ENDÔ SHUUSAKU

(1923-1996)

Nguyễn Nam Trân

(Dịch từ nguyên tác và giới thiệu)

 

   

 

  NIỀM TIN KI-TÔ-HỮU

TRÊN QUÊ HƯƠNG THẦN ĐẠO

Cùng với Yasuoka Shôtarô, Kojima Nobuo, Miura Shumon, Yoshiyuki Junnosuke... nhà văn Endô Shuusaku (Viễn Đằng, Chu Tác, 1923-1996) thuộc thế hệ thứ ba đến sau chiến tranh, bắt đầu có tên tuổi trên văn đàn từ giữa thập niên 1950 và là một trong những cây bút Nhật Bản cận đại được Âu Mỹ chú ư nhiều nhất. Ông đoạt tất cả các giải thưởng văn chương lớn ở Nhật từ Akutagawa, Noma, Shinchô đến Tanizaki.

Sinh ra ở Tôkyô nhưng theo gia đ́nh sang Đại Liên thuộc Măn Châu, Endô Shuusaku chỉ về nước sống với mẹ và anh ở Kobe năm 1933 từ khi cha mẹ ly hôn, rồi chịu phép rửa tội theo đạo Công Giáo, tên thánh là Paul. Từ đó, tôn giáo trở thành một ám ảnh suốt đời, thường làm cho ông bị xâu xé bởi con người Nhật Bản truyền thống và con chiên ngoan đạo cùng cư ngụ trong bản thân. Năm 1945, ông vào học văn chương Pháp ở Đại Học Keiô, yêu thích F. Mauriac, G. Bernanos và các nhà văn công giáo đương thời. Giai đoạn này, ông đăng nhiều bài nghị luận trên tạp chí Mita Bungaku (Mita là địa danh khuôn viên trường Keiô, sau trở thành tên một trường phái văn học). Ông có sang Pháp du học ở Đại Học Lyon (ông sẽ đề cập quăng đời nầy trong Ryuugaku “Du học” và các truyện ngắn khác), du lịch và hành hương nhiều nơi ở Âu Châu và Trung Đông. Khi bước vào làng văn, ông đoạt giải Akutagawa với Shiroi Hito « Người trắng » (1955). Sau đó viết Umi to dokuyaku « Biển và thuốc độc » (1958) nói về những thí nghiệm sinh vật trên lính Mỹ bị Nhật bắt trong chiến tranh. Liên quan đến tín ngưỡng th́ có một loạt tác phẩm quan trọng như Chinmoku « Lặng thinh » (1966), Shikai no hotori « Bên bờ Biển Chết » (1973), Yesu no shôgai « Đời chúa Giê-su » (1973), Samurai (1980) . Chinmoku nói về sự lựa chọn khó khăn của những tín hữu trong thời cấm đạo, không biết phải chịu cực h́nh và tuẫn đạo hay dẫm lên thánh giá, bội đạo, để sống c̣n. Cuối đời, ông viết Fukai Kawa « Deep River » hay « Sông Sâu », một trầm tư có tính tôn giáo về sự chết. Ông c̣n có tác phẩm hài hước như tập tùy bút Korian (Hồ Ly Am) và các tập tiểu luận khác. Ngoài ra, Shuusaku c̣n được biết đến như là người của sân khấu và điện ảnh nữa .

Nhiều nhà phê b́nh đánh giá ông là một tiểu thuyết gia dùng thủ pháp « độc thoại nội tâm » bậc thầy. Được xem như « Graham Greene Nhật Bản », ông có vinh dự nằm trong danh sách hiếm hoi các nhà văn Nhật Bản đề cử cho Giải Nobel văn chương.

 

 

NGƯỜI ĐÀN ÔNG BỐN MƯƠI

(YONJUSSAI NO OTOKO, 1964)

 

 

Cứ mỗi 10 năm, Endô Shuusaku lại viết một truyện ngắn có tính tự truyện như thể muốn đánh dấu chặng đường vừa đi qua. Ít nhất là vào thời ông ở các lứa tuổi bốn mươi (1963), năm mươi (1973) và sáu mươi (1983).

Đoản thiên “Người đàn ông bốn mươi” đă được viết ra để nhớ đến thời gian ông đạt tới cái tuổi “bất hoặc” (không c̣n ngờ vực hay bị dao động) như lời Khổng Tử xưa kia đă tŕnh bày trong Luận Ngữ. Tính tự truyện có thể nh́n thấy qua thể nghiệm bệnh phổi của Suguro, nhân vật chính (Suguro là cái tên xuất hiện trong nhiều tác phẩm của Endô Shuusaku). Ngoài ra, trong đời thường, nhà văn của chúng ta đă mắc chứng ho lao, phải giải phẫu, ngay từ thời du học ở Lyon (Pháp) và cho đến cuối đời, vấn đề sức khoẻ đă thường trực ám ảnh tâm trí cũng như văn nghiệp ông.

Trầm tư về tôn giáo của Endô Shuusaku ở đây xoay quanh những câu hỏi ông hăy c̣n phải tự đặt cho ḿnh ở giữa tuổi bốn mươi liên quan đến sự bất lực của con người khi t́m về Thượng Đế, bản chất của tội lỗi cũng như quyền buộc tội và tha tội.

   

Nằm ở Bệnh viện đại học Keiô (Tôkyô) tháng 3 năm 1961.

 

1

Suguro nghĩ rằng đă là con người th́ ai đôi khi cũng nghĩ đến lúc ḿnh có thể chết, nhưng chết ở nơi đâu hay chết trong một gian pḥng như thế nào là cái hầu như chưa ai h́nh dung được.

Ở bệnh viện, nếu chết, họ chỉ được người ta xử lư như gửi đi một kiện hàng.

Vào một buổi chiều, bên cạnh pḥng Suguro nằm, một con bệnh mắc chứng ung thư đường ruột đă chết. Tiếng than khóc của gia đ́nh vọng đến tai anh trong chốc lát. Cuối cùng khán hộ chở ông ta lên băng-ca và đưa xuống nhà xác. Sáng hôm sau, khi các bà nhân viên vệ sinh đến quét dọn gian pḥng trống đó, họ vừa làm việc khử trùng vừa hát líu lo.

Đến chiều th́ đă có con bệnh khác trám vào chỗ ấy. Không có ai báo cho người bệnh mới đến là nơi ông ta nằm, hôm qua vừa có người chết. Và con bệnh mới cũng không cách chi t́m được một thông tin như thế.

Bầu trời quang đăng. Cuộc sống ở bệnh viện trôi qua như không có ǵ xảy ra, bữa cơm chiều vẫn được đem đến phân phát b́nh thường. Bên dưới cửa sổ, ô tô, xe buưt chạy xẹt qua xẹt lại. Tất cả như đang muốn cùng nhau che dấu một việc ǵ.

Hôm ấy nhằm hai tuần trước cuộc giải phẫu lần thứ ba, Suguro nhờ vợ mua hộ cho anh ta một con nhồng (1). Khác với khi nói đến cưởng hay vàng anh, khi tên của con chim hơi đắt giá này vừa mới buột ra ở đầu cửa miệng, anh bắt gặp chút thảng thốt hiện ra trên khuôn mặt vợ ḿnh.

– Được chớ, có sao đâu!

Nàng vẫn gật đầu đồng ư và cố nở một nụ cười. Đôi má thấy có hóp đi v́ mệt mỏi sau những tháng dài trông nom bệnh chồng. Cái cười mỉm miệng này, trong thời gian nàng nuôi bệnh, Suguro đă thấy mấy lần rồi. Bác sĩ đến, trên tay là một tấm phim chụp quang tuyến c̣n ươn ướt, ông soi nó trước ánh đèn rồi bảo:

– Chỗ bệnh lậm đến thế này chắc phải mổ thôi!

Được báo tin sẽ phải bị cắt đi sáu cái xương sườn, trong một thoáng, Suguro đă câm lặng như muốn nén nỗi lo lắng vào bên trong th́ khi đó, cái mỉm cười can đảm của người vợ đă hiện ra như để nâng đỡ tinh thần anh. Giữa đêm khuya, lúc ca giải phẫu đầu tiên vừa xong và mới tỉnh thuốc mê, hăy chưa hoàn hồn, h́nh ảnh đầu tiên bồng bềnh trước mắt anh vẫn là khuôn mặt của vợ với nụ cười nhẹ nhàng đó. Rồi ngay cả lúc cuộc giải phẫu lần thứ hai bị thất bại và Suguro rơi vào trong một trạng thái tinh thần hầu như kiệt quệ, nụ cười ấy vẫn không hề biến mất từ khuôn mặt nàng.

Ba năm nằm nhà thương, tiền dành dụm đă hao hụt đi nhiều. Trong t́nh trạng như vậy mà anh c̣n đ̣i mua một con nhồng đắt giá th́ chắc chắn không phải là người biết nghĩ. Thế nhưng hiện thời th́ Suguro, v́ một lư do riêng tư, đă nằng nặc muốn mua con chim kia cho được.

Có lẽ người vợ chỉ nghĩ đơn thuần đây là sở thích hơi ngông của con bệnh nên gật đầu nói:

– Để ngày mai em ra gian hàng ở hiệu bách hóa xem sao nhé!

Buổi chiều hôm sau, dắt theo đứa con, hai tay đong đưa hai túi hàng lớn, nàng bước vào pḥng bệnh. Đó là một ngày tháng chạp mây u ám. Một túi đầy mấy thứ quần áo, đồ ngủ và đồ lót của chồng vừa được giặt xong. C̣n cái túi kia là một khăn vải vẻ (vẽ)hoa văn lạ mắt, nghe từ đó tiếng sột soạt của một thân chim đang lay động.

– Mắc không em?

– Bố đừng lo cho mệt. Họ có xuống giá cho ḿnh mà.

Đứa con trai lên năm có vẻ mừng rỡ, khom lưng trước cái lồng chim và chăm chú nh́n vào bên trong.

Con nhồng khắp người lông đen nhánh nhưng trên đầu có mấy lằn vàng sáng. Nó đậu không động đậy trên một thanh ngang, cḥm lông trước ngực hơi bù xù có lẽ v́ bị lắc qua lắc lại suốt cuộc hành tŕnh bằng xe điện để đến đây.

– Như vậy, khi mẹ con em ra về rồi, bố cũng có bạn đỡ buồn.

Đêm bệnh viện tối u và dài. Sau 6 giờ chiều, người ta không cho phép gia đ́nh đi thăm được nán lại. Suguro ăn một ḿnh, ngủ cũng một ḿnh, chỉ biết ngửa mặt nh́n đăm đăm trần nhà.

– Cách cho chim ăn hơi rắc rối một chút đấy. Người bán chim bảo phải thấm nước vào mồi bột dành cho nó và vo thành viên to cỡ đầu ngón tay trỏ.

– Cho ăn mồi to cỡ đó có làm nó bị mắc nghẹn ở cuống họng không hở?

– Không đâu. Ngược lại nhờ đó nó lại có thể bắt chước được nhiều giọng.

Thằng con đưa ngón tay chọt chọt th́ con nhồng tỏ vẻ hoảng sợ, đứng nép vào một góc lồng. Người vợ đi khuất về phía gian bếp dành cho bệnh nhân để sửa soạn mấy món ăn đệm cho chồng.

– Con chim này biết nói đủ thứ đó! Nhớ dạy cho nó để vào lần sau, nó nói được nhiều nhiều khi con tới nghe ba!

Nghe con nói vậy, Suguro vừa gật đầu vừa nhoẻn miệng cười. Sáu năm về trước, đứa trẻ cũng đă ra đời trong khu sản khoa của nhà thương này.

– Ừ nhỉ, ḿnh dạy nó cái ǵ bây giờ ? Hay con dạy nó lập lại tên con đi vậy!

Sương chiều dần dần bắt đầu bủa vây gian pḥng người bệnh. Từ cửa sổ nh́n ra, những dăy nhà trong bệnh viện lần lượt lên đèn. Tiếng động của chiếc xe phân phát phần ăn đang đi qua ngoài hành lang nghe ken két.

– Thôi nghen. Hôm nay không có ai trông nhà, bố cho phép mẹ con về bây giờ nhé!

Người vợ đă sửa soạn xong mấy món ăn đệm, bọc mấy cái đĩa vào trong giấy kính nhựa, đặt nó lên trên ghế, miệng nói:

– Không muốn ăn cũng ráng ăn cho hết nghe bố. Trước khi mổ phải ăn đủ chất để lấy sức chứ!

Bảo thằng con nói con chào, bố nhớ giữ ǵn sức khoẻ, xong, bà ta kéo nó ra khỏi căn pḥng người bệnh nhưng c̣n quay lại nói với:

– Bố cố gắng lên, bố nhé!

Thế rồi, khuôn mặt nàng lần nữa lại điểm cái nụ cười nhẹ ấy.

Bệnh viện chợt trở nên im ắng. Trong lồng, con nhồng động đậy sột soạt. Vẫn ngồi trên giường, Suguro lặng lẽ ngắm đôi mắt buồn bă của con chim trên cái thanh đu ngang. Biết đ̣i hỏi của ḿnh là ngông cuồng nhưng Suguro vẫn ṿi vĩnh vợ phải mua cho ḿnh con chim đắt giá. Thật ra, anh có một số lư do.

V́ hai lần giải phẫu đều thất bại và bây giờ anh đang đợi người ta cắt đi một bên phổi, Suguro rất đau khổ khi phải gặp người khác. Khi nói đến lần giải phẫu thứ ba này, miệng các bác sĩ bao giờ cũng nói chắc như bắp nhưng thái độ và ánh mắt của họ lại làm cho anh lo ngại về sác xuất thành công của nó. Đặc biệt trong trường hợp riêng anh th́ sau lần giải phẫu thứ hai thất bại, màng phổi đă bị dính chặt vào thành ngực. Đem tách chúng rời nhau ra, có nguy cơ xuất huyết nhiều và đó là điều nguy hiểm nhất. Nghe nói từng có một số bệnh nhân ở vào trường hợp của anh đă tắt thở giữa ca mổ. Suguro giờ đây không c̣n sức để tỏ ra ḿnh có tinh thần cao hay bông đùa về bệnh trạng của ḿnh cho khách đến thăm nữa rồi. V́ vậy, lư do thứ nhất để nuôi nhồng của anh là việc anh nghĩ ḿnh chỉ c̣n có con vật này là người bạn hợp t́nh hợp cảnh để tâm sự.

Sắp đến tuổi bốn mươi, Suguro bỗng đâm ra thích t́m hiểu có ǵ trong ánh mắt những con súc vật như chó và chim chóc. Nh́n từ một góc cạnh nào đó sẽ thấy những đôi mắt đó lạnh lẽo, không có hơi ấm t́nh người nhưng dưới một góc cạnh khác, mới nhận ra được là những đôi mắt ấy chất đầy nỗi buồn. Suguro có lần nuôi cưỡng. Một hôm, con chim lăn ra chết. Trước khi thở hơi cuối cùng trong bàn tay anh, con chim nhỏ, với cái màng bao tṛng trắng đục ra, dần dần lạc thần mà vẫn cố chống trả với tử thần, c̣n ráng mở mắt thêm một, hai lần nữa.

Cũng như cặp mắt con chim ấy, Suguro cảm thấy có những đôi mắt chất chứa nỗi buồn tương tự đang quan sát cuộc đời của chính anh. Đặc biệt những đôi mắt đó nh́n cḥng chọc vào anh kể từ khi có cái biến cố vào một ngày trong quá khứ. Những đôi mắt đó như đang mở trừng trừng. Không chỉ nh́n cḥng chọc mà thôi, chúng tựa hồ muốn tố cáo việc ǵ đó.

2

Một thủ tục cần thiết trước khi giải phẫu là soi khí quản để kiểm tra. Sử dụng một cái kính đính vào một ống kim loại, người ta thọc trực tiếp nó vào phổi theo đường miệng để nh́n rơ bên trong. Bệnh nhân thường gọi nó là “barbecue” (xâu thịt nướng). H́nh ảnh người bệnh nằm ngửa trên giường, thanh kim loại đi sâu vào trong người khiến họ có cảm tưởng ḿnh chẳng khác nào một xâu thịt xiên. Người bị kiểm tra bằng cách này có khi miệng khạc ra cả máu, thân thể quằn quại đau đớn làm các cô khán hộ phải ra sức giữ chặt cho yên.

Cuộc kiểm tra xong xuôi, Suguro vừa lấy giấy chậm vết thương c̣n chảy máu chung quanh chân răng vừa trở lại pḥng ḿnh th́ vừa lúc đó, vợ anh lại đưa con trai tới nơi.

– Mặt bố tái mét ḱa!

Sau hai lần chịu giải phẫu, cơ thể của Suguro dường như đă chai lỳ với thống khổ. Đau đớn trở không c̣n là đối tượng của sợ hăi nữa.

– Bố ơi, con nhồng thế nào?

– Nó chưa học được câu nào cả!

Suguro ngồi trên giường, một lúc mới điều chỉnh được nhịp thở chút đỉnh.

– Trước khi em tới, “con bé Yasu” trên Ômori có gọi điện thoại đến nhà. Nó bảo hôm nay sẽ đi với anh chồng đến thăm bố đấy.

Vợ anh lưng quay đằng sau, vừa đeo tấm tạp dề vào người, vừa thông tin cho anh. V́ người đàn bà quay lưng lại phía ḿnh cho nên nét mặt của nàng lúc đó như thế nào, Suguro không sao đoán biết.

– Đi với chồng à?

– Vâng.

Yasuko ở Ômori là cô em họ vợ anh. Bốn năm về trước, cô ấy đă kết hôn với một viên chức thuộc Vụ Kế Hoạch Bộ Kinh Tế. Người chồng của cô cho Suguro cảm tưởng anh ta là một nhà kinh doanh với tinh thần thực dụng, đầy sức sống, thân thể vạm vỡ, cổ bạnh vai u.

– Chuyện “con bé Yasu” trên Ômori đến thăm ... nếu bố thấy trong người chưa lấy lại sức sau đợt kiểm tra, th́ để em gọi điện thoại từ chối nó.

Có thể vợ anh bảo thế v́ không chịu nổi sự im lặng quá lâu, không có lấy một câu trả lời của chồng ḿnh.

– Không sao đâu em. Người ta cất công tới thăm mà!

Suguro nằm trên giường, mặt ngước lên. Hai tay khoanh vào nhau, đôi mắt dán vào trần căn pḥng bệnh, nơi có mấy chỗ ngả màu v́ nước mưa thấm vào. Cái vè của mấy chỗ dột đă vàng xỉn. Trời cũng đă mưa vào buổi chiều hôm đó nhỉ!

Tuy vậy, hôm ấy, quang cảnh là một căn pḥng dùng để xưng tội, nhỏ và tối tăm hơn pḥng dành cho con bệnh như thế này, Suguro th́ đang ở trong tư thế qú, ngăn cách với ông linh mục tu sĩ già người ngoại quốc miệng nồng mùi rượu vang, bằng một cái màng lưới tết bằng kim loại.

– Miseraetur tui Omini potens Deus...

Sau khi đưa một cánh tay lên và đọc lời cầu nguyện bằng tiếng La-Tinh, người tu sĩ quay người qua một bên, yên lặng chờ đợi những ǵ Suguro sẽ phát biểu.

– Con...

Suguro nói được đến đó th́ câm miệng. Đă lâu, anh ta không có dịp bước vào một căn pḥng xưng tội và có hơi do dự khi phải nói cho người khác biết về câu chuyện đó. Thế nhưng, hôm nay, anh đă can đảm đến đây để có thể bóc mảnh vải băng vốn đă dán chặt vào thịt trên miệng của vết thương ḿnh.

– Con... Con... Ngày c̣n nhỏ, con đă chịu phép rửa tôi theo ư chí của cha mẹ chứ không phải thực ḷng ḿnh muốn, cho nên trong một quăng thời gian dài, con chỉ đi nhà thờ theo thói quen và h́nh thức mà thôi. Thế nhưng, cũng kể từ hôm ấy, con hiểu rơ rằng con không thể nào vứt bỏ được bộ quần áo mà cha mẹ đă quyết định mặc cho con dù nó không được cắt đúng ni tấc của ḿnh. Rồi qua bao năm tháng, bộ quần áo cha mẹ mặc cho đă trở thành một phần của đời con. Con biết rằng nếu con vứt bỏ nó đi th́ con sẽ không c̣n ǵ, tâm hồn và máu thịt, ngay cả những ǵ đang bảo vệ ḿnh.

– Nói nhanh lên đi!

Với hơi thở nặng mùi rượu đang phả ra chung quanh, người linh mục già hạ giọng thôi thúc.

– Có người đang đợi đến phiên ḿnh đấy.

– Trong một quăng thời gian dài, con không dự lễ Misa. Con đă có những hành động thiếu t́nh yêu thương...

Suguro để miệng anh tuôn ra liên tu bất tận những tội không đâu.

– Con không phải là một người chồng và người cha gương mẫu trong gia đ́nh.

Những điều ḿnh đang thốt ra đây có đáng buồn cười không nhỉ! Qú xuống mà lẩm ba lẩm bẩm ba câu kỳ cục ngu ngơ. Trong đầu Suguro lúc đó hiện ra những khuôn mặt bạn bè, từng người từng người một, anh tưởng tượng nếu họ thấy cảnh này th́ sẽ cười cợt và khinh miệt anh biết bao. Những lời anh thốt ra không chỉ có vẻ hài hước mà c̣n chứa cả sự ti tiện trong con người ngụy thiện của anh nữa.

– Có chừng đó thôi sao?

Suguro có cảm tưởng lúc này là lúc anh đang sắp làm một hành động giả dối nhất:

– Thưa vâng, chỉ có chừng đó thôi ạ!

– Này nhé! Đọc kinh “Kính mừng Marie Đức Mẹ Chúa Trời” ba lần đi. Nhớ cho là bao tội lỗi của chúng ta th́ khi chết, Chúa đă gánh chịu hết cả rồi...

Lời dạy dỗ thật đơn giản và một sự tha tội cũng thật đơn giản đă được ban ra bằng giọng điệu hầu như là công thức. Nói xong, ông linh mục già người ngoại quốc kia lại đưa cánh tay lên và lẩm nhẩm mấy lời cầu nguyện bằng tiếng La-Tinh.

– Thôi, cứ yên tâm và đi đi!

Suguro đứng dậy, tiến ra phía cánh cửa căn pḥng. Tại sao chỉ cần làm một hành vi nhỏ nhặt như thế này mà người ta được tha thứ tội lỗi? Suguro c̣n nhớ lời của ông tu sĩ bảo là tội lỗi của chúng ta Chúa đă chuộc cho bằng cách gánh hết trên lưng ḿnh khi ngài chết đi. Đầu gối Suguro hăy c̣n hơi đau, chắc v́ đă phải qú quá lâu. Anh có cảm tưởng đằng sau lưng ḿnh, một cặp mắt buồn bă đang chăm chú nh́n theo. Cặp mắt ấy c̣n buồn bă hơi cả đôi mắt của con cưỡng nằm chết trong bàn tay anh ngày nào.

– Chào, chào, chào...

– Con nói nhanh thế th́ con nhồng làm sao học được.

Suguro từ trên giường dích đôi dép trên sàn nhà, xỏ vào chân, cùng cậu con trai đi ra ngoài bao lơn nơi có đặt cái lồng của con nhồng rồi hai người ngồi sụp xuống bên cạnh. Con vật hơi nghiêng đầu như thể ngạc nhiên, nghe ngóng những ǵ cậu bé nói.

– Này, chào đấy nghe. Chào, nói đi!

Chiếc lồng chim trùm lưới sắt trông sao giống như căn pḥng xưng tội buổi tối ngày nào. Giữa ḿnh và người tu sĩ ngoại quốc già nua kia cũng có một tấm lưới sắt được dựng đứng lên. Rốt cuộc, hôm ấy ḿnh đă không nói được điều đó. Ḿnh không thể nói.

– Nói thành tiếng đi mày. Không chịu nói hở, cái con nhồng này!

Nghe tiếng của con, vợ anh ngạc nhiên quay lại nh́n:

– Chắc nó không nói được, đó con!

Suguro ngượng ngập cúi đầu. Vừa lúc ấy, có tiếng gơ cửa rồi một khuôn mặt đàn bà trắng trẻo nh́n vào. Đó là Yasuko, em họ của vợ anh.

3

– Em xin lỗi nhiều lắm nghe. Cứ nói đến thăm anh, đến thăm anh... mà không làm. Chồng em ảnh cũng mắng em v́ chuyện đó đấy!

Yasuko mặc một chiếc kimono kiểu Ôshima màu trắng khoác haori có vân nhỏ, đặt xách tay ngang tầm đùi, cùng ngồi xuống ghế với chồng và nói như thế.

– Có đem chút quà mọn, anh chị dùng lấy thảo.

Quà của nàng đem đến là một hộp bánh nướng của hiệu Izumiya. Đó là loại bánh trái nổi tiếng ngang hàng với loại bánh bông lan của tiệm Nagasakiya mà khách đến thăm bệnh hay chịu ơn ai hầu như đều mua để biếu xén.

Suguro nghĩ bâng quơ. Giống như loại bánh nướng đó, khuôn mặt của chồng Yasuko – ông công chức Vụ Kế Hoạch Bộ Kinh Tế kia – đang biểu lộ t́nh cảm của một người đi viếng thăm bà con đang bệnh v́ nghĩa vụ. Lỡ ḿnh có chết, Suguro thầm nghĩ, anh ta sẽ đi dự đám ma, cũng đeo băng tang đen trên cánh tay chớ chẳng phải không. Thế nhưng khi vừa về đến nhà, anh ta sẽ tức tốc nhờ bà vợ Yasuko rải muối lên người ḿnh để xả xui ngay trước cửa vào cũng không chừng!

– Em thấy sắc mặt của anh coi bộ khá ra đấy. Lần mổ này chắc không sao đâu. Nhất định mà, không có chuyện ǵ rủi ro xảy đến cho anh đâu. Cứ nghĩ là năm tuổi nó tới sớm, ḿnh thanh toán vận hạn trước cho xong là được.

Nói xong, Yasuko quay qua phía người chồng ngồi bên cạnh, như thúc giục một sự đồng t́nh:

– Phải không ḿnh!

– Ờ ờ!

– Ông chồng em đây xưa nay v́ chưa biết bệnh tật là ǵ, ngược lại, mới nguy hiểm. Cứ mượn cớ họp hành kia nọ, ảnh cứ tiệc tùng thâu đêm liên tiếp. Bệnh mà đổ ra là hết cách. Riêng anh nhà đây, trái lại, mới là người sống dai. Ḿnh cẩn thận cho em, ḿnh nghe!

– Ờ, ờ!

Chồng của Yasuko miệng ờ ờ chấm câu, tay tḥ vào túi lấy gói thuốc lá hiệu Peace. Mắt anh ta chợt bắt gặp ánh mắt của Suguro trong một giây, bèn cất nó vào.

– Hút đi chớ. Không sao mà!

– Dạ không.

Anh chồng hơi bối rối, lắc đầu.

Yasuko và vợ Suguro bắt đầu nói những chuyện giữa đàn bà với nhau. Toàn là chuyện về những người bạn thời xa xưa của họ mà Suguro lẫn anh chồng của Yasuko h́nh như đều không quen biết. Hết chuyện cô nào bà nào lấy ai và đang sống vùng nào, qua chuyện một người thầy dạy môn vũ cổ điển định khai trương và sắp sửa một cuộc tŕnh diễn ở đâu đó để chiêu mộ học tṛ. Hai người đàn ông bị đặt bên lề cuộc đối thoại không biết làm ǵ hơn là nh́n nhau một cách bâng quơ trong im lặng.

– Cái obi em mang dễ thương quá đấy nhé, Yasuko.

– Đâu có chị. Thắt lưng này, đồ rẻ tiền mà.

Trên nền áo kimono Ôshima màu trắng, Yasuko quấn một chiếc obi đỏ tươi.

– Màu đỏ như vậy hợp với em lắm. May ở tiệm nào?

– Mitsudaya đằng Yotsuya ... đó chị!

Người vợ của Suguro ít khi ăn nói kiểu châm biếm như thế. Anh biết rằng nàng thường xem việc đeo obi màu này kiểu này kém thanh nhă nhưng cớ sao hôm nay cô ta lại dối ḷng đi khen khéo Yasuko. Anh nghĩ một lư do có thể là ngày nay nàng không có trong tay loại obi như thế nữa. Từ hồi lấy nhau đến giờ, nàng đă mất dần, hết kimono và obi này đến kimono và obi khác. Trong thời gian ba năm anh nằm nhà thương, Suguro để ư là nàng đă lặng lẽ bán lần hồi mấy tấm kimono của ḿnh. Nhưng khi phát hiện ra rằng không phải chỉ v́ lư do đó mà người vợ mới có giọng điệu châm chọc, Suguro chợt giật bắn.

Cái obi màu đỏ của Yasuko làm Suguro nghĩ đến màu máu. Ngày anh đưa cô nàng đến một bệnh viện sản khoa ở Setagaya, máu đă bắn đầy lên cái áo của ông bác sĩ khám nghiệm cô. Máu đó là máu của Yasuko chứ chẳng của ai khác. Nói đúng hơn, trong gịng máu đó c̣n có một phần máu của anh nữa. Nó là máu của một vật thể mà anh và Yasuko đă cùng nhau tạo ra.

Hồi đó, vợ Suguro nằm ở khoa sản ở bệnh viện anh đang chữa trị. Không phải để đợi ngày sanh mà để đối đầu với nguy cơ đẻ non rất nguy hiểm nên nàng phải nhập viện gần nửa tháng. Cứ như thế, đứa bé con anh đă sinh ra nhưng chỉ nặng chưa đầy bảy trăm gam và phải được nuôi trong lồng kính. Bác sĩ phải tiếp tục chích kích thích tố cho vợ anh trong một thời gian dài.

V́ thuở đó, Yasuko hăy chưa chồng, cô thường xuyên đến thăm người chị họ. Quà cô đem đến thời đó là bánh kem Bavarois chứ không phải bánh nướng hiệu Izumiya như bây giờ. Cô vứt đi mấy loại hoa màu lộn xộn cắm trong b́nh nơi pḥng người bệnh và thay vào đó bằng những đóa hoa hồng. Chỗ cô đang học vũ là khu Samon-machi vốn ở gần nhà thương nên sau khi tập tành, trên đường về, cô thường ghé bệnh viện, thật là tiện lợi.

Khi tiếng chuông báo hiệu giờ thăm viếng đă chấm dứt, Suguro kéo cao cổ áo khoác, sánh vai Yasuko bước ra ngoài. Quay đầu nh́n lại, khu sản khoa của nhà thương trông giống như một con tàu nằm im trên bến cảng trong bóng đêm. Qua những cánh cửa sổ nhỏ, đă thấy anh đèn của các gian pḥng từng cái một.

– Bây giờ, anh một ḿnh về nhà rồi lại một ḿnh nấu cơm ăn chứ ǵ? Tội nghiệp anh quá! Nhà không có cô giúp việc nào, phải không anh?

Đầu rụt vào trong tấm khăn san, Yasuko đă có thể nói một câu như vậy.

– Biết làm sao! Đi mua mấy thứ đồ hộp trên đường về vậy.

– Nếu thế th́... em đến sửa soạn cho anh bữa cơm chiều nhé! Có chịu không?

Giờ mà nghĩ lại Suguro không thể nào phân biệt rơ ràng là ḿnh đă bước một bước trước để dụ dỗ Yasuko hay ngược lại, chính nàng làm như vậy để dụ dỗ anh. Thế nhưng, chuyện đó mà có th́ cũng chẳng đáng bàn. Mối quan hệ giữa hai người, không biết phải chăng là do t́nh yêu và sự cô đơn đă kết hợp với nhau để sinh ra, đă bắt đầu tự ngày ấy. Khi Suguro kéo giật cánh tay của Yasuko, người con gái dường như đă đợi sẵn, đôi mắt mở lim dim và người xiêu hẳn về phía anh. Hai người đă ngả chồng và đan lấy nhau trên chiếc giường mà vợ Suguro đem từ nhà cha mẹ về hồi họ mới cưới. Khi mọi việc xong xuôi, Yasuko đă ngồi trước tấm kính bàn trang điểm của vợ anh, vươn hai cánh tay trần và ngẩng đầu lên lên để sửa lại mái tóc rối.

Thế rồi nhằm cái ngày trước hôm vợ anh nhập viện trở lại và lần này để thực sự sinh con, Yasuko đă sợ hăi đến báo tin cho Suguro:

– Anh ơi, h́nh như em có mang. Làm sao bây giờ?

Anh ta lúc đó có một khuôn mặt thật khó thương và đă nín thinh.

– Thôi, em biết rồi. Anh sợ, có phải không? Đúng là sợ chớ ǵ! Đâu dám nói em cứ đẻ đi!

– Không phải vậy đâu, nhưng mà...

– Hèn quá. Anh thật khiếp nhược!

Nói đến đó, nàng bắt đầu cất tiếng khóc.

Sau khi vợ anh nhập viện, Suguro cảm thấy hụt hẫng, cứ ngồi chết lặng trong căn pḥng 6 chiếu trong nhà. Ánh nắng hướng tây từ cánh cửa sổ bằng kính rọi lên trên hai cái giường. Một trong hai cái giường ấy là giường người vợ, nơi hôm nào anh và Yasuko đă ngả chồng lên nhau quấn quít. Trên một góc của mảnh chiếu nơi ánh nắng chiều rọi xuống, Suguro bất chợt nhận ra có một vật ǵ màu đen và nhọn tựa một cây kim đang lấp lánh. Một cái kẹp tóc đàn bà. Cái kẹp ấy là của vợ anh hay là vật hôm đó Yasuko đánh rơi, anh không biết nữa. Thế nhưng, Suguro đă đặt cái vật đen đen nhỏ bé ấy vào ḷng bàn tay một hồi lâu và đăm đăm nh́n nó.

Nhờ một người bạn cũ thời trung học mách nước, Suguro đă đưa Yasuko tới cái bệnh viện nhỏ chuyên về sản khoa trong khu Setagaya. Anh không biết phải dùng chữ ǵ khi hỏi thăm người ta, phá thai hay trục thai đây. Một người không rành chuyện đời cho mấy như anh th́ chọn được đúng chữ quả là một việc khó khăn.

– Ông bà là vợ chồng?

Khi người nữ khán hộ có nhiệm vụ tiếp khách mở cánh cửa kính ṭ ṿ để đặt câu hỏi, Suguro chỉ biết giữ im lặng, khuôn mặt căng thẳng. Bên cạnh anh, có tiếng Yasuko trả lời rơ mồn một:

– Vâng, đúng thế!

Sau khi Yasuko cùng với người nữ khán hộ đi khuất, Suguro vừa ngồi co ro trong căn pḥng đợi nhỏ bé và lạnh lẽo, hồi tưởng lại nét mặt của Yasuko khi nàng thốt ra cái câu trả lời rành rọt, không chút chần chừ: “Vâng, đúng thế!”.

Mấy con dán đang ḅ trên bức tường của gian pḥng đợi. Tường lại có những vệt ố to như bàn tay. Suguro lật mấy trang một tờ tạp chí cũ nhàu nát đặt lên đùi trong một khoảng thời gian khá lâu, đầu óc dĩ nhiên nghĩ vẩn vơ về mấy chuyện khác. Anh thừa nhận rằng là người từ bé đă chịu phép rửa tội theo đạo Công giáo, anh không thể chấp nhận một hành động gọi là trục thai. Tuy nhiên bây giờ hành vi này cũng như chuyện t́nh cảm xảy ra với Yasuko đang đùn anh vào thế kẹt. Anh tưởng tượng đến khi tất cả vỡ lở ra, vợ anh và gia đ́nh anh đều biết. V́ hạnh phúc gia đ́nh, anh muốn nhắm mắt làm ngơ trước mọi chuyện. Măi một lúc sau thật lâu, Suguro mới thấy dáng người bác sĩ già mở cửa bước vào nhưng trên chiếc áo choàng làm việc của ông, có những tia máu bắn nghiêng dính lên, chắc là máu Yasuko. Bất chợt, anh đưa mắt nh́n qua chỗ khác.

– Mấy hôm trước, tụi em đi Izu mới về. Không phải để tắm suối nước nóng đâu nhé. Em đi theo để xách đồ đánh “gôn” cho cái anh này đó. Anh chị có để ư dạo sau này em dần dần béo ra không? Chồng em cứ khuyên, thôi, em cũng học đánh “gôn” đi. Thời buổi này, vụng về cách mấy ai cũng chơi “gôn” nên em bắt chước người ta!

Người vợ của Suguro lần nữa lại nở nụ cười cố hữu, lắng nghe câu chuyện của cô em họ. Ông anh vợ có lần kể cho Suguro hay rằng từ ngày con gái, Yasuko và Yoshiko, người vợ của anh, luôn luôn có thái độ tỵ nạnh với nhau Hai người cùng đi học vũ cổ điển nhưng đến lúc ra tŕnh diễn, sau khi vợ anh múa điệu Tamaya, Yasuko đă bật khóc v́ chỉ được thầy cho múa điệu Sagimusume kém đẳng cấp hơn. Cho nên giờ đây, khi đưa ra đề tài chơi “gôn”, nhất định cô đang muốn so sánh so sánh ông chồng bệnh hoạn của bà chị với người chồng khoẻ mạnh của ḿnh. C̣n ông chồng ấy th́ vẫn ngồi đối mặt với Suguro và thái độ không tỏ ra có ǵ thay đổi. Anh ta chẳng nói chẳng rằng, nếu không muốn bảo là có vẻ như đang muốn cuộc viếng thăm vô vị này chấm dứt cho nhanh.

– Ông bà là vợ chồng?

– Vâng, đúng thế!

Từ sau câu hỏi và câu trả lời cũng như nét mặt thản nhiên của Yasuko trong cái bệnh viện sản khoa nhỏ bé ấy, Suguro c̣n được gặp lại cô nàng một lần nữa, vào dịp cô kết hôn.

Tiệc cưới được tổ chức ở khách sạn P. . Trước cửa ra vào, cô dâu chú rể đứng xen giữa ông mai bà mối để lần lượt cúi đầu chào khách đến dự. Theo ḍng người, khi đến lượt vợ chồng Suguro đi ngang qua trước mặt họ, ánh mắt của anh và Yasuko, lúc đó trong bộ y phục tuyền trắng của nàng dâu, đă gặp gỡ nhau nhưng đôi mắt của cô chỉ mở lim dim như mắt một pho tượng Phật. Nó chăm chắm nh́n vào anh. Thế rồi, cô khẽ lặng lẽ cúi đầu.

– Chúúc mừừng cô chúú...

Suguro lí nhí nói không thành tiếng. Lúc ấy, một lần nữa, bức tường ngôi bệnh viện sản khoa ở Setagaya và cái choàng trắng của ông bác sĩ dây máu Yasuko lại hiện ra trong trí anh như những cái bóng lung linh. Chàng rể vẫn chắp hai tay phía trước và đứng thẳng không động đậy chẳng khác một người nộm. Dĩ nhiên Suguro đoan chắc rằng gă đàn ông này không hề biết ǵ về sự việc đă xảy ra.

Khi tiệc tùng đă văn, Suguro và vợ rời thềm khách sạn, lúc ấy không c̣n một bóng người. Khi họ đang chờ một chiếc taxi trống chỗ để bắt, vợ anh lẩm bẩm như đang nói một ḿnh:

– Con bé Yasuko chắc thở phào...

– Ừ, phải rồi, lấy vợ lấy chồng xong xuôi là đánh dấu một giai đoạn quan trọng...

Tuy trả lời bằng một câu nói hầu như thông thường nhưng giọng của Suguro có vẻ ràn rạn. Đột nhiên, anh nghe:

– Mọi sự đều đă được giải quyết êm đẹp. Kể cho cả anh ... cho cả chúng ḿnh nữa...

Chân Suguro khựng lại, anh quay lại nh́n trộm vợ. Không hiểu v́ sao, trên khuôn mặt của nàng, nụ cười mỉm đang từ từ tỏa nhẹ. Thế rồi, nàng nhanh nhẹn chui vào chiếc taxi vừa trờ tới đậu lại trước mặt họ.

(Ôi chao, cái con ranh này, sao nó biết tài thế!). Đặt người xuống nệm xe, trong chốc lát, hai người không trao đổi thêm với nhau một câu nào. Nụ cười của người vợ vẫn c̣n thoang thoảng trên môi. Anh muốn đọc ư nghĩa của nụ cười ấy. Duy anh chỉ chắc chắn có một điều là từ rày về sau, vợ anh sẽ không bao giờ nhắc đến câu chuyện hôm nay thêm một lần thứ hai.

– Giải phẫu xong, trăm sự đâu lại vào đấy thôi, anh ạ! Nhưng em phục “chị Yoshi” quá thể. Suốt ba năm trời, chị phải luôn luôn chăm sóc cho anh.

Yasuko quay đầu về hướng giường Suguro nằm:

– Anh mà được ra khỏi nhà thương, nhớ cưng chị cho thật nhiều không thôi bị phạt đó nghe!

– Ô, phạt th́ đă bị phạt rồi c̣n ǵ!

Suguro ngẩng đầu nh́n trần nhà, húng hắng ho:

– Cứ thấy đây th́ biết.

– Lại ăn nói kiểu đó nữa!

Yasuko cố t́nh nói to lên và cười.

– Em cứ nói với chồng em hoài. Nè, có đúng như thế không, ḿnh? Có phải em cứ nói sao mà “chị Yoshi” tội nghiệp quá thể, đúng không?

– Chắc không đến nỗi vậy đâu, em. Em không thấy chị ... khờ khạo hay sao?

Ba người mỗi người một câu nói với những cái gai nhọn họ muốn dấu đằng sau ư nghĩa ngoài mặt của nó. Chỉ có mỗi anh chồng của Yasuko th́ chẳng hiểu ǵ – hai bàn tay đặt trên đùi, ngón cái đưa lên hạ xuống – làm như chán ngán v́ bị bắt ngồi lâu.

– Có lẽ ḿnh cũng phải xin kiếu anh chị mà về thôi. Để người bệnh mệt là không nên.

– Vâng, đúng rồi. Em xin lỗi đă không để ư để tứ ǵ cả!

Mấy chữ “không để ư để tứ” mà Yasuko vừa thốt ra một cách vô tâm lại làm cho ḷng Suguro đau điếng. Câu nói đó đă đủ tóm tắt được nội dung cuộc nói chuyện tay tư. Người chồng của Yasuko cũng “không để ư để tứ”. Ba người c̣n lại th́ làm ra vẻ “không để ư để tứ” nhưng đều không mở miệng nói ra điều đó mà thôi. Chỉ với một việc này, họ dường như v́ anh và cũng v́ họ mà muốn tự đánh lừa.

– Chào, chào...

Ngoài bao lơn, đứa trẻ vẫn c̣n đang hướng về phía con nhồng và tiếp tục dạy cho nó nói:

Nói đi, nhồng! Không chịu nói sao, hở mày?

4

Hôm đó, chỉ c̣n ba hôm nữa sẽ đến ngày giải phẫu. Cuộc sống cho đến bữa ấy vẫn yên tĩnh bỗng bận bịu hẳn ra. Các cô khán hộ theo anh suốt buổi, hết đo sức hô hấp và cơ năng làm việc của hai lá phổi lại lấy máu nhiều lần để xét nghiệm. Không những họ muốn biết loại máu mà c̣n muốn xem máu tuôn ra từ thân thể của Suguro khi ở trên bàn mổ phải mất bao nhiêu lâu mới đông lại được.

Lúc đó nhằm thượng tuần tháng 12. V́ lễ Giáng Sinh đă gần kề, trong giờ nghỉ trưa, tiếng tập hợp xướng của các cô nữ sinh trường khán hộ phụ thuộc bệnh viện vang đến tận khu vực bệnh nhân nằm. Mỗi năm, trong nhà thương này, có thông lệ là trong đêm Giáng Sinh, các cô khán hộ đến giúp vui cho các em bé đang nằm trong khu nhi khoa.

– Giải phẫu lần này chỉ cần chuẩn bị như mọi lần thôi cũng đủ, phải không bác sĩ?

Suguro hỏi thăm người thầy thuốc trẻ đang ghé qua căn pḥng. Người trực tiếp cầm dụng cụ mổ cho anh phải là một vị giáo sư nhưng anh bác sĩ này chắc chắn sẽ phụ giúp ông ấy.

– Như ông th́ quá quen với việc mổ xẻ rồi. Lần này không có ǵ phải sửa soạn đặc biệt đâu!

– Lần trước tôi như con cá rút xương...

Bệnh nhân thường diễn tả như vậy khi nói đến việc họ bị cắt xương trên ngực.

– C̣n lần này, mất đi lá phổi trái chắc thành đi tàu bay một cánh quá!

Người bác sĩ trẻ chỉ biết cười gượng gạo rồi đưa mắt nh́n ra ngoài cửa sổ. Tiếng hợp xướng mừng lễ Giáng Sinh từ bên ngoài tràn qua cửa sổ âm vang rộn ràng làn điệu một khúc dân ca:

Một tiếng c̣i xe hỏa hú,

Đoàn tàu đă đưa ḿnh rời khỏi ga Shinbashi ...

– Xác suất thành công độ bao nhiêu, bác sĩ?

Mắt vẫn không rời người đối thoại, đột ngột Suguro bật ra câu hỏi:

– Tôi muốn hỏi kỳ giải phẫu lần này, liệu tôi có qua nổi không?

– Sao bây giờ ông lại ăn nói bi quan như vậy! Không sao đâu mà.

– Thật không hở bác sĩ?

– Ờ, thật chứ ...

Thế nhưng lúc đó, giọng của người bác sĩ nghe có vẻ chần chừ xen lẫn ngượng ngùng.

– Thật mà.

Hakone, ngọn đèo chớn chở,

Hàm Cốc Quan nào có sánh bằng...

Tôi chưa muốn chết. Không, tôi không muốn chết. Cho dù cuộc giải phẫu lần thứ ba này có cực khổ đau đớn đến đâu, tôi cũng không muốn chết. Tôi hăy c̣n chưa hiểu ǵ về cuộc đời và ư nghĩa của nó. Tôi là đứa làm biếng, lười chảy thây, đang tự dối ḿnh. Kỳ thực, người ta một khi đụng đến một con người khác th́ không chỉ đụng chạm sơ qua mà thôi. Tôi đă hiểu là nhất định nó sẽ để lại dấu vết. Nếu tôi không đụng chạm tới họ, con người ấy biết đâu sẽ chẳng có một cuộc đời khác. Ví dụ như trường hợp của vợ tôi, của Yasuko.

– Tao muốn sống chứ. Tao...

Sau khi người bác sĩ đi khỏi đó, Suguro hướng về phía con nhồng mới được đem từ ngoài bao lơn vào trong pḥng ḿnh và hạ giọng nói với nó như thế. Tấm giấy báo lót trong lồng giờ đă dây bẩn phân chim. Những mẩu nhỏ của mấy viên thực phẩm làm mồi cho nó c̣n sót lại, vương văi. Con nhồng h́nh như đang thu tṛn cái thân thể đen nhánh, đôi mắt của nó buồn bă, nh́n đăm đăm về phía Suguro. Cái mỏ màu xanh xám quằm quặp kia trông sao mà giống cái mũi ông linh mục ngoại quốc. Khuôn mặt của nó có cùng một dáng điệu với ông ta, lúc đang phả hơi thở nồng mùi rượu vào mặt anh. Và giữa ông thầy tu ấy với Suguro cũng được ngăn cách bởi một cái lưới bằng kim loại.

Chuyện của ḿnh với Yasuko, không thể nào làm khác hơn. Việc đưa cô ấy đi bệnh viện sản khoa cũng vậy, chẳng t́m ra cách giải quyết khác. Có ǵ gọi là tội lỗi! Hành động này chỉ liên quan tới Yasuko và ḿnh thôi, chấm dứt ở đó. Chỉ có điều là nó đă khơi dậy những ṿng sóng, từ một thành hai, hai thành ba. Mọi người đều đă cùng nhau lấp liếm.

Con nhồng gục đầu im lặng như thể đang ngóng tai nghe điều anh nói. Giống y cái cảnh ở trong pḥng xưng tội, ông linh mục cũng đă ngồi im lặng, đầu quay ngang về phía anh như thế.

Đột nhiên con nhồng bay vụt từ thanh ngang dưới lên thanh ngang trên và lúc đó nó rùng ḿnh một cái, để rơi xuống một cục phân tṛn.

Đêm xuống. Trong hành lang, tiếng chân của mấy bác sĩ và nữ khán hộ trực ban ghé thăm t́nh h́nh của bệnh nhân nghe xa, xa dần.

– Không có ǵ lạ chứ?

– Vâng, không ạ!

Ánh sáng những chiếc đèn bấm họ cầm trong tay di động dọc theo bức tường tối của gian pḥng con bệnh. Trong chiếc lồng chim che bằng khăn vải, con nhồng lục cà lục cục gây ra vài tiếng động.

Một ṿng sóng sinh ra một ṿng sóng khác, cứ thế mà thêm một ṿng thứ ba. Người đầu tiên ném ḥn đá xuống mặt nước để gây ra ṿng sóng đầu tiên là ḿnh. Rồi lần này, nếu ḿnh chết trong khi giải phẫu th́ những ṿng sóng chắc sẽ tỏa rộng ra và lan măi, hết đợt này đến lượt khác. Hành động của con người không thể nào tự nó kết thúc. Ḿnh đă khiến cho những người chung quanh cùng nhau tạo ra một sự đánh lừa. Nhưng nếu trong bệnh viện người ta t́m cách xóa đi cái chết của một con người th́ giữa ba con người này, suốt cuộc đời, dù có muốn đánh lừa cũng không sao xí xóa được tất cả.

(C̣n ba hôm nữa là đến ngày giải phẫu rồi. Nếu mà ḿnh qua khỏi, chắc sẽ được ăn thêm một cái Tết trong bệnh viện nữa ấy nhỉ)

Bởi v́ Tết năm nay, Suguro tṛn 40 tuổi. Ḷng sẽ không c̣n ǵ để nghi ngờ nữa. “Tứ thập nhi bất hoặc” kia mà.

Sau đó, Suguro nhắm mắt lại và cố dỗ giấc ngủ.

5

Buổi sáng hôm giải phẫu đă tới. Trong khi khu bệnh viện hăy c̣n tối, Suguro đă được các cô khán hộ đánh thức. Đêm hôm trước, họ cho anh uống mấy liều thuốc ngủ Himinar nên anh cảm thấy hơi nặng đầu.

Sáu giờ rưỡi, họ cạo lông ngực nơi phải mổ, bảy giờ rưỡi, họ súc cho sạch ruột. Đến tám giờ, họ đánh thuốc mê đợt đầu bằng cách tiêm Pansco và cho anh uống thêm ba viên thuốc khác màu trắng.

Vợ anh và mẹ của cô đẩy nhẹ cánh cửa pḥng, cô nh́n vào bên trong và khe khẻ nói:

– H́nh như anh ấy hăy c̣n đang tỉnh ...

– Bộ khùng sao. Có chừng này thuốc làm ǵ đă ngủ được. Đâu phải lính mới ṭ te.

– Thôi, anh đừng nói nhiều không tốt.

Bà mẹ vợ của anh khuyên can, dáng lo lắng.

– Con nằm yên một chỗ thôi nhé!

Con bé Yasuko chắc cũng đă quên béng hôm nay là ngày ḿnh phải lên bàn mổ. Có lẽ cô nàng vẫn với mái tóc có chiếc kẹp như làm bằng kim loại đang bận pha cà phê hay món ǵ đó cho đức ông chồng nhân viên Vụ Kế Hoạch của Bộ Kinh Tế.

Hai người nữ khán hộ trẻ xuất hiện với chiếc băng ca:

– Nào, ông Suguro, ḿnh đi thôi!

– Các cô chờ cho một chút.

Thế rồi, anh ta quay lại nói với vợ:

– Ḿnh đem con nhồng ngoài lan can vào hộ. Để tôi c̣n nói mấy câu chia tay với nó nữa chứ!

Người chung quanh ai nấy đều mỉm cười trước câu nói khôi hài của anh.

– Vâng, vâng!

Người vợ đem chiếc lồng chim vào pḥng. Từ trong lồng, con nhồng hướng về Suguro và nh́n anh với đôi mắt buồn bă của nó. Cái chuyện tao không thể nói cho ông linh mục trong pḥng xưng tội, tao chỉ nói được với mày. Dù không hiểu ǵ cả, mày đă nghe tao thú thật chuyện đó.

– Thôi, tôi sẳn sàng rồi!

Suguro được d́u lên băng ca, mặt ngửa lên trời. Xe băng ca chuyển động, cút kít đi về hướng hành lang. Vợ anh bước song song bên cạnh, cho tay kéo giữ lại tấm chăn len đang chực rơi.

– Ông Suguro đấy à. Gắng chiến đấu nhá!

Đằng sau anh, có tiếng ai gọi như thế.

Nh́n phải, nh́n trái, anh thấy những căn pḥng bệnh nhân và pḥng của nữ khán hộ dạt ra hai bên. Sau khi đi qua khỏi khu nhà bếp, người ta đẩy anh vào bên trong thang máy.

Khi chiếc thang máy lên tới lầu năm, xe băng ca vẫn tiếp tục cút kít tiến lên trong hành lang đầy mùi thuốc khử trùng. Ở trước mặt nó là căn pḥng mổ, cửa đóng chặt.

– Bà Suguro ạ, bà chỉ được đến đây thôi!

Ngựi nữ khán hộ thông báo cho vợ anh. Bởi v́ từ chỗ này, không một người nào trong gia đ́nh được đi tiếp.

Vẫn nằm ngó lên không, Suguro đưa mắt nh́n vợ. Trên gương mặt hom hóp đi của nàng, nụ cười nhẹ cố hữu lại thoáng hiện. Khi có một chuyện ǵ xảy ra, hầu như lúc nào nàng cũng nở nụ cười ấy.

Vào đến pḥng mổ, Suguro phải cởi áo ngủ, đôi mắt liền bi che. Sau khi được đặt nằm trên chiếc bàn mổ, có mấy cánh tay kéo tấm vải vừa mới được phủ lên người anh gắn vào những cái móc. Họ lại đắp chăn nóng ấp chân anh chắc muốn giúp huyết quản nở rộng để tiếp máu vào cho dễ. Anh nghe có tiếng lách cách h́nh như là của mấy thứ dụng cụ kim loại chạm vào nhau.

– Ông biết cách thức dùng thuốc hơi gây mê rồi chứ?

– Vâng ạ!

– Vậy chúng tôi đặt ống vào miệng ông nhé!

Mùi cao su xông lên mũi Suguro và cả miệng lẫn mũi anh đều bị cao su trùm kín.

– Ông lập lại đúng như chúng tôi đếm đi!

– Vâng!

– Môột.

– Môột

– Haai.

– Haai.

Trong đầu anh, khuôn mặt và đôi mắt người vợ hiện ra. Coi bộ con bé này nó đă biết hết mọi chuyện. Có điều là nó đang chờ đợi mọi sự lắng xuống cho đâu vào đấy thôi. Không biết tự hồi nào ḿnh đă biến nó thành một người hay tự dối ḷng như thế.

– Naăm.

– Naăm.

Thế rồi đầu óc Suguro nḥa nhạt đi, không c̣n ư thức ǵ nữa.

Anh cảm thấy chỉ có một hay hai phút trôi qua từ lúc bước vào cơn mê cho đến khi mở mắt. Thực ra, phải đến đêm hôm đó, anh mới từ từ thoát khỏi ảnh hưởng của thuốc gây mê.

Trong đầu anh lúc ấy gương mặt của người bác sĩ trẻ trồi lên. Có cả nụ cười nhẹ cố hữu của người vợ.

– Ồ, ... chào mọi người.

Anh định khôi hài một chút nhưng lại rơi nhanh vào giấc ngủ sâu. Khi mở mắt lại lần thứ hai th́ đă gần 4 giờ sáng.

– Ồ, ... chào mọi người.

Anh chào lần nữa nhưng không thấy bóng dáng vợ ḿnh đâu cả. Mỗi người nữ khán hộ đang bạo tợn quấn cái băng vải đen của máy đo huyết áp trên cánh tay mặt của anh để xem sức ép của máu thế nào. Mũi của anh được đặt ống cao su dưỡng khí để thở và dưới chân có gắn kim tiêm tiếp máu vào người. Lồng ngực bên trái là hai cái lỗ đen ng̣m. Chúng được nối với bên ngoài bằng nhiều ống làm bằng sợi vinyl. Suguro nghe tiếng máy đang đẩy liên tục những giọt máu ứa từ trong người anh qua những ống nhựa ấy vào một cái b́nh thủy tinh. Anh thèm uống nước không thể tả.

– Nước... cho miếng nước!

– Không được đâu.

Anh nghe tiếng chân của người vợ đi sửa soạn túi nước đá để chườm vừa bước trở vào gian pḥng.

– Nước, cho nước!

– Bố ráng nhịn một chút.

– Mổ mất mấy giờ hở em?

– Mất sáu giờ.

– Làm phiền mọi người quá!

Anh muốn nói một câu tạ lỗi như vậy nhưng không đủ sức.

Suguro thấy trong lồng ngực của ḿnh như có nhồi một tảng đá lớn. Thế nhưng cái đau đớn về thể xác như vậy, anh đă quá quen.

Một vệt sáng nhạt lộ qua khung cửa sổ. Khi biết b́nh minh sắp đến, lần đầu tiên Suguro mới ư thức ḿnh vừa tai qua nạn khỏi và nghĩ đi nghĩ lại là hăy c̣n may mắn. Tự dưng ḷng anh bỗng vui rộn ràng.

Tuy vậy, máu vẫn ứa ra và lẫn vào nước bọt. Thông thường t́nh trạng này sẽ chấm dứt hai ba hôm sau khi mổ xong và đó là chứng cớ máu từ vết thương trong phổi đă ngừng tuôn ra. Thế mà măi năm hôm sau, trong nước bọt của Suguro vẫn c̣n dây dưa chút máu. Ngoài ra, khổ hơn nữa là cơn sốt chưa hạ.

Nhiều bác sĩ lần lượt thay nhau vào pḥng theo dơi bệnh t́nh anh, khi bước ra, họ thầm th́ to nhỏ ngoài hành lang. Suguro biết ngay ít nhất họ đang nghi ngờ là phân nhánh khí quản của anh có thể hở ra và ṛ rỉ. Trong trường hợp đó, vi khuẩn sẽ vào khí quản làm nó bưng mủ, cần mổ đi mổ lại nhiều lần nữa. Các bác sĩ bèn tức tốc tiêm thêm thuốc kháng sinh và bắt đầu bắt anh uống Irotycin.

Đến tuần thứ hai, máu không c̣n vướng vào đờm dăi nữa. Sốt cũng bắt đầu hạ xuống đôi chút.

– Bây giờ chuyện đă qua tôi mới nói ông nghe...

Vị giáo sư kéo ghế ngồi xuống bên giường Suguro và vui vẻ lên tiếng...

– Ông may mắn lắm đấy. Kỳ rồi, toàn gặp những chuyện ngặt nghèo...

– Ngay giữa lúc giải phẫu, thưa giáo sư?

– Vâng. Giữa khi mổ, tim ông có ngưng đập vài giây. Lúc đó chúng tôi phải phản ứng thật nhanh. Nhưng mạng ông c̣n to lắm, ông ạ.

Người bác sĩ trẻ đứng bên cạnh cũng cười và góp lời:

– Chắc ngày thường, ông Suguro ăn ở biết tu nhân tích đức!

Một tháng sau, vin vào đoạn giây mắc quanh thành giường, rốt cuộc Suguro đă có thể ngồi dậy. Hai chân bày ra xương xẩu, bảy cái xương sườn và một bên phổi không c̣n nữa. Suguro bất giác đưa bàn tay gầy guộc vỗ về cái thân thể thảm hại của ḿnh.

– Ừ nhỉ, thế cái con nhồng của tôi đâu?

Trong suốt thời gian chiến đấu chống trả bệnh tật, Suguro quên khuấy con vật mà anh đă gửi ở pḥng trực của các cô khán hộ để họ chăm sóc.

Người vợ cúi gầm:

– Nó chết rồi!

– Tại sao lại chết?

– Chẳng qua là các cô khán hộ lẫn em đều không có thời giờ ngó ngàng tới con nhồng. Vẫn đem mồi cho nó ăn đàng hoàng nhưng nhằm hôm trời lạnh gắt, mọi người lại để quên nó ngoài bao lơn mà không đem cất lồng chim vào pḥng.

Suguro ngồi thừ người một lúc, không nói ǵ.

– Em xin lỗi anh vậy. Nhưng em có cảm tưởng là nó đă chết thế cho anh... Em đă đem xác nó về nhà ḿnh và chôn cất ngoài vườn.

Chuyện nói trên có xảy ra cũng chẳng có ǵ làm lạ. Đương nhiên, làm sao vợ anh có thể thong thả để tâm mà lo lắng cho một con chim!

– C̣n cái lồng?

– Vẫn để ngoài bao lơn.

Đầu óc hoa lên nhưng Suguro gượng nén, xỏ chân vào đôi dép dưới sàn.Vừa tỳ tay vào tường, anh bước từng bước một ra đến ngoài bao lơn. Đến nơi anh mới thấy đỡ váng vất.

Bầu trời thật quang đăng. Xe hơi và xe buưt vẫn chạy xẹt qua xẹt lại trên con đường nằm bên dưới cửa sổ. Ánh sáng mùa đông nhàn nhạt chiếu lên trên chiếc lồng chim trống trải. Trong lồng, con chim chỉ c̣n để lại đôi ba vết tích của nó: những bệt phân trắng bám trên thành cây đu và chỗ đựng nước uống đă khô queo một vệt nâu. Trong cái lồng chim trống trải ấy, duy c̣n đọng lại một thứ mùi. Không chỉ là mùi của con nhồng nhưng c̣n cả cái mùi cuộc đời mà Suguro để lại. Đó là mùi hơi thở của anh khi tâm sự về đời ḿnh với con vật bị nhốt trong chiếc lồng này.

– Từ bây giờ, mọi việc thông suốt rồi đấy, bố nhé!

Vừa đỡ cho chồng ḿnh khỏi ngă, người vợ nói với anh như vậy.

– Đâu, đâu thế được.

Suguro dợm trả lời nhưng đă giữ lại kịp.

(Dịch xong tại Tôkyô ngày 20 tháng 3 năm 2015)

 

(1) Nguyên văn kyuukanchô (mynah bird)

 

 


* Nguyễn Nam Trân :

Một trong những bút hiệu của Đào Hữu Dũng, sinh năm 1945 gần Đà Lạt. Nguyên quán Hương Sơn, Hà Tĩnh. Theo học Chu Văn An (1960~1963) và Đại Học Sư Phạm Sài G̣n trước khi đến Nhật năm 1965. Tốt nghiệp Đại Học Đông Kinh (University of Tokyo) và Đại Học Paris (Pantheon-Sorbonne). Tiến sĩ khoa học truyền thông. Giáo sư đại học. Hiện sống ở Tokyo và Paris. E-mail: dhdungjp@yahoo.com

.........................

® "Khi phát hành lại bài viết của trang này cần phải có sự đồng ư của tác giả (dhdungjp@yahoo.com)
và ghi rơ nguồn lấy từ www.erct.com