NGÀY CẬN TẾT Ở NGĂ BA ĐỒI

MN

Những chiếc lá cuối thu sót lại vàng ươm trên từng nhánh cây ven đường, khung cảnh nơi đây b́nh yên đến lạ. Chỉ cách hơn 70 km tính từ thành phố Ḥa B́nh, núi đồi vùng Tây Bắc này dường như khiêm nhường đón hai chúng tôi, chiếc xe cũ nhập cảng từ xứ láng giềng th́ ́ ạch cùng tiếng nổ phát ra inh ỏi giữa thiên nhiên hoang vắng. Dù tết nguyên đán chỉ cách một tuần nữa nhưng không khí mua sắm của người dân nơi đây không mấy rộn ràng, mọi sinh hoạt vẫn cứ diễn ra b́nh thường, chẳng có ǵ để người ta nghĩ rằng tết sắp về. Có lẽ kinh tế ngày một khó khăn nên vậy.

Xứ sở Mường này là gốc gác của một người bạn của bạn tôi thời trung học sau 1975 đă lập gia đ́nh với người Thái trắng, v́ thế nên tôi được đồng hành cùng cô bạn ấy và cảm thấy yên tâm cho dù trời lúc này đă chập choạng tối, con đường xám xịt bởi ánh chiều đă bị núi đồi che khuất. Vừa đi vừa tṛ chuyện với người bạn, cô ấy kể về ngă ba đồi, nơi mà chúng tôi đang đến, c̣n chừng hơn 10 Ki lô mét đường đồi núi nhấp nhô trong màn sương mỏng.

Dù đến nơi đă muộn nhưng những người trong bản làng vẫn ngồi đợi chúng tôi chứ không đi ngủ sớm như mọi ngày. Quần áo đă lấm bụi đường cùng những vết bùn bắn lên từ những vũng lầy làm cho hai chúng tôi lôi thôi và nhem nhuốc. Thế nhưng cũng có chút cảm giác muốn giữ lại để ngày mai chụp vài tấm h́nh lưu làm kỷ niệm. Bữa cơm ngon nhất từ trước đến giờ và đem đến cho hai chúng tôi một niềm vui khôn tả bởi sự nhiệt t́nh của người dân tộc Mường, họ tuy rất lâu không gặp người bạn của tôi nhưng cảm giác rất thân thiết và ấm áp. Lần đầu tiên được ăn 5 trái ớt xanh nướng, mùi thơm của nó thật đặc biệt, dù hơi hăng hăng chút, độ cay th́ vừa phải, thấy họ ăn kèm với món thịt nướng trông có vẻ ngon hết xẩy. Mấy loại rau rừng chấm muối trộn với hạt dỗi ngon hơn hạt tiêu rất nhiều. Lần đầu tiên tôi nếm thử món rượu dân tộc, vị cay cay nồng nồng và thơm thơm rất hợp với tiết trời lành lạnh. Hạnh phúc hơn cả là được cười nói rôm rả và hiểu được cung cách của người Mường. Sự nhiệt t́nh, hiếu khách và nồng hậu ấy khiến ḷng dạ chúng tôi như đă gửi một phần ở nơi đây.Sáng ra, vài người Mường đưa tôi ra suối, ven sườn đồi có băi bắp xanh mướt, xa xa là chiếc cầu tre vắt vẻo qua con suối dài, ḍng nước trong xanh lấp lánh ánh ban mai tạo những đốm ngọc óng ánh. Như một bức tranh tuyệt diệu mà thiên nhiên ban tặng cho ngôi làng này, ngôi làng mà theo người ta kể có câu chuyện của một phụ nữ điên sinh một bé gái và người làng đứng ra góp gạo nuôi bé gái xinh xắn ấy. V́ vị trí của ngôi làng là nằm giữa 3 ngọn đồi nên người ta gọi làng đó là Làng ngă ba đồi. C̣n người phụ nữ điên kia không biết đă lưu lạc nơi nào, họ không thấy cô ấy từ khi sinh cô bé được vài ngày ở trên sườn đồi. Buổi chiều nơi đây êm ả và thơ mộng, thỉnh thoảng lại phản phất mùi cây cỏ thơm mát, đàn trâu rảo bước chầm chậm trên con đường ṃn nho nhỏ rồi khuất dần trong những thửa bắp xanh biếc. Những trái bắp non mới lú, thơm nồng mùi bắp tươi, tối đến chúng tôi nhúm tư lửa rồi bẻ vài trái nhỏ đem nướng, ăn cho biết mùi bắp non và ngắm cảnh trăng non như đang trôi nhẹ trên đầu. Cá suối là đặc sản của vùng này, kho mềm đến độ có thể ăn cả xương và thưởng thức những quả cà xanh muối xổi, ăn gịn tan, có vị hăng hăng.Chỉ hai ngày ở đây nhưng cảm giác như đă gắn bó từ lâu vậy, một số tục lệ trong làng không có ǵ đặc biệt khác mấy với người kinh, và mọi vật dụng khác thô sơ điều do họ tự chế. Ngôi nhà trống rỗng và xung quanh vườn tược có rau trái là hạnh phúc đối với họ. V́ thế nên rất ít nhà có ti vi, tủ lạnh th́ càng không. Chỉ có bếp lửa là linh hồn của ngôi nhà, mùa mưa và mùa đông hầu như lửa được nhúm liên tục để sưởi ấm. Tôi ngủ ngon lành trên một chơng tre thô sơ sau hai đêm ở lại, nhất là không khí của sáng sớm, sự tinh khiết của thiên nhiên ghi dấu rất đậm nét.

Tôi đứng ngắm nghía nơi này thật lâu để tận hưởng cảm giác yên b́nh cho dù thời tiết khá lạnh. Bàn tay run run đón làn khói bay ra từ gian bếp. Chị chủ nhà dậy từ lúc nào, cơm nếp trong nồi bốc lên thơm phức. Tôi hỏi chị có đi chợ tết không th́ chị bảo chờ đến ngày giáp tết mới đi, chị nói thịt lợn th́ bắt một con trong chuồng ra để làm đêm 29 tết, có chia cho 5 nhà nữa, đi chợ chỉ mua vài thứ lặc vặc khác thôi. V́ năm nào kinh tế cũng khó khăn, nhà nào cũng phải tiết kiệm, ra giêng chưa biết làm thêm ǵ ngoài việc lên nương làm rẫy, suối th́ ngày càng cạn kiệt nguồn cá v́ nhà nào cũng chỉ từng ấy việc. Tôi hơi chạnh ḷng khi nghe chị tâm sự, gửi chút tiền ăn ở mấy hôm nhưng chị cứ lắc đầu từ chối, chị bảo nghèo th́ nghèo cũng đăi khách vài hôm cơm thường được, chị nói đừng ngại ngần chi cả, lần sau nếu có ghé th́ làm quà cho chị bịch kẹo Mỹ xem nó ngon hơn kẹo nước láng giềng thế nào. Tôi biết trong những lời chân thật này có cả sự hài hước nên mỉm cười với chị. Tưởng ǵ xa xỉ chứ kẹo th́ có ngay, liền mang ít loại kẹo ngậm mang ra mời chị. Chị cười và nói lần đầu tiên được ăn kẹo Mỹ vào buổi sáng như thế, thật ngon và mát cổ quá.

Ngă ba đồi, nơi không quá xa với thị thành so với những vùng Tây Bắc khác nhưng lại mang đến cho những ai đến đó một niềm vui không nhỏ, một cảm giác như được trở về với thiên nhiên thực sự, nơi mà mỗi khi nhớ về đất nước Việt với bao nhiêu buồn lo th́ Ngă Ba Đồi như xoa dịu đôi chút. Nơi mà con người quá đỗi giản dị và tinh thần chỉ quanh quẩn nơi bếp nhà.

mỹ nga

Texas 2016