DI CHUYỂN Ở MELBOURNE

THÀNH PHỐ ĐÁNG SỐNG NHẤT THẾ GIỚI.

Lần đầu tiên đến nước Úc cách nay 21 năm, với con mắt của người hoạt động trong ngành du lịch, tôi rất có thiện cảm với thành phố Melbourne, bang Victoria, c̣n có tên là: " Tiểu bang của những khu vườn ". Ngoài yếu tố sạch sẽ, nhiều cây xanh, không khí trong lành, Melbourne c̣n là nơi giao ḥa giữa kiến trúc cổ kính và hiện đại, giữa con người đến từ các nền văn minh, châu lục khác nhau dù ở lâu dài hay chỉ tạm dừng chân, đều không có sự kỳ thị phân biệt, cũng không có sự khác biệt quá lộ liễu giữa người giàu và người nghèo, tất cả tạo nên một nếp sống thanh b́nh,văn minh và tiện nghi. Một trong những tiện nghi của nước Úc nói chung, Melbourne nói riêng chính là sự đi lại.

Sông Yarra chảy ngang qua thành phố Melbourne

Bờ sông Yarra

Đến nước Mỹ không biết lái xe xem như "gẫy chân ", đến nước Nhật có xe riêng là một cực h́nh, nước Nhật sản xuất xe ô tô vào hàng nhất thế giới về số lượng, nhưng không có băi đậu xe cho dân, nhà nhỏ như cái hộp, phương tiện đi lại thuận tiện nhất vẫn là xe điện ( train ) và xe điện ngầm ( tunnel metro ). Mebourne có đủ hết phương tiện: xe buưt, xe điện ( train, metro ) xe điện nội đô đi ḷng ṿng trong khu trung tâm thành phố (tram ), loại xe này miễn phí thường dành cho du khách, có bảng chỉ dẫn khi đến nhà ga trung tâm Flinder, đi bộ khoảng chục bước là có thể t́m thấy " City View Free Tram ".

Nhà ga trung tâm The Flinder

Xe buưt ở Melbourne Ảnh Kỳ Nam

Trục đường chính Collins Street ở khu trung tâm Melbourne.

Dăy phố cổ theo kiến trúc Anh đường Collins Street - Ảnh sưu tầm

Melbourne có đường dành riêng cho người đi xe đạp. Hội người đi xe đạp này rất đông và " hoành tráng ", hai năm trước tôi đă chứng kiến các ông bà đi xe đạp, xe lăn tập trung biểu t́nh trước ṭa nhà Quốc hội, khoảng 100 người họ khỏa thân toàn phần, những phần "nhậy cảm" được tô màu sắc, vẽ các hoa văn che lấp trông rất buồn cười. Sự kiện này ở Melbourne đă có từ nhiều năm nay và lan rộng ra thế giới trở thành vừa là " party on wheels " ( bữa tiệc trên bánh xe ) và " biggest naked protest in the world " ( biểu t́nh khỏa thân lớn nhất thế giới )..

Biểu t́nh khỏa thân trước Quốc Hội

Nguyện vọng của dân biểu t́nh hôm ấy là yêu cầu chính quyền địa phương mở nhiều đường cho người đi xe đạp. Ở Việt Nam và nhiều nước, công viên là để đi bộ, thường cấm các loại xe, ở Úc th́ khác, có nhiều công viên cho phép người đi xe đạp, nhưng nơi đây, đường dành cho người đi bộ, đi xe đạp phân định rơ ràng, đi xe đạp trên đường dành cho người đi bô cũng là vi phạm. Tiện nghi nhưng phải an toàn và tuân theo luật lệ, đó chính là nước Úc.

Đội h́nh khỏa thân đi xe đạp

Đi bộ, lái xe ở Úc theo lề trái, Đến đây, cư dân nhiều nước phải thay đổi thói quen, có bằng lái xe cấp ở Việt Nam dù có giá trị " quốc tế " cũng nên học lại từ đầu v́ luật giao thông ở Úc rất khác, rất nghiêm. Camera tự động được gắn đầy đường, chụp các xe vi phạm gửi bill về nhà yêu cầu đóng phạt, khỏi phải tranh căi lôi thôi v́ ở Úc rất ít thấy cảnh sát giao thông. Cũng giống như các thành phố lớn trên thế giới, ở Melbourne hay Sydney, nơi các khu trung tâm mua sắm, ăn uống, giải trí sầm uất, muốn t́m nơi đậu xe ngày hay đêm ở các lề đường đều khó, parking theo giờ, mỗi giờ đỗ xe trả khoảng 5, 7 đô Úc là chuyện b́nh thường, nhưng chắc không nơi đâu phí đậu xe đắt bằng thành phố New York ?.

H́nh ảnh nội tuyến 12

Sử dụng phương tiện giao thông công cộng ở Úc như xe bus, metro, xe điện thường người ta mua một cái thẻ thông hành điện từ ( pass ) giống như thẻ tín dụng có thể dùng cho tất cả các phương tiện.Đến nhà ga lên xe buưt, xe điện đều có những cái máy kiểm soát thẻ tự động, hành khách đưa thẻ vào máy nhận thông tin rồi lên tàu, xuống ga cũng quét cũng quét thẻ nơi các cửa ra tự động, ngay lúc đó máy cũng đă nhận biết được khoảng đường đă đi và tiền trong tài khoản nơi thẻ cũng tự động khấu trừ.

Cách nay 10 năm, một người quen của tôi ở quận Spring Vale phía đông thành phố Melbourne, nơi có khá đông người Việt sinh sống, bà ấy thuộc diện người già,hưởng trợ cấp nhà nước, sử dụng thẻ thông hành áp dụng cho tất cả các phương tiện xe buưt, xe điện, xe tram, không cần biết quăng đường đă đi là bao nhiêu cây số, lên xuống xe bao nhiêu lần, miễn là trong ṿng 1 ngày 24 giờ chỉ phải trả 1 đô la Úc.

Lần đầu tiên đi xe điện ở Úc, con gái tôi cũng lo phụ huynh bị lạc, dặn ḍ đủ thứ, nhưng nhà ga Flinder nhà ga trung tâm lớn nhất ở Melbourne, xây dựng và hoàn thành năm 1909, một trong những địa điểm du lịch văn hóa của thành phố, mỗi ngày có khoảng 100 ngàn lượt người di chuyển từ đây, nói về sự náo nhiệt, đông đúc Flinder đâu có "thấm thía" ǵ so với nhà ga Tokyo ở Nhật bản. Flinder chỉ có 1 cửa lớn ra vào, c̣n Tokyo có đến 52 cửa và nhiều tuyến đường xe điện trên không, dưới mặt đất tỏa đi các hướng. Vào các nhà ga lớn ở Tokyo như Shinjuku, Shibuya Tokyo như lạc vào mê hồn trận, người đi như chạy, khoang tàu chen chúc đông đúc. Như thế th́ chuyện đi xe điện ở nước Úc là " chuyện nhỏ ". Nói chung giao thông công cộng ở nước Úc dễ dàng và tiện lợi.

Melbourne là thành phố văn hóa và du lịch, có cả dịch vụ xe ngựa dành cho du khách dạo phố, ngồi trên chiếc xe song mă mui trần, người đánh xe có thể là một phụ nữ trẻ đẹp hay một thanh niên lịch lăm kiêm luôn hướng dẫn viên thuyết minh về những điểm du lịch đặc sắc của Melbourne, chỉ cái tội là khi trả tiền hơi " đau bụng " một chút, 100 đô Úc cho nửa giờ đồng hồ để thành những " nhà quư tộc " !!!

Tháng 2 năm 2015 chính phủ bang Victoria đă phê duyệt dự án xây 2 tuyến đường xe điện ngầm ở Melbourne ( Metro Tunnel ) mở rộng đến sân bay Melbourne. Trong 2 năm 2016- 2018 là giai đoạn tư vấn tham khảo, quy hoạch tổng thể, giải phóng mặt bằng, phê duyệt môi trường, kư kết hợp đồng và bắt đầu thi công. Dự án do chính phủ bang Victoria và khu vực tư nhân cùng bỏ vốn đầu tư trị giá đến 9 -11 tỷ đô Úc. Đây là dự án giao thông công cộng lớn nhất nước Úc. Thử h́nh dung nếu đi bằng metro hiện có mất 40 phút, qua 14 nhà ga, đi bằng metro tunnel trong tương lai, chỉ mất 15 phút qua 5 nhà ga, mới biết cư dân tiểu bang này có thể tiết kiệm thời gian và hưởng lợi ích như thế nào.

Trong hai năm gần đây được chứng kiến thành phố Hồ Chí Minh của Việt Nam, thủ đô Jakarta của Indonesia xây metro và bây giờ thành phố Melbourne của nước Úc sắp khởi động một dự án metro tunnel phục vụ dân sinh qui mô tầm cỡ, ḷng cảm thấy vui mừng. Dù sao của cải vật chất làm ra, công nghệ hiện đại phát minh cuối cùng cũng nên phục vụ lại cho con người.

Metro Saigon đang thi công ngầm dưới đất

Ước mong tất cả người dân dù ở Việt Nam hay Indonesia, Australia sớm có ngày được đứng trước sân ga với những toa tàu tiện nghi hiện đại, không có nước mắt của sự chia ly mà chỉ có niềm vui của ngày gặp lại.

Phùng Kim Yến

Melbourne city 2016