Giải quyết xung khắc

Ngô Khôn Trí (Exryu Canada)

Trong quan hệ giữa con người với nhau, không chỉ xảy ra trong  giới bạn bè, thầy tṛ ở ngoài đường mà ngay trong gia đ́nh giữa cha mẹ, vợ chồng, con cái hay anh em ruột thịt với nhau. Đôi khi xảy ra xung khắc là điều gần như không thể tránh được mỗi khi có bất đồng ư kiến hay do bị hiểu lầm “T́nh ngay lư gian” về 1 vấn đề nào đó.

Nếu không được giải quyết ổn thỏa th́ xung khắc sẽ trở thành mối bất ḥa, thù hằn nhau triền miên. Tuy nhiên,  xung khắc cũng có mặt tốt của nó nếu như nhờ đó người ta nhận ra khuyết điểm của ḿnh, tránh lập lại trong tương lai.

Khi xảy ra xung khắc,  để bảo vệ cái bản ngă tự cao tự đại của ḿnh, có người cho rằng ḿnh luôn đúng và không chịu lắng nghe người khác nói, không dằn được sự tức giận, họ nói lớn tiếng trách mắng nạt nộ người khác cho hả giận. Sự tức giận đă làm họ mất sáng suốt, thiếu b́nh tĩnh để t́m hiểu căn nguyên của sự việc.

Để có được 1 giải pháp êm đẹp , tránh được những hậu quả tai hại do xung khắc , nó đ̣i hỏi cả 2 phía phải có thái độ tích cực muốn giải quyết vấn đề và tôn trọng 3 nguyên tắc như sau:

(1) Sử dụng "ngôn từ" nhẹ nhàng và thân thiện để giải thích có t́nh có lư thật rơ ràng, tránh đổ lỗi hay công kích đối phương.

(2) Chứng tỏ "thiện chí" muốn giải quyết vấn đề bằng cách lắng nghe ư kiến của đối phương, chấp nhận khuyết điểm của ḿnh.

(3) "Chú tâm" vào đề tài tranh luận, tránh bàn ra những việc không liên quan, không cố chấp chuyện xưa, cũng không “bới lông t́m vết”.

 Nếu như 1 trong 2 người không có được 3 yếu tố trên th́ nên mời người thứ ba (người chuyên môn, có tư cách) để giài ḥa.

Thay v́ đưa đến kết luận là  “anh thắng tôi thua” hay “anh thua tôi thắng”, nên chọn cách “cả 2 cùng thắng”“  hay  “cả 2 cùng thua”. 

Chỉ cần 1 trong 2 người có tâm Phật th́ việc ḥa giải trở nên dễ dàng hơn. Bởi v́ Đạo phật khuyên chúng ta :

Việc ǵ người khác nói đúng ḿnh phải biết lắng nghe, việc ǵ không đúng chúng ta nghe xem rồi sau đó rút ra kinh nghiệm cho bản thân. Việc đó gọi là kiến ḥa đồng giải, chia sẻ sự hiểu biết cho nhau, để cùng nhau tu hành t́m đường giải thoát. “

Ngoài ra, Đạo Phật cũng khuyên chúng ta :

Không nên mang nổi sân hận vào tâm, tự ḿnh làm khổ ḿnh, hăy tha thứ cho đối phương đó để hàn gắn t́nh thương yêu, và giải thoát những bực tức trong ḷng của ḿnh. Bởi v́ khi bực tức nổi giận dẫn đến mất ăn mất ngủ tức là tự làm khổ cho chính ḿnh. Muốn thực hiện hành động tha thứ th́ chúng ta, không nên truy t́m vấn đề đúng sai. Bởi v́ giữa cái đúng và cái sai tùy theo quan điểm chủ quan của mỗi người: đứng trên phương diện này cho là đúng,nhưng đứng trên quan điểm khác lại cho là sai. Do đó, giữa cái đúng và cái sai đều giả tạm. Ai ai cũng cố chấp cho quan điểm của ḿnh là đúng do đó tạo ra sự xung đột lẫn nhau, làm mất đi sự bất ḥa trong các mối quan hệ lẫn nhau, tạo ra sự sức mẻ t́nh cảm. Chúng ta là hàng phàm phu, là hành giả đang tu tập. Đừng bao giờ đi t́m cái hoàn mỹ để sống! Chúng ta cần nên t́m cái tương đối để sống, biết chia sẻ thông cảm và sẵn sàng tha thứ cho nhau.

Lăo Tử, Khai tổ của Đạo giáo Trung quốc, cũng có lời khuyên để đời như sau :

 Biết phải mà cho ḿnh phải là sai. Biết sai mà cho ḿnh sai mới là phải.

Ca dao tục ngữ Việt Nam ḿnh cũng có câu :

Lời nói không mất tiền mua. Lựa lời mà nói cho vừa ḷng nhau

Nói phải củ cải cũng nghe.

Phải chẳng qua lẽ, khoẻ chẳng qua phép.

Khôn chẳng qua lẽ, khoẻ chẳng qua lời.

Phải trái phân minh, nghĩa t́nh trọn vẹn.

 

Montreal, ngày 9/9/2012 (một ngày có mưa và gió mạnh)

Ngô Khôn Trí

 

© "Khi phát hành lại bài này cần phải có sự đồng ư của tác giả 
và ghi rơ nguồn lấy từ www.erct.com"
Ư kiến, cảm tưởng xin gởi về nktri@yahoo.com