MÀU HOA CHƯA QUÊN

Lang thang trên những con phố rồi vòng qua công viên thiếu bóng người chiều nay, không gian như chùng xuống. Nhìn những bông hoa rực rỡ sắc màu đang chìa ra như để đón lấy một cánh tay nào đó, khiến lòng tôi ngập tràn một nỗi nhớ khó tả… Nhớ về những bông hoa ở Việt Nam như có phần nào đó e ấp hơn, lắng đọng hơn, dung dị hơn mà dường như xen lẫn nhiều muộn phiền hơn.

Nơi đó có những chùm hoa Lộc Vừng đo đỏ rủ xuống như những cánh tay đã mỏi, vô tình làm tăng thêm vẻ quyến rũ của một mùa thu vàng óng dưới sắc trời dịu ngọt và lắng đọng. Nhiều người cho rằng Lộc Vừng là loài cây mang lại sự may mắn. Từ đó, ngày càng có nhiều người trồng và chăm sóc chu đáo loại cây quý này.

Lộc vừng rũ bóng chiều giăng
Dáng gầy đỏ thẳm đón trăng bên hồ
Đong đưa ấp ủ vần thơ
Bâng khuâng giấu chút dại khờ trong ta

(mn)

Cũng màu đỏ, nhưng hoa Gạo có sắc đỏ đậm đà, được coi là biểu tượng của tình yêu đằm thắm, cánh hoa gạo dày, khoẻ, vừa kiêu hãnh vừa khiêm tốn ấy có một vẻ đẹp ma mị đầy quyến rũ, vừa mạnh mẽ lại vừa tinh tế, sâu lắng. Ở những vùng quê ngoài Bắc, người dân còn có quan niệm rằng làng nào có cây hoa gạo càng to th́ làng đó càng được nhiều phước lộc. Và quả nhiên sự tin tưởng này đă mang lại một hiệu ứng đặc biệt là các hàng quán nho nhỏ đều tập trung ở gốc cây Gạo. Đây vừa là nơi buôn bán, vừa là địa chỉ giúp người lạ t́m về làng dễ nhất. Vì cây Gạo là loài mang thân cổ thụ nên hoa cũng ở tít trên cao và cành thì chắc chắn khiến những ai muốn hái hoa cũng đều bỏ cuộc, có chăng chỉ biết ngắm từ rất xa để thấy được cả khối hoa đang quây quần trên một thân cây vững chắc, lừng lững hiên ngang trong mưa nắng:

Tháng Năm hoa Gạo nở
Rực rỡ những đóa hồng
Ước được về chốn cũ
Cùng nhắp chén tương phùng

(mn)

Hoa đă ghi nhớ nỗi niềm chân phương từ những cô cậu học trò mới lớn:

Rồi tháng đó mùa thi
Em vùi trong sách vở
Đâu c̣n biết nói chi
Ngắm hoa thay nỗi nhớ

(mn)

Sắc đỏ ấy càng thắm thiết đậm đà hơn ở nơi hoa Phượng. Theo thời gian, loài hoa gắn kết với thuở học trò này càng trở nên đẹp và lãng mạn hơn. Dường như loài hoa thường không ai mua mà cũng không ai bán đó có một sức mạnh kỳ diệu, nó như níu chân người đi và giữ bền ḷng người ở lại. Nó như tương tư, để nhớ, để bâng khuâng và để nghẹn ngào. Đối nét mặt ngây thơ ươm đầy hy vọng và mộng mơ của thời áo trắng, ai từng hứa sẽ không bao giờ quên, dẫu cuộc đời có trăm thay ngàn đổi.

Hoa phượng thắm mùa hè
Anh lên đường nhập ngũ
Tiếng ve buồn tái tê

Khóc cho t́nh cô lữ.

(mn)

Rời xa loài hoa học tṛ thắm đỏ của mùa hè , tôi lạc bước vào nơi có loài hoa học tṛ khác. Vào đầu tháng tư, hoa Anh đào ở Nhật nở thắm cả bầu trời. Hoa đào có một vẻ đẹp vừa b́nh dị lại vừa đài các. B́nh dị v́ hoa nở khắp nơi. C̣n đài các là do những búp hoa mỏng manh nở ra những cánh hoa trắng hồng tinh khiết - tinh khiết đến mức làm ta có cảm giác chỉ đụng nhẹ vào là nó sẽ tan biến thành hơi thành khói. Anh đào có loại màu trắng và loại phớt hồng. Loại trắng th́ trắng muốt, trắng đến nao ḷng. Loại phớt hồng th́ hồng tươi như môi má người con gái mới lớn đang chúm chím cười dưới ánh nắng nhẹ của mùa xuân. Khi cánh đào rơi phủ trắng mặt đất, là lúc niên học bắt đầu.

Anh đào bẽn lẽn hoài nghi
T́nh đầu, rồi cũng đôi khi cuối t́nh?
Buồn vui, hoa nở một ḿnh
Hoa chưa lỗi hẹn với anh, kiếp này.

(mn)

Tôi đă trăi qua những năm cuối trung học và cả khoảng đời đại học gắn bó với loài hoa học tṛ yêu kiều - mà lại là biểu tượng của tinh thần vơ sĩ đạo của người Nhật - đó, trước khi trôi dạt về một không gian hoàn toàn xa lạ khác. Để rồi khi trở lại Việt Nam, có dịp đi thăm Hà Nội, Sa Pa, Ḥa B́nh, Cao Bằng vào mùa xuân, từng vệt dài trắng, hồng của hoa Ban kéo khắp núi rừng Tây Bắc đă khiến tôi ngỡ ngàng tưởng như đang ngắm hoa Anh đào ở Nhật. Cây hoa Ban có vóc dáng khá giống cây hoa đào Nhật và cũng có hai màu, trắng và phớt hồng. Đặc biệt, hai sắc hoa ban của núi rừng Tây Bắc gắn liền với hai truyền thuyết rất hay của người Thái Trắng. Truyền thuyết kể rằng, thuở ấy có một chàng trai tên Khum đem ḷng yêu cô gái tên Ban. Khum giỏi làm nương, lại có tài săn bắn. Ban vừa khéo tay dệt vải vừa có giọng hát làm say đắm ḷng người. Thế nhưng, cha nàng Ban v́ ham giàu nên đă đem gả nàng cho con trai nhà Tạo Mường, vốn là một thanh niên lười nhác lại có tật gù lưng. Trong bước đường cùng, nàng Ban đă chạy sang bản của Khum để cầu cứu. Nhưng chẳng may khi đến nhà Khum, th́ chàng đă theo cha đi mua trâu ở bản xa. Nàng bèn lấy chiếc khăn piêu của ḿnh, buộc vào cầu thang nhà người yêu, rồi bươn bả đi t́m chàng. Nàng đi hết núi này sang rừng khác, gọi tên người yêu đến khàn cả giọng, nhưng rừng thẳm núi cao, chàng đâu nghe thấy. Cuối cùng kiệt sức, nàng ngă gục xuống bên một dăy núi. Nơi nàng nằm xuống, sau đó mọc lên một cây hoa mang búp trắng với 5 cánh hoa như búp tay người con gái. Chẳng bao lâu, loài hoa ấy mọc lan khắp núi rừng Tây Bắc và hàng năm cứ mỗi độ xuân về, hoa nở trắng như bông. Người ta đặt tên cho loài hoa đó là hoa ban. C̣n chàng Khum, khi về đến nhà, thấy chiếc khăn piêu của người yêu buộc ở cầu thang, biết là có chuyện chẳng lành, bèn vội vă đi t́m. Đi măi hết mường này sang bản khác, cuối cùng chàng kiệt sức, ngă xuống bên một gốc hoa ban. Sau khi chết, chàng hóa thành con chim sống lẻ loi trong rừng và cứ đến mùa hoa ban nở, chim lại bay đến đậu trên những cành hoa ban trắng hót vang như tiếng gọi người yêu tha thiết tự năm nào. Về loài hoa ban hồng th́ dă sử dân gian kể rằng xưa kia hoa ban chỉ một màu trắng. Từ khi nàng Mai con gái của Lang Cum nổi tiếng khắp chín châu mười mường chối bỏ ngôi Bà Nàng cao trọng để lấy chồng nhà dân dă, rồi theo quân ông Hoàng đi đánh giặc. Khi ông Hoàng thua lớn và chết ở Mạnh Thiên, vợ chồng nàng Mai tuẫn tiết theo chủ tướng dưới gốc một cây ban. Máu của hai người thấm vào rễ cây nên mùa xuân năm ấy cây ban ra hoa màu hồng. Rồi gió đưa nhụy hoa rải khắp vùng tạo thành giống hoa ban hồng. Ngoài hai truyền thuyết trên, trong dân gian c̣n có một số truyện khác nữa cũng tương tự, tuy tên nhân vật của các truyện có khác, nhưng đều giống nhau ở chỗ dùng hoa ban làm biểu tượng cho tấm ḷng thủy chung trong t́nh yêu đôi lứa.

Rừng ban trắng muốt, rừng già
Thơm hương thoang thoảng gần xa tuyệt trần
Ướt tà áo mỏng, mưa xuân
Giọt vui đọng lại trên thân dậy th́

(mn)

Bên cạnh những loài hoa cất giữ những kỷ niệm đậm đà, c̣n biết bao bông hoa khác, mỗi loài một đặc tính, một tâm-tư, một nỗi niềm. Khi đêm đến, hoa Quỳnh nở, sáng ra đã héo úa. Màu trắng của sự tinh khiết và mùi thơm nồng nàn khi hoa nở vẫn tỏa sáng và thoảng hương trong không gian lúc hoa tàn, như nhắc nhớ mãi một t́nh cảm chân thành và sự hy sinh thầm lặng. Ai yêu loài hoa này sẽ yêu thêm vẻ đẹp của đêm, và sẽ biết trân trọng những gì mà ḿnh đang có.

Hoa Sen thể hiện sự cung kính, tôn nghiêm. Hoa Thủy Vu là biểu tượng cho sự trở về của hạnh phúc. Hoa Hồng cho t́nh yêu bốc lửa. Hoa Lài, hoa Huệ, hoa Cẩm Chướng, hoa Hướng Dương dành cho t́nh bạn. Hoa Ly cho sự thủy chung. Hoa Phù Dung thay lời an ủi cho một hồng nhan nhưng bạc phận.

Loài hoa nào cũng vậy, dù c̣n khoe sắc hay đang héo úa, dù kiêu sa mỹ miều hay hoang dại ở chân trời xa xôi, dù buồn dù vui, dù lạnh lùng hay ấm áp, dù mưa gió bão bùng hay nắng hè nóng lửa thì vẫn hoa vẫn ung dung gắn bó với cuộc đời.

Tất cả trộn lẫn thành một bức tranh tuyệt vời, có màu hồng của tuổi mới lớn, có màu xanh của hy vọng làm hành trang đưa đến những ước mơ về tương lai, có màu mực tím của bức thư tình ngọt ngào nhất dành tặng cho những tâm hồn đang yêu hay c̣n khát khao chờ đợi, có màu vàng tường vôi của ngôi trường ôm giữ kỷ niệm về thầy cô, tình bạn, mùa thi. Tỏa sáng trên đó là những bông hoa học tṛ đẹp nhất với dáng thướt tha của những nữ sinh trong tà áo dài trắng, bên cạnh những chấm phá đậm đà tô điểm bằng những màu hoa chưa quên.

Mỹ Nga