Đm hạt dẻ v mo rừng

Nguyn tc: Donguri to yamaneko của Miyazawa Kenji

Nguyễn Nam Trn dịch

Vng Đng Bắc Nhật Bản thanh u v ngho kh, qu hương của Miyazawa Kenji.
(Ảnh nhật bo Nihon Keizai Shinbun, 2006)

 

Một chiều thứ bảy, Ichir nhận được tấm bưu thiếp với nội dung kỳ lạ như thế ny:

Ngy 19 thng 9.

Knh gửi ng Kaneta Ichir,

Được biết ng khỏe, thế l khng g vui hơn.
Ngy mai ti phải xử một vụ kiện hơi rắc rối, mời ng đến nh. Xin đừng mang theo sng ống.

Trn trọng cho ng,

Mo Rừng

Vn vẹn chỉ c thế. Chữ viết xấu như quo, mực lem luốc dy ra cả đầu ngn tay cậu ta nhưng Ichir cảm thấy sung sướng v cng. Cậu kn đo cất tấm bưu thiếp vo trong cặp đi học của mnh v suốt ngy cứ vui vẻ chạy nhảy tung tăng.

Đm đ dầu đ chui vo chăn rồi m Ichir vẫn khng ti no dỗ giấc ngủ. Đầu c cậu ta cứ bị m ảnh với hnh ảnh nụ cười "khinh khỉnh" của Mo Rừng v quang cảnh vụ kiện sẽ được xt xử ngy mai.

Ni thế chứ khi Ichir thức giấc th trời đ sng bạch. Bước ra đằng trước nh xem, cậu ta thấy những ngọn ni ở chung quanh đang vươn mnh đứng dậy, dn hng dưới bầu trời xanh như thể chng mới được dựng ln cch đy khng lu. Ichir la vội miếng cơm rồi một mnh lấy con đường men theo khe ni tro ln thượng nguồn.

Mỗi lần c trận gi sớm qut nhanh qua, từ trn cy dẻ, hạt rụng xuống tung te. Ichir ngước mặt nhn ln cy, hỏi:

-Dẻ ơi, Dẻ. Ch c thấy Mo Rừng đi ngang qua đy khng?

Cy Dẻ trầm ngm một lt rồi mới trả lời:

-Mo Rừng ? Hồi hừng sng c thấy ng ta ngồi xe ngựa phng như bay về hướng Đng.

-Hướng Đng . Ti cũng đang trn đường đi về hướng Đng đy m. Lạ nhỉ! Thi, để ti đi xem đoạn nữa xem sao. Cảm ơn Dẻ nh!

Cy Dẻ khng ni g, tiếp tục rắc những hạt dẻ xuống khắp mặt đất.

Ichir đi thm một đổi th đ đến Thc Thổi So. Sở dĩ thc mang ci tn ny v ở vo khoảng giữa k đ trắng tinh c một chỗ hở ra thnh hnh ci lỗ nhỏ. Nước đổ o o xuống thung lũng xuyn qua nơi đ tạo ra những m thanh nghe như tiếng so.

Ichir cất tiếng hỏi Thc Thổi So:

-Ny, ny, hỡi người thổi so, Mo Rừng c đi ngang chỗ ny khng?

Thc trả lời bằng một giọng cao trong như tiếng ht:

-Mo Rừng hồi ny phng xe đi về hướng Ty rồi!

-Lạ qu, nếu hướng Ty th l hướng nh ti. Thế nhưng thi, để ti đi thm cht nữa xem sao.Cảm ơn người thổi so nh.

Nhưng lc đ thc đ tiếp tục thổi so trở lại như cũ.

-Ichir đi thm một thi đường nữa th thấy dưới chn một cy giẻ gai, v số nấm trắng đang họp thnh đội hng, chơi một điệu nhạc kỳ dị, kn trống ồn o.

Ichir khom người xuống hỏi chng:

-Ny mấy ch nấm.C thấy Mo Rừng qua đy khng no?

Ni xong th đm nấm trắng bn trả lời:

-Hồi sng sớm, Mo Rừng đ phng xe ngựa đi về hướng Nam rồi.

Ichir chỉ biết lắc đầu kinh ngạc:

-Nếu hướng Nam th nằm pha bn kia rặng ni. Kỳ cục qu ta! Thi, cứ đi thm một khc nữa hẵn hay. Cảm ơn nấm nh!

Nhạc đội nấm đ trở lại bận rộn với điệu nhạc huyn no của chng.

Ichir đi thm một cht nữa bỗng chợt thấy c ch sc đang chuyền thoăn thoắt trn ngọn một cy hồ đo. Ichir bn vẫy tay bảo sc ngừng để hỏi thăm:

-Ny, sc ơi. Mo Rừng c đi ngang qua đy khng vậy?

Nghe thấy thế, trn cnh cao, sc đưa tay ngang trn nhn Ichir rồi trả lời:

-Hồi mới tờ mờ sng, Mo Rừng đ phng xe ngựa đi về hướng Nam rồi.

-Pha Nam ! Lạ lng qu! t nhất c hai người trả lời với ta một kiểu như thế. Nhưng thi, hy tiến ln thm một qung nữa thử xem. Cảm ơn sc nh!

Thế nhưng sc đ biến mất dạng. Chỉ thấy mấy cnh cao trn ngọn cy hồ đo lay động v thoắt ci, c nh nắng long long trong khm l của cy giẻ gai bn cạnh trong giy lt.

Ichir đi thm một đổi nữa th thấy con đường men theo khe ni hẹp dần rồi mất hẳn nhưng lại c một con đường mn mở ra ở pha nam của ci khe ấy, đưa anh về hướng một khu rừng cy cao tối sầm. Ichir theo con đường ấy m tro ln. Cnh cy đen chồng ln nhau thnh nhiều tầng, che kn cả trời xanh, đường th dốc đứng. Mặt Ichir đỏ k, mồ hội đổ thnh giọt lớn. Bỗng nhin, qua khỏi con dốc ấy, trời sng hẳn đến chi cả mắt.Trước mặt anh l một cnh đồng vng che, l cỏ reo ln trong gi. Những hng cy lớn mu xanh -liu vy bọc chung quanh.

Ở ngay chnh giữa cnh đồng, Ichir nhận ra c một người đn ng hnh th kỳ lạ, thấp b, đầu gối co lại, trong tay cầm một ci roi da, đang im lặng nhn về pha mnh.

Ichir từ từ tiến đến bn cạnh người đ nhưng bỗng đột ngột ngừng bước. Anh thấy g ta chỉ c mỗi một mắt, con mắt khng thấy đường th trắng nhỡn v động đậy khng ngừng. G mặc một ci o khoc lạ lng nửa thầy nửa thợ. Khng những thế, chn g khonh ra như thể chn d ni, đặc biệt mấy đầu ngn chn lại giống v xc cơm. Ichir tuy kinh hong nhưng cũng cố lấy lại bnh tỉnh, hỏi thăm:

-Thưa, ng c quen biết Mo Rừng khng ạ?

G đn ng đưa con mắt cn lại liếc ngang Ichir rồi nhăn mặt cười kh chịu:

-Ngi Mo Rừng sắp về by giờ. ng l Ichir chắc?

Ichir chưng hửng, thụt li một bước:

-Vng, ti l Ichir. Sao ng lại biết?

Ni xong đ thấy g đn ng qui dị ấy nhe răng cười khỉnh:

-Đ đọc bưu thiếp rồi chứ hả?

-Đọc rồi ạ. V thế hm nay ti mới đến đy.

-Văn chương lủng củng lắm hả?

G đn ng ci mặt nhn xuống đất, trng c vẽ buồn b lm Ichir thấy tội nghiệp:

-Đu, ti thấy hay đo để.

Nghe trả lời, g đn ng c vẻ hi lng, thở pho, mặt đỏ bừng đến cả mang tai, phanh ngực o ra như muốn gi la hơi mt vo trong người.

-Thế chữ viết cũng coi được chứ?

G lại hỏi. Ichir nhịn cười khng nổi, trả lời:

-Coi được chứ. Người học hết năm thứ năm chưa chắc đ viết hơn!

G đn ng bỗng xụ mặt.

-ng muốn bảo l học tr năm thứ năm tiểu học?

Cu hỏi yếu ớt, nghe mới th thảm. Ichir vội v đnh chnh:

-Khng, sinh vin năm thứ năm đại học chứ.

Nghe xong, g đn ng vui trở lại, mồm miệng cười ni ta lia.

-Chnh ti thảo ci bưu thiếp ấy đấy!

Ichir buồn cười nhưng rng nn, hỏi thăm:

-Thật ra chức vị ng l g vậy?

G đn ng chợt nghim nghị đp:

-Ti l người đặc biệt phụ trch đnh xe cho ngi Mo Rừng đấy.

Lc ấy, gi bỗng o o thổi tới, cả vng cỏ đều ng rạp xuống như ln sng. ng phụ t đặc biệt kia bỗng khom lưng ci cho một cch trịnh trọng.

Ka, chng đ tới. Trng chng chẳng khc g đn kiến!

Ichir lấy lm qui lạ mới quay lại nhn th đ thấy Mo Rừng, khoc bn ngoi một tấm o như thể chiến bo mu vng c thu vn, hai con mắt xanh trn xoe, đang đứng đ nhn mnh.Khi anh vừa nhận ra rằng Mo Rừng c đi lỗ tai nhọn đứng thẳng tắp như mọi con mo th Mo Rừng đ khẽ nghing người. Ichir cũng lễ php cho:

-, xin cho ng. Hm qua ti vừa nhận được bưu thiếp. Cảm ơn ng ạ.

Mo Rừng đưa tay ln vuốt chm ru cho thẳng thớm, ưỡn ngực:

-Cho ng. Cảm ơn ng đ qu bộ đến chơi. Thực ra, từ hm kia đ bắt đầu c một cuộc tranh chấp kh phức tạp. V khng thể phn quyết dễ dng nn ti muốn mời ng đến để hỏi kiến. Giờ th ng nghĩ ngơi cho khỏe đi. Bọn hạt dẻ cũng tới ngay thi. Năm no cũng như năm nấy, ti cứ khổ tm v mấy vụ kiện tụng kiểu ny.

Mo Rừng lấy trong o ra một hộp thuốc l vấn v đưa một điếu đặt ln mi v cha hộp thuốc về pha Ichir:

-ng xơi một điếu?

Ichir ngạc nhin, đp:

-Khng dm.

Mo Rừng cười c vẻ knh kiệu:

Ư ừmm. ng cn trẻ, khng sao!

Rồi đnh dim ci xoẹt, lm bộ nghim sắc mặt, thở ph ra ngọn khi xanh. Cn g đnh xe cho Mo Rừng th đứng phăng phắc bn cạnh đợi lệnh, hnh như g đang ln cơn ghiền thuốc l, nước mắt cứ rn rụa vắn di.

Trong lc đ th Ichir bỗng nghe dưới chn mnh c tiếng nổ lốp đốp như ai rắc muối ln lửa. Hoảng hồn, anh ci mnh nhn xuống th trn mặt cỏ, ri rc từ chỗ nọ đến chỗ kia, c những vật thể hnh trn vng nh chiếu lấp la lấp lnh.Nhn kỹ thm cht nữa th anh thấy đ l những hạt dẻ, tnh ra cũng hơn ba trăm, chng đều mặc quần mu đỏ v đang cố sức tranh ci ồn o no nhiệt.

Mo Rừng vứt điếu thuốc l, tức tốc ra lệnh cho g đnh xe:

-Ka, chng đ tới. Trng chng chẳng khc g đn kiến. Ny, rung chung mau ln coi! Hm nay, ở chỗ đ c nắng tốt đấy. Cắt cỏ pha đ cho ta!

G đnh xe bn nhanh nhẩu lấy ci liềm lớn lận trong lưng ra cắt phăng phăng đm cỏ ở miếng đất trước mặt Mo Rừng. Từ bốn pha đm cỏ, đm hạt dẻ lấp lnh đều

a ra cả đấy, ồn o như vỡ chợ.

G đnh xe bấy giờ mới rung chung knh coong knh coong. Tiếng chung m vang knh coong knh coong khắp khu rừng cy. Đm hạt dẻ vng từ từ im lặng. Khng biết tự lc no Mo Rừng đ lấy ci o chong di bằng xa-tanh đen mặc ln, ngồi bệ vệ giữa đm hạt dẻ. Ichir c cảm tưởng cảnh tượng ny đ từng thấy trong bức tranh vẽ đon người đi tham bi đức Phật bằng đồng ở Nara. Sau đ, g đnh xe cn vung roi da quất hai ba bận nghe đm đốp. Trời trong xanh khng một gợn my. Đm hạt dẻ lấp lnh trng thật đẹp mắt.

Mo Rừng ngồi bệ vệ giữa đm hạt dẻ

-Hm nay l ngy thứ ba của phin ta đấy nh. Liệu hồn cc ngươi m thỏa thuận với nhau đi!

Mo Rừng ni với vẻ lo u nhưng cũng cố gắng giằn giọng. Khổ ci vừa dứt lời th đm hạt dẻ đ nhao nhao:

-Khng, khng, khng thể được.Dầu muốn ni thế no, hạt dẻ đầu nhọn mới l kẻ quan trọng nhất. M đầu ti lại nhọn hơn cả ai hết.

-Sai, sai rồi. Đầu trn mới quan trọng chứ. Trn nhất l ti đy!

-Phải to mới được. To mới oai chứ. Ti to nhất, vậy ti quan trọng nhất.

-Khng đng. Sao to bằng ti được. Hm qua quan ta đ phn quyết như thế m.

-Lại ni nhảm rồi, phải tnh chiều cao chứ! Chiều cao mới quan trọng.

-Người c sức đẩy mạnh mới quan trọng. Lấy sức đẩy lm tiu chuẩn quyết định đi!

Tất cả mọi người la ht om sm để tranh lấy phần phải, bảo ci ny ci nọ, nhặng xị như một đn ong, khng cn biết đu vo đu. Mo Rừng lc ấy phải gắt ln:

-Quậy như thế đủ rồi! Chng bay biết đy l đu khng? Im ngay! Im ngay!

G đnh xe lai vung roi đập đm đốp thị uy v đm hạt dẻ yn ắng trở lại. Mo Rừng mới vuốt ru cho thật ngay ngắn, ni:

-Phin ta đ ko di đến hm thứ ba, cc ngươi phải khn hồn m thỏa thuận với nhau đi.

-Ni thế sao được. Đầu phải nhọn mới ...

V nọ nọ kia kia........

-Hết chịu nổi chng bay.Phải biết đy l đu chứ!Im ngay, im ngay.

G đnh xe lại vung roi vụt đm đốp v tất cả đm hạt dẻ hết ồn o. Mo Rừng th thầm với Ichir:

-Đấy, ng thấy chưa. By giờ ti phải tnh sao đy?

Ichir mới cười trả lời:

-Nếu thế th ng chỉ cần bảo bọn ny như sau: Trong bọn cc ngươi ai ngu nhất, ai khng nhất, ai v tch sự nhất sẽ l người quan trọng nhất. Ti c lần nghe người ta dng cu ni đ khi giảng đạo!

Mo Rừng gật g c vẻ như chợt hiểu ra. Hắn mới vn ci cổ o xa-tanh để ci chiến bo thu vng lộ ra ngoi một t cho oai, trịnh trọng sửa soạn ban bố phn quyết của mnh cho đm hạt dẻ:

-Được rồi, lắng tai m nghe! Đy l phn quyết: Trong đm cc người, đứa no hn km nhất, đin khng nhất, ngu ngốc nhất, v tch sự nhất, đầu c tối tăm nhất sẽ l người quan trọng hơn cả.

Đm hạt dẻ tự nhin xu xuống. Bọn chng nn thin tht.

Khi ấy, Mo Rừng mới cởi o chong xa-tanh đen ra, vừa lau mồ hi trn vừa cầm lấy tay Ichir. G đnh xe cũng khoi ch vung roi ln đập ch cha ch cht. Mo rừng ni:

-Cảm ơn ng thật nhiều. Một phin ta rắc rối như thế ny m ng chỉ cần c một pht rưỡi đ giải quyết hộ xong. Xin ng vui lng từ nay nhận chức thẩm phn danh dự cho ta n của ti. Khi no nhận được thiếp mời, xin ng cảm phiền qu bộ đến nh. Ti sẽ khng qun tạ lễ ng trọng hậu đu.

-Đến th xin vng. Thế nhưng lễ lạc ti khng dm nhận.

-Khng được.ng nhận cho ti nhờ. ng khng nhận l lm mất mặt ti đấy. Từ nay, trn thiếp ti sẽ đề tn ng l Ngi Kaneta Ichir v gọi nơi đy l Php Đnh. ng thấy viết thế đ đng cch thức chưa?

-Vng, sao cũng được.

Khi Ichir vừa dứt lời th Mo Rừng như cn c điều g muốn bổ tc nn cứ đưa tay ln vuốt hm ru v mắt th hấp ha hấp hy. Lt sau, dường như đ quyết tm, hắn mới cho biết tiếp:

-Ngoi ra, về phần văn từ trong thiếp mời th xin được viết kiểu ny nh: "Nhn v c việc quan trọng cần xt xử, yu cầu ngi đến trnh diện vo đng ngy mai".

Ichir bật cười ni:

-Hả, kiểu viết như thế hơi kỳ cục đấy nh. Ti khuyn ng dẹp dm n đi.

Mo Rừng c vẻ thất vọng v khng tm ra được kiểu ni no hay hơn, mặt ci gầm trong t lu, tay th vẫn mn m chm ru nhưng cuối cng đnh bỏ cuộc.

-Thế th thi, ng cho ti giữ nguyn cch viết lc đầu vậy. Cn về phần lễ tạ hm nay th ti xin biếu ng hoặc một thăng hạt dẻ bằng vng hoặc một đầu c hồi muối, ty ng lựa chọn.

-Ti thch hạt dẻ bằng vng hơn ạ.

Mo Rừng coi bộ mừng ra mặt v Ichir khng chọn ci đầu c muối, mau mắn quay sang ra lệnh cho g đnh xe của mnh,.

-Mang tới đy cho ta một thăng hạt dẻ bằng vng. Nếu khng đủ một thăng th pha loại hạt dẻ mạ vng vo cũng được. Nhanh ln!

G đnh xe bn tm mấy ci hạt dẻ khi ny bỏ vo trong ci đấu, cn xong rồi h ln:

-Đng một thăng!

Mảnh chiến bo của Mo Rừng bay phần phật trong gi. Hắn vươn vai duỗi người thẳng ra, sụp mi mắt xuống, ngp vội một ci rồi ni:

-Tốt lắm. By giờ, thắng xe cho ta ngay!

Chiếc xe ngựa vốn lm bằng một ci nấm trắng khổng lồ được đnh tới. Ko n l một con ngựa hnh th kỳ quặc với bộ lng xm tro như chuột.

-Ny để ti đưa cậu về nh.

Mo Rừng mời. Hai người leo ln xe. G đnh xe đ cho vo trong đ ci đấu đầy ắp hạt dẻ bằng vng.

-Đốp, đốp, cht!

Chiếc xe ngựa ra khỏi cnh đồng. Cy cối bờ bụi lung linh nhạt nha dần như ln khi. Trong khi Ichir nhn đấu hạt dẻ vng th Mo Rừng lm ra dng dửng dưng, mắt di về đu mi xa.

Chiếc xe ngựa cng tiến về pha trước mu vng của hạt dẻ cứ dần dần cứ nhạt đi. Được một đỗi, khi chiếc xe ngựa dừng lại th mấy ci hạt dẻ ấy đ lấy lại mu nu thin nhin của n. Thế rồi, chiếc chiến bo mu vng của Mo Rừng, g đnh xe v cả chiếc xe ngựa, tất cả đ biến mất cng một lượt. Ichir mới nhận ra l anh đang đứng trước ngi nh của mnh, trn vẫn cầm ci đấu hạt dẻ.

Từ đ về sau Ichir khng bao giờ cn nhận được thiệp mời với dng chữ "Trn trọng cho ng" của Mo Rừng nữa. Nhiều khi anh ngẫm nghĩ nếu mnh cứ để cho hắn mặc tnh viết "Yu cầu ngi đến trnh diện" kia nọ th c phải hay hơn khng!

(Dịch xong ngy 22/ 10/2006).

 

(1) - Nguyn tc Golden Week, tuần c những ngy nghĩ lễ lin tục.

(2) - Tiếng Anh c sẵn trong nguyn tc.

(3) - Mars. Tiếng Hn l sao Huỳnh Hoặc.

(4) - Tin Nữ (C Tin Bị Xiềng) hay Andromeda

(5) - Lạp Hộ (Thợ Săn) hay Orion (Hiệp Sĩ).

(6) - Lạp Khuyển (Ch Săn) hay Hunting Dogs

(7) - Fish-Mouth Nebulae.

(8) - Heinrich Heine (1797-1856) thi sĩ trữ tnh người Đức.

(9) - Truyền thuyết của Đức ni về một nng yu nữ trn k đ dốc đứng bn bờ sng Rhine, giữa Mainz v Koblenz, c tiếng ht quyến rũ lm m hoặc những người li thuyền đi ngang qua đ, để cho thuyền đắm.

(10) - Taurus. Con gọi l sao Tất, một ngi sao trn đường hong đạo.
 

 


* Nguyễn Nam Trn :

Một trong những bt hiệu của Đo Hữu Dũng, sinh năm 1945 gần Đ Lạt. Nguyn qun Hương Sơn, H Tĩnh. Theo học Chu Văn An (1960~1963) v Đại Học Sư Phạm Si Gn trước khi đến Nhật năm 1965. Tốt nghiệp Đại Học Đng Kinh (University of Tokyo) v Đại Học Paris (Pantheon-Sorbonne). Tiến sĩ khoa học truyền thng. Gio sư đại học. Hiện sống ở Tokyo v Paris. E-mail: nntran@erct.com 

.........................

"Khi pht hnh lại bi viết của trang ny cần phải c sự đồng của tc giả 
v ghi r nguồn lấy từ www.erct.com