CÔNG NHÂN ĐỔ RÁC LƯƠNG $47,000/NĂM

Người viết : Lê Hiền  -  Bài tham dự số: 02-390-vb21033
Trích từ Vietbaơnline

Lê Hiền là bút hiệu của anh Lê Văn Hiền (Exryu 71 - Ashikaga daigaku). Anh Hiền đă được trao tặng giải thưởng đặc biệt với nhiều bài viết về nước Mỹ xuất sắc đăng trên "Thi Viết về nước Mỹ" do Việt Báo tổ chức.  Anh Hiền hiện đang làm việc và sinh sống  tại Irvine - Nam California. Bài này là những ghi nhận và suy nghĩ quanh một cuộc đ́nh công của nhân viên sở rác Orage County của anh Hiền đăng trên VietBao.

 

Liệu lương 47,000 đồng một năm cho công nhân lái xe đổ rác là đủ?

Đó là câu hỏi mà hăng thầu đổ rác đă gởi về nhà tôi vào ngày 1 tháng 10. Trong nội dung tờ báo cáo đến khách hàng, hăng thầu đă đồng ư đưa ra một khế ước trao cho đại diện công nhân đ́nh công bắt đầu từ ngày mồng một, trong ṿng 5 năm sẽ được tăng lương mỗi năm hơn 6% từ lương bắt đầu 45,175 đồng đến 52,000 đồng kể cả overtime. Lương hiện tại là 41,925. Nhưng đại diện công nhân đă bác bỏ khế ước của chủ nhân và đ̣i tăng hơn 15% mỗi năm, đến năm 2006 lương phải đáp ứng đến tới 61,000 đồng.
Tờ báo cáo làm tôi giật ḿnh v́ nó liên quan đến đời sống trực tiếp hàng ngày của gia đ́nh tôi và lối xóm. Mỗi ngày mỗi gia đ́nh chúng ta thải ra bao nhiêu lượng rác, nếu kết tính lại một năm th́ là một con số không nhỏ. Hàng ngày chúng ta sống gần rác, cầm bịch rác đem ra sân sau đổ vào thúng rác lớn để đợi cho xe rác đến hốt đem đi đổ mỗi tuần. Đời sống hàng ngày đă tạo nhiều thói quen: đọc xong tờ báo, vứt nó vào thùng rác màu xanh, cắt cỏ chúng ta đổ nó vào thùng màu nâu, đồ ăn dư thừa chúng ta đổ vào thùng màu đen, đời sống văn minh tập cho chúng ta có thói quen ngăn nắp và sạch sẽ. Không thể tưởng tượng nổi cả một quận Cam tràn ngập rác rến nếu một tháng công nhân xe đổ rác kéo dài đ́nh công. Những băi rác sẽ thành nơi sinh sôi nảy nở của các giống ruồi truyền bệnh, những con gián vốn đă khó tận diệt sẽ lan tràn thêm, rồi nào là chuột, và những con bọ giết người.
Mới qua ngày đ́nh công thứ tư mà rác rến đă ứ đọng rất nhiều nhất là khu Santa Ana nơi dân cư quá đông đúc, những người dân cư trú gần các thùng rác phải chịu trận những mùi hôi thối nồng nặc. Dư luận của dân chúng nghĩ thế nào về cuộc đ́nh công này? Hầu như dư luận đều không mấy tốt đẹp, nhất là cuộc đ́nh công lại xảy ra sau biến cố 911. Khi mỗi người đều mang cái tang chung của đất nước Hoa Kỳ, nạn thất nghiệp ngày càng lên cao, có thễ lên tới 1 triệu người sẽ bị sa thải vào năm tới, nhiều người cần có công ăn việc làm ngay tức th́, th́ sự đ́nh công đ̣i lên lương mỗi năm hơn 15% là một điều không hợp ḷng dân chúng.
Đây là cuộc đ́nh công thứ 6 kéo dài 7 ngày ảnh hưởng đến 418,600 gia đ́nh và 31,700 cơ sở thương mại. Cuộc đ́nh công lần thứ I xảy ra năm 1965 với 10 ngày, lần thứ 2 năm 1975 với 10 ngày đ́nh công, lần thứ 3 năm 1978 với 5 tuần lễ đ́nh công, lần thứ 4 năm 1982 với 2 ngày đ́nh công, lần thứ năm 1985 với 1 ngày đ́nh công.
Vùng quận Cam có tất cả 5 hăng thầu đổ rác. Đó là CR& R Recycling ở Stanton, Rainbow Disposal Huntington Beach, Taormina Industries Inc ở Anaheim, Waste Management Inc. ở Orange, và Sunset Enviromental- Waste Management ở Irvine. Công nhân của 4 hăng đă đi vào đ́nh công, c̣n lại hăng Sunset Enviromental vùng Irvine hứa sẽ thỏa măn yêu cầu của công nhân dựa theo kết quả cuộc đ́nh công của công nhân các hăng kia, nếu họ không nhảy vào tham gia cuộc đ́nh công.
Những khu vực bị ảnh hưởng đ́nh công là Anaheim, Brea, Fountain Valley, Fullerton, Garden Grove, Huntington Beach, La Habra, Orange, Placentia, Santa Ana, Stanton, Villa Park, Westminster, Yorba Linda. Những công nhân thuộc các thành phố Mission Viejo, Lake Forest, Rancho Santa Margarita, Laguna Beach và Irvine th́ gọi vào kêu bệnh để nghỉ v́ khế ước không cho phép họ đ́nh công.
Trong khi công việc lái xe đổ rác không đ̣i hỏi phải có bằng cấp và thực tập nhiều, th́ việc các nhà thầu đáp ứng tăng lương 33% là có cơ sở. Không phải nói v́ phải đáp ứng như cầu cho gia đ́nh nên công nhân đ̣i hỏi tiền lương một cách phi lư, giống như người thợ assembler than văn với ông chủ v́ phải chu cấp cho gia đ́nh đ̣i hỏi phải tăng lương cho bằng người kỹ sư v́ thấy người kỹ sư ngồi trong văn pḥng suốt ngày chẳng thấy làm ǵ cả c̣n người thợ th́ phải cặm cụi ráp nối ngoài khu sản xuất. Hay người kỹ sư so sánh với ông giám đốc v́ thấy ông ta chỉ tay năm ngón không đụng đến móng tay móng chân ǵ cả. Trong xă hội mỗi người là một móc xích, ái có vị trí đó hợp với khả năng và kiến thức của ḿnh, mỗi người cống hiến phần giá trị của ḿnh tạo nên một xă hội ổn định.
Qua ngày thứ tư đ́nh công, rác rưởi đă chồng chất lên khắp nơi, mùi hôi thối xông lên không chịu được nhất là những khu apartment vùng Santa Ana và Anaheim.
Một ông cụ 80 tuổi ở Anaheim nói: "Đây là một điều rất không tốt cho những công nhân sở rác đ́nh công trong lúc xứ sở đang bị tai họa khủng bố và c̣n phải pḥng ngừa bị khủng bố tiếp".
Một kư giả phát biểu: "Chúng ta đang ở thời kỳ suy thoái kinh tế và khủng bố vẫn c̣n đe dọa, việc chấp nhận tăng lương 33.5% là điều nên làm, không nên đ̣i hỏi tăng 75% lương v́ nhiều người c̣n không có việc làm ngoài kia. Nếu để rác ngập tràn mọi nơi, người người không thể chịu đựng được nữa th́ dân chúng sẽ quay ra trách móc những công nhân đ́nh công".
Một giám đốc phát biểu cảm tưởng "Những công nhân xe đổ rác làm việc chăm chỉ, họ vác trên lưng mỗi ngày 10 tấn rác. Nhưng với 33.5% mức lương tăng trong ṿng 5 năm tới trung b́nh 6% một năm, so với mức vật giá leo thang chỉ 3% , như vậy đ̣i hỏi của các công nhân đ́nh công cũng đă được các chủ nhân thỏa măn đáng rồi".
Thật ra năng suất làm việc 10 tấn rác một ngày như vậy cũng là nhờ các kỹ sư cơ khí thiết kế xe chở rác rất tối tân với những cánh tay người máy có thể nâng các thùng rác nặng nề lên xuống nhẹ nhàng, người lái xe chỉ bấm nút điều khiển mà thôi. Hơn 10 năm về trước xe chở rác cần có 3 người, một người tài xế và hai người phụ đổ những thùng rác vào thùng xe. Chắc các công nhân đ́nh công cũng phải hiểu rằng lương tăng trung b́nh của các hăng là từ 4 đến 6%, c̣n người nào được 10% trở lên phải là rất đặc biệt và tài giỏi lắm.
Sau 7 ngày đ́nh công có lẽ v́ những chỉ trích trên, và dư luận dân chúng không mấy tốt đẹp, nên các công nhân đă họp lại với 443 phiếu thuận và 172 phiếu chống, họ đă bằng ḷng với khế ước ban đầu của chủ nhân của 4 hăng thầu rác, và đă bắt đầu chịu đi làm việc ngay thứ sáu 5 tháng 10.
Với sự cộng tác của nghiệp đoàn "Teamsters Local 396" họ đă thuyết phục được đa số công nhân trở lại làm việc. Với kinh nghiệm đấu tranh của giới lănh đạo "Teamsters Local 396" sau khi thay mặt công nhân điều đ́nh với chủ hơn một tháng trời họ đă đạt được thỏa ước tăng lương 33.5%, họ biết nên dừng lại ở đây, nhưng có một số công nhân không hiểu biết nhất là những công nhân gốc Mễ không chịu họ tiếp tục đ̣i đấu tranh để đ̣i lương cao hơn nên mới có vụ đ́nh công kéo dài 7 ngày. Giới lănh đạo nghiệp đoàn phải tiếp tục ủng hộ cuộc đ́nh công này, nhưng sau nhiều buổi họp với chủ nhân sở rác và nhất là thấy dư luận không thuận lợi, giới lănh đạo nghiệp đoàn đành phải họp mặt lại bỏ phiếu, kết quả đa số công nhân chịu trở lại làm việc v́ họ đă hiểu biết sao khi giới lănh đạo giải thích cặn kẽ.
Hăng Waste Management hy vọng công việc hốt rác sẽ trở lại b́nh thường vào ngày thứ sáu, sau ngày đ́nh công hăng này lập tức đi mướn những công nhân mới để thay thế v́ công việc này không cần bằng cấpn và rèn luyện nhiều nên dễ dàng thay thế, và kêu gọi một số supervisor từ các nơi khác về giúp.
Khế ước mới được đính lại như sau. Tăng lương 33.5% trong ṿng 5 năm, lương giờ khởi đầu từ 13.90 đồng năm đầu tiên tới 16 đồng vào năm 2006. Giờ làm việc 55 giờ mỗi tuần bao gồm 15 giờ phụ trội. Lương hàng năm tính trên giờ làm việc trung b́nh 55 tiếng một tuần là 45,175 đồng năm đầu tiên cho đến 52,000 đồng vào năm 2006. Bảo hiểm HMO công nhân khỏi phải trả bất cứ lệ phí nào hết, 5 ngày bệnh, vacation được tăng mỗi năm một ngày.
Qua vụ này, v́ công nhân chưa thơa măn điều kiện tăng lương của chủ đến 33.5% nên chính quyền và luật sư các thành phố sẽ sẵn sàng can thiệp để ḥa giải hai bên không để cho công nhân đi quá trớn làm hại đến trị an và tŕ trệ sinh hoạt thành phố.
Trong luật chơi dân chủ, nếu công nhân cảm thấy đồng lương bị ém họ có thể đ́nh công để đ̣i chủ tăng cho đúng với công lao của họ bỏ ra và làm cho cuộc sống gia đ́nh thêm sung túc, nhưng nếu đi quá giới hạn như đ̣i hỏi một mức tăng vô lư 75% họ sẽ bị kềm chế và dân chúng cũng bất măn đối với họ. Hai bên đều không có thiệt tḥi, chủ chịu nhượng bộ một chút và công nhân biết chừng mực để dừng lại.
Trong 6 vụ đ́nh công trong ṿng 35 năm vừa qua cả công nhân và chủ nhân sở rác không có ai bị thiệt tḥi, không có kẻ thắng người bại, cuối cùng rồi đều đi đến kết quả khả dĩ chấp nhận cho cả đôi bên. Sau đ́nh công các chủ nhân sở rác không lấy thế mà oán trách công nhân, họ đă mở rộng ṿng tay đón các công nhân trở lại không có những thù oán hay hăm dọa, các chủ nhân họ hiểu đó là nguyện vọng chính đáng của công nhân, bởi vậy họ mới chịu nhượng bộ 33.5%.
Về công nhân họ muốn có tiếng nói được đề đạt qua chủ nhân thông qua giới lănh đạo nghiệp đoàn đ́nh công, để có thể đ́nh công trong ṿng trật tự và ôn ḥa không đưa đến sự bồng bột quá khích v́ thiếu lănh đạo và đường hướng.
Theo dơi vụ đ́nh công của công nhân sở rác, tôi đă học được bài học quư báu về quyền hành sử tự do dân chủ và thượng tôn luật pháp. Dân chủ quá trớn và độc tài đều là những chướng ngại làm ngăn trở bước tiến hóa và sinh hoạt.

LÊ HIỀN