GHI CHÉP VỀ HÀNH TRẠNG CỦA NGÀI TADANAO

(TADANAO-KYÔ GYÔJÔKI, 1918)

Nguyên tác : Kikuchi Kan  -  Dịch : Nguyễn Nam Trân

Diễn viên Ichikawa Raizo trong vai lănh chúa Tadanao

Đoản thiên « Ghi chép về hành trạng của ngài Tadanao » được đăng lên mặt báo lần đầu tiên năm 1918 giữa thời kỳ sáng tác sung măn nhất của Kikuchi Kan (1917-20) khi tác giả hăy c̣n ở lứa tuổi 30 và chưa dấn thân chính trị. Nó đă gây được sự chú ư nơi độc giả v́ thủ pháp sáng tạo gọi là têma shôsetsu (tiểu thuyết chủ đề, nouvelle à thème) nêu lên được một chủ đề để suy gẫm từ cách giải thích một sự kiện lịch sử tiêu biểu (cause célèbre) của ông. Sự kiện ấy là việc thất sủng và cắt đất phong xảy ra vào năm 1623 ở vùng Echizen đối với vị lănh chúa trẻ tuổi Tadanao, người được xem như một tướng lănh hùng mạnh và có tương lai nhất trong hệ thống chính quyền Tokugawa đương thời. Chủ đề nêu lên là nguồn gốc tâm lư các hành vi bạo ngược của người cầm quyền cũng như sự phi nhân nghịch lư của chế độ phong kiến khi kẻ bị trừng phạt lại là những nạn nhân đáng thương chứ không phải thủ phạm đă gây ra tội ác.

Năm 1960, truyện này đă được phóng tác thành phim do đạo diễn Mori Kazuo thực hiện với nam tài tử Ichikawa Raizô (1931-1969) thủ vai chính.

Một

Khi vị Tổng chỉ huy Ieyasu (1) cho gọi các đại thần pḥ tá thế tử Tadanao (2) đến tŕnh diện ḿnh ở đại bản doanh (3), từ đầu đến cuối, ông đă xỉ vả họ một mẻ không thương tiếc.

-Trong lúc cánh quân của Ii (4) và Tôdô (5) gặp phải khó khăn, chúng bay đang ngủ trưa à ? Nếu lính Echizen các ngươi biết bọc hai bên sườn để giúp đạo chủ lực tiến công th́ có phải thành Ôsaka đă thất thủ ngay hôm nay không ? Chủ tướng th́ khờ dại c̣n bọn gia thần như bọn bay lại là những tên khiếp nhược nhất nước Nhật. « Nhờ có » các ngươi mà quân ta mới vuột mất một chiến thắng đă nắm chắc trong tay!

Ieyasu bỏ cả chỗ ngồi đứng lên và cứ thế mà mắng bọn họ như tát nước.

Lăo thần Honda Tomimasa (6) – người được Ieyasu ủy thác việc pḥ tá thế tử Tadanao – đă có sẵn trong đầu đôi lời để biện bạch cớ sao hôm nay Tadanao không làm nên công trạng - nhưng v́ quá ngạc nhiên trước trận lôi đ́nh của Ieyasu, ông chẳng dám lên tiếng.

Không hó hé trước mặt vị Tổng chỉ huy đă đành nhưng bọn lăo thần khi rón rén bước ra khỏi đại bản doanh c̣n lo ngay ngáy v́ không biết phải thưa gửi thế nào khi về đến doanh trại của ḿnh để tŕnh bày mọi sự với chủ quân. Viên đại tướng chỉ huy đạo quân Echizen (tỉnh Fukui) của họ tên là Tadanao, năm nay vừa mới 21 tuổi. Cha của ông là ngài Hideyasu (7) mất vào tháng 4 nhuận năm Keichô thứ 12 (1607). Lúc đó tuy Tadanao mới có 13 tuổi nhưng đă được thừa kế một lănh địa lớn với 67 vạn thạch thóc (8). Từ đó trở đi, ông đă trở thành một vị đại tướng với ư chí cá nhân quyết liệt, xem trời bằng vung, không biết trên đầu có ai.

Từ khi mới ra đời, ông là một viên đại tướng được sống tùy ư - đúng hơn là theo bản năng của ḿnh - giống như một cây thông cứ mọc và đâm thẳng lên trên đỉnh núi cao vọi. Chả thế mà khi lui ra để điều đạt lệnh xuất trận đến doanh trại cánh quân Echizen, tất cả các đại thần của Tadanao đều ngay ngáy như sợ tay của họ sắp phải đụng vào một vết phỏng.

-Văn thư với quân lệnh khẩn cấp của Ngài Gosho (9) bắt quân ta phải tấn công chính diện vào thành Ôsaka vừa tới nơi đấy ạ!

Các đại thần tâu tŕnh lên ấu chúa như vậy nhưng họ thừa biết xưa nay vị chủ trẻ này vẫn có cái thói quen coi ư chí của cá nhân ông là tuyệt đối và khinh thường mọi ư kiến khác. Thế mà họ c̣n phải tường thuật cho chủ quân cơn thịnh nộ của ngài Ieyasu vừa xảy ra hôm nay nữa chứ ! Đối với một người mà từ thuở lọt ḷng tới giờ chưa một lần nếm mùi mắng chửi - dù là lúc thức hay trong giấc mơ đi nữa - các vị đại thần hết sức hồi hộp không biết chủ quân của họ sẽ phản ứng thế nào khi những lời xỉ vả thậm tệ của vị Tổng chỉ huy lọt vào tai.

Nghe tin các lăo thần đă về đến nơi, Tadanao tức tốc cho gọi bọn họ đến hầu. Mặt mày hớn hở, không dấu nổi nụ cười, ông lên tiếng hỏi han:

-Nào, ông nội ta vừa nói những ǵ ? Nhất định là cụ phải có lời khen thưởng công trạng của ta chứ?

Được hỏi như vậy, các lăo thần lại càng thêm bối rối nhưng dần dần bụng bảo dạ, thôi cứ đánh liều, thế rồi một người trong bọn mặt mày tái mét, vừa phủ phục vừa bẩm báo:

-Thưa tướng công, chuyện không xảy ra đúng như ngài đă suy đoán đâu ạ. Ngài Gosho đang uất ức v́ hôm nay quân Echizen nhà ḿnh đă không xuất trận để hiệp lực với các đạo khác công phá thành.

Là một người chả bao giờ bị ai phê b́nh hay mắng nhiếc cho nên Thế tử Tadanao chưa từng có kinh nghiệm đối phó với hoàn cảnh đó cũng như chưa biết cách kiềm chế phản ứng của ḿnh.

-Hả ! Ngài dạy thế nào ? Khi Tadanao này xin lănh ấn tiên phong, ngài đă bác bỏ mà bây giờ lại lên tiếng chê trách ta ư ? Có phải cụ muốn bảo Tadanao, mày hăy chết quách đi, không ? Ngài muốn cả bọn, từ ta cho đến các ngươi chết đi cho rảnh hả ! Thế th́ mai này, chủ tớ ḿnh sẽ đem máu đào tô lên lưỡi kiếm của quân thù.Thi thể chúng ta sẽ thành xương trắng phơi dưới chân thành. Hăy ra lệnh cho tất cả quân sĩ phải sẵn sàng để cùng chết với ta !

Tadanao hét to như thế trong khi hai bàn tay đang đặt trên đùi của ông run lên lẩy bẩy. Rồi như không thể nào nhịn nổi nữa, ông tuốt thanh bảo kiếm Nagamitsu (Trường Quang) mà tên tiểu đồng hầu cận đang vác theo ben cạnh, chỉa thẳng mũi nhọn vào mặt bọn đại thần:

-Nh́n đây ! Ta sẽ dùng thanh kiếm này lấy đầu ngài Hideyori (10) và ch́a nó ngay trước mặt ông nội để cụ ấy xem.

« Phải sẵn sàng để cùng chết với ta ! »

Vừa nói chưa hết lời và vẫn ngồi nguyên chỗ, Tadanao vung đi vung lại hai ba lượt thanh bảo kiếm trên đầu như chực muốn chém ai. Mới vừa qua tuổi hai mươi thôi mà trong hành động của Tadanao, đôi khi người ta vẫn thấy những dấu hiệu của một người sắp sửa điên loạn như thế.

Các vị lăo thần đă trải qua nhiều lần cảnh tượng này với ngài Hideyasu - cha của Tadanao – lúc ông ấy c̣n sinh tiền nên chỉ biết bịt tai nhắm mắt cúi đầu chờ cho sóng gió qua đi.

Buổi sáng ngày mồng 7 tháng 5 năm Genna (Nguyên Ḥa) nguyên niên (1615), sau vài ngày trời u ám, cảnh vật đă sáng sủa và yên tĩnh ra, đặc biệt là màu trời trở nên trong vắt. Chuyện thành Ôsaka thất thủ được xem như đương nhiên, chỉ không biết nó sẽ xảy ra vào lúc nào thôi. Các viên đại tướng lừng danh (về cánh Hideyori, LND) như Gôtô Matabê (11), Kimura Nagato (12), Susukida Hayato no Shô (13) sau những cuộc chạm trán ác liệt đă tử trận vào hôm mồng 6 mất rồi, chỉ c̣n Sanada Saemon (14), Chôsokabe Morichika (15), Môri Buzen no mori (16) là c̣n đó và đang chờ đợi những đợt tấn công cuối cùng của địch.

Shôgun Hidetada (17) lên ngựa ra quân vào giờ Dần (= lúc hừng sáng). Các tướng Matsudaira Toshitsune, lănh binh vùng Chikuzen, Katô Yoshiaki, phó chỉ huy đội kỵ binh, Kuroda Nagamasa, lănh binh vùng Kai, đều mang cờ tiên phong tiến về bản trận đă định sẵn trên ngọn đồi Okayama.

Tiếp đó, vào giờ Măo, Ieyasu cũng lên kiệu xuất quân. Tướng Tôdô Takatora đến bẩm :

-Hôm nay là ngày đặc biệt. Đáng lẽ chủ tướng nên mang khôi giáp và vũ khí để ra uy.

Th́ Ieyasu đă mỉm cái nụ cười ranh mănh cố hữu:

-Dẹp bọn nhăi ranh ở Ôsaka này, việc ǵ ta phải nhọc ḷng dùng đến khôi giáp.

Hôm ấy, ông chỉ mặc một áo khoác xanh trên áo bào trắng, vận quần váy, cầm cây phất chủ, luôn tay đuổi đám ruồi nhặng đang vo ve. Đi sau chiếc kiệu của vị tổng chỉ huy chỉ chừng 30 bộ hạ tâm phúc, trong số đó có Naitô Masanari, người đứng đầu việc nghi lễ, Uemura Iemasa, lănh binh vùng Dewa, Itakura Shigemasa, chủ nhiệm việc bếp núc vv...

(Quân sư) Honda Masazumi (18), trấn thủ vùng Sado, ăn mặc không khác chủ tướng một ly, cũng ngồi cáng đi sát đằng sau.

Nh́n ra th́ đă thấy suốt từ ngọn đồi Okayama cho đến khu vực chùa Tennôji, đạo hùng binh trên 15 vạn quân của ông đang dàn trận. Các đơn vị có thể phân biệt bằng màu sắc những ngọn cờ cắm trên lưng đang phấp phới trong làn gió một ngày đầu hạ. Những cái lưỡi trai che trước mũ trụ lấp lánh dưới ánh nắng. Đội ngũ chỉnh tề, trận địa kiên cố, giờ đây họ chỉ c̣n chờ đợi lệnh tấn công không mấy chốc sẽ được ban xuống. Thế nhưng lệnh tấn công ấy không được ban xuống một cách dễ dàng v́ ba bốn thớt bạch mă của bọn lính đặc sứ Ngài Goshô vẫn c̣n chạy ṿng quanh, len lỏi giữa đoàn quân để bố cáo mệnh lệnh:

-Hai đạo quân của các ngài Yoshinao và Yorinobu (19) c̣n chưa kết hợp xong nên toán tiên phong không được động tĩnh. Ngựa phải lùi lại 12 chô (khoảng 100-200m) và các kỵ sĩ đều phải xuống ngựa, nắm sẵn giáo mà chờ lệnh mới.

Nghĩ rằng hôm nay là cuộc giao tranh có tính cách quyết định nên Ieyasu những muốn hai cậu con yêu của ông là Yoshinobu và Yoshinao ít nhất phải đem một thủ cấp đại tướng của địch (kabutokubi) về báo công. Thế nhưng vừa nghe xong bố cáo ấy th́ tướng Mizuno Katsunari (20) - vốn tính nóng nảy – đă quắc mắt và hét với viên đặc sứ:

-Từ hồi giờ Tỵ tới giờ, quân địch kéo đến ngọn đồi Cha.usu (21) càng lúc càng đông. Ngươi hăy về thưa với ngài Goshô cho đánh ngay mới được.

Trong khi chưa biết hai viên đặc sứ đó đă về thông báo hay không th́ lại có thêm bốn viên đặc sứ khác đang phóng ngựa chạy ngang chạy dọc giữa đoàn quân. Họ truyền lệnh :

-Hỡi các vị ! Không toán quân nào được phép giao tranh. Tất cả phải ở đâu nguyên đó mà chờ.

Thế nhưng Tadanao, vị tướng trẻ tuổi cầm đầu đạo quân Echizen, sau một đêm hoàn toàn mất ngủ v́ bực bội câu chuyện ngày hôm trước, đang căng thẳng đợi trận đánh mở màn. Sau khi nghe lời bố cáo ấy, ông ta đă ra lệnh cho chức karô (gia lăo) Yoshida Shuuri (22) tiến quân ra trước mở đường, rồi cùng với hai quốc lăo cùng họ Honda (23) dẫn binh đoàn gần 3 vạn người của ḿnh chia làm 16 đạo, vượt qua khỏi trung quân do lính phiên Kaga (24) trấn giữ và đang ở trong tư thế đợi lệnh. Mặc cho quân Kaga phẫn nộ muốn chặn họ, quân Echizen cứ ồ ạt nhắm hướng chùa Tennoji trực chỉ, măi đến khi đến trước ngọn đồi Cha.usu họ mới dừng lại. Họ bèn tụ tập ở một nơi hơi chếch bên tay trái đạo tiên phong của tướng Honda Tadatomo (24), trấn thủ vùng Izumi, để bày trận thế bao vây theo h́nh cánh hạc (Hạc Dực).

Lúc bấy giờ mới có quân lệnh từ Shôgun ban xuống cho tất cả các đạo :

-Lính trong thành đang rút khỏi những ổ chiến đấu trên tuyến đầu, có vẻ chúng đang đợi đêm xuống. Lệnh tấn công sẽ được ban ra ngay thôi.

Thế nhưng thế tử Tadanao không nhịn nổi cho đến khi lệnh tấn công được ban ra. Tướng tiên phong của ông là Honda Tadatomo vừa cho bắn thử xong hai ba phát súng ḍ đường th́ hầu như tất cả bảy tám trăm cổ súng của quân Echizen đă đồng loạt khai hỏa. Nấp trong đám khói mù đang vây tỏa, 16 đạo quân của họ nhất tề chuyển động như một rừng người để tiến đánh đồi Cha.usu.

Khu vực từ thành môn Aoya cho đến ngọn đồi Cha.usu là nơi có đạo quân của hai cha con Sanada Saemon Yukimura (phe Hideyori, LND) trấn đóng. Họ được sự trợ lực của các toán quân Iki Shichirô-emon Tôo, Watanabe Kuranosuke Tadasu, Ôtani Daigaku Yoshitane ở mạn sườn phía Nam nhưng nói chung, tất cả cũng đông không quá sáu ngh́n người.

Trong số địch quân ở trước mặt họ th́ binh đoàn Echizen là đông đảo và dũng mănh hơn cả. Hôm nay viên đại tướng Tadanao lại có vẻ quyết tâm một mất một c̣n. Ông vứt lá quạt chỉ huy (gunpai) qua một bên và xốc ngọn trường thương trên tay rồi giục ngựa tiến thẳng về phía địch quân, bỏ mặc ngoài tai lời can gián của đám gia thần.

Thấy đại tướng của ḿnh đă anh dũng như thế, bọn quân binh cũng phấn khich xông xáo chẳng quản ǵ nước lửa thành thử trước binh đoàn Echizen, địch quân ngă rạp xuống như rạ. Đầu tiên là Honda Tadamasa (25), lănh binh vùng Iyo, đă hạ được tay kiếm cừ khôi nổi tiếng khắp thành là Nenryuu Sadayuu, sau đến các tướng như Aoki Shimbê, Otobe Kurobê, Hagita Shume, Toyoshima Shuzen vv... nhiều người đă lập công sau khi giết sạch quân binh của Sanada Yukimura đang trấn giữ trận thế từ ngọn đồi Cha.usu cho đến ngôi đền Kôshindô. Bản thân Yukimura đă phải ngă gục trước Nishio Nizaemon c̣n Mishuku Echizen, viên phó tướng của ông, đă chết dưới tay Nomoto Ukon. Quân Echizen đuổi dồn theo toán lính đang t́m cách tẩu thoát khỏi thành rồi theo lối cửa Semba đến được Hắc Môn, cắm ngọn chiến kỳ của họ lên mặt thành và phóng hỏa một vài địa điểm bên trong.

Thủ cấp quân địch mà họ đoạt được lên đến 3.652 chiếc, về công lao hôm ấy th́ không ai vượt nổi Tadanao.

Thế tử Tadanao dừng ngựa trên đỉnh ngọn đồi Cha.usu nh́n xuống đạo quân Echizen với cờ xí phất phới trên lưng đang băng qua hào thành như những đợt thủy triều. Đạo quân ấy tràn ngập ṿng thành bên kia rồi kết hợp lại thành một thế trận h́nh tam giác mũi chỉa vào bên trong thành để cắt đôi lực lượng pḥng thủ. Tadanao nhỏm xuống nhỏm lên trên yên ngựa và mừng rỡ như một đứa trẻ con.

Trong toán tiền tiêu có kẻ trở về bẩm báo:

-Thưa tướng công, Aoki Shimbê là người đầu tiên lọt vào thành.

Khuôn mặt Tadanao càng thêm rạng rỡ khi nghe tin vui đó.

-Shimbê đă lập được đệ nhất quân công đấy. Mau đi báo tin cho hắn là ta sẽ gia tăng thực ấp thêm 5 ngh́n thạch nữa !

Vừa reo ḥ như một gă điên, Tadanao vừa gh́m cương để con chiến mă của ḿnh khỏi nhảy dựng v́ bị ảnh hưởng bởi thái độ quá phấn khích của chủ.

Trong đời vơ tướng, hỏi c̣n có ǵ làm ông cảm thấy vinh dự hơn lúc này! Nội cái việc quân sĩ của ông đă bêu đầu tướng Sanada Saemon, kẻ pḥng thủ ngoan cường từng làm điên đầu lực lượng bao vây, là đă đủ xứng đáng. Huống chi giờ đây, trong số không biết bao nhiêu quân sĩ các lộ chư hầu, người lọt được vào thành trước tiên lại là một thuộc hạ của ông. Làm sao có chiến công nào hiển hách hơn nữa nhỉ, Tadanao thầm nhủ.

Khi thấy gia thần của ḿnh đă làm nên công trạng vẻ vang, Tadanao cho rằng tất cả đều nhờ ở ḿnh bởi v́ kết quả đó đă phản ánh đúng ư chí của bản thân.Vết thương đánh vào ḷng tự phụ của ông đến từ những lời quở trách của ông nội hôm qua bỗng nhiên tiêu tán không để lại dấu vết. Chẳng những thế ḷng tự phụ ấy nay càng tăng trưởng kịch liệt không biết bao nhiêu lần.

Ống nghĩ rằng trong số gần một trăm vị lănh chúa can dự vào việc tấn công thành Ôsaka, nhất định không một ai có công lao sánh b́ ḿnh! Cả người ông như tắm trong một nguồn ánh sáng, một t́nh cảm măn nguyện ngập tràn khắp châu thân. Điều đó không hẳn phi lư v́ ông sinh ra trong gia đ́nh của ngài Hideyasu, một vị tướng kiêu dũng vô song và lại là đứa cháu ḍng đích của họ Tokugawa cơ mà! Khi nghĩ như vậy, ông thấy huân công đạt được hôm nay chỉ là một kết quả vạn lần đương nhiên. Tadanao không biết cách chi dồn nén được t́nh cảm đắc ư đang trào dậy trong ḷng.

-Ông nội chưa chi đă vội đánh giá thấp Tadanao này ! Ta sẽ đến đại bản doanh của ngài để làm cho ra lẽ !

Nghĩ như thế rồi, Tadanao mới tiến về phía cao điểm Okayama và xin vào chầu Ieyasu ngay.

Ieyasu đang ngồi trên chiếc ghế xếp giữa trung quân để nghe những lời chúc mừng của các lănh chúa nhưng khi thấy Tadanao đến nơi, ông đă nhấc người khỏi chiếc ghế - một dấu hiệu trịnh trọng hiếm có - giang tay ra kéo đứa cháu nội lại phía ḿnh, nh́n tận mặt nó và nói :

-Đáng khen ! đáng khen ! Hôm nay kẻ được chấm công hàng đầu là cháu ông đây. Tài vũ dũng của ngươi th́ dẫu là Phàn Khoái bên Tàu cũng không hơn nổi ! Ngươi xứng đáng được gọi là Phàn Khoái Nhật Bản đấy!

Là người bản tính đơn thuần nên khi Thế tử Tadanao nghe ông nội khen thưởng như vậy, đă mừng rỡ đến ứa nước mắt. Mối hận ḷng của kẻ mới bị cùng một con người ấy mắng chữi giờ không c̣n đọng lại mảy may.

Đêm hôm đó khi trở về bản doanh của ḿnh, ông đă bày một tiệc rượu lớn để khao thưởng tướng sĩ. Thế nhưng ông lại bắt đầu nghĩ rằng ngay cả cái danh hiệu « Phàn Khoái Nhật Bản » mà ông nội dùng để khen thưởng, coi ḿnh như kẻ mạnh nhất trong muôn người và chiến thắng tất cả, vẫn c̣n chưa nói lên đầy đủ.

Tadanao nh́n bầu trời tối mịt trên ngôi thành Ôsaka giờ đây chỉ c̣n đôi đốm lửa đỏ rực từ những đám cháy sót lại, vừa hồi tưởng quang cảnh được tuyên dương công trạng ngày hôm nay, khoan khoái uống hết chén rượu lớn này sang chén rượu lớn khác. Ngoài t́nh cảm đắc chí đang dâng trào, trong ḷng Tadanao tuyệt không c̣n có ǵ khác.

Ngày mùng năm một tháng sau đợt tấn công thành Ôsaka, các lănh chúa chư hầu tham dự chiến dịch đă họp nhau tại thành Nijô (26). Lúc ấy, Ieyasu đă nắm lây tay Tadanao nhắn nhủ:

-Hồi Hideyasu - cha của ngươi - c̣n sinh tiền, đă tận trung tận hiếu với ta. Ngày nay nhà người lại lập nên đại công vượt trên hết chư quân, ta vô cùng măn nguyện. Lư ra ta phải ban cho ngươi một tấm bằng sắc để khen thưởng nhưng chúng ta là người cùng một nhà, có lẽ không phải cần làm như vậy. Khi nào ḍng dơi chính thống nhà ta c̣n duy tŕ th́ phân nhánh Echizen của người sẽ vững vàng như bàn thạch mà thôi.

Nói thế xong, Ieyasu bèn ban tặng cho Tadanao lọ gốm đựng trà tên Hatsuhana (Sơ Hoa), vật chí bảo của ông. Tadanao nở mày nở mặt và cảm thấy giữa đám lănh chúa chư hầu đang ngồi thành hàng ở đây, có mỗi ḿnh là một báu vật đang phát ra hào quang. Từ đáy ḷng Tadanao, một t́nh cảm hào hứng dậy lên, ông thấy ḿnh thật thỏa măn, không c̣n muốn đ̣i hỏi thêm ǵ nữa trên đời. Nguyên lai, ư chí của ông chưa hề bị cản trở bởi bất cứ một thế lực nào cho nên t́nh cảm thỏa măn kia dẫu có, nhất quyết nó không chỉ mới bắt đầu từ ngày hôm nay. Khi hăy c̣n thơ, ư chí và t́nh cảm của ông chưa hề chịu sự phong tỏa từ bên ngoài cho nên nó cứ vươn ra và tự do lan tràn. Cho đến nay, trong bất cứ t́nh huống nào, ông nhớ là ḿnh chưa từng bị đặt vào thế yếu hay ở dưới tay ai cả. Hồi bé, khi cùng chúng bạn chơi tṛ bắn cung vào đích nhắm để trừ tà (Hamayumi), người thắng cuộc tất phải là ông. Khi tham dự những trận đá cầu (kemari = bóng nhồi bông và vải) để tiêu khiển trong thành (các công khanh Kyôto đă truyền tṛ chơi này đến tận Fukui) người đá điệu nghệ nhất lúc nào cũng là Thế tử Tadanao. Những tṛ chơi khác như cờ vây, cờ tướng hay song lục, trong mọi trường hợp, phần lớn kẻ chiến thắng lại là ông. C̣n như những món vũ thuật truyền thống như cung mă kiếm kích mà người vũ sĩ đều phải trau giồi th́ Tadanao tỏ ra tiến bộ rất nhanh. Chỉ trong một thời gian ngắn, ông vượt hẳn bọn hầu cận cùng trang lứa, chẳng bao lâu sau đă thường xuyên đánh bại cả đám gia tướng trẻ tuổi nổi tiếng giỏi vơ nghệ.

Cứ như thế, t́nh cảm tự tôn của Thế tử đối với người chung quanh với thời gian đă tăng lên gấp bội. Từ đó ông nuôi dưỡng một sự xác tín là ḿnh có một nhân cách cũng như tố chất hoàn toàn khác và vượt hẳn bọn gia thần.

Thế nhưng niềm tin sắt đá cho rằng ḿnh vượt trội hơn tất cả gia thần mà ông nuôi trong ḷng, qua chiến dịch tấn công thành Ôsaka lần này, lại được đặt trước những đối tượng khác.Họ là nhóm lănh chúa cấp vai vế ngang ông và cũng đang muốn tranh đua để có được công danh.Chỉ cần thua kém một vài người thôi, tương lai của ông kể như chấm dứt, đặc biệt là làm tướng trong một giai đoạn chiến tranh như thế này, hễ sơ sẩy là đủ tiêu đời. Đó là mối ưu tư không thể không mang nặng trong ḷng. Rốt cuộc, trong trận đánh ngày mồng 6 tháng 5 vừa qua, chỉ v́ ông chậm trễ giờ xuất quân nên cái kết quả không ngờ kia đă tới. Nó làm cho sự tự tin vững chăi của ông bị dao động mạnh. Tuy vậy, nhờ ở chiến công của ngày mồng 7, không những vết thương đối với ḷng tự tin đă không c̣n để lại dấu vết mà với đại công nhập thành đầu tiên, quân Echizen đă thắng lợi vẻ vang, vượt cả các đạo quân đồng minh. Từng nuôi ư tưởng ḿnh là người xuất sắc hơn tất cả đám gia thần, sự tự tin của Thế tử Tadanao càng lúc các lan tỏa ra và nay đă chuyển qua cái ư tưởng xem rằng ḿnh c̣n là nhân vật xuất sắc nhất trong 60 vị chư hầu đến đây hội quân để phá thành. Lấy được 3.752 thủ cấp suốt thành Ôsaka và bêu đầu cả đại tướng địch Saemon Yukimura không phải là công lao của các chiến sĩ nhà Tadanao th́ là của ai nào!

Việc nhận được cái b́nh gốm quí Hatsuhana dùng để đựng trà và tôn hiệu « Phàn Khoái Nhật Bản » là bằng chứng sự ưu việt của ḿnh đối mọi người mà từ đây Tadanao sẽ măi khắc ghi trong tâm khảm. Ông thấy thơ thới làm sao, nhất là khi trong đầu ông hiện ra cảnh tượng 120 lănh chúa, từ cấp nhỏ đến cấp lớn, đang ngồi ra cả đó và hướng tất cả cặp mắt thán phục về phía ḿnh.

Cho đến bây giờ, ông vẫn tự hào ḿnh có nhiều điểm ưu việt hơn nhiều bộ hạ. Tuy vậy, họ chỉ là người ở dưới tay, ông có hơn họ đi nữa th́ họ cũng chỉ là bộ hạ. Bấy nhiêu thôi chưa đủ cho ông thỏa măn. Thế mà hôm nay, ngay trước mặt tất cả các vị chư hầu trong thiên hạ, ông được chính Ngài Gosho nắm lấy tay và tiếp đăi ân cần.

Hai vị đứng vào hàng chú của ông, ngài Yoshinao và Yoshinobu, đều không có chiến công. Một ông chú khác, chức Thị tùng xứ Echigo là ngài Tadateru (26), trong trận quyết định với địch vào ngày mồng 7, chưa giáp chiến mà đă tan hàng ră ngũ. Phiên chủ các hùng phiên như đại tướng Date, Maeda và Kuroda (27) tuy lập được huân công nhưng so với cánh Echizen, tất cả chỉ yếu ớt như ánh lửa đom đóm so với ánh sáng của vầng trăng.

Nghĩ đến đó, Tadanao mới thấy vết thương gây ra khi bị ông nội mắng chữi ngày hôm trước đă lành hẳn và trả lại cho ḿnh cái t́nh cảm ưu việt đă có. Không những thế, chính nhờ bị mắng chữi nên sau khi vết thương được lành một cách mỹ măn, cái t́nh cảm ưu việt của ông lại chói ḷa và mạnh mẽ hơn cả trước đó.

Cứ thế mà Thế tử Tadanao, viên tướng trẻ đất Echizen, mang trong ḷng cái t́nh cảm cho ḿnh là nhân vật lỗi lạc nhất dưới gầm trời này. Với vẻ hiu hiu tự đắc, tháng 8 năm ấy, ông từ giă Kyôto và kéo quân về cư thành Fukui trong lănh địa Echizen của ḿnh.

Hai

Giờ đây, trong gian đại sảnh của thành Kita no Shô xứ Echizen, không biết bao nhiêu là ngọn nến trắng (ngân chúc) đang cháy mạnh đến chói ḷa cả mắt. Bach lạp tan chảy, nhỏ thành ḍng và đọng lại trên những cái đài kê bên dưới. Nh́n vào đó th́ biết là sắp sửa đến giờ tiệc rượu bắt đầu.

Từ ngày Thế tử Tadanao về đến lănh địa, ban ngày ngài thường thao diễn các loại vơ thuật như cung mă kiếm kích với nhóm tướng tá trẻ tuổi, đêm đến hay cầm chân họ lại bằng cách bày một tiệc rượu thịnh soạn để uống với nhau một cách thân t́nh, không hiềm địa vị trên dưới.

Với việc được ông nội Ieyasu của ḿnh ban tặng cho danh hiệu oai hùng là « Phàn Khoái Nhật Bản », Tadanao không thể nào nén được niềm vui dào dạt dâng lên trong ḷng. Ngài thường tổ chức các buổi so tài kiếm kích với đám gia thần và việc giành được phần thắng trong các cuộc giao đấu như thế đă trở thành chất liệu để duy tŕ niềm vui thỏa đó.

Hôm nay cũng vậy, trong gian đại sảnh, Thế tử Tadanao ngồi bên trên, c̣n ở phía dưới một bậc, các chiến sĩ trẻ tuổi làm thành một cái ṿng rộng bao quanh ông. Họ đều là những người trẻ tuổi am tường vũ nghệ đă được chọn lựa một cách kỹ càng từ đám gia thần đông đảo.

Trong bọn họ, có những thiếu niên tóc c̣n chưa vén thành búi nhưng gân cốt ai nấy đều vạm vỡ, lại c̣n có thêm ánh mắt tinh anh.

Tuy nhiên, phong thái và dung mạo của vị chủ thành vẫn có cái ǵ vượt hẳn lên khỏi đám đông. Dù thân h́nh của ông thanh cảnh chứ không u bắp như lũ gia thần nhưng dưới đôi mày là hai con mắt phóng ra những tia nh́n sắc bén và tràn đầy khí lực đến độ dị thường.

Thế tử Tadanao bây giờ đă ngà ngà, ông đưa cặp mắt nh́n một ṿng cử tọa. Khi nghĩ rằng hơn một trăm bầy tôi trẻ tuổi đang ngồi đó là những kẻ mà nếu ḿnh muốn, chúng sẽ sẵn sàng xả thân vào nơi nước lửa, trong ḷng Tadanao không khỏi dậy lên một niềm tự hào đặc biệt vốn có nơi những kẻ đang nắm quyền lực trong tay.

Thế nhưng đêm nay niềm tự hào của ông ta không dừng lại ở chỗ đó. Ông c̣n có thêm một niềm tự hào khác là ḿnh đă đủ thực lực về mặt vơ nghệ để đánh bại tất cả bọn trai trẻ đang ngồi nơi đây.

Hôm nay là ngày ông mở một đại hội để thao diễn về thuật đánh thương. Do đó, ông đă tụ họp tất cả những cao thủ về thương thuật trong đám thần hạ và chia họ ra thành hai đội Hồng và Bạch để giao đấu.

Thế rồi, ông tự ḿnh đảm nhiệm vai tṛ đội trưởng đội Hồng và họ bắt đầu giao đấu. Đội Hồng của ông trước sau đều bị lép vế. Hết người này sang người khác, họ để các đấu thủ phe địch đánh cho tơi tả. Lúc viên đội phó của bên Hồng bị thua th́ phía đội Bạch hăy c̣n đến 5 tay thương chưa xuất trận.

Lúc bấy giờ, đội trưởng của bên Hồng là Thế tử Tadanao mới cầm lấy cây trường thương dài « tam gian » (sankan.e = 5, 5m) múa vun vút, lẫm liệt bước ra với khí thế của một quả núi đang chuyển động. Mới nh́n chừng đó, các chiến sĩ đội Bạch đă cảm thấy họ bị cái khí thế ấy uy hiếp. Đối thủ đầiu tiên của ông là thiếu niên đứng đầu bọn thị đồng. Trước kiểu tấn công vũ băo của Tadanao, vừa mới giáp chiến, cậu ta đă sợ hăi quưnh quáng đến độ đánh rơi cả vũ khí và bị đâm trúng sườn, làm cậu hầu như nghẹn thở. Kế tiếp là một chiến sĩ trong đội kỵ mă và một chức coi kho, cả hai đều bị Tadanao đánh bại một cách dễ dàng. Nhưng nay đến lượt viên phó tướng của đội Bạch tên gọi Ôshima Sadayuu, vốn là đích tử của Ôshima Sazen, ông thày dạy vơ trong phủ. Sadayuu có tiếng khắp xứ Echizen là một tay đánh thương có một không hai.

Lúc ấy, trong đám đông không biết từ đâu có tiếng x́ xào :

-Dù tướng công mạnh thật đấy nhưng đụng phải Sadayuu th́ coi bộ hơi khó ăn !

Tuy nhiên sau 7, 8 hiệp đấu kịch liệt, Sadayuu đă bị ông đâm một mũi bên hông. Anh đánh mất thăng bằng và để lộ những chỗ hiểm. Nhân v́ Tadanao đang giao đấu hết ḿnh nên anh đă bị thêm một mũi khác trúng ngay giữa ngực. Cử tọa nhất loạt vỗ tay hoan hô chiến thắng của chủ quân. Tadanao ngừng lại lấy hơi và im lặng chờ đến lượt đấu với viên đội trưởng bên địch. Cũng như mọi lần, một t́nh cảm tự đắc trào dâng từ nơi sâu thẳm của ḷng ông.

Sau tiếng thét thị uy, ông tấn công mănh liệt

Đội trưởng đội Bạch tên gọi Onoda Ukon. Năm 12 tuổi, anh đă lên kinh đô và nhập môn một vị thầy khét tiếng là Gondô Samon để học nghề đánh thương. Đến năm 20 tuổi th́ anh thành thạo đến mức độ có thể đánh bại cả thầy ḿnh.Thế nhưng ngài Tadanao là kẻ chẳng nể nang ai. Sau một tiếng thét « Này ! » để thị uy, ông xuất chiêu tấn công mănh liệt. Người ta thấy trong đường thương của ông không chỉ có sức mạnh của vơ thuật mà c̣n kèm thêm cả cái uy vũ của vị lănh chúa một phiên trấn 67 vạn thạch thóc. Sau khi hai bên giao đấu kịch liệt chừng 20 hiệp th́ đầu vai phải của Ukon đă bị một mũi thương của Tadanao đâm mạnh. Anh lùi lại chừng một « ken » (ken = 1, 818m), phủ phục dưới đất thưa :

-Thần xin hàng !

Bọn người chứng kiến cảnh tượng ấy hoan hô ầm ĩ, tiếng vang như muốn làm vỡ cả ngôi thành Kita no Shô. Sự đắc ư của ngài Tadanao lúc đó đă lên đến tuyệt đỉnh. Trở về bệ ngồi, ông ta lên giọng:

-Cám ơn các ngươi. Giờ đây, hăy bắt đầu tiệc rượu chúc mừng và ủy lạo đi nào !

Độ rày, chưa bao giờ ngài Tadanao có thái độ vui vẻ như vậy. Theo đà bữa tiệc, bọn tôi yêu của ngài lần lượt đến trước mặt chuốc rượu cho chủ. Họ thưa :

-Thưa tướng công ! Nhờ trải nghiệm cảnh ḥn tên mũi đạn ở thành Ôsaka nên khi về đến quê nhà vơ nghệ của tướng công càng ngày càng tinh tấn. Bây giờ cỡ chúng thần không ai c̣n đủ sức đương cự lại ngài nữa.

Nói ǵ th́ nói, chỉ cần họ nhắc đến chuyện thành Ôsaka ra là Tadanao đă nở ra từng khúc ruột.

Thế nhưng giờ đây ông đă say mèm. Nh́n lại cử tọa th́ phần lớn cũng đều ngă quay ra và không c̣n biết trời trăng chi nữa. Người th́ nói năng lảm nhảm, người th́ lè nhè mấy điệu dân ca (điệu Ryuutatsu vùng Ôsaka). Tiệc rượu hầu như đă đến lúc tàn canh.

Tadanao chợt nhớ ra vẻ yêu kiều của cái hậu cung đầy ắp mỹ nữ bởi v́ ngồi đây uống rượu năy giờ với một lũ con trai, ông cũng thấy hơi chán. Ngài bèn đứng bật dậy.

-Mạn phép các ngươi nhé !

Sau khi ném lại một câu chào, ngài bèn bước ra khỏi chỗ ngồi. Bọn gia thần dù có kẻ đang say xỉn đă phải sửa lại tư thế để cúi rạp. Bọn thị đồng cho đến lúc đó đang ngủ gà ngủ gật cũng ráng mở bừng mắt để lục tục chạy theo chân chủ.

Lúc ngài Tadanao ra khỏi cái hành lang dài dẫn về hướng hậu cung, ngọn gió lạnh đầu thu đă chạm vào bên má và làm cho ngài cảm thấy khoan khoái. Nh́n ra ngoài th́ dưới trời đêm với ánh sáng của con trăng mồng mười, từ những bụi lau mà mấy chùm hoa bạc trắng nhờ nhờ đang rủ bóng thướt tha, có tiếng côn trùng nghe rả rích.

Tadanao quyết định ra vườn chơi. Ngài đuổi bọn thị nữ được cử đến đón ḿnh lui về, chỉ dắt theo một đứa thị đồng và cứ như thế mà đi ra vườn. Khắp khu vườn, sương đêm đă xuống đầy. Ánh trăng le lói chiếu lên phố phường dưới chân thành làm chúng nổi lên từ đáy cái bầu không khí trong như pha lê của trời đêm tựa như phong cảnh của một bức tranh thủy mặc.

Tadanao vui v́ đă lâu lắm rồi, ông mới có cơ hội đứng một ḿnh giữa đêm khuya thanh tĩnh như thế này. Đất trời tịch mịch, an nhiên. Chỉ có vài tiếng động ồn ào c̣n sót lại trong thành, nơi có buổi tiệc tàn mà ông không c̣n muốn nh́n.Thực vậy, kể từ khi Tadanao bỏ chỗ ngồi, trên chiếu tiệc không c̣n trật tự ǵ nữa. Trong bọn thực khách, có những kẻ c̣n so tài múa quyền kiểu miền Đông (Azuma-ken) đến độ lời qua tiếng lại.Tuy vậy v́ ở quá xa, những tiếng ồn ào ấy không vọng đến tai ông.

Tadanao men theo con đường nhỏ nằm giữa những bụi lau ven ḍng suối và lên một cái g̣ cao có mái tiểu đ́nh (azumaya) rồi bước vào đó.Từ nơi đây, trong bầu không khí ngập giữa ánh trăng mờ ảo, cả một vùng núi non xứ Shinano (29) mơ hồ hiện ra trước mắt ông. Bỗng dưng trong ḷng Tadanao dậy lên một mối cảm hoài. T́nh cảm ấy ông chưa hề trải nghiệm trong cuộc đời làm lănh chúa của ḿnh, khiến cho ông tần ngần đứng lại nơi ấy khoảng chừng nửa khắc (= 30 phút).

Giữa lúc đó chợt có tiếng người. Ở một nơi cô tịch như nơi đây, cho đến bây giờ chỉ có mỗi tiếng côn trùng rền rĩ, ông lại nghe được tiếng người. Dường như có hai kẻ nào đó đang tṛ chuyện với nhau. Hai người ấy có vẻ đi gần về phía tiểu đ́nh. Tadanao hơi khó chịu v́ thấy hai họ đă phá vỡ bầu không khí thanh tĩnh ông đang tận hưởng.

Thế nhưng đêm nay ḷng của Tadanao cũng không cảm thấy bực bội đến độ phải sai cậu thị đồng đi đuổi hai kẻ la mặt đang tiến tới gần ḿnh. Hai người kia vừa đi vừa nói chuyện, mỗi lúc càng tiến đến gần. Nhân v́ ánh trăng không dọi vào tận tới bên trong ngôi tiểu đ́nh cho nên cả hai dù có nằm mơ cũng không thể nào ngờ chủ quân của họ đang có mặt ngay tại đó.

Tadanao vẫn chưa nghĩ đến chuyện ḍ xét xem hai người ấy là ai. Thế nhưng khi tiếng nói của họ nghe mỗi lúc càng rơ th́ tự nhiên ông đă đoán biết ai đang đi với ai rồi. Người có cái giọng hơi khàn khàn một chút đúng là Onoda Ukon, trong trận tỷ thí ngày hôm nay đă giữ vai tṛ đội trưởng đội Bạch. C̣n người có cái giọng cao và thanh kia phải là Ôshima Sadayuu, phó đội trưởng cũng của bên Bạch, kẻ đă nằm phủ phục chịu thua khi Tadanao đâm trúng một mũi thương. H́nh như câu chuyện của họ xoay quanh đề tài cuộc đại diễn tập giữa hai đội Hồng và Bạch mới xảy ra vào một khắc (nửa giờ) trước đó.

Đây là lần đầu tiên trong cuộc đời lănh chúa của ḿnh, Thế tử Tadanao mới thấy hứng thú trong việc nghe lóm chuyện người khác nên ông tập trung sự chú ư vể hướng họ.

Hai người ấy h́nh như đang dừng chân bên bờ suối, chỗ ấy chỉ cách ngôi đ́nh chưa tới 3 « ken » (1,818m x 3, vị chi khoảng 5, 5m, LND). Giọng của Sadayuu trầm trầm như người đang tâm sự. Anh ta hỏi :

-Theo cậu th́ đường thương hồi năy của tướng công như thế nào ?

Ukon trả lời với một giọng thiểu năo :

-Nói lén tướng công à ? Lỡ ai nghe được th́ tụi ḿnh chỉ có nước mổ bụng !

Sadayuu không xem đó là chuyện đùa cợt, anh ta hỏi dấn tới :

-Chuyện nói lén th́ ngay cả đối với Shôgun, cũng có người nói lén ! Thế nào, cậu đánh giá tay nghề của tướng công ra sao ? Tài năng thực sự của ngài đến đâu hử?

Thế rồi anh nín thở như đang căng thẳng chờ đợi lời b́nh phẩm của Ukon.

-Biết nói sao nhỉ ? Ḿnh thấy ngài có tiến bộ đấy chứ !

Nói đến đây, Ukon chợt ngừng ở giữa câu. Lần đầu tiên trong đời, Tadanao nghe một lời khen không ngay thật từ phía một bày tôi.Thế nhưng Ukon đă nói tiếp :

-So với lúc trước th́ bây giờ dù muốn giả bộ nhường cho ngài thắng, ḿnh cũng đến bở hơi tai.

Lúc đó, chắc chắn hai người vơ sĩ trẻ đang nh́n nhau và cùng cười một tiếng cười ngao ngán như thể hai bên đă hiểu bụng dạ của nhau. Dĩ nhiên là khi Tadanao nghe được tiếng cười ấy, gan ruột ông bắt đầu quặn thắt rồi sôi sục như muốn phát ra thành tiếng.

Đây là lần đầu tiên mà vị lănh chúa trẻ tuổi có cảm tưởng người ta đang lấy đôi bàn chân trần mà dẫm lên đầu và dày xéo cả người ḿnh. Môi ông run bần bật, cả người máu nóng như trào ngược, từng đợt từng đợt bốc thẳng lên đầu.

Chỉ cần một câu nói của Ukon thôi mà Tadanao giống như người đang đứng trên một cái đài cao ṿi vọi bỗng bị kéo giật và ném xuống đất đen. Đó là một chấn động dữ dội không biết phải gán cho nó một cái tên ǵ !

Rơ ràng đó là một t́nh cảm giận dữ. Tuy kinh khiếp nhưng nó hoàn toàn khác với một cơn giận để tống khứ tất cả những sức lực đang dồn nén bên trong ra phía ngoài. Nó là một cơn giận mà bên ngoài mang một vẻ điên cuồng giận dữ nhưng trong cốt lơi là một t́nh cảm hư vô và buồn bă, khó ḷng an ủi và khó thể chũa lành, đột nhiên đă được tạo ra từ sự giận dữ ấy. Bất chợt, Tadanao cảm thấy rằng trong cơi đời này, ông không c̣n t́m đâu ra một chỗ bám víu. Cuộc sinh hoạt hàng ngày cho tới lúc ấy cũng như niềm tự hào mà ông có đến giờ, tất cả đều đă được xây dựng trên một cái bệ giả tạo.

Khi khám phá ra điều đó, một nỗi buồn se sắt bỗng vây bủa lấy ông.

Ông bèn tuốt thanh kiếm gă thị đồng đang đeo, cầm trong tay và hít hơi vào thật sâu, tưởng chừng sẽ dùng kiếm ấy để phanh thây hai kẻ nghịch thần. Thế nhưng trong nơi sâu thẳm của cơi ḷng, ông thấy ḿnh không c̣n mảy may sức lực để có thể thực hành cái ư chí quyết liệt đó. Hơn nữa, với tư cách một vị chủ quân, khi tỏ ra tự đắc v́ đă dành được những chiến thắng giả tạo trước đám gia thần, ông mới là kẻ hèn hạ. Nếu bây giờ ông có chém chết hai người ấy đi nữa th́ một khi việc giết người để ém nhẹm ấy vỡ lỡ, trong nhà ngoài ngơ ai cũng hay được, hẵn là ông sẽ khổ nhục hơn nữa. Tadanao chỉ c̣n biết dằn xuống những t́nh cảm đang thay nhau trào lên trong ḷng và không làm một hành động nào khác, v́ nghĩ đó mới là giải pháp thích hợp nhất. Chưa từng biết chuẩn bị để đói phó với một t́nh huống như vậy, thêm vào đó là bản tính dễ bị kích động nên khi t́m cách khống chế t́nh cảm của ḿnh, đầu óc Tadanao đă trải qua một cơn hoảng loạn.

Cậu thị đồng vẫn ngồi bên cạnh chủ từ năy đến giờ, yên ắng như một tĩnh vật. Là một thiếu niên thông minh, cậu ư thức mười phần sự nguy hiểm đang có mặt ở nơi đây trong giờ phút này. Nếu như cậu báo tin cho hai người kia là chủ quân của họ đang có mặt tại chỗ, th́ không chừng sẽ xảy ra một sự kiện quan trọng khôn lường. Cậu vừa đưa mắt ḍ xét nét mặt dữ dằn của chủ quân vừa húng hắng ho hai ba tiếng.

Trong trường hợp này, tiếng ho nho nhỏ của cậu thị đồng không ngờ lại có một hiệu quả cực kỳ lớn lao. Ukon và Sadayuu biết rằng đang có người ở gần đó nên đă kịp ngưng ngay những lời lẽ phạm thượng.

Hai người nhất tề bước vội rời khỏi nơi đó và đi về hướng gian đại sảnh.

Con ngươi của Thế tử Tadanao long lên như bốc lửa v́ giận dữ.Thế nhưng đôi má ông tái xanh trông đến phát sợ

Cuộc sống t́nh cảm của ông từ thời niên thiếu đă sụp đổ tan tành chỉ v́ một câu nói ngắn ngủi của Ukon. Khi c̣n thơ ấu, trong mọi tṛ chơi ông đều nổi trội hơn chúng bạn. Khi tranh nhau bắn tên để trừ tà trong tṛ Hamayumi (Phá ma cung), ông lúc nào cũng trúng đích nhiều hơn những kẻ cùng trang lứa. Khi cầm bút lên tập viết chữ trong giờ Thư đạo (Calligraphy), các vị lăo sư trong phủ thường vỗ đùi đánh đét và không tiếc lời khen ngợi thủ bút của ông. Tuy những kỷ niệm đẹp đẽ ngày xưa đang sống lại trong đầu nhưng tất cả chỉ đem đến cho ông một t́nh cảm bực bội.

Chuyện vơ nghệ cũng không khác. Khi cầm kiếm hay cầm thương, ông tiến bộ nhanh chóng v́ đánh bại trong nháy mặt mọi đối thủ trẻ tuổi xuất thân vơ sĩ. Măi đến gần đây, ông luôn luôn tự tin. Bất luận t́nh huống nào, ông đều tin ở thực lực của ḿnh. Sự tự tin ấy lớn đến độ dù bọn Ukon có thốt ra những lời lẽ phạm thượng như vậy sau lưng ông, ông sẽ nghĩ rằng họ chỉ làm thế để lấp liếm sự thất bại của họ.

Tuy thế, câu nói của Ukon nếu đem đặt ở một địa điểm và vào một thời điểm như hôm nay th́ không thể xem như câu nói đùa hay lời dối trá. Cho dù với lỗ tai của một con người đầy tự tín như ngài Tadanao, cũng không có lư do ǵ để ngờ về sự chân thực của người phát biểu.Câu nói của Ukon đọng lại trong lỗ tai của Tadanao và như khắc sâu vào nơi đó.

Tadanao nghĩ đi nghĩ lại nhưng ông không biệt được trong cái thắng lợi huy hoàng đến từ trận đấu ngày hôm nay có bao nhiêu phần thực và bao nhiêu phần giả tạo. Tính ra th́ không chỉ có mỗi hôm nay. Tất cả những lần ưu thắng trong các tṛ chơi hay thi đấu từ thuở ông mới sinh ra, hỏi có bao nhiêu lần thắng thực và bao nhiêu lần thắng dối ? Nghĩ tới đó, ông cảm thấy trong ḷng như đang có ai cào cấu, khiến cho ông bứt rứt khôn cùng. Ông nghĩ ḿnh nào phải là kẻ muốn giành giật thắng lợi giả tạo từ bọn gia thần đâu ! Không những thế ḿnh đă nhiều phen thắng họ một cách đàng hoàng đấy chứ ! Thế mà v́ cớ hai cái thằng gian dối là Ukon và Sadayuu mà tất cả chiến thắng ḿnh đạt được từ trước đến nay bị coi là của ôi của bỏ. Nghĩ đến đó, Tadanao bắt đầu căm ghét Ukon và Sadayuu không thể tả.

Đối với Tadanao, chuyện ấy nào chỉ có chừng đó. Ông c̣n nghĩ rằng đă đến nước này, cái chiến công hiển hách mà ḿnh đoạt được trên chiến trường Ôsaka cách đây mới có 3 tháng, cũng sẽ bị đánh một dấu hỏi to tướng. Ngay cả danh hiệu « Phàn Khoái Nhật Bản » ḿnh xiết bao tự hào chỉ c̣n là một sự khoa trương dùng để ḷe mấy thằng ngốc. Khi nghĩ ông nội Ieyasu đă sử dụng ḿnh như một h́nh nhân múa rối có thể giật giây một cách dễ dàng, bất giác đôi tṛng mắt đang long lên v́ giận dữ của ngài Tadanao lần đầu tiên đă thấy nḥa những lệ.

Ba

Bọn tướng tá say bí tỉ trong bữa rượu chiêu đăi thân mật khi nghe tiếng chuông báo nửa đêm như dấu hiệu tan tiệc, đang chuẩn bị cáo lui, th́ đă thấy một viên nội thần bên trong phủ lănh chúa chạy ra cấp báo. Anh ta đưa hai tay lên cao và nói với một giọng thật to :

-Quư vị hăy lắng nghe đây ! Tướng công vừa ban lệnh mới là cuộc diễn tập Inuômono (30) dự định vào ngày mai sẽ được dời lại và thay thế bằng một buổi đại diễn tập về thương thuật giống như hôm nay. Giờ giấc và thứ tự các lượt đấu cũng sẽ giữ y nguyên.

Trong đám vơ sĩ trẻ, đôi ba người không khỏi bấm bụng than : « Ôi chao ! Mai lại c̣n tập thương à ? ». Có kẻ cười thầm cho là chủ nhân của họ muốn diễn lại lần nữa cảnh chiến thắng hôm nay. Tuy nhiên phần lớn đều được hơi rượu làm cho hừng chí :

-Có diễn tập lần nữa th́ đă sao nào ! Cứ coi như ngày mai là dịp để chúng ḿnh uống rượu khao quân đến say thôi là được.

Ngày hôm sau, cũng như hôm trước đó, diễn vơ đường trong thành đă được quét dọn sạch sẽ và tươm tất, màn trướng hai màu hồng bạch đă được giăng lên. Lănh chúa Tadanao vẫn ngồi bên trên và chính giữa hệt như bữa trước nhưng hôm nay th́ ngay từ đầu, ông không những để răng cắn chặt môi dưới mà cặp mắt c̣n long lên ṣng sọc như tóe lửa.

Cuộc giao đấu hôm nay cũng triển khai cùng một kiểu như hôm qua. Tuy vậy, nhân v́ thành tích lần trước hăy c̣n rơ như in trong ḷng các đấu thủ cho nên đối với nhiều cặp, đây là những trận phục thù tuyết hận của bên thua cuộc. V́ thế mà những tiếng hét ḥ trong lúc giao đấu nghe c̣n dữ dội hơn cả hôm qua.

Phía đội Hồng, kết quả bữa nay có ṃi tệ hơn hôm qua. Đến lượt đội trưởng của họ là lănh chúa Tadanao bước ra th́ phía đội Bạch, hăy c̣n 6 người chưa đến lượt, kể cả đội trưởng và đội phó.

Sự hứng phấn của Tadanao làm cho cử tọa tức bọn vơ sĩ trong nhà đến xem đều phải ngạc nhiên. Như một người đang lên cơn sốt, ông vung cây trường thương với cái túi da an toàn bọc ở đầu mũi (tanpo) tấn công tới tấp. Hai địch thủ đầu tiên như kẻ sợ phải chạm vào ung nhọt, hồi hộp bước ra đương đầu. Thế nhưng họ đă bị mũi thương mănh liệt của chủ quân đâm trúng và rạp ḿnh xin thua. Hai người tiếp theo cũng bị khuất phục bởi cái khí thế lẫm liệt của chủ quân, chỉ chống cự qua loa bằng dăm ba đường thương lấy lệ.

Đến phiên người thứ năm. Đó là Ôshima Sadayuu. Anh ta là một trong những người đang ngạc nhiên về sự dũng mănh khác ngày thường của lănh chúa nên trong ḷng có một chút lo âu. Dĩ nhiên, làm sao anh có thể ngờ rằng ông ta chính là người đă nghe lóm được cuộc đối thoại của anh trong vườn đêm qua ! Anh chỉ lo một cách mơ hồ là cái người cất tiếng ho húng hắng đêm qua đă lên mách lại và sàm báng với chủ quân của ḿnh thôi. Cho nên lần này anh càng tỏ ra lễ phép hơn ngày thường, đến trước mặt ông và cúi đầu.

-Sadayuu đó à ? Dù là thương hay kiếm, muốn biết rơ tài nghệ th́ phải dùng thương trần và kiếm trần. Thương có bọc túi da an toàn chỉ dùng để tập luyện. Trường hợp đó là kiểu đánh chơi. Nếu thua mà không bị thương th́ đâu có ai biết là thua thật hay thua giả. Tadanao này đă chán ngấy lối đánh giả vờ ấy rồi ! Ngươi hăy đem một cái thương trần giống như cái thương mà ngươi đă dùng ở chiến trường Ôsaka mà giao đấu với ta xem ! Đừng vị nễ v́ ta là chủ ngươi. Hễ thấy kẻ hở là cứ đâm ngay, không do dự !

Mắt Tadanao quắc lên. Đến cuối câu nói, giọng ông trở thành run rẩy. Sadayuu biến sắc mặt. Ngồi đằng sau Sadayuu để chờ đến phiên ḿnh, Onoda Ukon cũng tái xanh.

Tuy nhiên bọn gia thần trong phủ đang dự khán th́ khác. Họ không tài nào đoán được những ǵ đang xảy ra trong cùng tận đáy ḷng Tadanao. Nói chung, mọi người chỉ e rằng chủ quân của họ đang hoảng loạn và hóa khùng rồi.

Trong quá khứ, ngài Tadanao có nhiều phen điên tiết thực đấy nhưng ngày thường, ngài hết sức khoáng đạt, điểm đáng ghét là hơi thô bạo nhưng không hề có những hành động tàn ngược phi nhân. Hôm nay nếu bọn gia thần có biến sắc mặt khi nh́n thấy thái độ của chủ quân th́ cũng không phải là chuyện vô lư.

Tuy Tadanao muốn nắm cây thương trần trên tay v́ ông không thể dẹp đi ḷng oán ghét của ông đối với Sadayuu và Ukon, nhưng mặt khác, ông cũng mong được biết tài cán thực sự của ḿnh. Khi đụng độ bằng thương trần như thế, hai kẻ kia không dễ ǵ để thua và nhất định họ sẽ đem hết tuyệt kỹ bí truyền ra sử dụng. Và như thế ông cũng sẽ có dịp đánh giá thực lực của ḿnh. Trong tận đáy ḷng, ông c̣n nghĩ rằng cho dầu có bị họ đánh bại đi nữa th́ lúc đó, ông sẽ nhẹ nhỏm, c̣n sung sướng hơn là có niềm vui điên cuồng nhưng đến từ một thắng lợi đă dàn xếp trước.

-Nào, sửa soạn thương trần đi !

Tadanao vừa ban lệnh xong th́ như đă sửa soạn từ trước, hai cậu thị đồng liền mang đến cho mỗi người một cây trường thương – có vẻ khá nặng - và đặt ở giữa hai chủ tớ Tadanao.

-Nào, sẵn sàng chưa, Sadayuu ?

Nói chưa dứt lời, Tadanao đă tháo giây buộc cái túi da bọc mũi cây trường thương 3 « ken » mà ông dùng quen tay. Sát khí toát ra từ mũi thương dài gần 7 « sun » (7 thốn = 3, 03 cm x 7) - tác phẩm của Bingo Sadakane, tay thợ rèn thương nổi tiếng – làm những người dự khán lạnh cả gáy.

Vị quốc lăo Honda chức trấn thủ phiên Tosa năy giờ theo dơi nhất cử nhất động của chủ quân khi vừa thấy Tadanao tháo giây buộc túi da ở đầu mũi thương ra bèn bước đến gần chủ, đôi mắt hấp hem, đem hết sức già để can ngăn :

-Tướng công ! Ngài đă mất trí hay sao ? Lẽ nào ngài đem tấm thân quí trọng phơi ra trước tṛ chơi kiếm kích. Nhỡ ngài bị bọn gia thần làm cho bị thương và chuyện này đến tại Ngài Gosho (Ieyasu) th́ làm sao thần biện bạch. Cúi xin ngài dừng tay cho !

-Lăo bá đấy à ? Ông chớ ḥng cản ta ! Việc giao đấu bằng thương trần hôm nay, cho dù có phải đánh mất lănh địa với 67 vạn thạch này ta cũng sẽ làm cho bằng được. Ông có can ngăn chỉ tổ vô ích.

Tadanao phóng ra câu trả lời quyết liệt ấy kèm theo dáng điệu oai nghiêm lạnh lùng như một lớp sương băng khó cho ai lung lạc. Thái độ lúc này cũng như bao lần trước đă thể hiện cái ư chí gang thép và tuyệt đối của vị chủ phiên. Ông lăo Honda Tosa không c̣n biết nói thêm một lời nào, thất vọng lui về chỗ.

Từ hơn một « koku » (khắc, 30 phút) trước, Sadayuu đă hoàn toàn ư thức được vấn đề. Nếu việc hôm nay là cách phán quyết của chủ quân về hành động nói lén tối hôm qua của anh mà ngài đă nghe lọt vào tai th́ anh không có ǵ để phàn nàn. Đó là h́nh phạt mà kẻ thần hạ phải gánh chịu. Về cái lệnh bắt giao đấu bằng thương trần, nếu đó là một h́nh thức xử phạt th́ Sadayuu nghĩ rằng anh c̣n phải biết ơn Tadanao. Anh nghĩ rằng nếu ḿnh có bị đâm xuyên qua người trước công chúng bằng mũi thương trần của chủ th́ anh sẽ có được một cái chết vinh dự. V́ vậy, anh cũng nói một cách ngắn gọn :

-Tiểu thần, Sadayuu, xin được hầu ngài bằng mũi thương trần.

Có tiếng chê bai lời lẽ Sadayuu là xấc láo vọng ra từ trong đám người đang dự khán.C̣n Tadanao th́ cười cay đắng.

-Biết điều như thế, ngươi mới xứng đáng là gia thần của Tadanao này ! Đừng xem ta là chủ, hễ thấy chỗ hở th́ cứ đâm thẳng tay !

Vừa nói, Tadanao vừa cặp cây thương lùi lại khoảng 3 « ken » và đứng vào vị trí.

Sadayuu cũng đă bỏ túi da an toàn.

-Xin vô phép !

Hô lên một tiếng, anh đứng thủ thế trước mặt chủ quân.

Cả cử tọa như bị bao vây bằng một luồng sát khí. Họ nén thở, im hơi, chỉ biết ngồi chết sững chờ đợi trận quyết đấu giữa hai chủ tớ sắp xảy ra.

Trong đầu Tadanao chỉ có một ư tưởng là nếu biết được thực lực của ḿnh th́ có ra sao cũng được, ông sẽ không tiếc nuối ǵ cả. V́ lẽ đó, ông không xem ḿnh là lănh chúa và đối thủ là bày tôi, chỉ muốn giao đấu một cách dũng cảm và quyết tâm với kẻ đang đứng trước mặt.

Thế nhưng phần Sadayuu ngay từ lúc đầu, anh đă có chủ định. Sau khi giao tranh mới được 3 hiệp th́ bắp vế bên trái của anh đă trúng một đường thương của Tadanao, thân người bật ra sau và ngă xuống mặt sàn.

Cử tọa bỗng đồng loạt tuôn ra một tiếng thở phào. Sadayuu, kẻ bị trọng thương, liền được các bạn đồng liêu đến khuân đi ngay.

Có điều là Tadanao không cảm thấy khoái chí v́ chiến thắng ấy chút nào. Rơ ràng là người ta có thể vẫn xem cái thua của Sadayuu hôm nay cũng là một cái thua có dự định chẳng khác nào cái thua của anh ta hôm qua. Nghĩ đến đó, Tadanao cảm thấy nỗi buồn đến với ông vào tối hôm qua lại gia tăng. Tên Sadayuu kia đă dám thí cả mạng ḿnh để tặng cho chủ quân một chiến thắng giả hiệu. Ư tưởng này lại lại làm cho nỗi buồn thê thiết và t́nh cảm không c̣n biết tin cậy vào ai đâm rễ sâu thêm trong đáy ḷng ông. Tadanao hận chính bản thân ông bởi v́ dù đă đem tính mạng phơi ra trước sự hiểm nghèo, dù đă dùng thân thể của bày tôi làm vật hy sinh mà ông vẫn không sao t́m ra một câu trả lời chân thực.

Thấy Sadayuu đă ngă nhưng Ukon vẫn không có vẻ khiếp sợ. Trên khuôn mặt tái xanh, đôi mắt của kẻ đă quyết tâm vẫn sáng long lanh. Anh nhặt lấy cây thương Sadayuu đánh rơi và đứng chờ.

Tadanao nghĩ cái thằng Ukon này như đă thấy từ tối hôm qua là kẻ dám nói dám làm, thế nào nó cũng sẽ giao đấu hết ḿnh cho xem. Ông tự động viên ḷng dũng cảm của ḿnh một lần nữa để cự địch.

Thế nhưng tâm sự của Ukon cũng giống như Sadayuu mà thôi.Tận nơi sâu xa trong ḷng anh là một mặc cảm tội lỗi. Để được chết trong vinh dự, anh muốn mũi trường thương của chủ quân xuyên suốt người ḿnh, cho phép anh cái dịp dược tạ tội.

Sau năm sáu hiệp tranh phong, Tadanao nhận ra rằng đối thủ của ông như cố t́nh phơi ra những chỗ đáng gọi là chổ hiểm, mấy lần tạo ra kẻ hở cho ḿnh tấn công. Khi Tadanao nghĩ rằng gă đàn ông này dám thí cả tính mạng ḿnh để đánh lừa chủ nhân của hắn, ông cảm thấy có một nỗi buồn kèm thêm bực bội đang vây phủ lấy ḿnh. Ông đă bị địch thủ khéo léo cho vào tṛng, dù ông có dành được chiến thắng th́ chẳng qua là một đứa dở hơi.

H́nh như Ukon đă muốn chủ quân đâm trúng càng sớm càng tốt nên mấy lần nên anh đă cố ư đưa người ra trước mũi thương của ông. Kết quả là ông đă đâm phập vào vai mặt của anh.

Tưởng chừng Tadanao đă khéo rửa sạch mối hận ḷng của tối hôm qua. Nhưng không, sự đau buồn trước đây chỉ được thay thế bằng một sự đau buồn khác mà thôi. Cả Sadayuu lẫn Ukon đều dám đánh cược cả tính mạng để tiếp tục duy tŕ thái độ dối trá của họ đối với ông !

Khuya hôm ấy, Tadanao được báo tin cho biết là cả Sadayuu lẫn Ukon, sau khi bị thương và được mang về nhà, kẻ trước người sau đă mổ bụng tự sát. Tin tức đó chỉ làm cho ḷng ông càng u ám hơn.

Thế tử Tadanao trầm ngâm suy nghĩ. Đă có cái màng (31) như tấm vách (cách mô) của sự dối trá ngăn giữa ông và đám gia thần. Hai đứa trong chúng nó đă quyết chí duy tŕ cho được cái màng vốn là tấm vách của sự dối trá. Sự dối trá đó không phải là một sự dối trá nổi trên bề mặt nhưng là một sự dối trả bấu chặt bên trong và chúng nó kiên quyết giữ bằng được. Hôm nay, bằng mũi thương của ḿnh, Tadanao đă quyết chí đâm thủng cái màng, vách ngăn của sự dối trá ấy nhưng bọn chúng đă khéo léo vá nó lại bằng chính máu của họ mất rồi. Giữa ông và hai kẻ gia thần, cái màng kia vẫn c̣n đó và giữ lại một sự ngăn cách như xưa. Bên kia cái màng ấy là sự giao tiếp chân thực giữa con người với con người.Thế nhưng một ngày nào đó, khi đứng trước ông, tất cả bọn họ sẽ trùm lên trên đầu cái màng. Khi Tadanao nhận thức rằng bên này cái màn chỉ lẻ loi mỗi ḿnh ḿnh, t́nh cảm cô đơn lại tăng lên gấp bội và chui vào mọi ngỏ ngách của hồn ông.

Bốn

Thông tin cảnh báo về trạng thái tâm lư điên loạn của Tadanao kể từ hôm có cuộc đại diễn tập về thương thuật đă lan đi khắp dân chúng trong thành làm cho ai nấy đều kinh khiếp. Trước mặt chủ quân, bọn thị đồng lúc nào cũng mặt la mày lét, im hơi nín tiếng, ngay cả một cử chỉ nhỏ cũng không dám lộ. Bọn hầu cận mỗi bước tiến mỗi bước thoái đều giữ lễ nghi, không dám ngu dại làm điều chi thất thố. Chút t́nh cảm gần gũi tin cậy giữa chủ tớ đă biến mất, trước mặt họ giờ đây chỉ c̣n lảng đảng một bầu không khí e ngại. Mỗi lần lui về sau khi hầu việc chủ quân, đám gia thần đều cảm thấy mệt mỏi, cả đầu óc lẫn thân thể.

Thế nhưng kẻ không cảm thấy yên tâm về sự sứt mẻ t́nh cảm đó, không chỉ là đám gia thần. Một hôm, Thế tử Tadanao khi vừa thấy một tên hầu cận sợ hăi lết đến trước mặt để đến dâng cho ḿnh bức thư của các gia lăo, ông đă bảo :

-Bước lại gần đây, đừng ngại ! Chớ có lễ phép thái quá !

Thế nhưng đây không phải là lời dặn ḍ xuất phát từ ḷng tốt mà gần như là một câu trách móc do bực bội sinh ra. Người hầu cận khi nghe chủ nói thế, đă cố gắng để có những cử chỉ thân ái và tin cậy như cũ. Thế nhưng sâu bên trong ư thức đi t́m lại sự gần gũi ngày xưa, anh ta vẫn thấy có ǵ lấn cấn như một mẩu xương.

Từ khi trận đấu thương bằng mũi thép trần, Tadanao làm như quên, chễnh măng mọi việc luyện tập. Không những ông bắt ngưng tất cả cuộc thao diễn vơ thuật - đáng lư ra phải được tổ chức hằng ngày – mà tay ông cũng không c̣n chạm đến một thanh kiếm gỗ hay một cây thương dành để tập dượt.

Tadanao là một thanh niên yêu chuông sự vũ dũng nhưng tính t́nh khoáng đạt, thô bạo nhưng lại có chỗ ngây thơ.Từ khi tay ông không cầm lấy kiếm gỗ (mộc kiếm) hay cung cỡ nhỏ (bán cung) dùng vào việc luyện tập th́ thay vào đó, số ngày mà bàn tay ấy không rời chén rượu càng trở nên nhiều. Tuy ông nỗi tiếng từ thời thiếu niên là người mạnh rượu nhưng nhất định là chưa bao giờ uống đến quá mức.Thế mà giờ đây khi uống rượu, ông toàn dùng chén lớn và bắt đầu có dấu hiệu là kẻ uống rượu bất kể trời đất.

Câu chuyện sau đây xảy ra vào một tối giữa tiệc rượu. Hôm đó, Tadanao có vẻ cao hứng khác với ngày thường. Tên thị đồng mà ông sủng ái nhất tên gọi Masuda Kannosuke vừa rót rượu cho chủ vào trong một cái chén lớn, vừa thưa :

-Thưa tướng công, cớ sao độ rày ngài không cho thao diễn vơ nghệ nữa vậy ? Có phải những chuyện xảy ra gần đây đă khiến ngài đâm ra xao nhăng ? Xin ngài nghĩ lại cho !

Anh chàng này chỉ muốn qua câu nói đó để tỏ ra tích cực trong việc tái tạo bầu không khí hoàn toàn thân mật và gần gũi mà anh muốn có với chủ nhân.

Nhưng khi anh chưa kịp dứt lời th́ đùng một cái, Tadanao đă biến sắc mặt. Thế rồi, ông chụp lấy cái mâm đựng chén ở bên ḿnh và nhanh như tên bắn, nhắm ngay giữa mặt Kannosuke và phang cho một cái thật mạnh.Thấy phản ứng tàn bạo và quá đột ngột của chủ quân, Kannosuke cũng biến sắc mặt nhưng vốn là một bầy tôi trung nghĩa, anh cứ chịu trận chứ không dám né người qua để tránh. Do đó anh đă lănh nguyên một cái mâm. Từ trên khuôn mặt trắng trẻo những ḍng máu đỏ chảy xuống nhưng anh vẫn phủ phục ở nguyên một chỗ. Tadanao không thèm nói thêm một tiếng, đứng bật dậy và lui vào hậu cung. Bọn đồng liêu c̣n ngồi lại bèn xúm nhau đến bên Kannosuke, kẻ th́ an ủi, kẻ th́ vực anh ta dậy.

Hôm đó, Kannosuke xưng bệnh và trở về nhà ḿnh. Không đợi đến khi trời sáng, anh đă mổ bụng tự sát ngay trong đêm.

Nghe được tin ấy, Tadadano chỉ biết cười buồn.

Chuyện đó vừa xảy ra được mươi hôm th́ lại xảy ra một chuyện khác. Hôm ấy, Tadanao đang đánh cờ vây với viên quan gia lăo là ông già Koyama Tango. Ông già và Tadanao vốn là hai đấu thủ ngang tay.Thế nhưng từ khoảng hai ba năm nay, Koyama bắt đầu thua nhiều hơn thắng. Hôm ấy, Koyama cũng bị Tadanao đánh thua ba bàn không gỡ. Thấy thế, ông già bèn nở một nụ cười hiền hậu và thưa với chủ quân :

-Mấy lúc sau này, tướng công tiến bộ quá thể. Lăo không c̣n xứng đáng là tay đối thủ của ngài nữa rồi !

Chẳng ngờ khuôn mặt tươi tỉnh như người đang thưởng thức hương vị v́ đă chiến thắng một cách dễ dàng của Tadanao bỗng tối sầm lại như có một bóng đen che phủ. Thế rồi ông đứng bật dậy, đưa chân đá ngă cái bàn cờ đang đặt giữa hai người. Những quân cờ trắng cờ đen sắp trên bàn cờ văng ra tứ tung. Hai ba quân như thế đă trúng vào mặt Koyama.

Koyama Tango khổ tâm không hiểu tại sao người đang thắng cuộc là chủ quân của ḿnh lại lên cơn thịnh nộ như thế. Ông ta bèn chạy theo nắm một góc quần váy (hakama) của Tadanao lúc đó đang quay phắt bỏ đi. Ông hét lên như người cuồng :

-Sao tướng công lại thế ? Ngài đă mất trí rồi sao ? V́ cớ chi ngài lại cho Tango này nếm mùi sĩ nhục như vậy ?

Cơn giận bốc lên trong người ông lăo v́ hành động không thể tha thứ được của chủ quân phừng phừng như một đám cháy.

Thấy thế mà Tadanao vẫn coi thường thái độ giận dữ của người lăo thần, chỉ thốt ra một tiếng « Ô ḱa ! », vung tay giật lại gấu quần rồi thoăn thoắt đi vào bên trong mất dạng.

Ông lăo là người đă bỏ công sức nuôi nấng và dạy dỗ Tadanao từ buổi ấu thơ mà nay phải chịu cách đối xử nhục nhă và vô lư từ con người ấy. Nước mắt già nua chan ḥa, ḷng ông căm hận. Vừa hồi tưởng lại thái độ khoan nhân đại độ của tiên quân là Chuunagon Hideyasu (cha của Tadanao) ông càng tự hận ḿnh tại sao sống chi cho lâu để mang nhục vào thân. Là một người chính trực, trong đầu Tango chưa có một khoảnh khắc nào mang cái ư nghĩ khiếp nhược là giả vờ thua một ván cờ để mua ḷng chủ quân.

Thế nhưng trong ḷng Tadanao th́ nhất cử nhất động của gia thần đều chỉ được nh́n cùng dưới một nhăn quan mà thôi.

Ông lăo Tango ngày hôm đó về nhà đă mặc lễ phục trang trọng rồi mổ bụng theo đúng nghi thức, vứt bỏ cái tấm thân tủi hỗ không c̣n ǵ để tiếc.

Tiếng đồn về hành vi bạo ngược của lănh chúa dần dần đă vượt khỏi biên giới của tiểu quốc và lan ra khắp nơi. Một người kiêu căng như Tadanao, để có được cái khoái cảm đứng lên đầu mọi người, đă t́m đủ cách để so tài thắng phụ.Tuy vậy, từ khi sự kiện này xảy ra, ông như bị ở trong thế kẹt và không c̣n ham thích ǵ những tṛ giải khuây này nữa.

Kể từ đó về sau, nếu sinh hoạt hàng ngày của Thế tử Tadanao không c̣n qui củ th́ cũng là điều không đáng ngạc nhiên. Lúc ở trong thành, ông không làm ǵ cả, chỉ suốt ngày rượu chè trai gái. Thế rồi, những lúc ra ngoài thành, ông chỉ đi săn bắn. Đuổi theo chim ngoài đồng, săn thú ở trên núi. Điểu thú đâu phải là giống vật biết t́m cách bay vào trong tầm ngắm của cung tên để làm vui ḷng lănh chúa khi vị ấy đi săn cho nên khi ra khỏi thế giới con người và ḥa ḿnh với thiên nhiên là lần đầu tiên Tadanao cảm thấy thư thái hơn cả v́ chỉ lúc đó, ông mới thoát ra khỏi cái màng của sự giả đối bao phủ quanh ḿnh.

Năm

Cho đến lúc đó, hễ các quốc lăo khuyên điều chi, ông đều nghe theo.

Xưa kia, năm 13 tuổi, khi c̣n mang cái ấu danh Chôkichi-maru, ông đă được phụ thân Hideyasu gọi đến bên giường trước giờ lâm chung và dặn ḍ : « Khi ta mất đi rồi, con phải một ḷng một dạ nghe lời của các vị quốc lăo, xem đó cũng như lời của cha vậy ». Ông đă nghe theo và giữ tṛn lời giáo huấn ấy.

Thế nhưng mấy lúc gần đây, khi ông nghe những lời bàn luận về chính sự, bao giờ cũng nghĩ lệch lạc theo thiên kiến của ḿnh. Chẳng hạn khi các vị gia lăo tiến cử một người nào và khen ngợi kẻ đó th́ ông bèn đánh giá ngay kẻ ấy là phường bợm băi và nhất định không dùng. C̣n như khi các vị ấy tâu báo về một hành vi không tốt đẹp của ai đó, chủ trương cần phải giam lỏng (bế môn, 32) hắn th́ Tadanao lại bảo rằng người như anh ta mới gọi là cứng cỏi, chính trực và khăng khăng không chấp nhận ư kiến muốn kiểm soát anh chàng.

Năm ấy suốt một vùng Echizen mùa màng thất bát chưa từng thấy, dân chúng không ai là không lâm vào cảnh khốn khổ. Các vị gia lăo mới cùng nhau họp lại, đến trước mặt lănh chúa Tadanao để xin ông miễn một phần gạo nộp cống hàng năm (nengumai) cho dân nhờ. Thế nhưng mặc các vị ấy tŕnh bày cạn lẽ, Tadanao vẫn không thèm nghe kiến nghị họ đưa lên. Tuy trong đáy ḷng ḿnh, ông thông cảm với nỗi khổ của trăm họ nhưng lại cảm thấy khó chịu nếu phải làm theo y như lời các vị gia lăo. Thế rồi, cứ nghe họ tiếp tục tŕnh bày thế này thế nọ măi, ông đă nổi trận lôi đ́nh : « Không ! Ta đă bảo không là không mà ! » Nếu có ai hỏi v́ cớ ǵ ông lại từ chối lời kêu xin ấy th́ có lẽ ông cũng chẳng biết tại sao !

Cứ thế, giữa chủ và tớ, sự thiếu thông cảm mỗi ngày một thêm sâu sắc. Chính sự trong phiên trở nên bê bối, tin tức về sự bạo ngược của lănh chúa đất Echizen đă truyền đến bản doanh của Shôgun ở Edo.

Tâm sự Thế tử Tadanao mang nặng trong ḷng lần hồi đă in dấu ấn sâu đậm của nó vào cả sinh hoạt thường nhật của ông. Sau đây là câu chuyện xảy ra vào một buổi tối. Từ khi màn đêm buông xuống, Tadanao thường thu ḿnh trong hậu cung, bên cạnh những nàng ái thiếp, nâng hết cốc này đến cốc khác.

Thuở đó Tadanao đang dồn hết t́nh yêu của ḿnh vào người con gái có tên là Kinuno. Nàng là một mỹ nhân mà ông đă vời đến từ Kyôto. Hôm ấy, Tadanao uống rượu liên tục từ khi trời vừa sập tối cho đến nửa đêm. Các nàng ái thiếp vốn không uống rượu chỉ ngồi đó làm một cái công việc đơn thuần là lập đi lập lại động tác chuốc rượu cho ông hết chén này đến chén khác.

Bỗng nhiên Tadanao ngước đôi mắt lờ đờ của người say nh́n vào mặt nàng Kinuno đang ngồi hầu bên cạnh. Thế nhưng người con gái tỏ ra quá mệt mơi v́ đă thức thâu đêm để hầu rượu từ nhiều hôm rối. Cô cũng không c̣n giữ được sự chú ư để nhớ rằng kẻ đang ngồi bên cạnh là chủ quân của ḿnh nên buông đôi riềm mi xinh đẹp xuống trong một tư thế nửa thức nửa ngủ, rồi đầu gục lên gục xuống lúc nào không biết. Giữa khi nh́n nàng chăm chăm, bỗng nhiên trong đầu Tadanao nẩy ra một mối ngờ mới. T́nh thực th́ cô gái này là một người từ sáng đến chiều khi đứng trước quyền lực tuyệt đối của lănh chúa đă phải chiều theo ư chủ, đánh mất cả ư chí, chỉ biết cử động như một h́nh nhân. Hôm nay, qua cái dáng ngủ gục, cô đă vô ư làm lộ ra bên ngoài tất cả kiếp sống buồn bă của ḿnh.

Thế mà Tadanao lại nghĩ xa hơn. Cái con bé này c̣n tệ hơn cả những người khác, nó chẳng có một chút t́nh cảm yêu đương ǵ đối với ḿnh. Phong tư diễm lệ và cử chỉ yêu kiều kia chỉ là kỹ xảo ma mị nổi lên trên bề mặt. V́ ham mớ tiền lớn nên nó phải bán thân, đứng trước mặt kẻ quyền lực như lănh chúa một tiểu quốc như ḿnh, nó chỉ cần biết làm sao cho người đó hài ḷng chứ không câu nệ phải trái và xem đó như lối duy nhất và cuối cùng để thoát khỏi cuộc sống cơ bần.

Tadanao không chỉ đặt câu hỏi về t́nh yêu của cô gái này đối với ông thôi. Ông c̣n nghi ngờ là cho đến nay không biết đă có một người đàn bà nào thực tâm yêu ḿnh không nữa.

Lúc sau này, ông dần dần nhận ra một điều là ḿnh chưa hề được hưởng cái hương vị của t́nh người trong những mối quan hệ giao tế. Ngay cả t́nh bạn, ông cũng không có. Thời thơ ấu, chung quanh Tadanao là vài đứa thị đồng tuổi tṛm trèm với ông thế nhưng chưa bao giờ chúng dám xem ông như một người bạn cả. Chúng chỉ biết phục tùng.Ông yêu mến chúng nhưng chúng chưa bao giờ yêu trả lại. Chúng chỉ phục tùng ông v́ nghĩa vụ.

C̣n t́nh bạn với người khác phái ư ? Ngay từ hồi niên thiếu, chung quanh ông đă có một vài cô gái xinh đẹp được đặt dưới quyền kiểm soát của ḿnh. Ông yêu họ nhưng trong bọn họ, hỏi có một cô nào yêu nào yêu trả ông không ? Cho dù ông có yêu họ, chắc họ cũng không dám yêu lại. Họ chỉ biết phục tùng và phục tùng. C̣n như ngay bây giờ, chung quanh ông đang có biết bao nhiều người ở dưới quyền. Thế nhưng thay v́ đối xử với ông bằng t́nh cảm con người, họ chỉ dâng hiến sự phục tùng mà thôi.

Nghĩ lại mới thấy rằng Tadanao đă nhận được sự phục tùng thay cho t́nh yêu cũng như sự phục tùng thay cho t́nh bạn, cũng như sự phục tùng thay cho t́nh thân ái. Dĩ nhiên trong số đó hẳn có t́nh yêu, t́nh bạn và t́nh thân ái sinh ra từ những t́nh cảm chân thực và thuần túy. Thế nhưng trong ḷng Tadanao lúc này, chúng chỉ là một mớ hỗn độn và tất cả bị bao trùm lên bằng hai chữ phục tùng !

Tadanao đă được đem đặt vào một chỗ ở bên trên cái gọi là t́nh cảm con người. Dẫu đứng ngay giữa thế giới của con người - tượng trưng bởi đám gia thần – Tadanao của chúng ta bảo giờ cũng cảm thấy lẻ loi.

Khi ư thức đó càng ngày càng cao thêm lên th́ cuộc sống phong kín của ông trong hậu cung càng trở nên vô vị.

Ông nghĩ rằng giờ đây ḿnh đă thấy được rơ ràng cả sự giả dối trong t́nh yêu của người con gái mà ḿnh yêu hết mức. Nếu ḿnh muốn th́ bất cứ người con gái nào cũng sẽ chiều theo ư ḿnh chứ không dám căi. Thế nhưng họ làm như thế không phải v́ họ yêu ḿnh. Chẳng qua họ chỉ muốn thực hiện nghĩa vụ thần tử bằng cách vâng phục ư chí của chủ quân. Tadanao giờ đây đă chán ngấy việc phải nếm sự phục tùng đến từ bổn phận thay cho t́nh cảm luyến ái ấy.

Khi cuộc sống của Tadanao càng ngày càng hổn loạn, ông thấy ḿnh không thể nào yêu những người khác phái vốn chỉ biết xử sự như những c̣n rối và muốn yêu thương những ai có cung cách mềm dẽo hơn, những người đàn bà c̣n biết hành động như con người. Cho dầu họ không thực ḷng yêu trả lại ông hay có những phản ứng chống đối, ông cũng xin chấp nhận.

Chính v́ vậy, ông lại cho bắt nạp vào hậu cung những tiểu thư con các phiên sĩ ăn lộc cao. Thế mà gia đ́nh những người này đều nhắm mắt tuân theo v́ họ cho đó là mệnh lệnh tối thượng đến từ chủ quân. Họ xem ḿnh như những kẻ đang đem vật tế sinh chuộc mạng để dâng lên một vị thần, và trong ḷng, họ chỉ nghĩ rằng ḿnh phải chịu hy sinh như vậy v́ chủ quân là chủ quân. Nhưng về phía Tadanao th́ khi đi lại với nhóm phụ nữ chỉ biết phục tùng như thế, ông không thấy có một hứng khởi tính dục nào.

Do đó, ông vẫn tiếp tục sống không thỏa măn. Ông lại nghĩ nếu là gái có chồng rồi may ra mới có người dám chống trả lại ông chút nào chăng ? Ông bèn săn lùng cho được một cô gái đă hứa hôn với chàng trai nào đó. Thế nhưng khác với điều Tadanao dự tưởng, cô gái ấy lại vẫn xem ư chí của chủ quân là trên hết và tự dâng hiến cho ông như đem thân đi cúng một vị thần.

Nếu là gái có chồng th́ may ra mới chống trả lại

Đến nước này th́ ngay giữa đám gia thần trong dinh, lời phê b́nh về hành vi sa đọa của Tadanao cũng đă phải nổi lên. Thế mà ông vẫn chưa chịu ngưng. Kiếm được cô gái đă hứa hôn đem về nhưng v́ chưa hài ḷng, ông lại tiếp tục những việc làm vô luân như trước. Lần này, ông bí mật sai người truy lùng những người nổi tiếng là có nhan sắc trong dinh và t́m ra được 3 phụ nữ như thế. Một hôm, ông đă bất ngờ gọi họ vào hầu việc rồi giữ lại không cho về.

Ngay cả việc cực kỳ vô đạo như vậy, người ta chỉ mới dám than thở. Thế nhưng bất chấp lời than văn của các ông chồng, Tadanao vẫn không thả họ ra. Các vị trọng thần cũng t́m cách can gián trước những hành động coi thường cả nhân luân ấy nhưng họ càng nói bao nhiêu th́ Tadanao càng cao hứng về hành vi của ḿnh bấy nhiêu.

Hai trong số ba người chồng ấy, cũng là gia thần của ông, sau khi biết được kế hoạch vô đạo bất nhân của Tadanao nhằm bắt cóc vợ ḿnh, đă xem như t́nh nghĩa quân thần chấm dứt ở đây và như thể hội ư với nhau, kẻ trước người sau đều mổ bụng tự sát. Khi chức quan Giám sát hành động của các gia thần báo cáo việc ấy lên Tadanao, ông ta chỉ cầm chén rượu đang uống ực một cái và mỉm một nụ cười ngượng nghịu nhưng vẫn không nói không rằng. Tất nhiên sự thương xót của người trong dinh đều đổ dồn về hai gia thần đă tự kết liễu tính mạng. Có kẻ c̣n lên tiếng ca tụng : « Hai anh xứng đáng là người vũ sĩ. Những cái chết đẹp như mơ ». Đồng thời họ đều cho rằng nguyên nhân cái chết của hai người kia chỉ là một thứ thiên tai không thể nào tránh khỏi mà định mệnh đă đổ xuống đầu.

Từ khi hai người ấy chết đi rồi, mọi con mắt của người trong dinh thay v́ để ư đến ba người đàn bà bị bắt cóc, chỉ tập trung vào anh chàng Asamizu Yoshirô, người chồng mất vợ duy nhất c̣n sống sót.

Thế rồi họ đi đến mức phê phán anh ta là hèn nhát, hỏi tại sao một người đă bị cướp vợ như vậy mà không đủ can đảm để tự sát.

Bốn năm hôm sau, Asamizu Yoshirô, dường như không để ư đến những lời dị nghị, lại vào thành. Chẳng những thế, anh c̣n nhờ viên quan giữ cửa xin cho ḿnh được yết kiến lănh chúa. Người ấy bèn t́m đủ mọi cách khuyên nhủ anh nên hủy bỏ ư định đó :

-Này, bề ǵ đối thủ của anh vẫn là tướng công. Nếu tôi để cho anh vào gặp ngài, thế nào anh cũng rắp tâm phục thù.Việc tướng công vô đạo, trong nhà ngoài ngỏ ai nấy đều biết. Nên nhớ rằng lúc nào ngài cũng có quyền sinh sát trên anh !

Yoshirô vẫn không nghe, anh nói với một giọng quyết tâm :

-Tướng công có làm ǵ chăng nữa, tôi vẫn xin ông cho tôi vào yết kiến ngài. Dù phải bị phanh thây làm tám (yatsugiki), tôi cũng không hối tiếc. Cảm phiền ông chuyển lời hộ.

Viên quan giữ của không biết nói sao hơn, đành phải thông báo cho một vị gia lăo phụ trách việc tiếp khách (33) lời khẩn nguyện của Yoshirô. Ông già ấy mới hạ giọng :

-Tên Yoshirô này coi bộ máu lộn lên đầu rồi ! Thần hạ đứng trước việc làm vô đạo của chủ quân th́ phải mượn cái chết của ḿnh để can gián chứ ! Biết cách chết như hai kẻ cùng cảnh ngộ kia mới gọi là làm đúng bổn phận của gia thần. Tên Yoshirô này v́ mất vợ nên đă không c̣n lư trí. Ta đâu ngờ hắn ngu ngốc đến cỡ đó.

Vị gia lăo miệng hăy c̣n đang lầu bầu nhưng đă gọi một cậu thị đồng đến và với một vẻ không sốt sắng cho lắm, bảo cậu đi thưa cho Tadanao hay.

Thế nhưng khi nghe được điều đó, ngược với mọi dự tưởng, Tadanao đă không bực ḿnh chút nào. Ông kêu lên :

-Ha, ha, ha ...Yoshirô đến gặp ta ư ? Khá lắm, khá lắm ! Hăy bảo hắn vào ngay ! Ta sẽ cho hắn gặp !

Trên gương mặt của lănh chúa là một nụ cười rạng rỡ nở đến mang tai, một nụ cười mà cho đến mấy lúc gần đây, không ai có dịp chứng kiến. Một lúc sau, Yoshirô với vóc dáng tiều tụy và ngơ ngác như một con chó bị bệnh đă hiện ra trước mắt Tadanao.Từ mấy hôm nay, v́ có điều lo nghĩ nên mặt mày anh ta tái xanh. Tuy vậy trên khuôn mặt ấy, ở đâu đó vẫn toát ra sát khí và trong đôi mắt hiện ra hai ba tia máu đỏ.

Lần đầu tiên trong đời, Tadanao mới nh́n thấy được một kẻ gia thần không dấu diếm t́nh cảm chân thật của hắn khi đến trước mặt ḿnh.

-Yoshirô đấy à ? Lại gần ta nào !

Với gương mặt để lộ một t́nh cảm nồng hậu, lănh chúa mời mọc. Nhờ có Yoshirô, ông thấy ḿnh t́m lại được sự mối quan hệ giữa người với người, một t́nh cảm đă từ lâu xa vắng. Cái màng ngăn cách giữa chủ với tớ không c̣n nữa, họ đang trở thành hai con người giống nhau và biết nh́n thẳng vào nhau.

Yoshirô lếch trên mặt chiếu và đến gần, anh chỉ c̣n cách Tadanao khoảng 3 « shaku » (30, 3 cm x 3) rồi cất lên một giọng rền rĩ nghe như vọng từ đáy địa ngục.

-Tướng công ! Cớ sao ngài lại coi cái đạo thần tử và nghĩa lớn của nhân luân như một tṛ chơi vậy? Hôm nay thần đến đây là để bày tỏ ḷng oán hận của một người bị ngài cướp vợ đó !

Vừa nói xong, nhanh như một cánh én, Yoshirô đă bay tới và nhảy bổ vào người Tadanao.Trong bàn tay phải của anh đă thấy lấp lánh một con dao trủy thủ. Thế nhưng Yoshirô đă gặp phải phản ứng nhanh nhẹn hơn từ phía Tadanao. Ông ta khóa được bàn thay thuận của anh một cách dễ dàng và dí kẻ địch phục xuống mặt sàn. Một người hầu cận bèn đè lên trên người anh rồi rút cây trường kiếm (bội đao) của chủ quân mà cậu thị đồng đang mang trao cho Tadanao. Thế nhưng ông đă đẩy anh ta lùi lại.

-Yoshirô ! Nhà ngươi thật không hỗ danh là trang vũ sĩ.

Vừa nói, Tadanao vừa buông lỏng tay khóa bàn tay của anh ta ra. Yoshirô vẫn giữ nguyên con dao trủy thủ trong tay, không ngẫng đầu lên mà cứ nằm phủ phục ngay tại chỗ.

-Vợ của ngươi cũng đă không tiếc ǵ tính mạng khi đă dám cưỡng lại lời ta. Các ngươi đúng là những gia thần hiếm có.

Tuy nói xong câu mà trên mặt của Thế tử Tadanao vẫn c̣n nguyên đó nụ cười rạng rỡ bộc lộ tâm trạng sảng khoái của ông.

Nhờ có sự chống đối của Yoshirô mà Thế tử Tadanao được cả hai niềm vui. Niềm vui thứ nhất là lần đầu tiên cá nhân ông bị một người khác căm ghét và muốn sát hại nhưng cũng nhờ đó mà ông được cho phép đặt một chân vào thế giới con người. Niềm vui thứ hai là ông đă tự tay ḿnh chụp được và hóa giải đường dao trủy thủ của Yoshirô - một người nổi tiếng là nhanh nhẹn và giỏi nghề đao kiếm (uchimono) nhất trong đám bộ hạ - giữa khi anh ta đang liều chết để tấn công ông. Cuộc so tài này không ai có thể bảo là giả dối được. Dễ chừng đă lâu lắm ông mới được tận hưởng khoái cảm của một cuộc chiến thắng không vướng chút nghi ngờ. Kể từ lúc này, tất cả niềm u uất chất chứa trong đáy ḷng ông như ung thối đă bắt đầu tan biến và ông cảm thấy ḿnh vừa t́m ra một nguồn ánh sáng trong lành.

-Xin tướng công cứ giết thần ngay đi!

Trước lời khẩn nguyện của Yoshirô, không những ông không phiền trách ǵ cả mà chỉ cho chép anh ta lui. Sau đó cả Yoshirô lẫn người vợ của anh đều được tha về.

Tuy nhiên, niềm vui ấy của Thế tử Tadanao đă không kéo dài được bao lâu.

Sau khi vợ chồng Yoshirô được ra khỏi thành, đêm đó hai người đă kề gối bên nhau và cùng tự sát. Không ai biết lư do thực sự khiến họ phải chọn cái chết, có thể Yoshirô muốn chuộc cái lỗi lầm đă cầm dao tấn công vị chủ quân nối dơi (34), cũng như cảm kích về thái độ nhân từ độ lượng của con người sau đó đă tha mạng cho ḿnh.

Dù vậy, khi nghe tin báo tử, Tadanao hoàn toàn không vui vẻ ǵ cả. Ông bắt đầu thấy hành động tự sát cũng như việc chĩa mũi dao vào ḿnh của anh ta, cả hai đều có cái ǵ không được tự nhiên. Phải chăng đó chẳng qua là một hành động để dẫn tới việc được chết trong sạch dưới bàn tay của chủ hay không ? Nếu như thế th́ cái việc ḿnh đă khóa trái được bàn tay thuận kia của anh ta và đè đước anh xuống cũng chỉ là một màn kịch không khác chi cảnh hai anh chánh phó đội trưởng đă chịu thua để nhường ḿnh trong trận thi đấu giữa hai đội Hồng và Bạch trước đây sao ? Nghĩ đến đấy, bóng đen của sự u uất lại đè nặng lên tâm hồn của Tadanao, khiến ông rơi xuống hố tuyệt vọng.

Hành vi bạo ngược của Tadanao sau đó càng ngày càng nhiều, giống như những ǵ lịch sử đă kể lại. Cuối cùng, không những ông đang tay giết bọn gia thần như ngóe mà c̣n bắt bớ đám dân lành vô tội rồi khiến họ phải chết dưới đường đao mũi kiếm. Nhất là truyền thuyết về « Cái thớt đá » (Ishi no Manaita, 35) đă khiến cho bao đời sau, người ta vẫn c̣n quay lưng ngoảnh mặt với ông. Thế nhưng, nếu Tadanao đă dám làm những hành vi bạo ngược như vậy, có lẽ v́ lũ gia thần chưa bao giờ xem ông như một con người. C̣n về phía Tadanao th́ lúc cuối cùng, ông ta cũng không c̣n biết đối xử với đám thần dân như những con người nữa.

Sáu

Thế nhưng hành v́ tàn ngược vô đạo của Tadanao rồi cũng có lúc phải chấm dứt. Cùng với tiến độ của sự cuồng bạo ấy, những kẻ chấp chính trong Mạc phủ như các đại thần Doi Ôi-no-kami Toshikatsu và Honda Kozuke-no-suke Masazumi đă bắt đầu điều tra để tính kế băi chức lănh chúa xứ Echizen. Thế nhưng khi muốn khai chiến trực tiếp với một người trong ḍng đích của họ Tokugawa lại nổi tiếng là tính t́nh cứng cỏi có một không ai như Thế tử Tadanao th́ họ phải hết sức thận trọng kẻo chuyện này dây đến chuyện khác, nguy hiểm khôn lường. Rốt cuộc họ đă đi đến kết luận là phải (làm một cách gián tiếp) bằng cách gửi bà mẹ đẻ của Tadanao nay đă xuất gia với pháp danh là Seiryôni (Thanh Lương Ni) về xứ Echizen để tuyên cáo ư kiến của nhà chúa đến ông.

Tadanao rất vui mừng khi gặp lại người mẹ mà ḿnh xa cách lâu ngày. Tuy nhiên, ngược lại với những điều thiên hạ tưởng tượng, khi nghe tin ḿnh bị truất phế (tức kaieki, 36) cùng với viếc áp dụng những chế tài khác, ông đă chấp nhận tất cả một cách dễ dàng. Thế rồi ông đă bỏ lại đằng sau ngôi thành với lănh địa 67 vạn thạch thóc như vứt một mớ giẻ rách, xách gói về nơi lưu đày là đất Funai trong xứ Bungo (37). Trên đường, ông đă ghé Tsuruga (tỉnh Fukui) và xuất gia ở đấy, lấy pháp danh là Ippaku (Nhất Bá). Chuyện đó đă xảy ra vào tháng 5 năm thứ 9 niên hiệu Genna (Nguyên Ḥa, 1623), lúc Tadanao vừa mới bước qua tuổi 30. Sau đó ông được chuyển từ Funai quaTsumori vốn nằm cùng trong một tỉnh và được Mạc phủ trợ cấp cho một món sinh hoạt phí hàng năm là 1 vạn thạch thóc. Ông đă sống yên ổn cho đến cuối đời và mất vào ngày mồng 10 tháng 9 niên hiệu Keian thứ 3 (1650) tại đấy, hưởng dương 56 tuổi.

Nói về sinh hoạt của ông trong những ngày tàn th́ không thấy lịch sử truyền lại chi tiết nào cụ thể. Chỉ có mỗi viên thành chủ thành Funai tên là Takanaka Uneme-no-Shô Shigetsugu, người lănh nhiệm vụ giám sát hành vi của Tadanao, đă ra lệnh cho gia thần của ḿnh ghi chép lại hành trạng của ông để phúc tŕnh cho chức quan chấp chính của Mạc phủ là Doi Ôi-no-kami Toshikatsu. Bản phúc tŕnh ấy có tên là Tadanao Kyô Gyôjôki (Trung Trực Khanh Hành Trạng Kư) (38) và chỉ một tập. Trong đó có đoạn như sau :

« Kể từ ngày Ngài Tadanao đến cư ngụ tại vùng Tsumori của chúng tôi, ông không có hành động nào gây rối cả mà lại sống một cách b́nh yên lặng lẽ. Ngài thường cho rằng việc bị băi chức và mất lănh địa 67 vạn thạch thóc kia chỉ làm cho ḿnh nhẹ gánh và xem như ḿnh vừa tỉnh giấc sau một cơn ác mộng. Ngài đă khấn nguyện rằng trong những kiếp sau, xin đừng bao giờ cho ngài phải đầu thai vào những gia đ́nh quyền quí như lănh chúa một tiểu quốc.Dù sống với bao người vây quanh ḿnh, ngài đă thường xuyên chịu sự thống khổ của kẻ bị đọa xuống địa ngục của sự cô độc. Đối với việc bị truất phế và tịch biên tài sản, ngài không hề tỏ ra hối tiếc hay có thái độ oán trách ai cả. Khi muốn giải khuây, đôi khi ngài cho mời các cụ bô lăo trong thôn hay một nhà sư gần đó đến đánh vài ván cờ vây (Goban) ở nhà ḿnh. Nghe đồn rằng ngày xưa, khi đắm ḿnh trong những thú vui như vậy, có khi ngài c̣n dữ tợn hơn cả vua Trụ nhà Ân nhưng ngày nay, những hành động đó không hề xảy ra. Có lần, thiền sư Kôzan (Quang Sơn), trụ tŕ chùa Jôkon (Tĩnh Kiến Tự) ở Tsumori , người có mối giao t́nh nồng hậu với ngài đă dám đưa ra nhận xét : « Bất cứ ai ăn lộc một lănh địa 67 vạn thách thóc đều có khả năng trở thành bạo ngược như vua Trụ. Không cứ riêng ǵ ngài ». Lúc đó ngài chỉ cười khà, mặt không có lấy một chút sắc giận. Cuối cùng, ngài thường rủ những bác nhà nông hay người hàng phố đến chơi, thích thú khi nghe họ vụng về kể lể những câu chuyện trời ơi đất hởi. Khi thấy lúc nào ngài cũng ưu ái đến những người đối diện, đối đăi với tôi tớ không chút tị hiềm cũng như thường xuyên lo lắng cho cuộc sống của dân chúng trong ấp phong, họ không làm sao nghĩ rằng đây chính là một bạo chúa đă từng làm những chuyện vô đạo để đến nỗi mất trắng cả một đại lănh địa 67 vạn thạch ».

Dịch xong 10 tháng 12 năm 2019 (NNT)

Chú thích :

1- Ieyasu : tức Tokugawa Ieyasu (Gia Khang, 1542-1616), người sáng lập Mạc phủ Tokugawa (c̣n gọi là Mạc phủ Edo) kéo dài 265 năm (1603-1868).

2- Tadanao tức Matsudaira Tadanao (Trung Trực, 1595-1650), lănh chúa vùng Fukui. Con trai Yuuki Hideyasu, người con trai thứ của Ieyasu, nên gọi Ieyasu là ông nội.

3- Đại bản doanh = tổng hành dinh của chiến dịch mùa hè năm 1615 để tuyệt diệt tập đoàn Hideyoshi và dành quyền lănh đạo nước Nhật.

4- Ii tức Ii Naotaka1590-1659 , lănh chúa vùng Ômi Hikone, đă lập đại công trong chiến dich này.

5- Tôdô tức Tôdô Takatora (1556-1630), lănh chúa vùng Anotsu. Theo pḥ Ieyasu từ trận Sekigahara (1600), một nhân tài giỏi cả ba lănh vực quân sự, chính trị và ngoại giao.

6- Honda Tomimasa (1572-1649), cánh tay mặt của Ieyasu, rất được chủ tín nhiệm và trọng vọng. Người được Ieyasu ủy thác để phụ giúp cha của Tadanao là Yuuki Hideyasu và sau đó giúp cho cả Tadanao lẫn em trai ông ta (Tadamasa).

7- Ngài Hideyasu tức Yuuki Hideyasu (Tú Khang, 1574-1607), lănh chúa đời thứ nhất của phiên Echizen Fukui. Người anh cả chết sớm, ông là con trai thứ hai của Ieyasu đáng lẽ nối nghiệp nhà nhưng thời trẻ đă bị cha gửi đi làm con tin trên đất địch (Hideyoshi) để đổi lại sự ḥa hiếu.Sau ông lại làm con nuôi họ Yuuki. Là một viên tướng trí dũng song toàn nhưng số phận hẩm hiu v́ cha đă chỉ định em trai ông là Hidetada làm Shôgun đời thứ hai. Điều đó đă làm ông nuôi ḷng bất măn.

8- Nói cho dễ hiểu th́ một thạch thóc tương đương với lượng gạo một người ăn trong một năm. Vị chi 67 vạn thách thóc có thể nuôi 67 vạn người trong một năm. Thường th́ các lănh chúa bán cho thương lái để lấy vàng bạc chi dùng.

9- Đại ngự sở (Daigosho) danh hiệu dùng để gọi Ieyasu lúc ấy đă nhường chức Shôgun cho Hidetada và làm một thứ Thái thượng hoàng (trong khi vẫn nắm trọn binh quyền).

10- Tức chủ tướng phe địch Toyotomi Hideyori (1593-1615), con trai nối nghiệp Hideyoshi và là cháu rễ (chồng công nương O-Sen, người gọi Ieyasu bằng ông nội). Lúc này Hideyori đang cố thủ trong thành Ôsaka.Sau khi thành thất thủ và thiên hạ về tay nhà Tokugawa, ông đă tự sát.

11- Gôtô Matabe tức Gôtô Mototsugi (1560-1615).

12- Kimura Nagato tức Kimura Shigenari ( ? – 1615).

13- Susukida Hayato no Shô tức Susukida Kanesuke ( ? – 1615)

14- Sanada Saemon tức Sanada Yukimura (Hạnh Thôn, 1567–1615), một viên tướng trí dũng song toàn, từng gây nhiều khó khăn cho Ieyasu.

15- Chôsokabe Morichika (1575-1615), một tướng mạnh trấn thủ vùng Tosa. Sau khi thành Ôsaka thất thủ, bị bắt sống và xử trăm.

16- Môri Buzen no mori tức Môri Katsunaga (sinh mất không rơ). Sau thua trận tự sát.

17- Hidetada (1579-1632), con trai thứ 3 của Ieyasu, được cha chỉ định làm Shôgun đời thứ hai vào năm 1605.Ông vừa là một tướng lănh vừa là một nhà tổ chức hành chánh.

18- Honda Masazumi (1565-1637), một trong những lănh chúa đầu tiên thời Edo là người đă lập kế hoạch thảo phạt Hideyori, soạn ra luật lệ vũ gia (hatto) và cố vấn chính trị cho Ieyasu.

19- Ư nói hai đạo quân của Tokugawa Yoshinobu (Nghĩa Tuyên, 1600-1650), con trai thứ 9 của Ieyasu, ông tổ chi nhánh Obari và Tokugawa Yoshinao (Nghĩa Trực, 1602-1671), con trai thứ 10 của Ieyasu, ông tổ chi nhánh Kii. Lúc trận phá thành Ôsaka (1617) họ mới là những thiếu niên.

20- Mizuno Katsunari (1564-1651) vai anh em họ của Ieyasu, tướng tiên phong trong trận đánh này.

21- Cha.usuyama (Trà Cữu Sơn), tên một ngọn đồi cao cỡ 800m,h́nh thù giống như một cái cối xay trà, bản trận của tướng Sanada Yukimura bên địch, được dùng làm thế ỷ dốc để giữ thành.

22- Yoshida Shuuri là trọng thần từ đời Yuuki Hideyasu, cha của Tadanao. Trong trận này, ông lập công lớn nhưng tử trận (có thuyết cho rằng bị buộc phải tự sát v́ hiến kế tấn công phạm quân lệnh).

23- Hai Honda, ư nói Honda Tomimasa và Honda Narihige, cả hai đều đă được Ieyasu chọn để pḥ tá Yuuki Hideyasu, cha của Tadanao.

24- Binh đoàn Kaga (nay là tỉnh Ishikawa) do Matsudaira (Maeda) Toshitsune, trấn thủ Chikuzen, chỉ huy.

25- Honda Iyo no kami Tadamasa tức Matsudaira Tadamasa (Trung Xương, 1597-1645), em trai Tadanao và sẽ là người kế vị sau khi Tadanao đi đày.

26- Thành ở khu Nijô thuộc trung tâm Kyôto, trú sở của Shôgun khi vào chầu Thiên Hoàng.

27- Matsudaira Tadateru (Trung Huy, 1592-1638) con trai thứ 6 Ieyasu, v́ không tích cực tham chiến trong chiến dịch Ôsaka, đă bị luận tội, mất đất phong và sống lưu lạc cho đến hết đời.

28- Date (lănh chúa phiên Sendai tên Date Masamune), Maeda (lănh chúa phiên Kanazawa tên Maeda Toshitsune) và Kuroda (lănh chúa phiên Fukuoka tên Kuroda Nagamasa) đêu có công lớn ở Sekigahara (1600) và Ôsaka (1917).

29- Shinano (Tín Nùng) tức tên cũ của vùng Nagano, Niigata.

30- Inuômono : Cuộc diễn tập cưỡi ngựa bắn cung của giới samurai với đích nhắm là những con chó (inu) đă được lùa vào một khoanh đất vây quanh bằng hàng rào tre.

31- Không phải là cái màn (curtain) nhưng là một cái màng (tissue) giống như da thịt v́ nó thể hiện mối tương quan giữa con người với con người.

32- Thời Edo, có cách xử phạt gọi là « bế môn » đối với vũ sĩ và tăng lữ, nghĩa là giam lỏng từ 50 đến 100 ngày. Trong khoảng thời gian đó, nội bất xuất, ngoại bất nhập.

33- Nguyên văn là « vị gia lăo ở Shiroshôin », một thư viện (shôin) có những cây cột màu trắng (shiroi). Trong phủ đệ ở samurai, pḥng tiếp khách c̣n được gọi là shôin (thư viện)

34- Nguyên văn « sôden no shukun » tức người chủ (shukun) truyền đời (sôden) của một gia đ́nh mà trải bao thé hệ gia đ́nh Yoshirô đă chịu ơn mưa móc.

35- Tương truyền Tadanao đă đặt một tấm phản bằng đá trong vườn để làm chỗ mổ đàn bà có thai, xem thai nhi là trai hay gái.

36- Kaieki (Cải dịch) có nghĩa là thay đổi chức vụ và giao việc cho người khác.Tuy nhiên dưới thời Tokugawa, ngoài việc băi chức, cắt lộc, kẻ phạm tội c̣n bị tịch thu gia sản, trở thành thường dân và bị giam lỏng.

37- Bungo (Phong Hậu) địa danh thời cổ nay thuộc tỉnh Ôita trên đảo Kyuushuu.

38- Tên tác phẩm chỉ có trong hư cấu của Kikuchi Kan.

Thư Mục tham khảo :

1) Kikuchi Kan, Katachi (Bề ngoài) in trong Tập truyện ngắn nổi tiếng sử dụng trong giáo khoa thư trung học nói về ảnh hưởng hoàn cảnh đối với con người (Kyôkasho meitanpen : Ningen no Jôkei), do Chuô Kôron Tôkyô biên tập và xuất bản 2016.

2) Kikuchi Kan, Tôjirô no Koi, Onshuu no kanatani (Mối t́nh của kép hát Tôjuurô, Bên kia bờ ân oán : nhan đề của Tuyển tập truyện ngắn Kikuchi Kan), Shinchô Bunko, Tôkyô, xuất bản lần đầu năm 1970.

3) Geofrey Sargent dịch « Tadanao-Kyô Gyôjôki (On the conduct of Lord Tadanao) in trong Modern Japanese Stories, An Anthology, 1962, do Ivan Morris chủ biên, Charles E. Tuttle Tôkyô xuất bản, ấn bản lần thứ, 1997.

4) Nguyễn Nam Trân, Tổng quan lịch sử văn học Nhật Bản (những đoạn nói về Kikuchi Kan), Nhà xuất bản giáo dục, Hà Nội, 2011.

5) H́nh ảnh liên quan mượn từ mạng Internet.

 

 

 


* Nguyễn Nam Trân :

Một trong những bút hiệu của Đào Hữu Dũng, sinh năm 1945 gần Đà Lạt. Nguyên quán Hương Sơn, Hà Tĩnh. Theo học Chu Văn An (1960~1963) và Đại Học Sư Phạm Sài G̣n trước khi đến Nhật năm 1965. Tốt nghiệp Đại Học Đông Kinh (University of Tokyo) và Đại Học Paris (Pantheon-Sorbonne). Tiến sĩ khoa học truyền thông. Giáo sư đại học. Hiện sống ở Tokyo và Paris. E-mail: dhdungjp@yahoo.com

.........................

® "Khi phát hành lại bài viết của trang này cần phải có sự đồng ư của tác giả (dhdungjp@yahoo.com)
và ghi rơ nguồn lấy từ www.erct.com