Một bi học về lng nhn

Ty bt Lưu An

 *

C lẽ một trong vi dấu ấn trong gần 20 năm đến trường, tc động rất nhiều đến bản chất, c tnh của suốt cuộc đời ti. Đ l năm ti học lớp nh ( lớp 5 ngy nay ) với thầy H Mai Anh tại trường tiểu học Ch Ho Sigon ( TP HCM ) vo giữa thập nin 1950.

Gia đnh ti rất ngho, mẹ bn chuối dạo ở lề đường. Bố lm kẻ hầu hạ cho những gia đnh giầu c thế lực thời bấy giờ. Hnh ảnh bố mẹ bị nhục nh, cực nhọc đi khi bị người ta chửi bới đ in su vo k ức ngay từ ngy cn b thơ của ti. Chnh những hnh ảnh khng đẹp đ đ cho ti c nhiều nhậy cảm với những kẻ giầu c, thế lực m xấc lo, v lương tm.

Ti nhớ rất r, một buổi sng vo giờ Đức Dục, thầy Anh giảng cho cả lớp nghe về lng thương người bất hạnh, tn tật, ngho khổ, gi lo..v..v.. Thầy đọc cho chng nghe một vi cu truyện ngắn ni về lng nhn đạo trong cuốn Tm hồn Cao Thượng m thầy l dịch giả đang bn trn thị trường.

Thầy kể cho chng ti nghe về vua L Thnh Tng (1054 1072), vị vua nhn từ của nh L. Trong một ngy vo ma đng, nh vua đi tuần th dn tnh, nhn thấy một người ăn my quần o rch nt nằm gục bn đường v gi lạnh. Nh vua cảm thương dừng lại, lấy o ngự bo đắp cho người ăn my. Trở về cung, nh vua sai quan qun đem chiếu chăn, quần o ra ban pht cho người ngho, kẻ gi nua, c hn. Cả lớp chng ti đ ngẩn ngơ, im lặng theo di cu truyện ni về lng từ i, thương dn của một vị minh qun trong lịch sử nước nh.

Sau đ l giờ ra chơi, ti cng với bạn b trong trường đứng quy quần chung quanh một ci hố kh su ở pha sau sn trường dng để đốt rc, giấy tờ do nh trường thải ra. Đứng gần bn ti l một số bạn cng lớp. Trong đ c một người bạn l con của một chủ tiệm vng ở đường L Văn Duyệt ( CMT8 ngy nay). Cũng đứng gần đ, một người bạn khc, anh ta l con một bc xch l.  Mỗi buổi sng, cả lớp chng ti đều thấy bc xch l chở anh ta đến trường học rồi mới đi lm việc.

Chng ti đứng chung quanh chiếc hố, chăm ch nhn thch th vo ngọn lửa bập bng đang chy dưới đy hố. C lẽ v tnh tinh nghịch, ch b nh ngho, con người đạp xch l lấy mấy cục đ liệng vo đống lửa đang chy . Tất cả chng ti đều tỏ vẻ bực mnh kh chịu, nhưng im lặng, khng ni g. Ch b nh giầu, con tiệm vng quay sang ch b nh ngho gắt ln vi cu để ngăn cản. Thay v chấm dứt hnh động ph nghịch đ, ch b nh ngho lại thấy thch th hơn, liệng đ nhiều hơn. Khng lm sao được với thi độ ngoan cường của đối thủ. Ch b nh giầu quay sang ti phn trần bằng một cu chửi đầy khinh rẻ trước khi quay mặt bỏ đi :

-My xem n ngu muội như thế đ! Thằng bố n l tn xch l l đng rồi ! N cũng sẽ l thằng cu li giống bố n m thi ! 

D lc đ ti mới chỉ 12 tuổi, nhưng cu chửi đầy khinh rẻ, ngạo mạn của cậu b nh giầu, khng nhắm vo ti, nhưng ti c cảm gic con tim non nớt của ti bị nhi đau. Hnh ảnh bố mẹ ti ngho khổ, nhục nh, đ phải im lặng chịu những cu ni khinh rẻ. Những tiếng chửi hạ cấp của những kẻ cường quyền thiếu lng nhn trong qu khứ trở về, hiển hiện trong k ức của ti.Ti ngẩn ngơ đưa mắt nhn cu b nh giầu bỏ đi m tự nhin lng mnh lng buồn rời rợi.

Ti tự hỏi, chỉ mới 10 pht trước. Cả lớp chng ti, trong đ c cậu b nh ngho, cậu b nh giầu, ti v tất cả 55 người bạn khc của lớp học ... đ đờ đẫn nghe thầy giảng về bi học đức dục nn thương người ngho khổ, thương kẻ kh khăn, gi lo...Bi học đạo đức đ đ thấm su vo thn xc, vo suy tư,cảm xc của tất cả chng ti một cch trọn vẹn.  Nhưng tại sao người bạn, cng lớp nh giầu kia lại v tnh, chng qun v tn nhẫn như thế ?!

Ti khng biết người bạn nh ngho c đau đớn với cu chửi bới khinh rẻ đ khng ? Nhưng ti thấy lng mnh quặn đau khi nhn về hon cảnh của chnh mnh. C lẽ bố mẹ ti vẫn cn thua km người đạp xch l nữa l khc. Gia đnh ti , thời sống ở ci xm tre ngho qu ! Hng ngy anh em ti chưa đến nỗi phải nhịn đi, đến trường ,nhưng thnh thật m ni những bữa cơm của gia đnh ti rất đạm bạc. Quanh đi quanh lại chỉ c rau muống với vi tri trứng vịt chin xo, sn sạn những hạt muối mặn lm căn bản cho gia đnh 9 miệng ăn m thi! Chẳng c g để ni l bố mẹ v nếp sống của gia đnh ti hơn người đạp xch l, cha của ch b nh ngho. Đy l hnh ảnh đ khắc su vo tr nhớ non nớt của ti suốt đời.

Rồi thời gian như cnh chim bay qua cửa sổ. Ti đ lớn ln trong ci ngho hn của gia đnh, trong ci hy sinh tột cng của bố mẹ. Nhưng cũng khng phủ nhận được cng với sự chăm chỉ, c gắng của chnh ti km theo biết bao nhiu may mắn trong đời. Ti đ thot khỏi cảnh ngho kh bằng những thăng hoa lạ kỳ. Ln đại học, tốt nghiệp xong, việc lm vững tri, rồi được đi tu nghiệp ở hải ngoại. Trong suốt mấy mươi năm sinh sống v lm việc ở trong nước cũng như ở hải ngoại. D c những lc kh khăn, cực nhọc xứ người, nhưng cũng chỉ l tạm thời m thi. Sau đ, ti vẫn tm cho đời mnh được một vị tr sinh nhai trong giới trung lưu c ăn học trong x hội. Nhưng chắc chắn đến nay d tuổi đời đ trn 60. Dấu ấn của qu khứ , ngy cn học lớp nh đ qua đi gần 50 năm rồi, ti vẫn cn nhớ bi học đức dục đ. Bi học đ theo ti khắng kht, lun lun ẩn hiện trong tr nhớ. N khuyn nhủ ti hy nhớ về những nhục nh, khốn khổ ngy xưa của gia đnh. Khng bao giờ dng lời chửi bới h tiện, hay hnh động  khinh rẻ  kẻ dưới quyền hay ngho khổ hơn mnh! Đ l điều lm ti sung sướng v mn nguyện. Ci sung sướng đầy nhn bản ra đi từ chnh nỗi đau khổ của chnh c nhn, gia đnh ti vậy.

Hết

Lưu An, Vũ Ngọc Ruẩn

( Thụy Sĩ,  ngy 7 thng 8, 2006 )

 

 


Vi hng về tc giả :

Lưu An l bt hiệu của anh Vũ Ngọc Ruẩn. Anh Ruẩn  sinh năm 1946 tại Xun Trường, Nam ịnh, Việt Nam. Bt hiệu Lưu An & Thượng Xuyn Lộ, cựu học sinh Chu Văn An 59-66, tốt nghiệp Master về Food Sciences đại học Kagoshima, Japan 1977. Anh Ruẫn hiện đang sinh sống tại Thụy Sĩ. Cảm tưởng về thơ văn của Lưu An xin gởi về  luuan@erct.com

........

"Khi pht hnh lại thng tin từ trang ny cần phải c sự đồng của tc giả 
v ghi r nguồn lấy từ http://www.erct.com/"