CHẾT GIỮA MÙA HÈ

(Manatsu no shi, 1952)

Nguyên tác: Mishima Yukio

Dịch: Nguyễn Nam Trân

 

 

Dẫn nhập:

“Chết giữa mùa hè” là một truyện ngắn của Mishima Yukio viết năm 1952 được chọn như nhan đề cho một tuyển tập truyện dịch sang tiếng Việt do Nguyễn Nam Trân chủ biên gồm 11 tác phẩm với sự phân công đóng góp của ba dịch giả Miêng (1/11), Nam Tử (2/11) và Nguyễn Nam Trân (8/11). Tuyển tập gồm 9 truyện ngắn và 2 vở tuồng Nô hiện đại, tất cả đều do Mishima sáng tác. Sách do nhà xuất bản Hội Nhà Văn xuất bản vào tháng 7/2020.

La mort ...nous affecte plus profondément sous le règne pompeux de l’été. Baudelaire
(Les paradis artificiels)

Cái chết tác động đến ta sâu xa hơn cả khi mùa hè tráng lệ lên ngôi. Baudelaire
(Những thiên đường giả)

 

Bờ biển A, nằm ở mút phía Nam bán đảo Izu v́ thưa dấu chân người nên hăy c̣n có một băi tắm tốt. Đồng ư là nơi đây đáy biển lồi lơm và sóng đánh hơi dữ nhưng nước của nó thật trong và băi cát chỉ thoai thoải đến chỗ thật xa bờ. Nói chung, chỗ này hội đủ điều kiện để mọi người tắm táp thoải mái. Một phần lớn v́ nằm ở một nơi biệt lập, xe cộ đi lại khó khăn, A không phải khổ v́ tiếng ồn và rác rưởi vốn là t́nh trạng của các băi biển sầm uất dành cho du khách nằm gần Tôkyô như vùng Shônan. Nó ở cách thị trấn Itô những hai giờ xe buưt.

Lữ quán duy nhất, hay hầu như thế, là Eirakusô (Vĩnh Lạc trang). Nơi đây người ta có cho thuê cả những túp nhà nhỏ nằm riêng biệt (bungalow). Chỉ có một hai quán nước bằng tre nứa mọc lên vào vụ hè là có thể làm choán mắt. Cát trên băi đầy ắp và trắng tinh. Ngay giữa băi lại có một ghềnh đá bao phủ bởi những rặng thông và nằm ngay sát mặt nước, trông chẳng khác nào cảnh trí thấy trên một ḥn non bộ. Mỗi khi thủy triều dâng lên, sóng liếm tới phân nửa ghềnh đá.

Lúc gió Tây thổi đến xóa làn sương mai trên mặt biển, phong cảnh ở đây trông thật đẹp, có thể nh́n rơ mồn một những ḥn đảo nằm ngoài khơi. Gần nhất là Ôshima và xa hơn một chút là Toshima, giữa hai ḥn đảo này c̣n có một đảo nhỏ h́nh tam giác tên là Utoneshima. Ở phía Nam th́ đằng sau bán đảo Nanago là mũi Sakai-no-Misaki, nơi một bộ phận của rặng núi Manzô cắm rễ dưới làn nước sâu. Xa hơn nữa là mũi đất có tên Yatsu-no-Ryuuguu rồi đến mũi Tsumeki-ga-saki mà mỗi khi đêm về, ở phía Nam mũi, người ta thường thấy có luồng ánh sáng của một ngọn hải đăng thiết kế theo phương thức xoay ṿng.

Lúc ấy, trong một gian pḥng của lữ quán Eirakusô, Ikuta Tomoko đang nghỉ trưa. Dù đă là mẹ của ba đứa trẻ nhưng khi nh́n dáng dấp của nàng trong giấc ngủ, không ai có thể ngờ tới điều đó. Hai đầu gối của nàng lộ ra dưới chiếc váy dài (one piece) - nhưng được cắt với khổ hơi ngắn - bằng vải hồng nhạt màu cá hồi. Đôi cánh tay tṛn lẵng, khuôn mặt mịn màng và đôi môi vừa đầy đặn tạo cho nàng một vẻ tươi mát ngây thơ. Một vài giọt mồ hôi dâm dấp dính trên vầng tràn và ở chỗ lơm cạnh hai cánh mũi. Mấy con ruồi bay ŕ rầm và không khí nóng bỏng như bên trong một quả chuông đang nung. Lớp vải hồng trên vùng bụng của nàng phồng lên xẹp xuống theo hơi thở quá đổi nhẹ nhàng như muốn cho thấy cái nặng nề ngột ngạt của bầu không khí buổi trưa vắng gió..

Hầu hết những người khách trọ khác của lữ quán đều đă ra ngoài băi tắm. Căn pḥng của Tomoko nằm ở tầng gác. Bên dưới của sổ có một chiếc xích đu màu trắng dành cho lũ trẻ con.Vài cái ghế sơn trắng được đặt sẵn trên một thảm cỏ rộng chừng vài trăm thước vuông, ở đó có cả bàn và mấy cái trụ dùng vào tṛ chơi ném ṿng. Vài cái ṿng nằm rải rác bên trên mặt cỏ. Không một bóng người. Từ bên kia hàng rào, tiếng vo ve của một con ong đôi khi vọng tới rồi mất hút vào trong tiếng sóng vỗ. Ngay bên ngoài hàng rào lữ quán là một rừng thông nhưng sau lưng nó chỉ c̣n cát và sóng biển. Một con lạch chảy dưới chân lữ quán. Nó tạo thành cái đầm con trước khi đổ ra biển. Nơi đây, cứ mỗi xế trưa, lũ ngan độ 14, 15 con vẫn tranh nhau và kêu lên inh ỏi vào giờ ăn của chúng.

Tomoko có hai con trai: Kiyoo và Katsuo, một cậu lên 6, một cậu lên 3 và đứa con gái, Keiko, năm nay 5 tuổi. Cả ba đều đang ở ngoài băi tắm với Yasue, cô em dâu của nàng. Tomoko không có ǵ ngần ngại khi phó thác cho Yasue trông hộ lũ trẻ lúc nàng ngủ trưa.

Yasue là một cô gái già. Sau khi sanh Kiyoo, v́ nhà neo người, Tomoko cần có ai đó phụ một tay. Nàng bèn nói chuyện với chồng và quyết định gọi Yasue từ một thị trấn nhỏ miền quê lên. Không có một lư do đặc biệt khiến cho người con gái đó giờ đây vẫn chưa có một tấm chồng. Thực ra, tuy không thể gọi là quyến rũ nhưng cô cũng không đến nỗi xấu xí. Cô đă từ chối hết đám này tới đám nọ rồi rốt cục quá cái tuổi lên xe hoa. Sung sướng v́ sẽ được đoàn tụ với ông anh – người cô ngưỡng mộ - ở Tôkyô, Yasue đă chấp nhận ngay lời mời của chị dâu. Một phần cũng v́ gia đ́nh dưới quê lúc đó đang muốn gả phứt cô cho một người tai mắt ở địa phương.

Yasue không nhanh nhẹn nhưng được cái hết sức đằm tính. Khi nói chuyện với Tomoko, người chỉ đáng tuổi em gái ḿnh, bao giờ cô cũng khéo léo tỏ ra kính trọng và biết vâng lời. Giọng phát âm địa phương Kanazawa của cô rồi cũng mất đi, không c̣n làm ai khó chịu. Vừa làm công việc nhà vừa chăn mấy đứa bé, Yasue c̣n xin anh theo học mấy lớp may cắt đồ Âu và do đó, chẳng những may được đồ ḿnh mặc mà dĩ nhiên c̣n may cho Tomoko và mấy đứa bé. Cô dùng một cuốn sổ tay để ghi lại những quần áo mẫu trưng bày trong cửa kính các hiệu thuộc khu sang như Ginza. Nhiều khi v́ thế mà cô bị các cô bán hàng ở đó lườm nguưt hay buông lời trách mắng.

Yasue đang ngồi trên băi biển. Cô mặc một chiếc áo tắm màu xanh lục thanh nhă. Đó là vật duy nhất cô không may lấy v́ nó đến từ một cửa hiệu lớn. Cô rất tự hào với màu da trắng như da con gái miền Bắc của ḿnh, dù ra biển rồi mà vẫn chưa bắt nắng bao nhiêu.

Từ dưới nước đi lên, Yasue vội vă chạy đến núp dưới tán dù che nắng của ḿnh. Mấy đứa trẻ chơi gần bên bờ nước và đang loay hoay đắp mấy ṭa lâu đài bằng cát. Yasue ngồi nghịch một ḿnh bằng cách rắc cát ướt lên hai bắp đùi trắng. Cát khô ngay và tạo thành một bức tranh màu nâu thẩm li ti những điểm sáng do vụn vỡ của vỏ ṣ tạo ra. Yasue hối hả đưa tay phủi ngay như e rằng nó sẽ lưu lại măi măi. Một con côn trùng biển nhỏ xíu và hầu như trong suốt trồi ra từ lớp cát rồi lẩn đi đâu mất.

Yasue duỗi dài hai chân và chống hai tay ra đằng sau để ngắm biển. Cô thấy có những đám mây khổng lồ đang nổi lên cuồn cuộn trông rất hùng vĩ. Tựa hồ những đám mây ấy đang muốn hút trọn vào trong cái trầm mặc trang nghiêm của nó tất cả tiếng động đến từ bên dưới, ngay cả tiếng sóng biển gầm gừ.

Lúc này là tột đỉnh của mùa hè, những tia sáng hừng hực của mặt trời như đang chứa đầy cuồng nộ.

Ba đứa con nít đă chán tṛ nghịch cát đắp thành. Chúng đổ xô chạy đuổi nhau, chân đá vào những lớp sóng đă ngập đến mé bờ để làm bắn tung tóe mấy vạt nước nhỏ. Giật ḿnh v́ bị kéo ra khỏi cái thế giới êm đềm mà cô đang ch́m đắm, Yasue đứng dậy chạy theo bọn chúng.

Thế nhưng bọn trẻ không chơi tṛ ǵ nguy hiểm cả. Bởi v́ chúng có vẻ sợ hăi mỗi khi nghe tiếng sóng gầm. Mỗi lần sóng kéo tới, lùi ra và trở lại một lần nữa, lúc nào cũng để lại một cái xoáy nhỏ giống như ao cạn. Hai anh em Kiyoo và Keiko, tay trong tay, bèn ra nơi đó, để nước ngập đến ngang ngực, t́m cách chống cự lại sức mạnh của những luồng nước đang bao vây lấy chúng, cố gắng sao cho cát không trôi khỏi ḷng bàn chân. Lúc đó ánh mắt của chúng sáng lên và người đờ ra v́ thích thú.

-Coi nè, anh thấy như có ai đang kéo ḿnh đi!

Kiyoo nói với đứa em gái như thế.

Yasue tiến gần và cấm chúng không ra xa hơn nữa. Cô chỉ vào Katsuo đang đứng một ḿnh trên bờ và dặn hai đứa không được để em như thế mà phải cùng chơi với nó. Thế nhưng Kiyoo và Keiko chẳng chịu nghe cho, cứ đứng nguyên, tay trong tay, và nh́n nhau cười lên sung sướng. Chúng đang chia sẻ với nhau một điều bí mật là cảm giác thấy cát di động ở dưới bàn chân.

Yasue sợ nắng. Cô nh́n bờ vai ḿnh rồi nh́n bộ ngực nổi lên dưới lần áo tắm. Màu trắng của nó làm cô nhớ lại màu của tuyết ở quê hương Kanazawa. Cô đưa đầu ngón tay thử nắn phần trên bộ ngực và hơi ấm của nó làm cô mỉm cười một ḿnh. Móng tay đă mọc hơi dài một chút và cô nhận ra rằng có ít hạt cát len vào dưới móng. Cô nghĩ rằng hôm nay sau khi về đến nhà thế nào ḿnh cũng phải cắt móng tay.

Không thấy bóng Kiyoo và Keiko đâu nữa. Yasue nghĩ chúng đă lên bờ rồi cũng nên. Nh́n trên băi, cô thấy mỗi Katsuo đang đứng một ḿnh. Katsuo đưa tay chỉ về phía cô, và gương mặt của nó như đang bị ai bóp méo một cách lạ kỳ.

Bất chợt, Yasue thấy nhịp tim ḿnh đập loạn. Cô nh́n xuống nước dưới chân. Nước lại rút ra lần nữa và trong khoảng bọt nước nổi lên cách đó chừng 2 mét, cô thấy có một vật thể màu trắng xám đang bị sóng đánh qua lại. Yasue nhận ra cả cái quần tắm màu xanh đậm của Kiyoo.

Bất giác, nhịp tim của Yasue càng đập loạn hơn nữa. Không nói được một câu, cô tiến về phía đó, gương mặt như người đang bị du vào bước đường cùng. Lúc đó không hiểu sao bỗng có một làn sóng dựng đứng lên, kéo đến tận trước mắt, trước khi vỡ tan nó đă đập ngay lồng ngực của cô. Yasue ngă vào bên trong lớp sóng. Cô bị lên cơn nhồi máu cơ tim.

Thấy thằng Katsuo bật khóc, mấy cậu thanh niên đứng gần bèn chạy tới bên cạnh. Thế rồi một vài người khác trên băi cũng đến nơi. Họ nhảy ùm xuống nước. Nước biển chung quanh những tấm thân rám đen vỡ tung sáng lóa.

Có đôi ba người nh́n thấy cảnh Yasue ngă xuống. Họ nghĩ rằng cô sẽ đứng dậy được ngay nên lúc đầu không để ư. Thế nhưng một chuyện bất b́nh thường như vậy hay gây cho người ta cảm giác ḿnh đang được dự báo về một cái ǵ đó nên một số đă chạy đến trợ giúp. Tuy c̣n bán tín bán nghi nhưng họ cảm thấy cách ngă của cô là không ổn.

Thân thể của Yasue được khuân lên và đặt trên mặt cát khô. Mắt của cô chỉ mở he hé c̣n hai hàm răng th́ đang cắn chặt lại. Làm như thể nỗi kinh hoàng khi chứng kiến cảnh xảy ra trước mắt vẫn c̣n hằn trên khuôn mặt của cô. Một người nắm lấy tay cô và bắt mạch nhưng mạch ấy không c̣n đập nữa. Có vẻ như cô đă chết. Một người khác nhận ra cô, lên tiếng:

-Chết chửa, cô này là khách trọ Eirakusô đây mà!

Do đó, bọn họ đă cho gọi ông quản lư Eirakusô đến nơi. Mấy cậu thiếu niên trong xóm rất hăng hái, coi đây là một nhiệm vụ vinh dự nên không đứa nào chịu nhường cho đứa nào, cùng chạy như bay trên cát nóng về hướng Eirakusô để báo tin.

Quản lư đến nơi. Đó là một người đàn ông khoảng 40 tuổi mặc một một bộ đổ chạy bộ màu trắng rộng lùng thùng, quanh lưng lại quấn thêm một cái nịt bụng (haramaki) (1) mà đường chỉ viền đă tơi ra. Trước tiên, ông chủ trương phải khênh ngay người mắc nạn về nhà trọ cái đă. Có nhiều tiếng phản đối nhưng rồi hai cậu trai trẻ đă nắm hai đầu làm như cái cáng để khênh Yasue về. Trên băi biển nơi cô vừa nằm chỉ c̣n khoanh cát ướt lưu lại dấu vết h́nh hài một con người.

Thằng bé Katsuo mếu máo chạy theo sau. Một người thấy tội nghiệp mới đến cơng nó lên lưng.

***

Tomoko vừa ngủ dậy. Ông quản lư biết điều của khách sạn chỉ lay nhẹ vai để đánh thức nàng. Tomoko nhấc đầu lên và hỏi ông đến có việc ǵ.

-Thực ra th́ cô Yasue nhà bà...

-Yasue làm sao?

-Vâng, hiện nay mọi người đang cứu cấp cô và bác sĩ cũng đang trên đường tới nơi.

Tomoko chợt nhỏm dậy, cùng với ông quản lư bước ra khỏi pḥng. Yasue nằm dưới bóng cây cạnh chiếc đu trên thảm cỏ ở góc vườn. Một người đàn ông xoay trần đang ngồi trên người cô trong tư thế đi ngựa để làm hô hấp nhân tạo. Bên cạnh họ là những đống rơm khô và thùng gỗ đựng cam được mở banh ra, một bọn hai người phụ trách đang hối hả châm cho lửa bùng lên. Ngọn lửa vừa cháy tới đă ngợp khói v́ sau cơn mưa lớn hôm qua, những thanh gỗ thấm nước hăy c̣n chưa khô nên khó bén. V́ khói nhiều khi trùm cả khuôn mặt của Yasue nên một cậu con trai khác phải cầm quạt xua đi.

Đang được làm hô hấp nhân tạo, cái cằm của Yasue lúc th́ nâng cao lúc th́ hạ xuống, khiến người ta tưởng cô c̣n thở được. Trên cái lưng rám đen của cậu con trai đang cưỡi lên người cô để làm hô hấp, dưới ánh nắng chiếu xiên qua ṿm cây, đă thấy những giọt mồ rịn ra và chảy thành ḍng. Đôi chân trắng trẻo của Yasue xoạc ra trên băi cỏ nhuộm một màu xanh mướt hầu như bị ph́nh ra. Coi bộ hai bắp chân này đang nằm đờ ra đấy, không có một chút cảm xúc nào trước cuộc chiến đấu nhọc nhằn đang diễn ra ở phần trên cơ thể.

Tomoko ngồi bệt xuống cỏ và gọi liên tục:

-Cô Yasue! Cô Yasue ơi!

Vừa khóc, cô lắp bắp không thành lời. Chỉ nghe thoang thoáng: Có cứu được không, sao để ra nông nỗi này, tôi biết nói ǵ để xin lỗi anh ấy, vv và vv. Giữa lúc đó chợt có những cặp mắt quắc lên. Họ hỏi:

-Thế thằng bé đâu?

Người đàn ông làm nghề đánh cá nhận giữ Katsuo đang ôm nó trên tay bèn chỉ cho nó thấy:

-Má cháu ḱa!

Thằng bé như đang bấn loạn không biết làm ǵ hơn là chu miệng nh́n. Tomoko thoáng thấy h́nh ảnh của đứa con lướt qua trước mắt nàng, mới lên tiếng nhờ ông ta trông hộ.

Bác sĩ đă tới nơi. Ông ta thay thế người đàn ông trong vị trí làm hô hấp nhân tạo. Lúc đó đống lửa đă cháy đủ. Mặt của Tomoko nóng bừng lên nhưng đầu óc của nàng th́ trống rỗng, không nghĩ ra được điều ǵ. Thấy có một con kiến đang ḅ ngang khuôn mặt cô em chồng, nàng bèn lấy ngón tay dí cho nó chết và vứt đi. Được một lúc, lại có một con kiến khác đang đeo theo cọng tóc run rẩy buông người xuống và ḅ về phía lỗ tai của Yasue. Tomoko cũng giết luôn con này. Nàng làm như giết kiến là công việc ḿnh phải phụ trách.

.............Hô hấp nhân tạo đă được thử liền trong 4 tiếng đồng hồ. Cảm thấy có dấu hiệu là thân thể người bệnh đă bắt đầu cứng lại, bác sĩ đành ngừng. Xác chết được bó vào bên trong một tấm vải trải giường và chuyển lên tầng gác. Căn pḥng trên đó tối hù nên những người rảnh tay phải tránh đi cùng xác chết mà leo lên trước để bật đèn.

Tomoko mệt đứ đừ nhưng nàng t́m ra trong sự trống rỗng một t́nh cảm ngon ngọt. Nàng cũng không thấy buồn ǵ cả. Thế nhưng sực nhớ đến đứa con, nàng mới lên tiếng hỏi:

-Con tôi đâu?

-Nó đang ở trong pḥng chơi với anh Gengo.

-Cả ba đứa à?

-Cái đó th́...

Mọi người đưa mắt nh́n nhau.

Tomoko đẩy lui bọn người và đi xuống tầng dưới. Anh chàng đánh cá có tên là Gengo đang khoác trên người một manh yukata, c̣n Katsuo th́ được choàng một cái sơ-mi lên quần tắm. Hai người đang ngồi tựa lưng vào chiếc ghế dài và xem sách h́nh (ehon). Thế nhưng Katsuo không để mắt vào sách mà lơ đăng nh́n đâu đâu.

Khi Tomoko bước vào gian pḥng đó th́ cùng lúc, đám khách trong lữ quán nghe được tin dữ đă kéo tới. Họ ngừng tay quạt và mọi cặp mắt đều đổ dồn về phía Tomoko.

Nh́n thấy Katsuo, Tomoko tức thời đi về phía nó và chực ngồi xuống bên cạnh. Nàng hỏi nó với một giọng hầu như gây hấn:

-Anh Kiyoo với chị Keiko mày đâu?

Katsuo nh́n sắc mặt của mẹ với vẻ sợ hăi. Thế rồi vừa thút tha thút thít nó trả lời:

-Anh hai chị ba “bụp bụp” hết rồi.

....................Tomoko để nguyên chân đất một ḿnh chạy vụt ra ngoài bờ biển. Cát ở bên dưới rặng tùng ngập đầy những lá rụng chích nàng đau điếng. Thủy triều đă dâng đầy bên dưới ghềnh đá. Nếu không leo lên ghềnh th́ không ra đến băi được. Từ trên đó nàng nh́n xuống và chỉ có mênh mông cát trắng một màu, không nh́n ra được ǵ cả. Trên băi biển chiều hôm đă vắng hết những tán dù tắm hai màu vàng và trắng, chỉ c̣n sót lại mỗi một chiếc: cái tán dù nghiêng lệch qua một bên của gia đ́nh Tomoko.

Bọn người đuổi theo những muốn bắt kịp Tomoko trên băi cát. Nàng chạy một mạch ra tận mé nước, nơi sóng đánh vào bờ. Khi người ta ôm chầm để giữ nàng lại, Tomoko đă quay ngoắt và bực bội gào lên:

-Mấy người chưa hiểu sao? Hai đứa nhỏ đă ch́m ở dưới đáy biển kia ḱa.

Trong số những người đuổi theo nàng, nhiều người không chịu nghe lời giải thích của Gengo mà cứ chạy ra đấy. Đối với họ th́ Tomoko chỉ là một người loạn trí.

***

Giữa lúc bỏ phí mất 4 tiếng đồng hồ để t́m cách cứu Yasue trong tuyệt vọng, không có ai để ư là Tomoko hăy c̣n hai đứa con khác hiện đang vắng mặt. Đó là một sự thực đáng lư ra không thể có bởi v́ khách trọ trong lữ quán lúc nào cũng thấy 3 anh em chúng đi chơi với nhau. Thêm vào đó, có điều khó tin là một người mẹ như Tomoko dù ở trong trạng thái mất hồn đến đâu cũng không thể nào không linh cảm về cái chết của 2 đứa con yêu.

Thế nhưng khi một sự cố nào đó xảy ra th́ cũng có thể là ngay tức khắc chung quanh nó sẽ có một vực xoáy cuốn vào đó tất cả tâm lư của đám đông đang tụ tập, làm cho ai nấy đều suy nghĩ một cách đơn thuần. Đứng được ở bên ngoài lối suy nghĩ ấy là chuyện không đơn giản. Cũng khó ḷng bảo vệ một luận điệu nào bên ngoài ư kiến đám đông. Ngay cả Tomoko, vừa thức dậy sau một giấc ngủ trưa, cũng không thể làm ǵ khác hơn là cứ thế mà tiếp thu cách suy nghĩ của người khác cho ḿnh và không vướng lấy một chút nghi ngờ.

Suốt đêm hôm đó trên băi biển A, cứ cách vài mét người ta lại đốt một đống lửa, rồi mỗi nửa giờ đồng hồ, bọn trai tráng thay nhau ngụp lặn dưới nước để t́m hai thi thể. Cho đến hừng sáng, Tomoko không rời băi biển nửa bước. Một phần v́ nàng quá đổi phần khích, một phần v́ trong ngày đă đánh một giấc trưa quá dài, nên không cảm thấy buồn ngủ.

Trời đă rạng ra. Buổi sáng hôm ấy, theo lời yêu cầu của đội dân pḥng trong vùng, người ta ngưng việc kéo lưới trên biển.

Mặt trời lên cao trên mũi đất nằm ở phía tay trái băi. Gió sớm phả nhẹ lên má của Tomoko. Đối với nàng, mặt trời lên cao là một cảnh hăi hùng. V́ nó sẽ chiếu rơ ràng toàn bộ sự cố và đây là lần đầu tiên tất cả sự thật sẽ được phơi bày.

-Thôi, bà cũng phải nghỉ ngơi một chút chứ! Nếu t́m ra được xác th́ sẽ vớt lên thôi. Từ đây xin bà cứ giao cho chúng tôi lo liệu.

Một người lớn tuổi đứng đầu trong bọn khuyên bảo như thế.

Hai mắt đỏ hoe v́ cũng thức trắng một đêm, ông quản lư khách sạn đáp thay:

-Vâng, xin các ông giúp cho. Đă gặp cảnh bất hạnh như vậy mà giờ đây bà c̣n lăn ra ốm nữa th́ ở trên Tôkyô không biết ông nhà sẽ ra sao!

Tomoko sợ phải gặp mặt chồng. Bởi v́ nàng có cảm tưởng chồng ḿnh là vị quan ṭa sẽ xét xử vụ án này. Thế nhưng bề ǵ nàng cũng phải gặp anh thôi. Giây phút gặp gỡ càng gần bao nhiêu th́ y như là một sự bất hạnh khác sẽ tiến đến gần nàng bấy nhiêu.

Suy nghĩ một đổi, Tomoko quyết định đánh cho chồng một bức điện tín. Trên đường trở lại lữ quán, nàng đă nghĩ ra lời lẽ phải tŕnh bày trong đó. Lời hứa của người chỉ huy các tay thợ lặn vớt xác h́nh như đă giúp cô lấy lại tinh thần.

Trên đường đi, Tomoko nh́n ngoái đằng sau. Mặt biển yên tĩnh. Ở mé biển phía gần bờ, nàng thấy thấp thoáng những vệt sáng bạc đang bay vụt lên khỏi mặt nước. Đó là một bầy cá. Tưởng chừng như lũ cá nhảy lên kia đang có ǵ mừng rỡ đến say sưa. Bất chợt, Tomoko nh́n lại nỗi bất hạnh của ḿnh và thấy nó mới bất công làm sao.

***

Người chồng của Tomoko tên là Ikuta Masaru, năm nay 35 tuổi. Sau khi tốt nghiệp trường Gaigo (Đại học Ngoại ngữ), anh vào làm trong một hăng Mỹ thành lập từ trước chiến tranh. Tiếng Anh của anh khá sơi và tay nghề cũng vững. Tuy là mẫu người ít nói nhưng anh làm việc rất tháo vát. Hiện nay anh đang đứng đầu chi nhánh Nhật Bản của một hăng ô tô Mỹ. Anh có quyền dùng xe làm mẫu của hăng để di động khắp nơi, thu nhập hàng tháng khoảng 15 vạn Yen (2). Hơn thế, anh có thêm một quĩ đen để chi dụng cho nên gia đ́nh anh, kể cả Tomoko, Yasue và một cô gái giúp việc, có thể sinh hoạt một cách thoải mái Chưa bao giờ họ thấy cần giảm bớt một miệng ăn nào.

Để báo hung tin, Tomoko không gọi điện thoại mà đánh điện tín. Lư do là nàng sợ cái cảnh phải đối đáp trực tiếp với chồng. Thế nhưng theo tập quán ở khu vực ngoại ô nơi họ cư trú, khi có một văn thư nào tới nơi, nhà Bưu Điện sẽ gọi điện thoại thông báo cho người nhận biết vào trước giờ đi làm. Tưởng là cái ǵ liên quan tới công việc hăng, Masaru thoải mái ra ngoài bàn pḥng khách bắt máy để nghe.

-Tin khẩn đến từ băi biển A.

Một giọng nữ của nhân viên Bưu Điện cho biết. Masaru bắt đầu cảm thấy tim ḿnh đập loạn lên v́ lo lắng.

-Xin đọc nội dung điện tín. Được không ạ? “Yasue chết. Kiyoo, Keiko mất tích. Tomoko”.

-Cô đọc lại lần nữa cho tôi!

Lần thứ hai cũng chỉ có cùng một nội dung nghĩa là “Yasue chết, Kiyoo và Keiko mất tích”. Ḷng Masaru nóng như thiêu đốt. Đột nhiên đầu óc anh trở nên trống rỗng và cảm thấy phẫn nộ như một người đột ngột bị chủ đuổi việc. Cắt điện thoại xong, lồng ngực anh nghẹn ngào, tức tối.

Đă tới giờ phải lái xe đi làm. Anh bèn điện thoại ngay tới sở cho biết ḿnh sẽ nghỉ việc hôm nay. Anh định tới băi A bằng xe hơi của hăng. Thế nhưng đoạn đường lại xa và nguy hiểm, anh lái không giỏi và nhất là hiên nay tinh thần đang ở trong trạng thái dao động. Hơn nữa, mới đây anh vừa gây ra một vụ tai nạn xe cộ. V́ vậy, anh quyết định đi bằng xe lửa đến Itô rồi từ đó sẽ lấy tắc xi.

Biến cố không ngờ này đă len lỏi theo một quá tŕnh kỳ lạ trước khi t́m ra được chỗ đứng trong tâm hồn của một con người như anh. Có thể anh chưa hiểu tính cách của nó thế nào nhưng trước khi lên đường, việc đầu tiên của anh là chuẩn bị ngay một số tiền mặt. Bởi v́ đă là sự cố th́ thường gây ra tốn kém.

Để đi cho nhanh đến bờ biển A, Masaru bắt tắc-xi thẳng tới ga Tôkyô. Trong ḷng anh lúc đó không có cảm xúc ǵ đặc biệt, nếu có th́ cũng chỉ na ná như tâm sự một viên cảnh sát h́nh sự đang muốn tiến hành gấp rút một cuộc điều tra cho biết hư thực. Thay v́ tưởng tượng, anh là mẫu người thiên về suy luận cho nên giờ đây anh như run lên v́ hiếu kỳ trước một biến cố trọng đại liên quan sâu xa tới ḿnh.

Trong những dịp như thế này, chúng ta hay dễ dàng chấp nhận sự trả thù của những nỗi bất hạnh, cái mà ngày thường ta muốn lánh xa. C̣n như hạnh phúc là cái mà mỗi ngày chúng ta tiếp nhận dễ dàng chỉ v́ nó phù hợp với ta th́ nay không c̣n giúp ích ǵ cho ta nữa. H́nh dáng của sự bất hạnh là cái lâu ngày chưa gặp nên chúng ta không c̣n nhận ra nó nữa.

Nếu cô nàng điện thoại cho ḿnh th́ có phải tiện hơn không? Chắc Tomoko ngại phải trực tiếp nói chuyện. Với trực giác của một người chồng, anh đă đoán đúng sự thật. “Nhưng dù sao điều tiên quyết là ḿnh phải đến tận nơi và xem tận mắt”.

Anh nh́n phong cảnh ngoài cửa khi chiếc tắc-xi sắp đưa ḿnh vào trung tâm thành phố. Mặt trời buổi sáng mùa hạ càng chói chang thêm v́ màu trắng những tấm áo sơ-mi của đám đông trên đường phố. Hàng cây dàn theo con đường đang đổ những bóng sẫm màu ngay dưới chân chúng như một vạch thẳng đứng và trước cửa ra vào của một khách sạn, ai đó đă treo một bức mành mành rực rỡ hai màu trắng đỏ như muốn cho nó đỡ lấy cái ánh nắng kim thuộc gay gắt của mặt trời. Vạt đất vừa dược xới lên để làm công sự sửa chữa trên con đường, chưa ǵ đă khô ran.

Thế giới vây chung quanh anh vẫn b́nh thường như trước. Không có ǵ đang xảy ra và anh cố gắng tin tưởng theo rằng, nếu ḿnh muốn, cũng sẽ không có ǵ xảy đến cho ḿnh cả. Một sự bất măn lạ lùng và ấu trĩ xâm chiếm hồn anh. Ai dè một biến cố xảy ra ở vùng đất xa lạ đó đă cắt anh khỏi thế giới quanh ḿnh.

Từ ga Atami đi Itô, dĩ nhiên phải lấy tàu điện của công ty Shônan Dentetsu. Chuyến ngày thường bắt đầu gần giữa trưa, kiếm được chỗ ngồi chẳng mất công là bao.

Đă quen với tập quán ở sở, ngay giữa mùa hè mà Masaru cũng thắt cà-vạt, mặc áo tây quần dài. Mùi nước hoa đàn ông của anh khử được mùi mồ hôi. Thế nhưng nhiều khi Masaru cũng cảm thấy nó dâm dấp trên lưng áo và ướt hai bên nách.

Khi nghĩ rằng hành khách đi cùng toa hôm nay không có ai bất hạnh cho bằng ḿnh, anh đă bất chợt tự đặt ḿnh vào một vị trí khác với vị trí của một Masaru ngày thường, chỉ không biết là nó cao hay thấp hơn thôi. Anh coi anh đă trở thành một con người đặc biệt, một kẻ đứng ngoài luồng. Điều này xưa kia anh chưa lần nào cảm thấy. Con trai thứ hai trong một gia đ́nh giàu có ở địa phương, được ông bác, nay đă quá cố, nuôi trong nhà và cho đi học ở Tôkyô kể từ bậc trung học, cha mẹ lại gửi tiền chu cấp đầy đủ nên chưa một lần nào anh có cảm tưởng là kẻ đi ăn chực nhà người. Hồi chiến tranh, nhờ làm trong ngành an ninh, anh cũng được miễn quân dịch, sau đó lại lấy vợ là con nhà gia giáo ở Tôkyô. Đến khi ra riêng, anh có một tổ ấm đàng hoàng và đến thời hậu chiến, lại có địa vị đàng hoàng trong xă hội. So với người cùng trang lứa, anh thấy ḿnh may mắn và tài cán hơn họ rất nhiều nhưng anh chưa bao giờ nghĩ ḿnh là một mẫu người khác thường nên không hề lên mặt mà cũng không cảm thấy thua kém ai.

Có lẽ một kẻ mang một cái bớt lớn trên người khi mới ra đời đôi khi thấy cần phải gào lên: “Nghe tôi nói đây. Các người không biết ǵ hết. Tôi có một cái bớt đỏ sẩm trên lưng từ lúc mới sinh ra ḱa!”.

Và như thế, Masaru đang muốn nói cho cho những hành khách khác trong toa: “ Tất cả, nghe đây! Các người không thể biết đâu nhưng mà tôi vừa mất một cô em gái và hai trong ba đứa con!”

Anh đă đánh mất ḷng can đảm. Phải chi ít nhất mấy đứa con anh được cứu...! Anh bắt đầu t́m cách diễn giải nội dung bức điện tín. Mấy chữ Kiyoo trên đó không biết là tên thằng Kiyoo con trai ḿnh hay chỉ có nghĩa là “hôm nay” (kyoo). Hoặc giả Tomoko, hoảng hốt trước cái chết của Yasue, đă ngờ rằng hai đứa bé kia mất tích trong khi chúng chỉ đi lạc mà thôi. Biết đâu lúc này ở nhà ḿnh người ta đang mang đến một bức điện tín thứ hai để đính chính tin trước? Masaru hoàn toàn bị chi phối bởi cảm xúc của ḿnh, như thể muốn xem rằng biến cố kia tự nó không quan trọng bằng phản ứng đến từ anh ta. Anh tiếc ḿnh đă không chịu gọi điện thoại cho lữ quán Eirakusô ngay lúc đó.

Quảng trường trước nhà ga Itô rực nắng của một ngày thịnh hạ.Gần nơi bến tắc-xi có một cái văn pḥng với bảng thông tin, hẹp chỉ bằng cở bót gác. Bên trong, ánh nắng chói chang ùa vào đă làm cho những mẩu giấy ghi giờ xe khởi hành ghim lên tường vàng úa và cong cả mép.

-Đến băi A mất bao nhiêu tiền?

-Hai ngàn Yen.

Người đàn ông đội chiếc mũ lưỡi trai của tài xế và quấn một chiếc khăn lông quanh cổ trả lời. Không biết có phải v́ muốn giúp đỡ khách hàng hay để tránh bị phiền nhiễu, ông ta nói thêm một câu không cần thiết: “Nếu không gấp gáp, ông có thể lấy ô-tô-buưt th́ đỡ tốn hơn. Năm phút nữa là nó chạy!”.

-Tôi gấp lắm.Có người trong gia đ́nh vừa mới mất ngoài đó!

-Ấy chết, ông là thân nhân của những người chết đuối ngoài băi A đấy à? Tội nghiệp chưa!. H́nh như là cả một người đàn bà với hai đứa bé?

Dưới ánh nắng mặt trời, Masaru cảm thấy choáng váng.Từ lúc đó cho đến khi tới băi A, anh không nói một lời với người tài xế.

Phong cảnh suốt đoạn đường dài chạy ven biển này không có ǵ gọi là đẹp đẽ. Ban đầu chiếc tắc-xi leo lên một quả núi đầy bụi rồi sau đó lại xuống để leo lên một quả núi khác. Ít khi thấy mặt biển lộ ra. Lúc tắc-xi phải tránh một chiếc xe buưt ngược chiều trên con đường chật hẹp, những cành cây bên đường đă quệt vào bên trong cửa kính đang mở nửa vời, phát ra âm thanh như tiếng những con chim đập cánh v́ hoảng sợ và bắn bụi lẫn cát lên cái quần dài vốn được là thẳng thớm của Masaru.

Masaru chưa biết sắp tới đây anh sẽ hỏi chuyện Tomoko với thái độ nào. Anh không nghĩ rằng ḿnh có thể tiếp cận cô một cách “tự nhiên” được bởi v́ anh sẽ không kềm giữ được dù chỉ là một trong những t́nh cảm đang trào dâng trong ḷng. Giữ một “thái độ tự nhiên” sẽ thành ra đáng ngờ. Mất tự nhiên mới là thái độ tự nhiên hơn cả.

Khi tắc-xi gần đến băi A, anh thấy có một ông lăo trên vai vác một cái giỏ đầy cá trích đang đứng sát bờ cỏ bên đường để tránh bụi xe qua. Có lẽ bao mùa hạ rồi, ánh nắng mặt trời đă hằn lên trán khiến cho đôi ngươi của ông giờ đây đă đục lờ. H́nh như ông ta vừa ở ngoài băi câu gần đó mới về. Thổ sản vùng này có các loại cá trích, cá lưỡi trâu và cá mực cũng như các loại cam quít và nấm.

Chiếc xe đă vượt qua cái cổng gỗ đen đũi của lữ quán Eirakusô. Nó đang leo lên con đường đưa vào chỗ đậu th́ anh đă nghe tiếng ông chủ quán với đôi guốc gỗ lọc cọc dưới chân bước ra đón.Như một hành động phản xạ, Masaru đưa tay vào ví kiếm tấm danh thiếp:

-Dạ, tôi là Ikuta đây ạ.

-Xin thành thực chia buồn cùng ông.

Người quản lư cúi thật thấp. Trước hết, Masaru lấy tiền trả cho người tài xế rồi mới cảm ơn ông quản lư và dúi vào tay ông ta tờ giấy bạc 1 ngh́n Yen.

Tomoko và Katsuo ngủ ở căn pḥng kế bên pḥng đặt quan tài của Yasue. Di hài đă được ướp bằng một loại nước đá khô (dry ice) mua từ Itô, và đợi Masaru đến th́ sẽ được đem đi hỏa táng (lễ trà t́).

Masaru đi vượt qua người quản lư và mở cánh cửa. Nghe tiếng động, Tomoko đang nằm ngủ trưa để lấy sức chợt nhỏm dậy. Thực t́nh th́ nàng đă không sao chợp mắt.

Đầu tóc bù xù, nàng đang mặc trên người một manh kimono nhàu nát.Như cung cách một nữ tù nhân, nàng hối hả kéo áo lại cho tề chỉnh và qú gối trước mặt chồng. Những động tác ấy xảy ra thật nhanh làm như nàng đă chuẩn bị từ trước. Nàng liếc nh́n chồng rồi bất giác gập người xuống và chan ḥa nước mắt.

Masaru hơi ngại nếu người quản lư thấy cảnh ḿnh đặt tay lên bờ vai của vợ để làm một cử chỉ an ủi. Chuyện đó c̣n tệ hơn là việc bị người lạ bắt gặp lúc hai vợ chồng âu yếm trong buồng riêng. Masaru cởi cái áo vét và đưa mắt t́m một chỗ để máng áo.

Không biết sau đó bao lâu Tomoko mới hiểu được ư anh, bèn lấy một cái mắc áo sơn xanh từ trong tủ và nhận tấm áo vét đẫm mồ hôi từ tay chồng rồi máng lên. Masaru ngồi xuống bên cạnh thằng bé Katsuo, vừa bị tiếng khóc của người mẹ đánh thức. Nó vẫn nằm đó và nh́n hai người. Masaru đặt con lên đùi ḿnh, và giống như một búp bê vô cảm, nó không có phản ứng ǵ cả. Masaru kinh ngạc v́ nó lại có thể bé bỏng như thế. Sao mà ḿnh thấy nó chẳng khác nào một món đồ chơi.

Tomoko vẫn qú và khóc ṛng ở trong một góc pḥng. Nàng nói:

-Trăm sự lỗi tại em!

Đây là câu nói mà Masaru muốn nghe hơn hết.

Đằng sau lưng họ, ông quản lư cũng đang thút thít.

-Tôi biết ḿnh là người chẳng liên hệ ǵ với gia đ́nh nhà ḿnh nhưng tôi cũng xin ông đừng trách cứ ǵ bà. Tất cả đă xảy ra trong khi bà đang nghỉ trưa, đâu có phải lỗi v́ bà sơ sẩy đâu nào!

Masaru có cảm tưởng đă từng nghe hay đọc câu nói như thế này ở đâu đó rồi.

-Tôi hiểu. Vâng, tôi hiểu chứ!

Nói xong, theo đúng theo qui tắc ứng xử của người ở trong một hoàn cảnh như thế này, anh đứng dậy, bế đứa con đi đến ngồi cạnh vợ và đặt một bàn tay lên vai nàng. Động tác ấy anh đến với anh một cách dễ dàng nhưng nó đă khiến cho Tomoko một lần nữa vỡ ̣a trong nước mắt.

Sáng hôm sau, người ta đă t́m ra thi hài hai đứa con của họ. Sau khi động viên tất cả lực lượng canh pḥng trên băi và từng người từng người ngụp lặn nhiều lần để ṃ dưới đáy biển, họ đă phát hiện hai các xác đang ch́m ở vùng chân núi Manzô. Đôi chỗ trên thi thể đă bị những giống côn trùng nhỏ dưới nước rỉa nát, hai ba con c̣n nằm ngay bên trong lỗ mũi của mấy đứa trẻ.

***

Chuyện can thiệp của đám cảnh sát và dân pḥng đó thật sự đă vượt quá mức tập quán công việc thường ngày của họ. Tuy vậy không có ǵ bắt buộc họ chỉ làm tới giới hạn của tập quán mà thôi. Riêng hai vợ chồng Masuru th́ không quên điều mà tập quán đ̣i hỏi nên đă đi chào hỏi hết mọi người để bày tỏ ḷng biết ơn và chi một món tiền kết xù như món quà cảm tạ họ.

Cái chết nào cũng gây ra lắm vấn đề thủ tục. Hai người hết sức bận rộn, đến điên đầu. Có thể nói là Masaru, với tư cách chủ gia đ́nh, là người đặc biệt có nhiều trách nhiệm hơn hết. Bảo anh không có một phút giây để mà buồn nữa cũng không phải là nói quá lời. C̣n đối với thằng bé Katsuo th́ đó là chuỗi ngày nhộn dịp như Tết nhất mà mấy người lớn ai nấy đều thủ vai tṛ của ḿnh chẳng khác nào đang diễn kịch.

Dù sao, đối với gia đ́nh Ikuta, bao nhiêu chuyện rắc rối linh tinh ấy rồi cũng đến hồi kết thúc. Tiền người ta đem đến phúng điếu khá nhiều. Tiền phúng điếu nhiều là khi gia chủ hăy c̣n sống và đủ sức tiếp tục làm việc, c̣n nếu như là chính đám tang của ông ta th́ dĩ nhiên số tiền ấy không thể cao bằng.

Bề ǵ cả Masaru và Tomoko cũng phải gồng ḿnh lên để giải quyết những việc cần thiết. Tomoko không thể nào hiểu tại sao nàng có thể làm hai chuyện cùng một lúc: đang buồn đến phát điên đi được mà cứ phải theo dơi đến từng chi tiết vụn vặt. Nàng cũng ngạc nhiên thấy ḿnh ngốn cơm nhiều đến thế trong khi mặt mày th́ ủ dột và chẳng thấy ngon lành chi cả.

Cái mà nàng lo lắng nhiều nhất là phải gặp cha mẹ của Masaru. Hai người đă từ Kanazawa đến Tôkyô vừa kịp buổi lễ tang. Nàng bắt buộc lập đi lập lại câu nói: “Trăm sự lỗi tại con!” nhưng bù lại, đă than văn với một thái độ hậm hực với chính cha mẹ ḿnh:

-Ai khổ cho bằng con chứ. Không phải con mới là người mất cả hai đứa nhỏ sao? Thế mà mọi người miệng th́ ngậm câm mà trong ḷng lại trách móc con. Cớ sao đem hết tội lỗi và trách nhiệm đổ lên đầu một ḿnh con và khiến con phải xin lỗi khắp nơi. Tại sao mọi người lại xem con như một cô vú em lơ đễnh đă làm cho trẻ con phải rơi xuống nước? Không phải cô Yasue mới là người đáng trách hay sao? Yasue có lợi thế là chết rồi nên khỏi phải bị phiền nhiễu. Tại sao không ai chịu hiểu rằng con mới là nạn nhân trong câu chuyện này. Dù sao con cũng là mẹ của hai đứa trẻ chết đuối chứ!

-Con cứ tưởng tượng ra như vậy chớ nào có ai nh́n con với cặp mắt trách móc đâu! Bác gái mẹ anh Masaru cứ khóc với mẹ và nói sao mà tội nghiệp cái con Tomoko nhà ḿnh thế!.

-Bà ấy chỉ nói thế ngoài miệng thôi.

Xưa giờ, Tomoko hay có thái độ giận dỗi không lư do. Cô thương thân v́ thiếu may mắn nên không được đánh giá đúng với giá trị con người của ḿnh. Đối với một người phải chịu bao cảnh khổ như ḿnh hiện nay mà lại bị coi là kẻ đầy quyền lực, đủ để làm những chuyện phi nhân. Nay lại c̣n phải đứng trước mẹ chồng để tạ lỗi th́ nàng làm sao mà không bất măn cho được. Sự nhịn nhục đă làm cho toàn thân của nàng ngứa ngảy và nóng nảy như đang bị ai thiêu đốt.

Tomoko đă trút tất cả tâm sự cho mẹ ḿnh những mong có lấy một lời an ủi từ bà.

Có lẽ Tomoko không để ư nhưng bản tính nàng vốn là con người đă tuyệt vọng v́ sự nghèo nàn về ḷng nhân ái của người đời. Một người chết hay mười người chết, ngoài chuyện nhỏ cho cùng một lượng nước mắt, thiên hạ không biết làm ǵ khác. Như thế có phải là bất hợp lư không? Chuyện nhỏ lệ hay cất lên tiếng khóc là cái thước họ dùng để đo thứ t́nh cảm nào vậy? Hỏi thử trong mắt họ h́nh ảnh của nàng là loại h́nh ảnh nào? Biết là thế nên khi đưa mắt nh́n vào nội tâm của ḿnh, cái nỗi buồn bị cắt đứt sự thông cảm với người thân thuộc lại mơ hồ hiện ra và đem đến cho nàng một niềm tuyệt vọng khác.

Tomoko ngạc nhiên khi thấy ḿnh chưa ngă quị. Mặc bộ đồ tang giữa cảnh trời oi bức như thế này trong cả tiếng đồng hồ mà chưa ngă quị th́ thật là lạ.

Đôi khi nàng cảm thấy ḿnh không đứng vững nữa nhưng cái kéo nàng ra khỏi nguy cơ chính là t́nh cảm sợ hăi trước cái chết, một t́nh cảm mới mẻ và không diễn tả được bằng lời nói. “Con thấy ḿnh c̣n vững chăi hơn là ḿnh nghĩ, mẹ ơi!.” Có lúc Tomoko quay lại phía người mẹ ruột và nói như thế, trong khi mặt vẫn đầm đ́a nước mắt.

Tomoko nhận ra rằng ḿnh không c̣n cảm thấy buồn v́ cái chết của Yasue một chút nào nữa. Một con người hiền lành như Tomoko vốn không bao giờ ghét bỏ ai thế mà giờ đây nàng lại tiến đến gần một t́nh cảm như thế đối với cô em chồng. Có thể là v́ trong hơn 4 tiếng đồng hồ măi lo cứu sống Yasue, người ta đă làm nàng quên đi rằng cái chết cũng có thể xảy ra cho hai đứa con ḿnh.

Khi chồng nàng nói chuyện với cha mẹ anh về cái chết của Yasue, Tomoko thấy anh rớt nước mắt thương cho cô em chết đi mà chưa có một tấm chồng, nàng cũng cảm thấy trong ḷng ḿnh dậy lên một t́nh cảm oán ghét đối với anh. Cô thầm nhủ: “Giữa cô em với mấy đứa con, không biết cái anh này coi trọng bên nào hơn?”.

Rơ ràng là đầu óc Tomoko căng thẳng cùng cực nên cái đêm túc trực bên áo quan, nàng không sao nhắm mắt dù biết ḿnh cần ngủ để lấy sức. Dù vậy, nàng chẳng cảm thấy nhức đầu một chút nào. Đầu óc nàng hoàn toàn tỉnh táo và sảng khoái.

Nhiều người khách đến phúng viếng tỏ ra lo lắng cho t́nh trạng sức khỏe của nàng nhưng có lần họ gặp phải một câu trả lời khô khan như thể nàng cảm thấy bị họ làm phiền: “Các ông bà không phải lo giùm. Sống hay chết cũng thế thôi, xin để mặc tôi!”.

Chuyện tự sát hay trở thành điên loạn không c̣n vướng vít trong đầu óc nàng nữa Sự hiện diện của thằng Katsuo có thể là một nguyên nhân khiến cho nàng thấy ḿnh cần tiếp tục sống. Tuy nhiên, nhiều khi nàng nghĩ hăy c̣n có những lư do khác như sự hèn nhát hay v́ nhiệt t́nh của ḿnh đă nguội lạnh. Nhưng nói ǵ th́ nói, khi nh́n thằng bé Katsuo đang được các bà mặc áo tang dạy cho đọc sách họa h́nh, nàng cảm thấy may mắn là giờ đây ḿnh hăy c̣n sống. Lúc đó, vào những buổi tối, khi ngă người trong ṿng tay của người chồng, mở to đôi mắt thơ ngây như mắt thỏ nh́n lên quầng ánh sáng chụp đèn đầu giường đang tỏa ra, nàng lập đi lập lại một câu nói nhưng không hẳn là một lời biện bạch: “Em đă gây ra lỗi lầm! Em là người thiếu trách nhiệm. Ngay từ đầu, nếu em không giao cho Yasue trông coi ba đứa nhỏ th́ chẳng có chuyện ǵ xảy ra đâu”.

Tiếng nói của nàng sao mà trống vắng như một tiếng kêu thương gửi về hướng núi để thứ xem có một tiếng nào dội lại.

Masaru hiểu tại sao vợ anh có thái độ cố chấp trong việc nhận lănh trách nhiệm. Nàng chờ đợi một h́nh phạt đến với ḿnh đấy thôi. Có thể nói lúc này Tomoko như đang thèm thuồng được như vậy.

Tuần chay 14 ngày qua đi, nhịp sống trở lại b́nh thường. Nhiều người khuyên hai vợ chồng nên đem con đi đến chỗ nào đó để t́m sự nghỉ ngơi cho tâm hồn và thể xác nhưng cả cảnh núi lẫn cảnh biển đều làm Tomoko sợ hăi như nhau. Nàng đang lo rằng tai họa c̣n có thể xảy tới một lần thứ hai.

Một buổi tối vào độ cuối hè, Tomoko dắt thằng Katsuo ra ngoài phố Ginza. Nàng đă hẹn với chồng cả nhà cùng đi ăn cơm tối sau khi anh tan sở.

Khoảng sau này, Katsuo mẹ được mẹ cưng chiều, đến mức độ kỳ cục là nàng chấp hành tất cả những điều nó muốn. Tomoko xem nó như một con búp bê thủy tinh dễ vỡ ngay cả lúc nàng làm một cái việc cỏn con là dắt nó qua phía bên kia đường. Người mẹ chăm chắm nh́n vào các cỗ xe, từ xe thường đến xe tải đang ngừng trước đèn đỏ và nắm tay nó thật chặt rồi hối hả băng qua.

Tomoko cảm thấy khó chịu trước những cái áo tắm chưa bán hết đang trưng bày trong cửa hiệu. Khi đi ngang một h́nh nhân người mẫu mặc cái áo tắm màu xanh lục giống chiếc áo của Yasue, nàng cúi gầm mặt để khỏi phải nh́n. Sau đó nàng mới nhận ra rằng những h́nh nhân kia chỉ có phần thân thôi chứ không có đầu. Nàng nghĩ nếu có đầu th́ chắc cái đầu đó phải hoàn toàn giống cái đầu của người chết đuối với đôi mắt khép kín và mái tóc rũ rượi của cô em chồng. Dưới mắt nàng, tất cà h́nh nhân đều bị ph́nh to như xác người chết đuối.

Phải chi mùa hè qua nhanh cho th́ tốt biết mấy!. Một chữ “Hè” thôi cũng đủ làm cho nàng liên tưởng đến cái chết và sự thối vữa. Và trong ánh nắng quái một ngày cuối hè, nàng thấy có tất cả sự thối vữa.

V́ hăy c̣n sớm so với giờ hẹn, Tomoko dắt Katsuo vào trong một cửa hàng bách hóa. C̣n nửa tiếng đồng hồ nữa hiệu buôn mới đóng cửa. Katsuo muốn xem máy món đồ chơi hai mẹ con mới lên tầng ba. Đi ngang qua quầy bày bán những món đồ chơi dành cho người tắm biển, họ bước thật nhanh. Có những người mẹ đang tranh nhau lục lọi đống quần áo tắm bán hạ giá để kiếm đồ vừa với con ḿnh. Một bà đến đứng bên cửa sổ có ánh mặt trời chiều vào, giăng một chiếc quần tắm màu xanh đậm để có thể nh́n nó cho thật kỹ. Ánh nắng tàn làm chóa mắt khi chiếu vào chiếc khóa ở thắt lưng. Tomoko th́ nghĩ bụng: mấy bà mẹ đây chắc đang thi nhau lựa cho con cái họ một tấm vải liệm.

Sau khi đă mua xong món đồ chơi tṛ xây cất, Katsuo muốn lên sân thượng ṭa nhà. Trong khu vườn chơi trên đó, trời thoáng mát. Một luồng gió mạnh từ bến tàu thổi vào làm lay động mấy tấm rèm cửa.

Qua màng lưới bảo vệ trên mái, Tomoko nh́n thấy đằng xa bên kia thanh phố là cây cầu Kachidoki, những kho hàng ở Tsukishima và mấy con tàu vận tải buông neo trên bến.

Katsuo rời tay mẹ để đến chỗ chuồng thú xem khỉ. Tomoko lo lắng bước theo con. Có lẽ v́ có gió hay sao mà mùi hăng nồng của khỉ xông lên tận mũi. Con khỉ nh́n họ và nhăn trán Khi nhảy từ cành này qua cành nọ, nó luôn đặt một bàn tay sát lên mông như muốn giữ ǵn bộ phận này cẩn thận. Tomoko để ư thấy con khỉ đó có một khuôn mặt bé nhỏ và già khằn với cái vành tai nhỏ, bẩn, nổi đầy gân máu. Nàng chưa bao giờ nh́n kỹ một con thú đến như vậy.

Gần bên chuồng khỉ có một bồn phun nước nhưng cái ṿi nằm chính giữa hồ đă tắt tị. Chúng quanh cái thành bồn bằng gạch, người ta đă trồng ken dày một loại hoa h́nh đồng tiền lá nhọn như lá tùng (matsuba botan), trên đó, một đứa bé trạc tuổi Katsuo đang chập chững bước đi. Không thấy cha mẹ nó ở đâu cả.

-Ḿnh chỉ mong cho nó ngă. Chỉ mong sao nó ngă và chết đuối trong hồ.

Tomoko nh́n theo những bước chân loạng quạng của nó nhưng đứa bé vẫn không vấp ngă. Khi nó sắp đi thêm một ṿng nữa th́ bắt gặp cái nh́n của Tomoko nên phá lên cười với vẻ hănh diện. Tomoko không cười trả. Làm như thể nàng thấy thằng bé đang muốn cḥng ghẹo ḿnh.

Tomoko cầm tay Katsuo rồi đi thật nhanh xuống khỏi sân thượng.

Bữa cơm tiếp đó bị bao phủ bởi một bầu không khí yên lặng kéo dài. Tomoko nói với chồng: “Em thấy anh có vẻ trầm tĩnh. H́nh như anh chẳng buồn chút nào?”.

Ngạc nhiên v́ câu nói của vợ, Masaru quay đầu xem có ai khác nghe được không. “Em không biết ǵ cả. Anh chỉ muốn để em vui lên thôi”

-Anh không cần làm ǵ hết!

-Thật không? Phải nghĩ là điều đó c̣n ảnh hưởng tới Katsuo chứ!

-Bề ǵ em không xứng đáng là một người mẹ.

Đến đó th́ cho bữa cơm không c̣n thấy ngon lành ǵ nữa.

Masaru càng ngày càng thối lui trước nỗi buồn cay đắng của vợ. Đàn ông như anh c̣n phải đi làm và công việc có thể giúp anh khuây khỏa. Riêng Tomoko vẫn giữ nguyên nỗi buồn ray rứt trong ḷng. Masaru v́ cứ phải chịu đựng những lời than văn của nàng mỗi khi trở về nhà cho nên sau này anh có khuynh hướng càng ngày càng về muộn.

Tomoko cho gọi một người đàn bà giúp việc trước đây đă từng làm việc lâu năm với nàng rồi đem tặng hết quần áo và đồ chơi của Kiyoo và Keiko v́ người này có con tṛm trèm tuổi hai đứa nó.

Một buổi sáng, Tomoko dậy trễ hơn mọi ngày. Masaru hăy c̣n nằm co quắp một bên cái giường đôi v́ tối hôm qua anh lại quá chén. Trên giường hăy c̣n nồng nặc mùi rượu. Giàn ḷ xo nệm nằm không ngớt kẽo kẹt đêm qua khi anh lăn qua lộn lại trong giấc ngủ. Giờ đây th́ Katsuo chỉ c̣n một ḿnh cho nên Tomoko kê thêm một cái giường trẻ con cho nó ngủ cùng căn pḥng trên gác với họ dù nàng biết rằng làm như vậy là không nên. Xuyên qua cái màn trắng chắn muỗi của giường nàng và màn chắn muỗi của giường Katsuo, nàng lặng ngắm khuôn mặt của đứa con đang say ngủ. Lúc nào trong khi ngủ, cái miệng của nó cũng có dáng như đang phụng phịu.

Tomoko cho tay ra khỏi màn chắn muỗi để kéo dây mở màn cửa. Cái cứng nhắc của chuôi sợi giây bọc bằng vải gai (asa) làm cho bàn tay đang nóng hổi của nàng cảm thấy dễ chịu. Tấm màn hơi mở ra một tị. Phía trước của sổ, ánh sáng ban mai lọc qua tán lá ngô đồng đổ xuống bên dưới những cái bóng màu xanh lục đè lên nhau làm cho những cḥm lá thấy c̣n mềm mại hơn b́nh thường. Có tiếng chim hót líu lo, h́nh như là mấy con chim sẻ. Sáng nào cũng vậy, mới thức dậy là chúng đă rộn ràng cất tiếng và dường như đang nối đuôi nhau đi dạo trên mấy ống máng. Những bước chân vững chắc và nhỏ bé của chúng bước vội vă từ đầu này cho đến đầu kia rồi đi quày trở lại, nhiều lần như thế. Tomoko lắng tai nghe và bất giác mỉm cười.

Đó là một buổi sáng đầy phước lành. Tomoko không hiểu lư do ǵ ḿnh lại nhận được ơn phước đó nhưng thực sự là nàng cảm thấy nó đă có mặt. Nàng nằm duỗi người trên giường, đầu vẫn đặt nguyên trên mặt gối trong khi một luồng cảm giác hạnh phúc lan tỏa khắp châu thân.

Bỗng nhiên Tomoko chợt thở hắt ra. Nàng hiểu v́ sao hôm nay khi thức giấc ḿnh lại cảm thấy hạnh phúc như thế này. Chẳng qua đây là lần đầu tiên nàng không thấy bóng mấy đứa bé con hiện ra trong giấc chiêm bao. Đêm nào nàng cũng nằm mơ thấy chúng, ngoại trừ đêm vừa rồi th́ nàng chỉ có mỗi một giấc mơ ngắn, dễ chịu và không có ư nghĩa ǵ đặc biệt.

Thế th́ nàng đă chóng quên chúng và nàng cảm thấy sự bạc t́nh đó sao mà đáng sợ. Nàng để ḍng nước mắt tuôn ra như muốn nói một câu xin lỗi đến linh hồn của hai đứa con. Masaru mở mắt ra và nh́n nàng nhưng anh cảm thấy có cái ǵ b́nh yên trong những giọt nước mắt ấy chứ không phải nỗi bất an mà anh chứng kiến mọi ngày.

Người chồng hỏi:

-Em vẫn nghĩ đến các con ư?

-Vâng.

Nàng chỉ trả lời gọn ghẽ v́ nói ra sự thật th́ hơi phức tạp.

Nhưng vừa qua, nàng đă nói dối chồng. Nàng đang bất măn v́ anh không thể cùng khóc với nàng. Nàng nghĩ nếu nh́n được những giọt nước mắt của chồng th́ có lẽ nàng sẽ tin cả lời nói dối của ḿnh.

***

Như vậy, Tomoko dần dần nghi ngờ không biết ḿnh và chồng đă làm ǵ để hứng phải cái tai họa kinh hoàng kia. Chuyện đó hoàn toàn xảy đến do ngẫu nhiên nhưng dù nó phát sinh do may rủi nhưng hai vợ chồng nào có đáng là đối tượng của nó đâu. Tiếp tục suy nghĩ theo cách đó, nàng cảm thấy việc giữ cho được h́nh ảnh nguyên vẹn của biến cố ở trong ḷng là một việc làm vượt khỏi sức chịu đựng rồi tự đặt câu hỏi tại sao ḿnh không làm giống như thiên hạ là chờ đợi thời gian xóa dần nó đi cho.

Thế nhưng khi những t́nh cảm yếu đuối ấy nẩy sinh, nàng cố khôi phục lại ḷng can đảm. Đôi khi nàng nổi cáu trước những câu nói kiểu: “Con người ta có số cả!” mà mấy cụ già thường dùng để an ủi. Đôi khi nàng cũng hối hận tại sao ḿnh tỏ ra bực tức và chống đối họ như thế. Có lẽ lúc đó nàng sợ rằng ḿnh phải chấp nhận lối suy nghĩ theo thuyết định mệnh. Chúng ta hăy c̣n có nhiều việc phải làm cho người chết. Hối hận chỉ là một thái độ ngu xuẫn. Tuy thái độ lo lắng “À, ḿnh làm được chuyện này rồi!” “Ô, ḿnh làm được chuyện kia rồi!” không c̣n đem lại lợi ích ǵ cho người chết nhưng ít nhất nó cũng bày tỏ ư hướng muốn phục vụ họ một lần cuối. Qua những hành động đó, ít nhất chúng ta tỏ ra được là ḿnh muốn ngăn chặn cái chết, ngăn chặn tấn bi kịch của đời người.

Tuy Tomoko để ḿnh mặc t́nh nếm lấy sự khổ đau của ḷng hối hận và cảm thấy tuyệt vọng v́ không đủ nước mắt để bày tỏ nỗi buồn nhưng nàng vẫn chưa chịu bỏ cuộc. Bên cạnh t́nh cảm bó tay trước số mệnh, một mối hoài nghi lạ lẫm nhưng bắt rễ sâu sắc đă hiện ra trong đầu nàng. Nàng xem như biến cố xảy ra như là giả mạo. Có cái ǵ vô cùng khả nghi trong đó. Nó giống như một sự trù ẻo đối với một gia đ́nh cho đến lúc đó đang sống những ngày tháng b́nh yên. Nó giống như một ác ư nẩy ra trước một cảnh tượng hạnh phúc. Thảm kịch của họ không phải là một cái chết hay vụ án giết người b́nh thường. Có cái ǵ khác lạ, đặt trên một cơ sở ở bên ngoài cơi đời. Ngay từ đầu nó đă vượt khỏi sức người. Có thể nghĩ là phải chăng kể từ giây phút mới rơi tuột vào bên trong cho đến giây phút cuối cùng, thảm kịch ấy không hề mang bộ mặt nào có nhân tính cả...

Tomoko c̣n có một nỗi sợ hăi nữa là những giọt nước mắt và tiếng kêu thương của nàng chỉ là vô ích. Lúc đó mùa hè sắp trôi qua. Nếu mùa hè qua mất th́ trong ṿng một năm, không ai lại có thể thưởng thức nó được. Có thể Tomoko sẽ cảm thấy cái gọi là mùa hè không tồn tại cũng nên. Không những thế, nàng c̣n thấy rằng thảm kịch đó chưa hề xảy ra cũng nên ...

Phần Masuru th́ anh vẫn cho rằng không có cái ǵ mà ḿnh không lư giải được. Trong anh chỉ có một con người hơi khác một chút là một Masaru lúc ngồi trong chiếc tắc-xi trên đường đi đến băi A. Sau đó anh có dịp đọc bài tường thuật về gia đ́nh ḿnh trên mặt báo. Ngoài việc họ sai chừng 3 năm về số tuổi của Yasue th́ anh phải nh́n nhận bài báo nói chung đă được tŕnh bày một cách chính xác và gọn ghẽ. Anh hầu như không có điều ǵ để cảm thấy buồn. Đối với một người đàn ông khỏe mạnh th́ nhu cầu than khóc cũng giống như nhu cầu ăn uống mà thôi.

Sự kiêu hănh nơi Masuru rơ ràng c̣n cao hơn Tomoko một bậc. Anh thích thiên hạ nh́n ḿnh như một người cha đang đau khổ trước cảnh bất hạnh. H́nh ảnh một con người đởm lược và năng động như anh lại chịu qui hàng trước thảm kịch không những có hiệu quả giảm bớt sự đố kỵ của họ mà c̣n tạo ra một sức quyến rũ lăng mạn (romanesque) thấy nơi một người hùng nhưng mang vài nhược điểm.

Khi Masaru cảm thấy vợ ḿnh xem sự đau khổ như đặc quyền của nàng, anh đă có một phản ứng chống lại bằng cách bỏ đi uống rượu đến khuya mới về nhà. Thế nhưng anh không cảm thấy rượu ở nơi nào ngon cả nên hiểu rằng ngay trong chính bản thân ḿnh, luôn luôn có sự hiện diện của một nhân chứng và điều đó đem lại cho anh sự yên tâm. Uống bất kể những loại rượu không làm ḿnh say, anh đă có một niềm vui là tự kiềm chế được bản thân.

Bữa kỵ 49 ngày đă xong. Masaru mua một khoanh đất trong nghĩa địa ở Tama. Mấy người vừa chết kia là những người đầu tiên trong ḍng họ về nhánh gia đ́nh anh và mộ cũng là những ngôi mộ đầu tiên. Yasue được sắp đặt để canh giữ các cháu ở dưới Suối Vàng (Higan) cho nên sau khi hội ư với gia đ́nh cha mẹ anh, tro cốt của cô cũng sẽ được đặt vào cùng chung ngôi mộ với mấy đứa trẻ.

Nỗi buồn tuy có tăng lên nhưng ngược lại, Tomoko đă bớt âu lo. Hôm nàng cùng với Masaru và Katsuo đi đến thăm nấm mộ mới xây trong nghĩa trang th́ trời đă vào thu.

Ngày hôm ấy thật đẹp. Cái nắng nỏ đă ra đi để nhường chỗ cho một bầu trời thu cao và quang đăng.

Kư ức đôi khi có thể song hành với nhau trong vùng ư thức của chúng ta theo ḍng thời gian và cũng có thể chồng chất thành nhiều lớp lên nhau. Hôm đó, có hai chuyện lạ lùng t́nh cờ xảy dến cho Tomoko. Có lẽ dưới bầu trời quang đăng và ánh nắng dịu dàng, những mảng kư ức đi sâu vào trong tiềm thức của nàng đă trở nên trong suốt.

Hai tháng trước khi có tai nạn chết đuối, đă xảy ra một tai nạn ô-tô. Tuy là Masaru không hề hấn ǵ nhưng kể từ đó, khi phải dắt theo thằng Katsuo th́ Tomoko không chịu lên xe do anh lái nữa. Hôm nay cũng vậy, cả nhà Masaru phải lấy xe điện.

Họ đổi tàu ở ga M. để lấy con đường sắt nhỏ cấp tỉnh về hướng nghĩa trang. Masaru bế Katsuo và xuống xe trước c̣n Tomoko theo sau. Bị đám đông tranh nhau, Tomoko chỉ có thể xuống một hai giây trước khi cánh cửa tàu đóng sập lại. Nghe một hồi c̣i lanh lănh khi hai cánh cửa kéo đóng sầm sau lưng, nàng thiếu điều rú lên và định dùng sức ḿnh để mở nó ra lại. Tomoko kinh hoàng v́ ngỡ ḿnh đă bỏ hai đứa Kiyoo và Keiko lại trong toa. Không hiểu đang có chuyện ǵ, Masaru mới đưa tay ra nắm lấy cánh tay nàng. Nàng ném một cái nh́n oán trách về phía chồng như thể anh ta là một viên cảnh sát đang truy lùng trong đám đông để bắt ḿnh. Thế rồi một thoáng sau, khi b́nh tĩnh trở lại, nàng đă kể cho anh nghe những ǵ xảy ra v́ nàng cảm thấy ḿnh cần lên tiếng giải thích. Thế nhưng những lời giải thích đó chẳng có hiệu quả tốt với Masaru. Anh nghe đấy nhưng nghĩ rằng nàng chỉ đóng kịch để tạo ra không khí bi thảm.

Có thể Masaru qua một cái nắm tay hay cử chỉ nào đó có tính xung động bày tỏ t́nh yêu của anh và cũng là cách đuổi bắt những kỷ niệm trong quá khứ nhưng phần Tomoko th́ nàng đă biểu lộ một cách quá vụng về sự bực dọc trong cuộc sống của ḿnh.

Thằng bé Katsuo có vẻ hài ḷng với cỗ đầu máy xe lửa kiểu xưa đă đưa họ đến nghĩa trang. Đầu máy này có một ống khói thật to h́nh cái loa và nó lại cao nghệu khiến cho người ta tưởng nó mang dưới chân mấy cây cà kheo. Cái thành gỗ nơi người lái chống tay lên đă ngả màu muội đen như đă được tạc ra từ than đá. Sau một chuỗi ho hen, thở dài và nghiến răng, cỗ đầu máy cuối cùng đă nổ máy được và chạy xuyên qua những khu vườn buồn tẻ của vùng ngoại ô.

***

Tomoko chưa bao giờ có cơ hội đến viếng nghĩa trang Tama nên đă sửng sốt trước qui mô của cảnh quan. Không lẽ một miếng đất rộng cở này lại chỉ dành cho người chết? Những băi cỏ xanh xinh đẹp, mấy con đường lớn khoảng khoát viền bởi những hàng cây đang trải rộng ra thật xa dưới một bầu trời xanh và quang đăng. Thành phố của người chết xem ra sạch sẽ và ngăn nắp hơn thành phố của người đang sống nữa. Cuộc đời của cả nàng lẫn chồng đều chưa bao giờ dính líu tới các nghĩa trang nhưng kể từ đây nếu họ có phải đến đây thăm viếng thường xuyên th́ chuyện đó cũng không phải là điều đáng kiêng kỵ. Cả hai không phải là kẻ tin theo Thần Phật ǵ nhưng có thể nói là giai đoạn chịu tang này, tuy có ảm đạm và đau thương nếu nh́n từ bên ngoài, đă đem đến cho họ một t́nh cảm an ninh, thăng bằng, dễ chịu, nếu không nói là khoan khoái hơn. Cả nhà giờ đă quen với cái chết, và cũng như những ai đă làm quen với một tật xấu, họ bắt đầu cảm thấy ḿnh không c̣n phải e dè ǵ đối với cuộc sống nữa.

Khoanh đất Masaru mua nằm ở phía bên kia nghĩa trang. Ba người băng ngang dưới một cánh cổng và đi bộ một đỗi đến vă mồ hôi. Họ nh́n ngôi mộ của Đô đốc hải quân T. với cặp mắt hiếu kỳ rồi khi đến trước một ngôi thật hoành tráng dành cho cả một đại tộc và được lắp với những mảnh kính soi, họ ph́ cười v́ sự lố lăng và kệch cỡm của nó.

Tomoko nghe tiếng kêu rền rĩ của những con ve mùa thu, ngửi mùi khói nhang và mùi thơm của những băi cỏ nằm dưới bóng râm. “Chỗ này hay thật. Kiyoo và Keiko có cả nơi để chơi đùa th́ làm sao chúng chán cho được nhỉ? Ḿnh nghĩ rằng mọi người sẽ sống khỏe mạnh và hạnh phúc nơi đây. Thế có lạ không chứ?

Katsuo khát nước. Ở giữa con đường, có một cái tháp màu nâu. Một phần bậc thềm bằng bê-tông nằm dưới chân tháp đă xỉn lại v́ nhuộm màu nước của cái bồn phun nằm ngay chính giữa. Nhiều đứa trẻ, sau khi mệt mơi v́ săn bắt chuồn chuồn, dựng mấy cái sào tre của chúng bên thành tháp rồi uống nước và chơi đùa tạt nước vào nhau. Đôi khi nước bắn tóe ra bên ngoài, làm hiện ra trong không khí h́nh thù những cái mống trời nhàn nhạt.

Katsuo là đứa bé hiếu động, hễ định làm ǵ là nó làm ngay. Lợi dụng lúc mẹ không nắm tay, nó bèn chạy đến chỗ mấy bực thềm. “Đi đâu vậy?”, người mẹ hét lên. “Con đi uống nước!”, nó trả lời mà không thèm quay đầu. Tomoko chạy theo con và kéo nó lại thật gấp. “Đau con, má!” Nó có vẻ sợ như cảm thấy có một con mănh thú đă nhào tới và vồ lấy từ sau lưng. Tomoko qú gối xuống giữa lối đi trải sỏi rồi quay cái đầu nó lại phía ḿnh. Từ cái hàng rào cách đó không xa, Katsuo thấy cha nó đang há hốc nh́n hai mẹ con.

-Không được uống nước ở đó! Mẹ có đem cho con đây!

Tomoko bắt đầu vặn nắp mở phích nước nàng đang kẹp nơi đầu gối.

Ba người đi đến khoanh đất họ có chủ quyền. Nó nằm trong một khu vực của nghĩa trang vừa mới được chỉnh lư ở đằng sau một dăy bia đá. Người ta đă đặt đó đây những chậu cây non trông mát mắt theo một bản đồ họa qui hoạch sẵn, nếu chịu nh́n kỹ th́ sẽ nhận ra được ngay. Tro cốt người nhà họ hăy c̣n chưa được chuyển từ ngôi chùa của ḍng họ đến nên nơi đây vẫn chưa thấy tháp cúng dường. Chỉ là một vạt đất phẳng diện tích chừng 4 tsubo (= 3, 3m2 x 4) được giăng giây chung quanh để xác định vị trí.

-Ba cô cháu sẽ được nằm chung một chỗ.

Nhận xét của Masaru không làm cho Tomoko cảm động. Nàng tự nhủ v́ cớ ǵ một chuyện ít xác suất rủi ro như thế đă có thể xảy ra cho họ trong thực tế. Một đứa trẻ chết đuối ngoài biển là chuyện có thể xảy ra và chẳng có ai làm lạ. Thế nhưng khi bảo ba người chết đuối một lượt th́ sẽ không có ai tin. Họ sẽ cho là chuyện khôi hài v́ cái ǵ quá khổ đều đáng tức cười. Thế nhưng khi con số người thiệt mạng lên đến một vạn th́ sẽ không có ǵ đáng cười nữa. Trường hợp nó xảy đến khi có thiên tai hay chiến tranh, người ta sẽ không cười. Mỗi cái chết là một sự trang trọng. Một triệu cái chết cũng trang trọng như vậy. Thế nhưng hễ ai làm ǵ quá lố một chút sẽ bị coi như có vấn đề.

Trong đầu Tomoko lúc này có sự bối rối v́ nàng không định được giới hạn cái nỗi buồn thống thiết của ḿnh. Lúc th́ nàng loại trừ Yasue ra khỏi con tính, lúc th́ nàng gộp chung Kiyoo và Keiko như một cặp song sinh. Trong cố gắng có tính máy móc như vậy, một lần nữa Yasue bị lôi kéo và cảnh tượng kia như hiện ra trước mắt nàng. Nàng sợ hăi, lo lắng rằng không biết tiếng kêu thương của ḿnh có giống như tiếng than van của một kẻ phóng đăng hay ngoại t́nh hay không? Một người hạnh phúc như Tomoko chưa có lúc nào vô tâm để có thái độ con yêu con ghét, bây giờ tự dưng lại bị giam hăm vào trong một sự phản tính có tính đạo đức một cách lạ đời. Trước đây, là một người mẹ, nàng tin vào sự bác ái trong t́nh thương thế nhưng bây giờ nàng thấy khó thể hô hào như thế. Bởi v́ buồn là một t́nh cảm hết sức ích kỷ. Kết cuộc, nàng cố gắng kết hợp ḿnh với Kiyoo và Keiko thêm lần nữa trong cùng một nỗi buồn. Thế nhưng nỗ lực đó chỉ làm cho tiếng kêu than của nàng mỗi lúc càng thêm trừu tượng mà chẳng đem lại được lợi ích ǵ.

-Cả ba một lượt! Phi lư thật! Cả ba một lượt!

Tomoko nói như thế. Quả là quá nhiều đối với một gia đ́nh nhưng lại quá ít đối với một xă hội.Và trường hợp của 3 cá nhân cô độc này không có ǵ liên hệ với xă hội như những cái chết của người trên chiến trường hay trong khi thi hành công vụ. Ích kỷ như bất cứ một người đàn bà nào, nàng nghĩ quanh nghĩ quất về con số 3 kỳ lạ kia. C̣n Masaru v́ có nhiều xă hội tính hơn, đă đi đến kết luận rằng tốt hơn phải nh́n vào những dữ kiện với con mắt của xă hội. Trên thực tế, ba người kia đă có may mắn v́ không ai bị xă hội sát hại cả.

Về đến nhà ga, trong khi đuổi theo kỷ niệm trong quá khứ, Tomoko lại trở thành nạn nhân của một cuộc hoảng loạn thứ hai về mặt tŕnh tự thời gian. Ba người c̣n phải đợi 20 phút nữa th́ tàu mới đến. Katsuo muốn có một con chồn lông (anaguma) để buộc vào gậy và loại thú giả như vậy có bày bán ở nhà ga. Đó là một món đồ chơi kết bằng những mảnh vải và nhuộm nhiều màu, có cả hai con mắt, hai lỗ tai và cả một cái đuôi.

-Bây giờ người ta c̣n bán nó cơ à?

-Bọn trẻ vẫn thích mấy thứ đồ chơi kiểu này.

-Hồi c̣n bé em cũng có một con.

Tomoko bảo bà lăo bán hàng ở bên quầy bán cho ḿnh và đưa con thú cho Katsuo. Và một ít lâu sau nàng ngạc nhiên khi thấy ḿnh đang đứng trước những quầy hàng khác để t́m một món quà khác cho Kiyoo và Keiko như thể chúng đang đợi nàng ở nhà.

Masaru hỏi:

-Làm ǵ vậy em?

-Em không biết nữa. Em cứ nghĩ ḿnh phải mua một cái ǵ cho mấy đứa kia.

Tomoko nâng đôi cánh tay tṛn và trắng của ḿnh lên rồi đưa hai nắm tay dụi mạnh hai mắt và đôi má. Hai cánh mũi của cô phập phồng như người chực khóc.

-Được rồi, mua cái gỉ đi. Muốn mua ǵ cho chúng th́ cứ mua.

Masaru nhấn mạnh, thiếu điều như van xin. “Ḿnh sẽ bày chúng trên bàn thờ!”.

-Không, chúng phải c̣n sống ở đâu đó chứ.

Nàng đưa khăn tay lên chậm mũi. Nàng đang sống đây mà sao chúng nó có thể chết cho được nhỉ?. Đó là nỗi đau khổ lớn lao hơn cả. Thật là tàn nhẫn khi ḿnh bắt buộc phải sống c̣n.

Nàng nh́n một lần nữa cảnh vật chung quanh: những ánh đèn đỏ của các quán rượu và tiệm ăn trước nhà ga, bề mặt màu sáng bóng của tấm đá lát kiểu cẩm thạch chất đầy trước những hiệu buôn dụng cụ xây mồ mả, lớp giấy đă ngả vàng dán trên những cánh cửa kéo trên tầng cao, những viên ngói đắp lên mái nhà, bầu trời xanh bắt đầu sâm sẩm với bóng chiều trong như men sứ. Tất cả đều sáng sủa và rạch ṛi. Một sự b́nh an sâu lắng bao trùm lên cái tàn nhẫn của cuộc đời như lúc người ta chực ngất xỉu.

Mùa thu dần tàn và cuộc sống của những người trong gia đ́nh ngày một lặng lẽ. Dĩ nhiên nỗi đau buồn th́ vẫn c̣n nguyên đó. Nhưng dù sao Masaru cũng thấy vợ ḿnh trầm tĩnh hơn, niềm vui dưới mái nhà và t́nh thương đối với thằng bé Katsuo khiến cho anh bắt đầu t́m về nhà sớm hơn sau giờ làm việc. Dù cuộc đối thoại giữa hai người - khi thằng Katsuo đă vào giường – c̣n đả động đến những điều mà hai bên thực t́nh không muốn đề cập tới, cả hai cũng đă t́m ra một niềm an ủi nào đó bên trong.

Quá tŕnh theo đó một thảm kịch kinh hoàng như vậy tan biến vào trong cuộc sống thường nhật lại tạo ra một t́nh cảm sợ hăi mới pha lẫn hỗ thẹn. Hai người làm như họ là những kẻ đă phạm một tội trọng nhưng cuối cùng đă không bị ai khám phá. Có thể nói là việc biết rằng trong gia đ́nh đă thiếu mất ba người, điều họ thường xuyên cảm nhận, đôi khi đă làm cho họ gần lại với nhau một cách lạ lùng.

Không ai hóa điên. Không ai tự sát. Cũng không ai v́ thế mà đâm ra đau ốm. Biến cố khủng khiếp kia đă qua đi và hầu như không để lại dấu vết. Tomoko bắt đầu thấy chán chường. Nàng như đang chờ đợi một cái ǵ.

Trong một khoảng thời gian khá dài họ không đi xem hát lẫn xem kịch nhưng nay th́ Tomoko đă t́m ra một cái cớ để đi chơi: trên thực tế, những thú vui này dành để an ủi kẻ đang sầu năo. Một nhạc sĩ vĩ cầm nổi tiếng người Mỹ đang chu du sẽ tŕnh diễn và họ đă có vé. Katsuo buộc phải ở nhà chỉ v́ lần này Tomoko muốn đi nghe nhạc bằng ô-tô với Masaru.

Nàng dành nhiều thời gian để chưng diện. Trước tiên là thời gian dùng vào việc chải tóc, điều mà nàng lơ là từ khá lâu rồi. Khi đă xong xuôi và soi bóng ḿnh trên kính, nàng thấy như đă t́m lại một niềm vui lâu ngày quên lăng. Làm sao có thể mô tả niềm vui được ḥa tan vào trong tấm kính trên bàn trang điểm. Từ lâu nàng đă quên bẵng niềm vui mà một tấm kính có thể đem lại – và nhất định là nỗi buồn, với sự đeo đẵng ngoan cố của nó trên bản thân - đă kéo nàng ra khỏi trạng thái mộng mơ hạnh phúc này.

Nàng ướm hết chiếc kimono này đến chiếc kimono khác và cuối cùng chọn một chiếc màu tím lộng lẫy với giải obi dát chỉ vàng. Masaru đang ngồi đợi trước tay lái, đă phải ngạc nhiên trước vẻ đẹp của vợ ḿnh. Trên lối vào tiền đường nhà hát, nhiều người quay lại ngắm nàng. Masaru cảm thấy thật hạnh phúc. Thế nhưng đối với Tomoko, tuy được mọi người chiêm ngưỡng nhan sắc, nàng cảm thấy ḿnh vẫn c̣n thiếu một cái ǵ. Khi mới ra khỏi nhà, nàng đă có lúc thỏa măn v́ được nhiều người chú ư. Sự bất măn đang cắn rứt ḿnh đây, nàng tự nhủ, phải chăng đă đến từ cái vẻ sống động và vui tươi hiện giờ, chúng như muốn nhấn mạnh cho ḿnh hay là nỗi buồn kia hăy c̣n rất sâu, chưa lành lặn được. Thế nhưng trên thực tế đấy chỉ là sự tái diễn của một t́nh cảm bất măn mơ hồ đến từ việc nàng cảm thấy ḿnh không được người ta đối xử như một bà mẹ đang sầu muộn.

Âm nhạc đă có hiệu quả nên trong giờ nghỉ giải lao, vẻ mặt nàng lại đượm buồn. Nàng tṛ chuyện với một người bạn gái. Vẻ sầu muộn trên gương mặt nàng đáp ứng lại đúng với những lời an ủi mà cô bạn đang th́ thầm bên tai. Cô bạn giới thiệu nàng với anh bạn trai tháp tùng ḿnh. Người đàn ông trẻ tuổi này không biết ǵ về nỗi đau khổ của Tomoko nên chẳng có lấy một lời an ủi. Câu chuyện của anh tầm phào, chen vào đó là vài lời phê b́nh thiển cận về âm nhạc.

Gă đàn ông này chẳng biết điều ǵ cả, Tomoko nghĩ trong bụng khi nh́n theo cái đầu chải bóng láng của anh chàng xa dần trong đám đông. Tại sao hắn ta không nói một lời nào. Nh́n mặt ḿnh, hắn phải biết là ḿnh đang buồn ră rượi chứ!

Người đàn ông ấy cao, đầu anh ta vượt khỏi đám đông. Khi anh ta hơi quay

ngang để làm một động tác ǵ đó, Tomoko thấy đôi lông mày và đôi mắt như đang cười, món tóc xoăn rủ xuống trước trán của anh ta. C̣n người bạn gái th́ nàng chỉ thấy được cái chỏm đầu.

Tomoko thấy như có một t́nh cảm ghen tuông dậy lên trong người. Không lẽ nàng chỉ mong chờ từ người đàn ông đó dăm lời an ủi thôi hay sao? Hay nàng c̣n muốn anh ta nói thêm vài câu khác, đặc biệt hơn nữa? Cả người nàng run lên khi nghĩ đến điều đó. Nàng phải lập lại cho ḿnh nghe là sự ngờ vực mới mẻ này không phù hợp với lư tính chút nào. Xưa này nàng có bao giờ thấy ḿnh không thỏa măn với chồng đâu!

-Em khát không?

Vừa chấm dứt câu chuyện với một người bạn, Masaru quay sang hỏi thăm.. “Có một quầy thức ăn với cả nước cam đằng kia ḱa!”

Hai người uống nước cam bằng ống hút trong cùng một chai. Tomoko nh́n cái chai, hai đuôi mắt hơi nheo lại và xếp nếp như cung cách của mấy người cận thị. Nàng không thấy khát một tị nào. Nhớ lại cái hôm ḿnh ngăn không cho thằng bé Katsuo uống nước ở ṿi phun và thay vào đó là dùng nước đun sôi để nguội. Không chỉ có Katsuo mới có thể gặp nguy hiểm. Trong chai nước cam này, có bao nhiêu là con vi trùng đang ngo ngoe đấy chứ!

***

Nàng vùi đầu trong việc t́m kiếm những niềm vui. Việc nàng nghĩ rằng ḿnh phải có vài niềm vui riêng như là cách để trả thù những nỗi bất hạnh.

Không, dĩ nhiên là đối với chồng ḿnh, nàng không có ư định trở thành người vợ thiếu chung thủy. Bất luận tới chỗ nào, nàng cũng đi cùng với anh hay mong muốn được như vậy.

Đúng hơn th́ ư thức của nàng không chịu rời những người đă chết. Sau khi ở đâu bên ngoài về tới nhà và ngắm khuôn mặt say ngủ của thằng Katsuo – vốn được bà vú già cho vào giường từ sớm – nàng nhớ tới hai đứa con xấu số và bị dằn vặt với bao nhiêu là hối hận. Đến nỗi việc đi t́m một niềm vui cho ḿnh trở thành phương tiện chắc chắn để đánh đuổi cái ư thức ấy đi.

Tomoko bỗng dưng nghĩ rằng ḿnh phải thêu thùa trở lại. Và đây không phải là lần đầu tiên mà Masaru cảm thấy chới với v́ những sự thay đổi bất chợt trong tính khí của một người đàn bà. Tomoko bắt đầu may vá. Nàng bớt thời giờ t́m cách đuổi theo những niềm vui khác. Nàng lặng lẽ quan sát những ǵ ở chung quanh ḿnh và quyết tâm trở thành một bà nội trợ gương mẫu. Có vẻ như từ đây, nàng không lẫn tránh mà “nh́n mặt đối mặt với cuộc đời”.

Nàng thấy chúng quanh nàng có nhiều bằng chứng của sự buông thả. Nàng có cảm tưởng ḿnh như người mới trở về sau một chuyến du hành dài. Nàng dành nguyên một ngày để giặt giũ và nguyên một ngày khác để xếp dọn cho ngăn nắp. Không c̣n việc làm, bà vú già như bị nàng phỗng tay trên.

Tomoko chợt thấy một đôi giày của Kiyoo và một đôi tất màu xanh nhạt xưa kia là đồ dùng của Keiko. Dấu vết của những di vật này làm cho nàng thừ người và khiến nàng ứa nước mắt nhưng chúng cũng là những vật mang điềm gỡ. Nàng bèn cho gọi một cô bạn gái chuyên lo việc từ thiện. Để cho ḷng ḿnh thanh thản, nàng nhờ cô tặng hết cho một viện cô nhi, và có lẽ lúc ấy đă để lẫn vào đấy cả đồ đạc của thằng bé Katsuo nữa.

Ngồi măi bên máy khâu, Tomoko đă chất đầy quần áo cho cả một tủ. Nàng định bụng sẽ làm cho ḿnh thêm vài cái nón mới và điệu đà nữa nhưng chưa t́m ra thời giờ. Ngồi bên bàn máy, nàng quên đi nỗi buồn. Những tiếng ŕ rầm phát ra theo nhịp máy đă trấn áp được một thứ âm điệu khác lên xuống không đều của trào ḷng.

Nàng tự hỏi tại sao nàng không dùng những tiếng động máy móc này để đoạn tuyệt với những cảm xúc của ḷng ḿnh sớm hơn. Nhưng đúng rồi, hiển nhiên là v́ việc này đă đến đúng vào thời điểm mà con tim nàng không c̣n muốn chống chọi lại như trước kia nó đă từng làm. Có một hôm nàng để mũi kim phạm phải ngón tay và một giọt máu ứa ra. Nàng đă khiếp sợ biết mấy. Sự đau đớn thường đi song đôi với cái chết

Thế nhưng lúc đó có một cảm xúc khác đă đến sau sự khiếp sợ .Nếu một sự cố nhỏ nhoi như vậy trên thực tế có thể đưa tới cái chết th́ xem như những lời cầu khẩn của nàng đă được toại nguyện. Từ đó nàng càng bỏ nhiều thời giờ để ngồi bên chiếc máy khâu. Thế nhưng cái máy ấy là một loại máy quá an toàn làm nàng lại không bị hề hần ǵ cả.

Ngay giờ đây nàng hăy c̣n thấy chưa thoả măn và vẫn chờ đợi một cái ǵ. Masaru lăng ra v́ không muốn chứng kiến cái quá tŕnh t́m ṭi vu vơ của vợ ḿnh. Thành thử có khi trọn ngày hai người không trao đổi với nhau một câu.

***

Mùa đông gần kề. Ngôi mộ đă đắp xong xuôi đâu đấy, người ta bèn đem tro cốt đến chôn.

Trong cái cô quạnh của mùa đông, con người thường hoài niệm về những ngày hè. Trong cuộc sống của hai vợ chồng giờ đây, mùa hè c̣n rủ một cái bóng đen rơ và sắc hơn thế nữa. Thế nhưng những kỷ niệm kia như thể đă đến với họ từ một pho truyện cổ. Chung quanh bếp lửa một ngày mùa đông, nó giống một tấn tuồng mà ai đó đă bịa ra.

Khoảng giữa mùa đông, Tomoko nhận ra rằng nàng đang mang thai. Lần đầu tiên, sự quên lăng trở thành một cái quyền đương nhiên .Hai vợ chồng chưa bao giờ cẩn thận chu đáo như vậy – đến độ khi đứa bé ra đời, họ lấy làm lạ khi thấy nó b́nh yên vô sự - bởi v́ nếu có cơ sự ǵ không hay xảy ra cho nó th́ có lẽ họ chỉ xem là chuyện tự nhiên.

Mọi việc trôi chảy. Hai người đă vạch được một lằn ranh giữa họ và những kỷ niệm xưa. Dựa vào sức sống của đứa bé nằm trong bụng, lần đầu tiên Tomoko có can đảm thú thật rằng nỗi đau khổ của nàng đă tan biến. Làm như thế, chẳng qua là để nh́n nhận cái thực tế đó mà thôi.

Tomoko thử t́m hiểu. Hiểu được tức khắc quả có hơi khó. Măi về sau nàng mới hiểu ra. Con người ta thường phân tích cảm xúc của ḿnh, diễn dịch rồi giải thích về nó cho chính ḿnh. Khi nh́n về quá khứ, Tomoko chỉ thấy bất măn về những cảm xúc có lúc đó bởi v́ chúng không thích đáng chút nào. Sự bất măn này coi bộ c̣n đọng lại lâu la trong ḷng nàng hơn cả nỗi đau khổ nữa và làm cho nàng tê tái hơn. Thế nhưng bây giờ nàng không sao có lại cảm giác ấy một lần thứ hai.

Nàng không muốn xem những phản ứng của ḿnh là đáng trách. Nàng là một người mẹ cơ mà. Thế nhưng cùng lúc, nàng không thể xóa bỏ hết những mối ngờ.

Chuyện quên lăng đích thực vẫn chưa xảy ra nhưng đă có một cái ǵ phủ nhẹ lên trên vết thương ḷng của Tomoko giống như lớp băng mỏng phủ lên mặt hồ. Tuy đôi khi bị rạn vỡ nhưng chỉ sau một đêm nó đă có thể đông trở lại.

Sự quên lăng bắt đầu cho thấy sức mạnh của ḿnh khi hai người không c̣n để ư về nó nữa. Nó len lỏi vào bên trong rồi tấn công các cơ quan một cách chậm răi, thường xuyên và ăn lan ra, tựa một lũ vi trùng vô h́nh vô ảnh. Tomoko có những cử chỉ vô thức của một người đang muốn chống cự lại nó khi ḿnh đang nằm mơ. Việc chống chọi với sự quên lăng làm cho nàng mệt mỏi.

Nàng tự nhủ cái sức mạnh của đứa bé nằm trong bụng là động cơ giúp nàng quên. Nhưng đứa bé chỉ phụ giúp thôi. Vùng ngoại vi bao quanh tai nạn tự dưng bắt đầu thụt lùi từng bước một, yếu đi rồi trở nên nhạt nḥa để cuối cùng không sao nhận ra được nữa.

Trong ṿm trời mùa hè hiện ra một h́nh ảnh khủng khiếp, trắng toát và tang tóc như cẩm thạch. Nó mất hút vào trong đám mây. Sau khi hai cánh tay rơi mất, cái đầu không c̣n nữa và thanh kiếm dài cũng rời khỏi bàn tay. Những đường nét của khuôn mặt bằng đá này trông hăi hùng làm dựng tóc gáy nhưng từ từ, nó đă dịu dàng ra và chấp nhận sự chiến bại.

Một hôm Tomoko ngạc nhiên thấy ḿnh tắt chiếc ra-đi-ô giữa một chương tŕnh bi kịch nói về một bà mẹ lạc mất đứa con. Nàng lấy làm lạ về sự nhanh nhẹn của ḿnh qua động tác trút đi một gánh nặng của kư ức. Bây giờ sắp làm mẹ một lần thứ tư nên nàng thấy ḿnh có nghĩa vụ tinh thần khấng cự lại một cái ǵ mà nàng xem như là hành vi đồi phế tức là niềm vui được đắm ḿnh trong nỗi khổ đau. Trong ṿng mấy tháng sau này, nàng đă có sự thay đổi.

V́ t́nh yêu đối với đứa trẻ, nàng phải đẩy lùi tất cả những luồng sóng tối tăm của cảm xúc. Nàng phải giữ cho được sự quân b́nh nội tâm. Nàng thấy thà rằng ḿnh tự bắt buộc giữ lấy một tinh thần lành mạnh c̣n hơn để cho sự lăng quên giả dối kia theo đuổi. Nhưng hơn hết, nàng cảm thấy tự do. Dĩ nhiên sự quên lăng đă có lần chứng tỏ cho nàng cái sức mạnh của nó. Tomoko sững sờ khi thấy ḷng ḿnh sao mà dễ bị lung lạc đến như vậy.

Nàng mất đi khả năng hồi tưởng và không c̣n lấy làm lạ là vào dịp những ngày giỗ hay những dịp đi thăm mộ, sao ḿnh không c̣n có được một giọt nước mắt. Nàng tưởng tượng giờ đây ḿnh đă trở thành một con người cao thượng, có khả năng tha thứ tất cả. Chẳng hạn như vào mùa xuân, khi đưa thằng bé Katsuo đi dạo ở khu vườn lân cận mà không cảm thấy một sự ghen tức điên cuồng (cho dù nàng đă muốn thử), cái cơn ghen tức đă nỗi dậy trong ḷng nàng khi thấy trẻ con nhà khác nô đùa trên băi cát, ngay sau khi thảm họa của gia đ́nh nàng xảy ra. Dường như nàng nghĩ rằng nếu lũ trẻ được chơi đùa một cách yên ổn như thế kia là bởi v́ chúng đă được nàng xá tội.

Sự quên lăng c̣n đến với Masaru nhanh chóng hơn là cách nó đến với vợ anh nhưng anh không cần phải tỏ ra một sự lạnh lùng nào. Dù tính t́nh của đàn ông hời hợt hay dễ đổi thay, nói chung th́ họ bao giờ vẫn t́nh cảm hơn phụ nữ. Không có khả năng để duy tŕ một cảm xúc lâu hơn nữa và ư thức được rằng một nỗi đau khổ không thể bám theo ḿnh măi măi, Masaru đột nhiên cảm thấy cô đơn và tự cho phép ḿnh xé rào để lang chạ một chút. Nhưng anh đă chán ngay. Vừa vặn lúc đó Tomoko có mang. Thế là anh vội vă quay về với nàng như một đứa con thơ quay về bên gối mẹ.

Thảm kịch vừa qua đă khiến cho hai người trở thành hai kẻ được cứu sống từ một vụ đắm tàu. Chẳng bao lâu họ có khả năng nh́n vào biến cố xảy ra như lối mà người b́nh thường đọc về cái tin đó trong một cột của tờ báo họ mua. Đến độ Tomoko và Masaru tự hỏi không biết hai vợ chồng đă đóng vai tṛ ǵ trong biến cố này. Phải chăng họ chỉ là những khán giả được ưu tiên? Những người tham dự trực tiếp vào tai nạn đều đă chết cả và có lẽ sẽ vĩnh viễn tham dự vào đó. Để cho tất cả có thể tham dự vào những ǵ đă xảy ra, điều kiện tối thiểu là nó phải dính líu ǵ với sinh mạng của mỗi người. Thế nhưng Masaru và vợ anh đă lâm vào cảnh nguy hiểm nào đâu! Trước tiên hỏi thử họ đă có đủ thời giờ để tự lôi cuốn vào đó hay chăng?

Sự cố đă bùng lên nhưng ở măi đằng xa như ánh sáng của ngọn hải đăng chiếu trên đầu mũi đất. Ánh sáng của nó lúc biến lúc hiện, giống như ngọn hải đăng quay theo h́nh tṛn ở mũi Tsumeki, phía Nam băi biển A. Từ một vết thương, nó đă trở thành một tấm gương đạo đức rồi trở thành một hành vi cụ thể và một ẩn dụ. Nó không c̣n tùy thuộc vào gia đ́nh Ikuta nữa nhưng là một gia tài chung của cộng đồng, Nó chẳng khác nào ánh sáng ngọn hải đăng chiếu lên trên băi biển hoang vắng, chiếu cả trên những ngọn sóng đang đe dọa ghềnh đá cô đơn bằng những cái hàm trắng đầy bọt biển của nó. Ngọn hải đăng ấy c̣n tỏa sáng đến những rặng cây bao bọc lấy ghềnh và cả mọi sự sống diễn ra chung quanh đó nữa. Mọi người phải nhận được một bài học từ nó. Đó là một bài học đơn giản và có tự lâu đời mà những kẻ làm cha mẹ cần ghi nhớ trong đầu: phải luôn luôn trông chừng con cái khi đưa nó ra ngoài băi biển. Người ta thường bị chết đuối ngay ở những nơi họ không ngờ tới.

Không phải v́ vợ chồng đă đem hai đứa con và một cô em làm vật tế sinh để dạy bài học này đâu! Tuy nhiên sự mất mát cả ba người không đem lại một kết quả nào khác. Cũng như biết bao cái chết anh hùng đă không đem lại ǵ hơn.

Đứa con thứ tư của Tomoko là một bé gái, nó sinh ra vào cuối hè. Hai vợ chồng hết sức vui sướng. Cha mẹ của Masaru đă đi từ Kamakura lên Tôkyô để thăm cô cháu nội mới và trong thời gian lưu trú ở đây, hai ông bà đă được Masaru đưa đi viếng nghĩa trang.

Hai vợ chồng đặt tên cho đứa trẻ mới sinh là Momoko. Cả mẹ lẫn con đều khỏe mạnh v́ Tomoko có tiếng là khéo nuôi con nít. Thằng Katsuo cũng bằng ḷng v́ có thêm một đứa em gái.

***

Đến mùa hè tiếp theo nghĩa là hai năm sau tai nạn chết đuối xảy ra và một năm sau ngày Momoko chào đời, Tomoko chợt làm Masaru ngạc nhiên khi nàng cho biết ḿnh muốn đi đến băi A.

-Ủa, em có nói là sẽ không bao giờ đến nơi đó nữa mà?

-Phải, nhưng giờ th́ em muốn.

-Em lạ chưa? Anh không muốn đến đó chút nào.

-Thế thôi. Em sẽ không nhắc tới chuyện này nữa.

Nàng giữ được im lặng như thế trong hai ba ngày. Rồi lập lại:

-Em muốn đi đến đó!

-Đi một ḿnh đi!

-Không, em không thể.

-Tại sao?

-Em sợ!

-Tại sao em muốn đi đến một chỗ mà ḿnh sợ?

-Em muốn ḿnh đi cả nhà. Mọi sự sẽ b́nh yên nếu anh có mặt. Em muốn anh đi với em.

-Ḿnh sẽ không biết chuyện ǵ xảy ra nếu em ở lại nơi đó quá lâu. C̣n anh th́ anh không có nhiều ngày phép.

-Nội hai mươi bốn giờ thôi anh ạ.

-Chỗ đó hoang vắng, có ǵ để xem đâu nào.

Masaru lại hỏi vợ thêm một lần nữa lư do nàng muốn đến nơi đó. Nàng chỉ trả lời là không biết. Thế rồi anh nhớ lại một câu nói nổi tiếng thấy trong các tiểu thuyết trinh thám: “Kẻ sát nhân bao giờ cũng muốn trở thăm nơi hắn đă gây ra án mạng, dù gặp nguy hiểm đến mức nào”. Tomoko bị ám ảnh bởi cái nhu cầu bất b́nh thường là t́m trở lại đúng cái nơi hai đứa con nàng đă đón lấy cái chết.

Tomoko đ̣i chồng một lấn thứ ba nhưng không có vẻ muốn ỉ ôi. Nàng chỉ nói ra với một giọng b́nh thản. Rốt cuộc, Masaru đă xin sở hai ngày nghỉ phép để tránh cảnh kẹt xe lúc cuối tuần. Lữ quán duy nhất trên băi A vẫn là Eirakusô. Họ giữ hai pḥng nhưng chọn chỗ càng xa gian pḥng cũ đầy kỷ niệm bất hạnh kia càng tốt. Tomoko thường không chịu cho chồng lái xe mỗi khi nàng đưa mấy đứa con đi theo cho nên từ ga Itô, tất cả 4 người- Masaru, Tomoko, Katsuo và Momoko đă ngồi chung một chiếc tắc-xi.

Lúc đó mùa hè đă lên đến tuyệt đỉnh của nó. Đằng sau những ngôi nhà dọc hai bên đường, mấy bụi dă qú vàng rực vươn cao trông như bờm sư tử. Chiếc tắc xi tung những đám mây bụi lên mặt mày của chúng nhưng lũ dă qú này coi bộ không cho là phiền phức chút nào.

Khi biển hiện ra bên phía tay phải, thằng Katsuo reo lên mừng rỡ. Nó đă lên 5 và đă 2 năm rồi, nó không có cơ hội ra ngoài biển.

Trong tắc-xi, cả nhà hầu như không nói năng ǵ. Họ bị xe vồng xốc quá nên khó ḷng trao đổi câu chuyện. Chỉ có đôi lúc Momoko bi bô mấy tiếng mà họ hiểu. Katsuo dạy cho em chữ “biển” trong khi cô bé đứa ngón tay trỏ về phía của sổ bên kia rặng núi trọc đang lướt ngang và gọi “biển”. Masaru chợt có cảm tưởng Katsuo đă dạy cho em gái một từ ngữ mang đầy điềm gỡ.

Họ đến Eirakusô và người ra đón vẫn là ông quản lư cũ. Masaru biếu ông một món tiền nhỏ làm quà. Anh c̣n nhớ như in bàn tay run rẩy của ḿnh hôm đến đây lần đầu và dúi vào tay ông ta tờ giấy bạc 1000 Yen.

Lữ quán có vẻ yên ắng. Năm nay làm ăn không khá lắm. Masaru bắt đầu nhớ lại chuyện cũ năm xưa và cảm thấy bồn chồn. Anh buông lời trách móc vợ trước hai đứa con:

-Quái thật! Sao lại muốn dẫn xác tới đây nhỉ? Chỉ tổ làm nhớ lại những điều ḿnh không muốn nhớ. Những điều mà ḿnh vừa mới quên được xong. Có bao nhiêu chỗ đẹp khác ḿnh có thể đưa Momoko đi chơi lần đầu tiên trong đời! Với lại anh cũng đâu rảnh rang ǵ để tới những chỗ khó ưa như nơi này.

-Nhưng anh đă đồng ư trước rồi mà!

-Tại em cứ quần anh măi.

Cỏ cháy úa dưới mặt trời xế trưa. Mọi thứ nơi đây đều giống y như khung cảnh hai năm về trước. Có ai phơi một chiếc áo tắm ba màu xanh, đỏ và lục trên cây đu trắng. Hai ba cái ṿng nằm bên thân trụ ném ṿng đă bị cỏ che lấp đến phân nửa. Băi cỏ xanh nơi người ta đặt cái thây của Yasue nằm dài đang nằm trong bóng râm. Mặt trời lọc qua cành lá và đổ xuống băi cỏ bổng nhiên in lổ chổ lên đó bóng cái áo tắm màu xanh của Yasue và những chấm nắng đó đang lay động theo làn gió. Masaru không biết chuyện người ta đă đặt xác em gái của anh ở đây nên chỉ có mỗi Tomoko là nh́n thấy cái ảo ảnh này. Cũng vậy, v́ không hay biết nên đối với Masaru, cảnh tượng nói trên tự nó không hề hiện hữu và khoanh cỏ kia chẳng qua là một góc râm mát của khu vườn. Tomoko thầm nhủ: điều đó không chỉ xảy ra cho riêng anh ấy mà cho cả những người khách khác.

Người vợ giữ im lặng và Masaru thấy dù anh có trách móc nàng nữa th́ cũng bằng thừa. Katsuo xuống vườn, nó thảy một cái ṿng lên trên mặt cỏ. Nó chồm hổm để xem ṿng này chạy về hướng nào. Cái ṿng vụng về lăn về phía băi cỏ, đảo qua đảo lại rồi ngă xuống. Katsuo vẫn bất động, chờ đợi. Làm như nó ngỡ cái ṿng ấy sẽ tự đứng lên trở lại.

Lũ ve kêu ran. Masaru năy giờ không nói ǵ, anh cảm thấy mồ hôi rịn trên cổ áo. Anh sực nhớ bổn phận làm cha của ḿnh: “Katsuo, ra băi chơi không con?”

Tomoko bế Momoko. Cả bốn người vượt qua bờ rào và đi dưới những rặng tùng. Những ngọn sóng ào tới thật nhanh rồi vỡ tan, lấp lánh trên bờ cát.

Lúc đó nước triều thấp nên mọi người có thể đi bọc ghềnh đá để ra ngoài băi tắm. Masaru nắm tay Katsuo và giúp nó băng qua băi cát nóng trên đôi giày pa-tanh mượn từ lữ quán.

Vẫn chưa có một cây dù tắm nào được cắm trên băi. Suốt một khu vực có thể tắm được kéo dài từ phía ghềnh đá trở đi, chỉ thấy có khoảng 20 người khách.

Cả bọn 4 người cứ đứng lặng im bên bờ nước.

Hôm đó trên trời có những cḥm mây trông hùng vĩ. Một thể khối khổng lồ đầy ắp ánh sáng như được không khí đỡ lên là h́nh ảnh khá lạ mắt. Cao hơn cḥm mây đùn lại ở phía chân trời ấy là những giải mây giải mây nhẹ hơn đang tan tác trong ṿm trời xanh như thể chúng vừa bị quét bởi một nhát chổi. Những đám mây bên dưới có vẻ như nâng đỡ một cái ǵ, kháng cự một cái ǵ đó. Sự thừa thăi của ánh sáng và bóng tối bao bọc bởi h́nh thể của nó như đang tạo ra một bạo lực tối tăm tàng ẩn bên trong. Bạo lực đó đang chuyển động và lan tỏa ra giống như một ḍng âm nhạc. một ư chí đầy tính sáng tạo.

Bên dưới những vầng mây ấy là biển. Biển đang tiến về phía họ, rộng vô biên, biến hóa không ngừng hơn cả đất liền. Đất liền không lấn được vào biển, cho dù là nơi có những cái vịnh hẹp (fjords). Đặc biệt là ở các vịnh h́nh cánh cung, sức xâm thực của biển mạnh mẽ nhất.

Những ngọn sóng dâng lên, vỡ tan ra rồi rút lui. Tiếng sóng gầm chỉ vừa đủ nghe, không khác ǵ sự im lặng căng thẳng của mặt trời mùa hè. Đúng hơn, đó là một sự im lặng chói chang đến ù tai. Những làn sóng đă hóa thân một cách trữ t́nh, chúng không c̣n là sóng nữa nhưng trở thành những tiếng cười thác đổ và như đang tự trêu cợt ḿnh. Tiếng cười thác đổ của những làn sóng đó đă tiến đến để chết dưới chân họ trước khi lại rút ra xa.

Masaru liếc nh́n vợ. Tomoko đang ngắm biển. Một làn gió nhẹ thổi tóc nàng bay lên. Ánh sáng mặt trời có vẻ không làm cho nàng khó chịu. Hai mắt nàng ươn ướt và có cái nh́n kiêu kỳ của một nữ hoàng. Môi nàng mím chặt. Nàng bế con bé Momoko, một tuổi, trên tay. Con bé đội trên đầu một cái mũ rơm.

Masaru từng thấy khuôn mặt ấy của Tomoko ở đâu đó rồi. Kể từ khi thảm kịch xảy ra, nàng thường có nét mặt như thế, làm như nàng đă quên đi sự tồn tại của chính ḿnh, làm như nàng đang chờ đợi một cái ǵ.

Anh muốn đặt cho nàng một câu hỏi nhẹ: “Em đang chờ đợi ǵ đấy?” nhưng những tiếng đó không thốt ra được. Anh nhủ thầm: không cần hỏi nàng ḿnh cũng đă biết.

Rồi anh nắm thật chặt bàn tay của thằng Katsuo.

Dịch xong ngày 8 tháng 4 năm 2020

(1) Nịt bọc quanh bụng làm bằng vải hay len để cho ấm và khi lật lên phân nửa, có thể dùng như túi đựng đồ (tiền lẻ, th́a khóa, bao diêm, thuốc lá...). Đi chung với kimono hay quần áo ta.

(2) Đồng lương khá cao trong bối cảnh kinh tế thập niên 1950.

Thư mục tham khảo:

1-Mishima Yukio, Manatsu no shi (Chết giữa mùa hè) trong Tập truyện ngắn khổ bỏ túi cùng tên do Shinchô Bunko xuất bản, Tokyo, 1970. Nguyên tác Nhật ngữ.

2-Aury, Dominique dịch Mishima Yukio từ bản tiếng Anh của Edward Seidenstiker (1966) sang tiếng Pháp (thể theo lời yêu cầu của chính Mishima) với nhan đề La mort en été (Chết giữa mùa hè) trong Tuyển tập dịch cùng tên, Collection NFR, Gallimard Paris xuất bản, 2007. Bản ngoại văn tham chiếu.

3-Seidensticker, Edward G., Tóm tắt và dịch Mishima trong Death in Midsummers and other stories do ông chủ biên, Penguin Books GB xuất bản năm 1966. Bản ngoại văn tham chiếu.

 


* Nguyễn Nam Trân :

Một trong những bút hiệu của anh Đào Hữu Dũng, sinh năm 1945 gần Đà Lạt. Nguyên quán Hương Sơn, Hà Tĩnh. Theo học Chu Văn An (1960~1963) và Đại Học Sư Phạm Sài G̣n trước khi đến Nhật năm 1965. Tốt nghiệp Đại Học Đông Kinh (University of Tokyo) và Đại Học Paris (Pantheon-Sorbonne). Tiến sĩ khoa học truyền thông. Giáo sư đại học. Hiện sống ở Tokyo và Paris. E-mail: dhdungjp@yahoo.com

.........................

® "Khi phát hành lại bài viết của trang này cần phải có sự đồng ư của tác giả (dhdungjp@yahoo.com)
và ghi rơ nguồn lấy từ www.erct.com