̣ xe hơi được giới hạn dưới 35 miles ṃt giờ. Có ŕt nhìu dn chạy xe đạp  đ́n vườn qúc gia thăm víng. Thường lụt ŕt ưu đãi người đ́n trn xe đạp. Họ lúc nào cũng được cho phép cắm trại b́t cứ ngày nào dù cho bãi "campground" có đ̀y ch̃ đi chăng nữa. Tuy khng có bảng xe ś đỏ ś xanh như quan lớn xứ ta người "lỡ đường" xứ ǹy ṿy mà ngon gh... Ngày hm đó ti gặp hai vợ ch̀ng Cindy và Dan người Kentucky - t.b. ḱ bn Ohio. Họ chạy từ Portland - Oregon đ́n đy. Sau đó sẽ băng qua đại lục đ́n Boston, Massachusetts trước khi bay v̀ Kentucky. Tuy khng quen bít nhưng vì gặp người cùng có thú chơi gíng nhau chúng ti trở nn thn thịn như "đ̀ng chí" chỉ sau vài cu trao đ̉i. Ở đời nghĩ cũng lạ.....              

 

Đ́i với ti khi nghĩ đ́n cái đẹp của thin nhin khng phải chỉ có sng và núi . Ngoài hai cái trn cy cỏ, thú ṿt, cn trùng, mùi hương của núi rừng cũng có ŕt nhìu sức quýn rũ...Ở Yellowstone có mùi "trứng th́i" do hydrogen sulfide tạo ra và mùi "cức Bison" ŕt lạ. Trn ṃt cái h̀ nước nóng của Norris Geyser Basin ti đã mãi mít nhìn con chim xanh "mountain blue bird" và con chim "én" làm ̉ trn ṃt cy "Cedar" ch́t giữa h̀. Họ chia nhau mãnh địa ́c nhỏ nhoi giữa ch́n si sục của địa ngục. Sự chọn lựa của chim mẹ làm cho ti lo u nhưng trong lòng lại thán phục v̀ sự bít đìu của  chim. Con người ta ńu bít śng như hai con chim ǹy thì Th́ giới sẽ hạnh phúc đ́n ḿy?... 

Xem xong Yellowstone Grand Canyon trời bắt đ̀u nhạt nắng, mặt trời trn cao nguyn khút bóng sớm hơn ở dưới vùng th́p. Từ đy đường v̀ nhà trọ còn hơn 2 tíng lái xe và phải chạy ngang đèo.Trn b̀u trời trong sút của chìu đm trăng sao bắt đ̀u hịn rõ ra. Chúng ti ghé ven h̀ Yellowstone sau khi chạy qua khỏi c̀u "Fishing Bridge". Đàng xa v̀ phía Nam bóng ḿy quả núi cao của Grand Teton nḥp nhòa ̉n hịn như những bóng dã thú ra ăn đm. Ngày mai chúng ti sẽ típ tục cục hành trình v̀ phương đó.

 

Trước khi bước đ́n Yellowstone ti có đọc và xem nhìu chương trình v̀ địa ch́n (seismology)  và địa ch́t (geology) vùng ǹy. Người ta nói dưới vườn qúc gia là ṃt cái vũng dung nham (calderas) kh̉ng l̀ ŕt g̀n mặt đ́t.  Ńu bùng n̉ dung nham và tro bụi của nó có th̉ chn vùi văn minh Bắc Mỹ. Khi đứng trước những cái "geysers" đang gịn dữ và những súi nóng đang si sục trong đ̀u ti có lúc cũng cảm th́y lo u. Tuy nhin khi n lại những gì đã th́y được trong ḿy ngày vừa qua trong lòng ti cảm th́y ŕt sung sướng. Nghĩ cho cùng ti là ṃt trong những kẻ may mắn có cơ ḥi đ́n víng YNP. Ńu có ai hỏi ti "trn đời ǹy ở đu là Thin đàng"? - Dạ...ti xin trả lời: "ở đy nè...Yellowstone đ́y chớ còn ở đu. Rủi mà núi lửa bùng n̉ lúc ǹy đi nữa thì ti sẽ v̀ đ́n Thin đàng nhanh hơn các bác đ́y!.  

 

Đm cúi cùng ở Yellowstone  nằm trn giường khách sạn ti nhớ lời chú của T.T. "Roosevelt" ghi trn cái c̉ng Bắc ("vì sự phúc lợi v th vui của toàn dn"). Cu nói đơn giản coi ṿy mà hay. Con người ta khi th́y cái gì đẹp và mún giữ nó cho lu dài là chuỵn thường tình. Vườn qúc gia là mãnh đ́t của toàn dn nhưng mún bảo ṿ nó thì phải có lụt pháp của Qúc ḥi đặc ra chớ khng thì sự trường t̀n của nó sẽ khng bao giờ bảo đảm. Đ́t nước ta so với Hoa Kỳ thì ŕt là nhỏ. Chính vì th́ vịc dành đ́t đ̉ làm vườn qúc gia khng phải là chuỵn d̃ làm. Nó c̀n sự sáng suốt và quýt tm của giới lãnh đạo. Người dn cũng c̀n được giáo dục đ̉ hỉu r vai trò của vườn vì ṃt khi ḿt r̀i thì sẽ khng bao giờ tái tạo được.... 

Naruhodo!

--------------------------   

Click vào link dưới đy xem photo album:

(1) Yellowstone National Park

(2) The Wildlife of Yellowstone

(3) The Wild Flowers of Yellowstone

 

 

 

 

 

 

 

 

Tower Falls

 

 

"Khi pht hnh lại thng tin từ trang ny cần phải c sự đồng của tc giả 
v ghi r nguồn lấy từ www.erct.com"

* Anh Huỳnh Văn Ba (67, Meisei - Tokyokyouikudai - Todai) khng những l một nhiếp ảnh gia trong gia đnh Exryu, anh Ba cn l vận động vin về leo ni, xe đạp v nui bonsai. Anh Ba v anh V Văn Thnh (68, Nodai) đ từng dng xem đạp đi khắp nước Nhật v xuyn lục địa Hoa Kỳ. Qua những lần đi ny anh Ba đ c nhiều tc phẩm hnh ảnh khắp nơi. Anh H.V. Ba hiện đang lm việc v sinh sống tại Ohio.

Cảm tưởng xin gởi về