VÔ MÔN QUAN  -  無門関  

Chữ Vô của Phương Đông

Nguyên tác Vô Môn Quan: Vô Môn Huệ Khai
Dẫn nhập và chú giải: Nishimura Eshin
B́nh luận: Giáo sư Akizuki Ryômin

Biên dịch: Nguyễn Nam Trân

 

Tắc số 4: Lăo Hồ không râu (Hồ tử vô tu).

胡子無鬚 

Bản tắc:

Hoặc Am[1] hỏi: Lăo Hồ[2] ở Tây thiên v́ lư do ǵ lại không râu vậy ḱa?

B́nh Xướng:

Vô Môn nói rằng:

Nếu là kẻ tự lúc đầu đă có chí muốn tham thiền th́ mục đích của tham thiền phải là sự chân thực.Hơn thế, nói đến giác ngộ th́ phải là sự giác ngộ chân thực. Câu chuyện lăo Hồ ở đây cũng vậy. Phải có một lần gặp gỡ nh́n người ấy tận mắt mới được. Nhưng nếu nói đi gặp tận mắt th́ lại hỏng kiểu v́ như thế ḿnh và lăo Hồ đă trở thành hai người mất rồi.

 

Tụng:

Bèn có bài tụng::

Si nhân diện tiền, 
Bất khả thuyết mộng.
Hồ tử vô tu,
Tinh tinh thiêm mông           

痴 人   
不 可   夢
胡 子   
惺 惺   

(Với anh ngây ngô,
Ai đi kể mộng.
Nghe chuyện râu Hồ,
Đang tỉnh thành ngố).

 

Lược dịch lời bàn của Giáo sư Akizuki Ryômin:

Thiền sư Nhật Bản Hakuin (Bạch Ẩn, 1685-1768) có sửa lại câu nói trên như sau’ Tại sao người Ḥa Lan lại không có râu?”. Muốn hiểu tại sao ông ta bảo một người ngoại quốc vốn lắm râu là không râu th́ trước hết phải khám phá sự bí mật của chữ Không (Vô) của Đông phương. Nam Tuyền thiền sư có nói: “Người đời nay, cho dầu thấy một cành hoa, cũng cứ như là nằm mộng”. Cái mà bọn chúng ta cho là Có (Hữu), dù là tự ngă hay là thế giới vạn vật thực ra chỉ là không hoa huyễn mộng mà thôi. Trong mộng huyễn làm ǵ có thực thể. Không hoa có nghĩa là cái hoa mà người có bệnh đau mắt nh́n thấy được trong không trung.Cho nên phải có một lần triệt để phủ nhận tự ngă, và thực sự t́m hiểu chữ Vô nói trên trong công án.Cái Vô của phương Đông trước tiên là cánh cửa phủ định (phủ định môn), cánh cửa quét sạch (tảo đăng môn). Thầy dạy thiền thường bảo học tṛ phải “chết trên bồ đoàn” hay “chết một cái chết lớn (đại tử)” thử xem. Lúc đó tự ḿnh sẽ thu nhận được sự “b́nh đẳng” và trạng thái “chân không vô tướng”.


 

[1] Tức Trấn Giang Phủ Tiêu Sơn Hoặc Am Sư Thể Thiền Sư (1108-1179). Thiền sư ḍng Lâm Tế đời Tống. Nhận pháp tự của Hộ Quốc Cảnh Nguyên (học tṛ Viên Ngộ Khắc Cần). Tiểu truyện được chép lại trong Ngũ Đăng Hội Nguyên nhưng câu chuyện Hồ tử vô tu không thấy nhắc đến trong sách này.

[2] Tên thường dùng để ám chỉ Đạt Ma Sư Tổ. Có thuyết cho là Thích Ca. Người Hồ (ở đây là Ấn Độ) thường thấy để râu rậm.

 

 

 

.........................

< Bản bổ sung mới nhất : Feb 24th 2009 >

® "Khi phát hành lại bài viết của trang này cần phải có sự đồng ư của dịch giả (dhdungjp@yahoo.com)
và ghi rơ nguồn lấy từ www.erct.com