Cố Hương

 Nguyên tác : Kokyoo (Dazai Osamu)
Nguyễn Ngọc Duyên dịch

Mùa hè năm ngoái, sau mười năm xa cách tôi đă trở về thăm lại cố hương. Sau đó tôi tóm tắt những sự việc đă xảy ra vào một truyện ngắn dài bốn mươi mốt trang, đặt tựa đề "Về, đi rồi lại đến" (Kikyorai) xong gửi đến ban biên tập của một tam nguyệt san. Câu chuyện dưới đây xảy ra ngay sau đó. Hai người tôi thường gặp, bác Kita và bác Nakabatake, cùng đến gặp tôi ở một căn nhà nhỏ hẹp, phố Mitaka. Họ báo cho tôi biết rằng ở quê nhà mẹ tôi  đang đau nặng. Trong thâm tâm, tôi đă dự đoán rằng thế nào ḿnh sẽ phải nghe tin này trong ṿng năm hoặc sáu năm tới, nhưng nay không ngờ nó xảy ra sớm như vậy. Mùa hè năm ngoái, sau gần mười năm và được bác Kita dẫn đi, tôi đă về quê thăm lại căn nhà nơi tôi sinh ra và lớn lên. Khi đó người anh cả vắng mặt nhưng tôi được gặp tất cả mọi người, người anh thứ tên Eiji, người chị dâu, các đứa cháu trai và gái, bà ngoại và mẹ tôi. Mẹ tôi sáu mươi chín tuổi, rất suy yếu v́ tuổi già, đi đứng không vững, nhưng tuyệt nhiên không có vẻ ǵ là mang bệnh. Tôi đinh ninh rằng mẹ tôi sẽ được sống thêm năm, hoặc sáu năm và mơ ước có thể được mười năm. Tôi dự định sẽ viết rất chính xác về lần  gặp gỡ đó trong tiểu thuyết mang tựa đề "Về, đi rồi lại đến", nhưng v́ những t́nh huống đặc biệt, tôi chỉ có thể ở quê chừng ba bốn tiếng đồng hồ mà thôi. Ở khúc cuối câu chuyện, tôi muốn nh́n thêm, và thêm nữa những cảnh sắc  ở quê nhà, chỗ này, chốn kia, thật nhiều và thật nhiều. Tuy nhiên tôi chỉ có thể ngó sơ qua thôi. Biết khi nào tôi có thể nh́n lại con sông, ngọn núi ở quê tôi một lần nữa. Có thể khi có một chuyện ǵ xảy ra đối với mẹ tôi,  hoặc do một cơ hội nào khác mà tôi có th́ giờ thong thả nh́n h́nh ảnh ở quê nhà. Nhưng đó là điều mà tôi cảm thấy xót xa và tôi nghĩ tôi đă viết về nỗi niềm và tâm sự đó trong câu chuyện trên. Thật không ngờ! Mới vừa gửi xong bản thảo th́ "cơ hội về quê một lần nữa" đă đến.

   - Lần này tôi chịu trách nhiệm.

   Bác Kita nói vẻ khẩn trương:

   - Cậu dẫn vợ con  đi.

   Mùa hè năm ngoái, Bác Kita chỉ dẫn một ḿnh tôi thôi. Kỳ này tôi, vợ và Sonoko (đứa con gái 16 tháng), tất cả sẽ đi theo bác. Bác Kita và bác Nakabatake th́ tôi đă viết khá chi tiết trong chuyện "Về, đi rồi lại đến". Bác Kita là chủ tiệm may âu phục ở Tokyo c̣n bác Nakabatake là chủ tiệm vải ở dưới quê và cả hai từ xưa đều là chỗ qua lại thân thiết với gia đ́nh tôi. Từ ngày tôi làm những chuyện bê bối đến nay năm hay sáu lần, à không phải vậy đâu, thật ra những chuyện bê bối đó đă xảy ra rất nhiều lần đếm không hết, tôi đă không thể gặp mặt những người quyến thuộc trong gia đ́nh. Tuy nhiên, hai người này luôn luôn giúp đỡ tôi rất tận t́nh, không bao giờ tỏ vẻ ǵ khó chịu. Như là mùa hè năm ngoái, mặc dù biết trước anh cả ở quê nhà sẽ tức giận, bác Kita và bác Nakabatake đă bàn tán và lập kế hoạch cho tôi về thăm sau mười năm. Tôi bao giờ cũng dự tưởng t́nh huống tệ nhất:

   - Nhưng mà, có sao không? Nếu cả nhà chúng tôi bị đuổi khỏi cửa không được  vào nhà th́ thật là xấu hổ, không thể ngẩng đầu lên được với ai.

   Hai người nghiêm nghị bác lời:  

   - Làm ǵ có chuyện đó.

   - Mùa hè năm ngoái, hai bác thấy thế nào?

   Có lẽ tính tôi cẩn thận quá mức như phải gơ xuống mặt cầu khi đi qua cây cầu đá kiên cố:

   - Rồi sau đó  hai bác có bị anh Monji (tên người anh cả) nói điều ǵ không? Bác Kita, bác nghĩ sao?

- Chuyện đó th́ cái thế của anh cậu là..

   Bác Kita suy nghĩ một hồi:

   - Cũng v́ có sự hiện diện của bà con quyến thuộc, tôi không thể nói là  anh cậu hoan nghênh chuyện cậu về. Tuy nhiên v́ tôi dẫn cậu đi, tôi nghĩ sẽ không hề hấn ǵ. Mùa hè năm ngoái khi tôi gặp anh cậu ở Tokyo, anh ấy chỉ hờn  mát với tôi một chút thôi, nói tôi là người xấu, chớ không phải là giận hờn ǵ tôi cả.

   - Vậy à? C̣n bác Nakabatake, bác có bị anh tôi xài xễ điều ǵ không?

   Bác Nakabatake ngước mặt lên:

   - Không. Anh cậu không nói với tôi một câu nào. Từ trước đến nay hễ mỗi khi tôi giúp cậu một điều ǵ th́ sau đó, chắc chắn là anh cậu nói mỉa tôi, nhưng chỉ có chuyện mùa hè năm ngoái  thôi th́ anh cậu không nói một điều ǵ với tôi cả.

   Tôi hơi an tâm một chút:

   - Thế à. Nếu không phiền th́ xin hai bác dẫn đi vậy. Không thể nào mà tôi lại không muốn gặp mẹ tôi. Và mùa hè năm ngoái v́ không gặp được anh Monji nên lần này tôi rất muốn gặp anh ấy.  Được hai bác dẫn đi, tôi rất đội ơn nhưng tôi không biết vợ tôi sẽ nghĩ như thế nào. Đây là lần đầu tiên vợ tôi gặp gia đ́nh bên chồng  nên cô ấy sẽ phải lo lắng nhiều thứ như là ăn mặc như thế nào và các thứ  khác. Xin phiền bác Kita làm ơn nói giùm vợ tôi một tiếng chớ tôi mà nói th́ chắc chắn cô ta sẽ cằn nhằn cho mà coi.

   Xong tôi gọi vợ tôi vào pḥng. Kết quả ngoài dự đoán. Sau khi bác Kita báo cho vợ tôi biết mẹ tôi đang bệnh nặng và đề nghị nên để mẹ tôi xem mặt Sonoko một lần cuối, vợ tôi liền chấp hai tay xuống chiếu rồi cúi đầu nói:

   - Trăm sự xin nhờ bác vậy.

   Bác Kita quay sang hỏi tôi:

   - Cậu tính lúc nào th́ đi?

   Tôi trả lời ngày hai mươi bảy. Hôm đó là ngày hai mươi tháng chạp.

   Trong ṿng một tuần sau, vợ tôi tất bật chuẩn bị. Đứa em gái bên vợ từ quê lên phụ giúp. Có nhiều thứ mới phải mua. Tôi gần như phá sản. Chỉ có Sonoko là không biết chuyện ǵ xảy ra, đi chập chững  loanh quanh trong nhà.

   Chín giờ sáng ngày hai mươi bảy, con tàu tốc hành xuất phát từ ga Ueno. Tàu chật ních. Không một chỗ ngồi, chúng tôi đứng gần năm tiếng đồng hồ cho đến ga Haranomachi.

   Bác Kita cho tôi xem bức điện tín: “Mẹ càng ngày càng yếu. Dazai hăy về gấp. Nakabatake”. Đây là điện tín mà bác Nakabatake, về quê sớm hơn chúng tôi một chút, gửi lên bác Kita sáng hôm nay.

   Tám giờ sáng ngày hôm sau, đến Aomori, chúng tôi liền đổi tàu sang đường Oo-u, rồi đến ga Kawabe lại đổi sang tàu đi Goshogawara. Từ nơi đây, hai bên đường tàu sắt là những vườn táo. Năm nay có vẻ táo được mùa.

 

   - Ồ! Đẹp quá.

   Với đôi mắt đỏ hoe v́ thiếu ngủ, vợ tôi chăm chú nh́n phong cảnh chung quanh:

   - Em từng mong ước được thấy những cây táo đang kết trái như thế này.

   Những trái táo gần sát con tàu, với tay là có thể hái được, ửng đỏ trong ánh sáng ban mai.

   Khoảng mười một giờ, chúng tôi đến ga Goshogawara. Con gái bác Nakabatake đă đứng sẵn chờ chúng tôi.  Nhà bác nằm ngay trong khu phố Goshogawara. Chúng tôi bàn tính xin tạm nghỉ ở nhà bác một chút, để vợ con thay quần áo rồi từ đó về quê ở làng Kanagi. Quê tôi, làng Kanagi, nằm ở phía bắc nhà ga Goshogawara, đi chuyến tàu đường Tsugaru th́ phải mất thêm bốn mươi phút nữa.

   Chúng tôi vừa dùng cơm trưa tại nhà bác Nakabatake, vừa nghe bác kể  chi tiết về sức khỏe của mẹ tôi. Bệnh t́nh có vẻ rất nguy ngập. Bác Nakabatake ngược lại cám ơn chúng tôi trước:

   - Thật là quí hóa! Tôi lúc nào đứng ngồi cũng không yên, không biết lúc nào hai ông đến. Thôi, bây giờ tôi đă yên tâm rồi. Mẹ anh không nói ra nhưng có lẽ cụ mong chờ anh lắm đấy.

   Tôi chạnh nhớ câu chuyện trong kinh thánh “Đứa con phóng đăng trở về nhà”.

   Dùng cơm xong, khi bắt đầu khởi hành, bác Kita nói, giọng khá mạnh:

   - Cậu không cần mang hành lư.  Anh cậu chưa chắc đă dung tha cho cậu mà cậu định mang hành lư đến. Cậu có nghĩ như vậy không?

   - Dạ vâng.

   Tôi gửi tất cả hành lư tại nhà bác Nakabatake v́ bác Kita đă cảnh cáo rằng chưa biết tôi có được phép gặp người bệnh hay không.

   Chúng tôi chỉ mang theo tă cho bé Sonoko rồi bước lên tàu hỏa đi Kanagi. Bác Nakabatake cũng đi theo.

   Dần dần, một nỗi buồn xâm chiếm tâm hồn tôi. Chung quanh tôi, ai ai cũng là người tốt bụng, không một ai là kẻ đê tiện. Chỉ một ḿnh tôi, khi xưa  làm những chuyện bê bối mà bây giờ cũng không đủ khôn ngoan, mang tiếng xấu với đời, là một nhà văn nghèo, sống bữa đói bữa no. V́ tôi cho nên mới có bầu không khí ngột ngạt như thế này.

   Vợ tôi ngắm nh́n cánh đồng Tsugara trải lướt qua ngoài khung cửa:

   - Nơi đây phong cảnh đẹp nhỉ. Cũng sáng sủa đấy chứ.

   - Thật vậy à?

   Những cánh đồng sau cơn gặt, trơ trụi không c̣n một cọng lúa, nhạt màu trong ánh nắng sáng mùa đông.

   - Anh không thấy đẹp lắm.

   Lúc đó tôi không cảm thấy tự hào về quê ḿnh. Chỉ thấy đớn đau vô cùng. Mùa hè năm ngoái tôi không có cảm giác như thế. Tôi vui mừng ngắm nh́n cảnh vật sau mười năm xa cách.

 

 

   - Đó là núi Iwaki. Giống núi Phú Sĩ nên người ta gọi là núi Tsugaru Fuji.

   Vừa cười gượng, tôi vừa giải thích cho vợ tôi một cách thiếu nhiệt t́nh:

   - Rặng núi thấp nơi đây gọi là núi Bonju, c̣n núi ở đằng kia là núi Mahage.

   Đúng là những giải thích lấy lệ nửa vời cốt làm để cho xong chuyện.

 

  

   Tôi nhớ lại một vở kịch rất hay trong đó người tài tử tự hào nói, ”Đây là nơi ta sinh thành, đi ba bốn khu phố nữa là…”. Phía bên kia bờ ruộng, có một căn nhà mái đỏ.

 

   - Đây là..

   Tôi định nói là nhà tôi nhưng phải sửa lại “nhà của người anh”.

   Tuy nhiên, đó là mái nhà của một ngôi chùa. Nhà tôi ở phía bên mặt.

   - Sai rồi, không phải vậy, nhà ḿnh ở bên mặt, hơi to một chút.

   Tôi sai nhiều quá.

   Đến ga Kanagi th́ thấy đứa cháu gái và một thiếu nữ trẻ đẹp đang chờ. Vợ tôi hỏi nhỏ:

   - Cô ấy là ai vậy?

   - Người giúp việc chớ ǵ. Ḿnh không cần chào hỏi.

   Mùa hè năm ngoái, tôi gặp người thiếu nữ cùng lứa tuổi với cô này, dáng thanh lịch, tôi tưởng cô ta là trưởng nữ của người anh nên cúi đầu chào hỏi rất trịnh trọng. Dè đâu cô chỉ là người giúp việc nên khi ấy rất sượng. Kỳ này tôi cẩn thận hơn nên  mới nói như vậy.

   Đứa bé gái là con thứ của người anh mà tôi đă gặp năm ngoái, năm nay được tám tuổi. Tôi gọi “Shigechan” th́ bé Shige nhoẻn miệng cười. Tôi cảm thấy hơi yên tâm và nhẹ  người v́ chỉ có đứa bé này là không biết quá khứ của tôi.

   Tôi bước vô nhà. Bác Nakabatake và bác Kita liền lên gác gặp anh tôi. Tôi dẫn vợ con đến Phật đàn, chắp tay khấn vái rồi sau đó vào ngồi một góc trong một

 

 

căn pḥng gọi là pḥng “Thường Cư”, chỉ dành cho những người trong gia tộc, bà con hoặc khách rất thân. Hai đứa cháu gái, con của người anh cả và anh thứ, mỉm cười chào chúng tôi. Được người giúp việc d́u đi, bà ngoại tôi cũng đến thăm. Bà đă tám mươi sáu tuổi, hoàn toàn lảng tai nhưng khỏe. Vợ tôi ép Sonoko cúi đầu chào bà nhưng nó chẳng nghe lời, đi lẩn quẩn trong pḥng làm bà con sợ nó té bất tử.

   Tôi thấy anh tôi từ trên gác đi xuống. Rồi đi thẳng vào pḥng bên cạnh. Nước da xanh xao, người ốm, dáng lo âu. Ở pḥng kế bên có khách đến thăm mẹ tôi bệnh. Sau khi nói chuyện với người khách một chập, đợi khách về, anh tôi đi vào pḥng “Thường Cư”. Tôi cúi đầu chào, hai tay để trên sàn chiếu:

   - À.

   Rồi nghiêm trang hơn tôi chào:

   - Xin lỗi đă làm phiền anh nhiều chuyện.

   Tôi bảo vợ tôi:

   - Anh Moji đây.

   Không chờ, anh tôi liền hướng về phía vợ tôi cúi đầu chào trước. Tôi hết sức lo lắng. Chào xong, anh tôi đi thẳng lên gác.

   Như vậy là như thế nào? Chuyện ǵ đă xảy ra? Tôi cảm thấy như ḿnh bị  đối xử tệ. Ông anh này chỉ khi nào không vui trong bụng mới làm mặt lạnh lùng, trịnh trọng cúi đầu chào mà thôi. Bác Kita và bác Nakabatake cho đến bây giờ vẫn ở trên gác chưa xuống. Bác Kita đă thất bại chăng? Đột nhiên tôi cảm thấy bồn chồn lo lắng, tim đập mạnh. Từ pḥng kế bên, đứa cháu gái  bước ra, vừa cười vừa nói:

   - Dạ xin mời.

   Tôi thở phào nhẹ nhơm, đứng dậy. Tôi có thể gặp mẹ tôi đây. Tôi được phép gặp mẹ tôi, không một điều ǵ đặc biệt khó khăn. Chỉ có vậy thôi. Tôi đă hơi lo âu thái quá. Vừa đi trên hành lang, cháu vừa nói cho chúng tôi biết:

- Từ hai ba bữa nay bà mong chờ gia đ́nh chú. Bà mong chú về lắm đấy.

   Mẹ tôi nằm nghỉ ở góc một căn pḥng rộng mười chiếu. Trông ốm yếu như cọng cỏ khô héo trên chiếc giường lớn. Tuy nhiên mẹ tôi rất tỉnh táo:

   - Con về đây mẹ rất mừng.

   Đang cúi đầu chào mẹ tôi trong lần gặp gỡ đầu tiên, vợ tôi ngẩng đầu lên rồi gật đầu cho mẹ tôi thấy. Tôi ẵm bé Sonoko lên, dụi bàn tay nhỏ bé của nó vào bàn tay khẳng khiu của mẹ tôi th́ mẹ tôi run rẩy nắm chặt lấy tay nó. Ngoại tôi đang đứng ở đầu giường, mỉm cười lau nước mắt.

   Trong pḥng bệnh, ngoài bà ngoại tôi c̣n có nhiều người khác như hai cô y tá, người chị cả, đứa cháu gái, con người anh thứ và các d́ mợ tôi. Sau đó, chúng tôi vào pḥng chờ đợi, rộng chừng sáu chiếu, để chào hỏi mọi người. Nhiều người nói Shuji (tên thật của tôi) trông không thay đổi chút nào.  Hơi mập một chút nhưng ngược lại trông trẻ hơn. Quay quần quanh ḷ sưởi, mọi người bắt đầu tṛ chuyện nho nhỏ, làm bầu không khí từ từ bớt căng thẳng.

- Kỳ này gia đ́nh chú thong thả ở lại đây chứ?

   - Tôi không biết tính như thế nào. Chừng hai ba tiếng đồng hồ có lẽ tôi phải xin kiếu bà con như hè năm ngoái. Bác Kita nói như vậy cũng được. Tôi định bụng sẽ làm theo tất cả những lời chỉ bảo của bác.

   - Mẹ chú bệnh nặng thế mà chú có thể bỏ về sao?

   - Vậy th́ ... để tôi bàn tính với bác Kita vậy.

   - Chuyện ǵ chú cũng phải hỏi bác Kita sao?

   - Không phải vậy nhưng v́ bác Kita đă cưu mang tôi từ xưa đến nay rất nhiều.

   - Vậy à. Nhưng mà, chẳng lẽ bác Kita lại ...

   - Không, không phải vậy đâu. Tôi định bàn tính với bác Kita thôi. Nếu tôi theo lời bác Kita th́ sẽ không có chuyện ǵ trục trặc đâu. Bác Kita đang nói chuyện với anh tôi trên gác, nên tôi không biết có chuyện ǵ khó xử hay không. Tôi ngại v́ chúng tôi đă đến đây mà không có phép...

   - Hơi đâu mà chú lo những chuyện phép với tắc. Anh Eiji (tên người anh thứ) gửi thư tốc đạt bảo chú về gấp kia mà, có phải vậy không?

   - Bác nhận lúc nào vậy? Chúng tôi chưa nhận được.

   - Vừa nhận được thư th́ chúng tôi đi liền và mới đến đây thôi...

   - Xui thật. Có lẽ thư đến sau khi chúng tôi đă đi. Bậy thật, làm như là bác Kita bày vẽ, đạo diễn.

   Tôi nghĩ rằng tôi đă hiểu đầu đuôi mọi câu chuyện. Số xui xẻo .

   - Ǵ mà xui với xẻo. Mẹ chú bệnh th́ chú đến sớm ngày nào hay ngày nấy, không phải vậy sao?

   Mặc cho những người chung quanh an ủi, tôi vẫn thấy nản ḷng. Tôi thấy tội nghiệp cho bác Kita quá, bỏ cả công ăn việc làm và tốn công tốn của, dẫn tôi về quê. Bác đă báo cho chúng tôi biết đúng lúc. Tôi cũng hiểu các anh tôi đă buồn phiền ra sao. Thật không may chút nào.

   Người con gái trẻ tuổi đón tôi ở nhà ga lúc năy, bước vào pḥng, tủm tỉm cười và cúi đầu chào. Tôi lại thất bại nữa. Lần này là do quá thận trọng. Cháu không phải là người giúp việc. Cháu là đứa con gái đầu ḷng của chị tôi. Tôi biết khi cháu c̣n là một đứa gái nhỏ bé, đen đúa. Bây giờ th́ hoàn toàn thay da đổi xác, cao ráo, trông khá thanh lịch.

   - Cháu Mitchan đó mà.

   Ngoại tôi cười:

- Thấy cháu đẹp như hoa hậu không?

   Tôi thành thật đáp lời:

   - Dạ, đúng vậy. Cháu rất đẹp, nước da trắng trẻo.

   Mọi người cười vui vẻ. Tôi cảm thấy hơi thoải mái. Lúc ấy chợt nh́n vào pḥng kế bên, tôi thấy mẹ tôi há miệng một cách mệt nhọc, thở mạnh hai ba cái, đôi vai run run. Rồi giơ cánh tay gầy guộc quờ quạng trong chân không như đuổi ruồi. Ǵ đây? Nghĩ vậy, tôi đứng lên đi đến gần giường mẹ tôi. Các người khác cũng đến tụ tập bên đầu giường, vẻ mặt lo lắng.

   - Thỉnh thoảng bà thấy đau.

   Cô y tá nhỏ nhẹ giải thích cho mọi người hiểu rồi luồn tay vào trong mền, liên tục xoa nắn thân thể mẹ tôi. Tôi qú thấp xuống, hỏi mẹ tôi đau chỗ nào. Mẹ tôi chỉ khẽ lắc đầu. Tôi khích lệ:
   - Mẹ ơi! Cố lên! Để nh́n Sonoko lớn lên chứ!

   Đột nhiên một người d́ nắm lấy tay tôi để vào ḷng bàn tay mẹ tôi rồi siết chặt lại. Không phải một tay. Tôi dùng cả hai bàn tay để bao bọc và làm ấm bàn tay lạnh lẽo của mẹ tôi. D́ tôi úp mặt trên tấm mền đắp trên người mẹ tôi rồi khóc. Ngoại tôi, cháu Taka (cháu gái người anh thứ) cũng bật khóc. Tôi gắng gượng,  mếu máo.  Như thế một hồi lâu tôi không chịu đựng  được nữa nên lặng lẽ rời mẹ tôi, bước ra hành lang. Đường hành lang dẫn đến một pḥng khách bài trí theo kiểu tây phương. Pḥng lạnh, vắng tanh. Trên bức tường sơn trắng treo một bức tranh dầu hoa bạch phiến và một bức tranh khác vẽ người phụ nữ khỏa thân. Trên khung thành ḷ sưởi, lẻ loi một con búp bê gỗ, chạm trổ thô sơ. Trên bộ ghế xa-lông có miếng da beo. Cái bàn, cái ghế đến tấm thảm tất cả không thay đổi, vẫn như xưa. Tôi đi quanh quẩn trong pḥng, cố đừng để rơi nước mắt. Tôi nhủ thầm bây giờ mà khóc th́ là giả dối, giả dối thật đấy. Lặng lẽ trốn vô pḥng khách để khóc một ḿnh, tôi sẽ được mọi người xem như là một người con thật hiếu thảo. Xạo! Không phải là xi-nê rẻ tiền ư? Tôi là cậu Shuji, ba mươi bốn tuổi đời, con người hiền hậu. Thôi, đừng đóng kịch ướt át nữa. Đă từng làm những chuyện ích kỷ, bây giờ mới là người con hiếu thảo à. Dẹp đi!  Khóc là giả dối. Nước mắt là nước mắt cá sấu. Vừa nói với chính tôi như thế, tay để trong túi quần, tôi đi quanh quẩn trong pḥng khách. Nhưng bây giờ tôi cảm thấy nghẹn nơi cổ. Tôi bặm miệng lại. Tôi hút thuốc, tôi hỉ mũi, làm đủ mọi cách. Không để một giọt nước mắt rơi xuống đất.

Mặt trời xế bóng. Tôi không trở về pḥng bệnh của mẹ tôi mà  nằm yên trên ghế xa lông trong pḥng khách. Pḥng khách này hơi xa, có vẻ không có ai lui tới,

 

 

 

bật nút cũng không có điện. Tôi ở đây một ḿnh trong bóng tối lạnh lẽo.  Bác Kita và bác Nakabatake vẫn không xuống. Họ làm ǵ vậy? H́nh như vợ tôi và  Sonoko đang ở trong pḥng bệnh. Đêm nay, rồi đây chúng tôi sẽ phải làm sao. Theo dự định ban đầu và như ư kiến của bác Kita, sau khi thăm mẹ, chúng tôi sẽ cáo từ rồi đến nhà ngoại tôi ở Goshogawara để ngủ lại một đêm.  Nhưng mẹ tôi bệnh nặng như thế này mà tôi rút đi như đă định th́ chắc sẽ làm bà con cô bác không vui. Dầu sao chăng nữa, tôi phải gặp bác Kita, nhưng không biết bác đang ở đâu. Hay là việc bàn tính với anh tôi càng lúc càng khó khăn, bác không t́m được giải pháp chăng? Tôi cảm thấy ở đâu cũng không ổn.

   Vợ tôi bước vào pḥng khách không đèn đuốc:

   - Anh à! Cảm lạnh chết.

   - Sonoko đang ở đâu?

   - Con đang ngủ.

   Vợ tôi nói đă cho nó ngủ ở trong pḥng chờ đợi bên pḥng bệnh.

   - Em đắp cho con đủ ấm chứ?

   - Dạ, ngoại có mang mền đến cho ḿnh mượn.

   - Em thấy bà con tử tế chứ?

- Dạ…

   Vợ tôi trả lời vẻ mặt lo âu:

   - Rồi chúng ta sẽ ra sao?

   - Không biết được.

   - Đêm nay ḿnh ngủ đâu?

   - Hỏi chuyện đó th́ làm sao anh trả lời được. Nhất cử nhất động, ḿnh phải theo chỉ thị của bác Kita mà. Mười năm nay là như vậy. Nếu  ḿnh không bàn tính với bác mà nói chuyện thẳng với ông anh th́ sẽ lôi thôi lắm thứ chuyện. T́nh cảnh bọn ḿnh là như vậy. Em hiểu chứ? Bây giờ anh chả có một cái quyền ǵ hết. Mang hành lư đến cũng không được.

   - Anh nói có vẻ như anh hờn bác Kita vậy đó.

   - Nói bậy nào. Bản thân anh, anh hiểu rất rơ hảo tâm của bác Kita. Tuy nhiên v́ bác làm trọng tài ở giữa nên giữa anh và ông anh cũng có cái ǵ khó xử. Ḿnh  không thể nào để bác mất mặt được, mà cũng không có ai là người xấu ...

   Vợ tôi tỏ vẻ hiểu chuyện:

   - Anh nói nghe cũng phải. Bác Kita tử tế, sẵn sàng dẫn chúng ta về quê. Nghĩ rằng phụ ḷng bác th́ không hay nên em dẫn Sonoko về đây. Bây giờ nếu xảy ra chuyện ǵ làm phiền bác th́ chính em đây cũng cảm thấy ái ngại đó.

   - Đúng vậy. Ḿnh không thể là bọn vong ơn được. Chỉ có anh, một thứ kỳ đà cản mũi, là không nên có mặt ở đây thôi. Thật là tội nghiệp cho bác Kita. Không ngại đường xá xa xôi dẫn ḿnh đến đây mà không được ḿnh hay ông anh tỏ ḷng tri ơn, th́ thật là hết chỗ nói. Ḿnh phải làm một cái ǵ để giữ thể diện cho bác, nhưng không may là ở đây ḿnh không có một ảnh hưởng nào cả. Không khéo th́ chỉ gây thêm rắc rối mà thôi. Vậy th́ ḿnh chỉ c̣n cách là ngồi yên rồi xem sao. Em vào pḥng thoa nắn chân cho mẹ đi.

   Nhưng vợ tôi có vẻ không muốn đi, đứng rũ đầu trong bóng tối. Nếu có ai thấy hai vợ chồng chúng tôi ở nơi tăm tối như vầy th́ coi không được. Nghĩ vậy tôi liền ngồi dậy bỏ ra hành lang. Không khí bên ngoài lạnh buốt. Nơi này là cực bắc của đảo Honshu. Bầu trời ban đêm nh́n xuyên qua khung cửa kính, đen như mực, không một ngôi sao. Bỗng nhiên không hiểu sao tôi rất muốn làm việc. Và làm một mạch.

   Đứa cháu gái đi t́m chúng tôi. Thấy chúng tôi trong pḥng tối, cháu ngạc nhiên kêu lên, giọng trong trẻo:

   - Trời ơi! Cô chú đang ở chỗ này mà t́m hoài không thấy. Tới bữa ăn rồi.  Mời d́ Michoko dùng cơm chung.

   Đứa cháu gái này không có vẻ ǵ giữ khoảng cách đối với chúng tôi. Làm tôi rất tin cậy.  Tôi nghĩ ḿnh có thể hỏi ư kiến nó mà không sợ lầm.

   Cháu dẫn chúng tôi đến một pḥng chánh nằm giữa nhà, có để bàn thờ. Ngồi quay lưng lại bức tường đằng sau pḥng là một giáo sư từ Goshogawara (con nuôi của ngoại tôi) đến, rồi bác Kita, bác Nakabatake. Đối diện với họ là chỗ ngồi của người anh cả, anh thứ, tôi và Michiko, cả thảy chỉ có bảy người.

   Tôi nói ngay với người anh thứ:

   - Thư tốc đạt đă đến trễ.

   Anh chỉ gật đầu nhẹ.

   Bác Kita có vẻ không vui, mặt tiu nguỷu. Thông thường khi bác ngồi vào bàn tiệc và có rượu là bác vui hẳn lên, nên hôm nay gương mặt buồn xo rơ rệt của bác làm cho tôi tin rằng chắc có điều ǵ không hay xảy ra đây.

   C̣n giáo sư ở Goshogawara th́ sau khi có chút rượu vào là vui nhộn hẳn lên nên bầu không khí trong pḥng tương đối vui vẻ. Tôi đưa  tay rót rượu mời anh cả và anh thứ. Tôi không nghĩ đến chuyện tôi được hai người anh tha thứ hay không. Tôi nghĩ suốt đời sẽ không có một lư do nào mà hai anh tôi có thể tha thứ cho tôi. Mà tôi cũng không lạc quan tếu như vậy. Rốt cuộc vấn đề ở đây là tôi có thương mến hai anh tôi hay không. Có lẽ người có t́nh thương đối với tha nhân là người có hạnh phúc. Nếu tôi thương mến hai anh tôi th́ cũng đủ rồi. Chúng ta phải bỏ đi ḷng tham lam ích kỷ cá nhân. Tự rót rượu cho ḿnh, uống thật nhiều, tôi tự vấn tự đáp lung tung như vậy.

   Tối hôm đó, bác Kita ngủ lại nhà ngoại tôi ở Goshogawara. Ở Kanagi có rất nhiều người đến thăm bệnh nhân nên có lẽ bác Kita ngại, nói phải về Goshogawara ngủ ở đó. Tôi ra bến xe, tiễn bác Kita:

- Cám ơn bác nhiều, bác thật tử tế dẫn chúng tôi về đây.

   Tôi thành khẩn cảm tạ bác. Giờ đây tôi cảm thấy lẻ loi khi phải xa bác. Không có ai chỉ dẫn tôi phải làm như thế nào. Tôi hỏi ư:

   - Tối hôm nay gia đ́nh chúng tôi ngủ lại ở Kanagi có được không?

   - Ừ, chuyện này th́ có lẽ được thôi.

   Giọng bác hơi lạnh lùng, có lẽ v́ tôi tưởng tượng như thế thôi.

   - Vậy th́ chúng tôi sẽ xin tạm trú ở Kanagi hai hoặc ba đêm. Bác nghĩ như thế trông có trơ trẽn không?

   - Hai hay ba đêm là tùy theo bệnh t́nh của bà. Thôi để ngày may chúng ta bàn tính với nhau bằng điện thoại.

   - C̣n bác Kita tính thế nào?

   - Ngày mai tôi về Tokyo.

   - Cập rập quá! Hè năm ngoái, bác về gấp nên năm nay thế nào đi chăng nữa tôi cũng sẽ hướng dẫn bác đi tắm suối nước nóng gần Aomori. Chúng tôi đă chuẩn bị sẵn sàng cả rồi.

   - Không được. Bà bệnh nặng thế, đi tắm suối nước nóng coi sao cho được. Thật t́nh mà nói, tôi không nghĩ bệnh t́nh bà lại nặng như thế. Thật không ngờ! C̣n tiền cậu mua vé tàu hỏa cho tôi, th́ sau này tôi sẽ tính toán và hoàn lại. Bác Kita th́nh ĺnh nói chuyện tiền vé tàu làm tôi chưng hửng:

   - Bác đừng đùa. Tôi cũng phải trả tiền vé tàu để bác về. Bác đừng lo chuyện đó.

   - Không được. Hăy tính toán ṣng phẳng. Về hành lư của cậu gửi ở nhà bác Nakabatake th́ sáng sớm tôi sẽ nhờ bác ấy gửi đến nhà ở Kanagi. Thế th́ tôi xong việc.

   Bác Kita đi nhanh trên con đường tối đen như mực.

   - Đây là chỗ đón xe phải không ? Thôi, cậu khỏi tiễn tôi nữa. Thật mà, thôi đi.

   Tôi đi nhanh hai ba bước như đuổi theo bác:

   - Bác Kita! Anh tôi có nói ǵ với bác không?

   Bác Kita đi chậm lại, giọng ôn tồn:

  - Không có. Từ nay trở đi, cậu không cần lo chuyện đó nữa. Đêm nay tôi thấy vui. Thấy ba anh em cậu, cậu Moji, cậu Eiji rồi cậu, ba người con thành đạt ngồi cạnh bên nhau, tôi mừng đến chảy nước mắt. Tôi không cần ǵ nữa. Đầy đủ rồi. Từ đầu tôi không mong một cắc tiền thưởng cho chuyện này. Cậu chắc hiểu chứ? Tôi chỉ muốn thấy ba anh em cậu ngồi sắp hàng chung với nhau mà thôi. Vui lắm v́ xong rồi. À, cậu Shuji ơi, ráng lên làm ăn cho đàng hoàng nhé. Đă đến lúc những người già như chúng tôi rút lui cũng được rồi.

   Tiễn bác Kita xong, tôi trở về nhà. Từ bây giờ không thể nhờ vă bác Kita nữa, tôi phải nói chuyện trực tiếp với anh tôi. Nghĩ đến đó, tôi cảm thấy lo và sợ hơn là vui sướng. Rồi không biết tôi sẽ làm thêm những điều bê bối khác để hai anh nổi giận, tôi đâm ra lo lắng vô cùng và cảm thấy ḿnh yếu kém.

   Trong nhà tấp nập khách viếng thăm. Để khỏi bị khách bắt gặp, tôi len lén bước vào nhà bếp rồi từ đó đi đến pḥng bệnh. Chợt ngó vào pḥng nhỏ bên cạnh, kế bên pḥng “Thường Cư”, tôi thấy anh Eiji ngồi một ḿnh. Như bị một lực ǵ đẩy tới, tôi lẹ bước đến cạnh anh rồi ngồi xuống. Nhưng thâm tâm th́ không khỏi lo ngại. Tôi hỏi:

    - Bệnh mẹ nặng đến nỗi không thể chữa trị được à?

   Một câu hỏi đường đột, tôi cũng nghĩ  không nên hỏi như vậy. Anh Eiji cười gượng, ngó quanh rồi nói:

    - Ừ, cậu phải nghĩ lần này là khó khăn đấy. Khi đó, đột nhiên anh cả tôi bước vào. Vẻ hơi lúng túng, anh đi tới đi lui, mở tủ xong lại đóng, rồi ngồi xếp bằng bên cạnh người anh thứ:

   - Khổ quá đi thôi! Không biết phải làm sao đây.

   Nói xong, anh cúi mặt, đẩy cặp kính lên trán rồi lấy tay dụi mắt.  Không biết lúc nào người chị cả đă đến ngồi sau lưng tôi.

 

------------------------------------

H́nh chụp : Watabe Yoshinori