Đừng vội vàng chê bai hay chỉ trích người khác

Ngô Khôn Trí (Exryu Canada)

Có lẽ do bản năng tự nhiên của con người b́nh thường, chúng ta thường luôn cho ḿnh là đúng, muốn chứng tỏ cho mọi người biết ḿnh là người sành sỏi, thích khuyên bảo người khác chứ không thích là người bị người khác chỉ bảo. Không muốn làm học tṛ mà chỉ thích làm thầy ?

Khi không bằng ḷng, bực tức về 1 vấn đề ǵ của người khác, nhiều người trong chúng ta thường có thói quen chê bai, đem những khuyết điểm của người đó trong quá khứ ra để chỉ trích, ít ai chịu khó đặt ḿnh vào vị trí của người đó để hiểu được nguyên nhân v́ sao họ xử sự như vậy. Thay v́ tṛ chuyện trao đổi thân t́nh, 1 số người trong chúng ta có tính khí nóng nảy thường có thói quen cắt ngang lời người khác đang nói mà không bao giờ để ư đến cảm giác của người kia như thế nào. Có người thô lỗ tung ra những từ ngữ kém nhă nhặn làm cho mối quan hệ giữa 2 người trở nên tồi tệ. Rốt cuộc cả 2 đều không t́m ra phương cách giải quyết vấn đề ǵ cả.

Người thật tâm muốn khuyên bảo người khác phải cần hiểu rằng mục đích sau cùng của buổi trao đổi góp ư là ǵ ?. Là phải t́m ra cách giải quyết vấn đề, chớ không phải mạnh ai nấy nói sao cho thỏa chí tang bồng, rồi sau đó mọi việc vẫn như cũ không cải thiện được ǵ cả.

Trong gia đ́nh, v́ thiếu sự lắng nghe, thông cảm và chia sẻ cho nhau nên giữa anh chị em xảy ra những xung đột, mối bất ḥa, không muốn gặp mặt nhau, v́ thế không khí gia đ́nh trở nên ngột ngạt, mất vui. Có người mắc phải bệnh trầm cảm do gây gổ trong gia đ́nh, do bị đối xử không công bằng hoặc do nhu cầu bản thân không được đáp ứng. Đôi khi những bức xúc của một thành viên nào đó trong gia đ́nh chỉ cần được người thân của ḿnh lắng nghe cho là có thể giải tỏa được tất cả. Phải biết tôn trọng lẫn nhau và không nên xâm phạm vào không gian cá nhân của người thân cho dù người đó là em, nhỏ tuổi hơn ḿnh.

Không ai trong chúng ta là hoàn hảo, ai cũng có những khiếm khuyết của riêng ḿnh. Do đó, hăy tập cho ḿnh thói quen nh́n nhận lại bản thân trước khi đưa ra ư kiến chê bai người khác. Hăy đặt ḿnh vào vị trí của người đó để hiểu được nguyên nhân mà có được góp ư chính xác.Đừng vội cho rằng ḿnh hoàn hảo. Có ở trong chăn mới biết chăn có rận.

Khi c̣n trẻ, bất kỳ ai cũng có những sai lầm khi nóng nảy mất tự chủ. Nếu quá cố chấp, chỉ nh́n vào khiếm khuyết rất khó để chúng ta có thể trở thành người bao dung và rộng lượng. Nhỏ nhen và ích kỷ sẽ khiến cho chúng ta trở nên “xấu xí” trong mắt mọi người chung quanh..

Nếu ai đó vô t́nh hay cố ư làm 1 việc ǵ đó gây cho ḿnh những tổn thương và đau khổ. Thay v́ nói những lời độc ác cho hă giận, hăy góp ư nhẹ nhàng và giải thích cho họ hiểu những sai lầm của họ. Hăy tha thứ cho họ đi, cho họ cơ hội để sửa sai. Có như vậy chúng ta sẽ cảm thấy thanh thản trong tâm hồn và cao thượng hơn. Bởi v́ nhưng dằn vặt người khác cũng là dằn vặt chính bản thân ḿnh.

Hăy cố gắng học cách kiểm soát hành vi và lời nói của ḿnh. Hăy học cách nh́n mọi việc từ nhiều khía cạnh, có như thế chúng ta mới nh́n nhận mọi việc khách quan hơn. Một lời nói bất cẩn có thể gây ra mối bất ḥa. Một lời nói cay nghiệt có thể làm hỏng cả một cuộc đời. Một lời nói đúng lúc có thể giải tỏa sự căng thẳng. Một lời yêu thương có thể ḥa giải mọi bất ḥa.

V́ vậy, đừng bao giờ vội vàng chê bai hay chỉ trích một ai đó. Hăy lắng nghe một cách chân thành để thấu hiểu những ǵ người khác muốn bày tỏ, trước khi phát biểu ư kiến của ḿnh.

Vài câu danh ngôn về cư xử đáng tham khảo:

Đừng bao giờ khuyên răn ai giữa đám đông. - Tục ngữ A rập -

Một lời xin lỗi vụng về vẫn tốt hơn im lặng. - Stephen Gosson –

Khi tức giận th́ hăy đếm 10 trước khi nói, c̣n khi nổi cơn thịnh nộ th́ hăy đếm đến 100. - Jeffecson -

Muốn điều khiển phải biết người. Muốn biết người phải hiểu ḿnh trước đă. - Đitơcuppơ -

Nếu có hai người cùng sống với nhau ḥa thuận nên tin trong đó ít nhất một người tốt. Ngạn ngữ Angiêri

Thế giới sẽ tốt đẹp hơn nếu ta dành cho người khác dù chỉ một chút thông cảm mà ta vẫn thường dành cho ta.

Montréal, 24/11/2013 (một ngày có gió mạnh, -6°C)

Ngô Khôn Trí

 

© "Khi phát hành lại bài này cần phải có sự đồng ư của tác giả 
và ghi rơ nguồn lấy từ www.erct.com"
Ư kiến, cảm tưởng xin gởi về nktri@yahoo.com