TUỔI HỌC TR̉

Lê văn Phụng (67, Waseda)

Viết để nhớ một người bạn cùng năm: Anh Lê Văn Hảo

Nếu ai hỏi tôi tuổi nào trong cuộc đời đáng nhớ, đáng yêu và sung sướng nhất, tôi sẽ trả lời ngay là TUỔI HỌC TR̉.

Phải, tuổi học tṛ đáng yêu và đáng nhớ nhất. Tôi cam đoan với các anh chị là cho dù bây giờ ḿnh sắp thành "cụ" hoặc thành "lăo", tuổi đời sắp sửa 60 hoặc gần 70 nhưng khoảng thời gian ḿnh nhớ rơ nhất vẫn là khoảng thời gian xa nhà, trọ học tại xứ Anh Đào, Phú Sĩ. Cho dù có anh chị rời Nhật đă hơn 30 hay 40 năm ; có anh chị đă về hưu cả chục năm rồi và đă lên chức ông nội, bà ngoại v.v.... nhưng kỷ niệm thời gian ở Nhật vẫn c̣n in đậm trong trí óc chúng ta như mới xảy ra hôm nào. Thời gian vàng son của tuổi học tṛ ngày ngày chỉ lo cắp sách đến trường đến lớp; chiều về đă có cơm nước sẵn, khỏi cần phải lo..... Cứ 3 tháng là có tiền chuyển ngân . Thời gian đó đâu có bận bịu việc gia đ́nh, con cái, không phải đi làm nên đâu biết chuyện "kubi" (layoff). Ngoài việc học, thời gian c̣n lại chỉ lo chơi thể thao, bắt "ba cḥi", đi chơi khu Kabuki-cho ở Shinjuku......Quả là thời gian tuyệt vời . Bởi thế anh em thường nói với nhau: " NHẤT SHOWA, NH̀ RYU '. Quả thật, cuộc sống của chúng ta lúc đó chỉ thua Thiên Hoàng Nhật mà thôi.

J_TruongKokusai_01.jpg      J_TruongKokusai_02.jpg

Trường Kokusai (h́nh chụp năm 2003 - Credit of Chị QC)

Tôi đến Nhật vào đầu năm 1967 và cư ngụ tại cư xá Kokusai với một số bạn cùng năm. Khoảng thời gian từ 62 đến 68, đa số đều ở tại cư xá này v́ hàng năm số sinh viên qua Nhật rất ít. Sau một năm học Nhật ngữ, anh em thi vào đại học và hầu hết đều dọn ra ngoài cho gần trường. Tôi may mắn được nhận vào trường Waseda cũng ở khu Shinjuku nên ở thêm một năm nữa tại cư xá Kokusai, sau đó dọn về gần khu ga Okubo nên việc ăn uống, tắm rửa, giặt quần áo......đều vào Kokusai cho tiện và rẻ nữa. Sau 1975, tôi vào làm việc cho Sanwa Ginko (bank) tại Tokyo cho đến ngày rời Nhật năm 1978. Những năm làm việc ở Sanwa không có ǵ để nói v́ chỉ lo làm việc "trâu ḅ" như người Nhật vậy thôi. Thời gian ở Nhật từ 1967 đến 1978 quả thật có nhiều kỷ niệm suốt đời ḿnh không bao giờ quên được. Kỷ niệm vui buồn lẩn lộn nhất là những năm đầu tiên tại Nhật. Những ngày đi "dogata" làm việc bất kể mệt nhọc ở Takadanobaba, những ngày làm việc ban đêm ở hăng mạ đồ radio, TV.....vẫn c̣n in hằn trong kư ức cho đến bây giờ.

Một trong những kỷ niệm tôi c̣n nhớ măi là lần sinh viên Việt Nam đánh nhau với sinh viên Nam Dương tại sân trường Nhật ngữ Kokusai năm 1971. Trước và sau đó cũng có những vụ sinh viên VN đánh nhau với sinh viên Pakistan ở cư xá Komaba hay sau đó tại trường Nhật ngữ ở Yoyogi........ Vụ đánh nhau với sinh viên Nam Dương năm 1971 có cường độ mạnh và kéo dài suốt gần 3 tuần lễ mới chấm dứt với sự dàn xếp và ḥa giăi giữa 2 Sứ quán Việt Nam và Nam Dương mà sempai Nguyễn Trung Chí (hiện ở Bắc Cali) đă đóng một vai tṛ hết sức quan trọng.

Chuyện đánh nhau xảy ra gần 40 năm trước nên dù kư ức có tốt cũng không thể nhớ hết những chi tiết, cũng may có anh Nguyễn Trọng Cảnh hiện ở Bắc Cali là người trong cuộc đă cung cấp thêm nhiều chi tiết chính xác nên tôi mới có thể viết lại đầy đủ.

Câu chuyện bắt đầu thật là lạ đến độ không ngờ lại xảy ra lớn chuyện. Số là trong một lớp Nhật ngữ trên lầu 2 trường Kokusai, một số sinh viên Việt Nam theo chọc ghẹo một cô nữ sinh người Mă Lai cùng lớp. Cô này bèn liên lạc với người bạn trai cũng Mă Lai. Anh chàng Mă Lai này có lẽ muốn tỏ ra ḿnh là anh hùng và để bênh vực cho người yêu, anh gây sự với sinh viên VN của lớp học này. Bởi thế anh bị "bề hội đồng" bởi sinh viên VN v́ đây là tài ỷ đông hiếp yếu của sinh viên ta chứ một đánh một, ta thua là cái chắc v́ anh nào cũng ốm yếu, gió thổi th́ ngă ngay. Theo lời anh Cảnh, người hăng hái nhất là anh Đặng Viết Thanh có biệt hiệu là “Thanh trâu” v́ khi đá banh anh không theo banh mà chỉ lo húc chân vào các cầu thủ khác. Một chống lại 5, 7 người nên anh chàng Mă Lai bị đánh hội đồng ngay lúc đó. Sau đó anh cầu cứu với một số sinh viên khác mà ai cũng nghĩ là sinh viên Mă Lai chứ nào ngờ đa số lại là sinh viên Nam Dương. Vào thời điểm đó ở Kokusai có nhiều sinh viên Đông Nam Á khác như Thái Lan, Mă Lai, Nam Dương, Singapore, Việt Nam, Hong Kong .v.v........trong đó sinh viên Thái Lan và Việt Nam là đông nhất. Giữa sinh viên VN, Tàu hay Thái ta c̣n phân biệt được nhưng giữa sinh viên Mă Lai hay Nam Dương ta rất khó phân biệt v́ tất cả đều cao lớn, nước da ngâm đen và thường hay quấn "saron" và h́nh như họ nói chung một thứ tiếng với nhau. Số sinh viên Mă Lai ít hơn sinh viên Nam Dương nhưng họ binh vực nhau và v́ thế sinh viên Nam Dương nhập cuộc. Cán cân lực lượng lúc đó nghiêng hẳn về phía họ. Sinh viên ḿnh yếu thế bị đánh hội đồng trở lại và nhiều anh em bị sưng đầu chảy máu nhưng rất may không ai bị nặng phải đi nhà thương.

 

J_TruongKokusai_05.jpg        J_TruongKokusai_04.jpg

Sân trường Kokusai   (h́nh chụp năm 2003 - Credit of Chị QC)

Sau màn đấm đá hỗn loạn ở sân trường Kokusai, nhà trường phải đóng cửa ngày hôm đó. Bị áp lực và sợ bị đánh tiếp, sinh viên ḿnh phải về tử thủ ở những pḥng trông cư xá. Anh em không dám ở riêng từng pḥng mà gom lại 3,4 người một pḥng. Đi tắm hay xuống pḥng ăn (shokudo) cũng phải thay phiên và đi chung một nhóm. Vào pḥng ăn th́ ngồi một góc cùng với nhau. T́nh h́nh lúc đó thật vô cùng căng thẳng và khẩn trương v́ sinh viên Nam Dương tuyên bố hễ gặp sinh viên Việt Nam là đánh.Tin sinh viên VN bị sinh viên Nam Dương đánh được loan truyền rất nhanh đến các cư xá khác như Komaba, Đông Du, Chiba....

Ngày hôm sau anh Nguyễn Đức Ḥe và tôi vào cư xá Kokusai với mục đích t́m anh em VN và t́m cách giản ḥa. Vừa vào tới Kokusai, anh Hoè và tôi bị chặn lại và bị một số sinh viên Nam Dương hành hung. Anh Hoè không hề hấn ǵ nhưng tôi bị một cú đấm vào mặt làm vỡ cặp kính cận. Cũng may nhờ một số anh em nhảy vào can thiệp nên không bị đ̣n tiếp. Thấy t́nh h́nh không thể dàn xếp được, anh Hoè và tôi rời Kokusai và liên lạc với Ban Chấp Hành Hội Sinh Viên VN để t́m cách giải quyết v́ t́nh h́nh rất căng thẳng. Nên biết đây là cư xá quốc tế thuộc quyền bộ Ngoại Giao và bộ Giáo dục Nhật nên cảnh sát không vào can thiệp được nếu không có sự yêu cầu của nhà trường. Có lẽ v́ sợ liên lụy nên không thấy nhà trường can thiệp. Tôi c̣n nhớ Ban Chấp hành Hội SVVN lúc đó gồm những anh chị sau :

* Hội trưởng : anh Ngô Việt Cầm

* Phó hội trưởng : anh Nguyễn Xuân Đĩnh

* Tổng thư kư : tôi (Lê văn Phụng)

* Trưởng ban xă hội : anh Tô Bửu Lưỡng

* Trưởng ban thể thao : anh Phan Phi Hồng

C̣n thủ quỹ tôi không nhớ rơ.

Tôi c̣n nhớ buổi họp khẩn cấp diễn ra tại cư xá Komaba và rất đông anh em tham dự. Nhiều giờ thảo luận để t́m cách giải quyết v́ t́nh h́nh thật cấp bách. Có hai ư kiến hay đúng hơn là hai phe rơ rệt: phe ḥa và phe chiến. Phe ḥa có nhiều nhưng không ai đứng ra nhận trách nhiệm. C̣n phe chiến tuy ít nhưng rất cương quyết và sẵn sàng chết v́ “chính nghĩa”. Chủ động phe chiến tôi c̣n nhớ rơ 2 bạn cùng năm với tôi là anh Lê văn Hảo và anh Châu Ngọc Bính. Tội nghiệp anh Hảo mất đi ngày 14 tháng 11 năm 1993 tại San Jose khi mới được 45, 46 tuổi. C̣n anh Bính hiện giờ đă về hưu và sống tại Vancouver (Canada) và đă lên chức ông nội/ngoại từ nhiều năm qua.

Ai cũng biết anh Hảo nóng như Trương Phi. Thời gian đánh nhau lúc nào anh cũng thủ sẵn trong người 2 con dao găm. Từ ga Okubo vào Kokusai, 2 con dao kè kè hai bên hông. "Tụi nó gặp tao, tao quyết ăn thua đủ. Làm ǵ mà sợ tụi nó quá dzậy." đó là lời phát biểu của anh Hảo. Trong buổi họp tại cư xá Komaba, anh Hảo đứng lên hùng hổ nói :" Anh em thấy tụi nó đánh anh em ḿnh như thế nào không? Hiền như anh Hoè và anh Phụng mà c̣n bị đánh bể mắt kiếng, tại sao ḿnh lại sợ tụi nó........" C̣n anh Châu Ngọc Bính đề nghị tổ chức đánh du kích. Cho anh em tập họp tại những aparto gần Kokusai và sẵn sàng lâm trận khi có lệnh. Anh Bính là dân chơi pachinko chuyên nghiệp nên đề nghị làm những dàn ná thung và dùng đạn pachinko bắn từ xa, như thế không sợ bị tấn công và không bị đánh xáp lá cà (cận chiến). Đạn pachinko trúng vào mặt th́ bị bể mặt, c̣n trúng vào mắt th́ bị mù dễ dàng

Riêng Ban Chấp hành Hội SVVN th́ cố gắng liên lạc với hội sinh viên Nam Dương để t́m cách dàn xếp cho thật nhanh v́ nếu không t́nh h́nh trở nên tồi tệ hơn khó mà biết được chuyện ǵ sẽ xảy ra

Chắc nhiều anh chị em ở Tokyo thời đó đều biết là sinh viên Nam Dương có một cư xá rất lớn gần khu Meguro. Nghe nói có tới gần 2000 sinh viên Nam Dương tại đây. Tuy nhiên đa số đều sang Nhật dưới h́nh thức bồi thường chiến tranh của chính phủ Nhật và đa số đều theo học về cảnh sát. Bởi thế anh nào cũng to con, râu ria tùm lum và ăn mặc "saron" theo kiểu Hồi giáo. Số sinh viên Nam Dương theo học thực sự tại các đại học Nhật không nhiều lắm.

Việc t́m cách dàn xếp thật khó khăn v́ không ai biết người đại diện bên phía Nam Dương. Sau gần 2 tuần không có kết quả, BCH hội SVVN không c̣n cách nào hơn là liên lạc với Ṭa Đại sứ ḿnh tại Yoyogi-Hachiman. Cũng may là sempai Nguyễn Trung Chí rất sốt sắng và t́m cách liên lạc với ṭa đại sứ Nam Dương để dàn xếp. Sau cùng 2 bên đồng ư sẽ gặp nhau tại cư xá Kokusai để nói chuyện phải quấy dưới sự có mặt của đại diện hai Sứ quán.

Tôi c̣n nhớ buổi họp lịch sử xảy ra trên lầu 2 trường Nhật ngữ Kokusai vào khoảng 6 giờ tối trong không khí vô cùng ngột ngạt và căng thẳng. Bên VN có ít nhất 6 thành viên gồm các anh Nguyễn Đức Hoè, Ngô Việt Cẩm, Nguyễn An Trung, Đinh văn Phước, tôi và một người nữa tôi không c̣n nhớ. Bên Nam Dương cũng khoảng 5, 6 thành viên trong đó có một người học cùng năm và cùng học bộ với tôi ở đại học Waseda. Hai bên ngồi đối diện nhau, đại diện 2 sứ quán VN và Nam Dương ngồi ở 2 đầu bàn. Mở đầu bên phía Nam Dương rất hùng hổ tấn công và buộc tội VN ḿnh gây hấn trước, v́ thế VN phải xin lỗi họ. Bên VN nhất định không chịu xin lỗi lấy cớ là VN chỉ gây sự với sinh viên Mă Lai tại sao bên Nam Dương lại binh vực Mă Lai mà đánh sinh viên VN. Hai bên cứ dằn co không bên nào chịu xin lỗi trước.

Sau cùng thấy không khí vô cùng căng thẳng, anh Chí có ư kiến là cả 2 sứ quán VN và Nam Dương sẽ đứng ra giản ḥa bằng cách hai bên cùng xin lỗi và bắt tay nhau cùng một lúc, không bên nào phải xin lỗi bên kia trước. Ư kiến này được hai bên đồng ư sau khi tranh căi rất lâu. Sau cùng cả hai đồng ư giải pháp trên và sẽ thi hành sau khoảng 15 phút giải lao.

J_TruongKokusai_09_lobby.jpg        J_TruongKokusai_06_Looby.jpg

Looby cư xá Kokusai  (h́nh chụp năm 2003 - Credit of Chị QC)

Có một chi tiết thật vô cùng lư thú và rùng rợn đến nay tôi vẫn c̣n nhớ thật rơ như sau: trong lúc nghỉ giải lao, anh sinh viên Nam Dương học cùng trường đến bên tôi và nói nhỏ :"Lát nữa mày ra về với tao để khỏi bị đánh." Nghe xong tôi giật ḿnh và hỏi lư do tại sao. Anh này t́nh thiệt cho biết là bên Nam Dương đă chuẩn bị "làm thịt" sinh viên ḿnh và anh chỉ tay xuống phía dưới pḥng ăn cư xá. Trời ơi, tôi thấy lố nhố thật đông người, hầu như nghẹt cả shokudo. Tôi đoán có ít nhất 60 đến 70 anh chàng Nam Dương, quấn "saron", tay chân chuẩn bị lâm chiến, tất cả đều rất hùng hổ. Anh bạn Nam Dương cũng cho biết là trong lúc chúng tôi hội hợp trên lầu th́ có ít nhất 2 xe bus lớn chở sinh viên Nam Dương và thả xuống Kokusai, dàn quân sẵn, chờ lệnh là tấn công phái đoàn thương thuyết trên lầu. Vơ khí mà họ chuẩn bị có lẽ không một ai nghĩ đến, đó là khoảng từ 10 đến 15 két bia (không biết loại nào: Kirin, Sapporo hay Asahi...) Họ không mang gậy gộc, dao búa. Tôi cũng không hiểu tại sao nếu không có lời giải thích của anh bạn Nam Dương này. Anh cho biết như sau: theo kế hoạch, bên Nam Dương chuẩn bị là nếu thương thuyết không xong, họ sẽ dùng chai bia để đập đầu và dùng miễng chai để đâm vào người sinh viên ḿnh. C̣n nếu thương thuyết thành công, họ sẽ khui bia ăn mừng. Tôi chợt rùng ḿnh khi nghĩ đến chuyện họ dùng chai bia để đập và đâm chúng tôi. Cũng may mọi chuyện được dàn xếp ổn thỏa như đă nói trên.

Trở lại bàn hội nghị lầu 2, sau khi nghỉ giải lao, 2 bên tiếp tục nói chuyện và đại diện 2 sứ quán đứng lên ḥa giải. Bên VN đồng ư nhận lỗi đă gây sự trước với sinh viên Mă Lai nhưng không nhận lỗi đă đánh sinh viên Nam Dương trước.. Bên Nam Dương đồng ư nhận lỗi đă binh vực sinh viên Mă Lai và đánh sinh viên VN dù sinh viên VN không gây hấn với họ.

Sau khi đại diện 2 bên sinh viên bắt tay, không khí mới thật sự bớt ngột ngạt và không c̣n căng thẳng nữa. Cả 2 phái đoàn xuống pḥng ăn trong tiếng vỗ tay vang dội của bên Nam Dương v́ lúc ấy sinh viên VN ḿnh vẫn c̣n tử thủ trong những pḥng của cư xá. Bia được mở ra ăn mừng. Tôi không biết họ ăn mừng hay tôi ăn mừng v́ vừa trải qua những giây phút kinh hoàng. Nếu bị họ tấn công th́ 5, 6 anh em chúng tôi không biết sẽ ra sao? Đi nhà thương là có phước và may mắn lắm rồi. Nếu không….. ????

T́nh h́nh trở nên êm đềm mấy ngày sau. Các lớp Nhật ngữ lại tiếp tục. Các bạn sinh viên VN mới qua Nhật không lâu đă hưởng một kinh nghiệm vô cùng quư giá suốt đời không bao giờ quên. Riêng tôi, tôi vẫn c̣n nhớ cú đấm vào mặt làm bể cặp kiếng cận của tôi. Muốn thưa họ ra toà nhưng biết thưa ai nên đành chịu. Dù sao đó là một kỷ niệm thật đáng nhớ của TUỔI HỌC TR̉.

 

Mộ phần anh Lê Văn Hảo  (xem thêm chi tiết - )

Để kết thúc bài viết, tôi xin dành một phút để tưởng nhớ đến người bạn cùng năm đă vĩnh viễn xa ĺa chúng ta đă gần 17 năm rồi : anh LÊ VĂN HẢO. Khi nào các anh chị có dịp ghé thành phố San Jose, thung lũng hoa vàng, chúng ta sẽ cùng đi thăm mộ phần anh Hảo . Anh sẽ vui lắm. Tánh anh Hảo rất nóng nhưng t́nh anh em thật thắm thiết. Anh đă sống với anh em và v́ anh em.

Xuân Con Cọp (Canh Dần) 2010

Lê Văn Phụng ( Exryu 67/Waseda)