SUY NGHĨ VỀ " SỐNG HẠNH PHÚC, CHẾT B̀NH AN " .

Kim Yến

Người b́nh thường không phân biệt màu da sắc tộc tôn giáo đang sống trong thế giới thế tục , được gọi là cơi ta bà , có những giá trị quy định , khái niệm , tiêu chí thuộc phạm trù gọi là Tục đế. Ví dụ : khái niệm , tiêu chí về hạnh phúc chẳng hạn, được thể hiện qua các con số, thống kê GDP, GNP là bao nhiêu ,số lượng thực phẩm, sản phẩm tiêu dùng, nhà ở, số lượng người được đi học, chăm sóc sức khỏe , ô nhiễm không khí , an toàn, an ninh .Với những tiêu chí đó, theo điều tra, nghiên cứu của các nhà chuyên môn từ các quốc gia như : Na Uy ,Thụy Điển , New Zealand , Australia , Canada, Mỹ... theo tôi chỉ có tính cách tham khảo, tương đối. Ví dụ họ nói nước Mỹ đứng hàng đầu thế giới về chăm sóc sức khỏe là ... không đúng.

Ai sống ở nước Mỹ th́ biết , phúc lợi về sức khỏe kém nhất so với GDP, GNP của họ là hàng đầu thế giới . Nếu không như vậy TT Obama đă không phải vất vả , thuyết phục, tranh đấu cho chương tŕnh " Obamacare " là chương tŕnh bảo hiểm sức khỏe bắt buộc của chính phủ Liên bang dành cho những gia đ́nh, cá nhân,có thu nhập thấp, các công ty phải mua bảo hiểm cho nhân viên ḿnh.Chương tŕnh này sẽ giới hạn lợi nhuận của các nhà sản xuất thuốc, các cơ sở y tế, bệnh viện tính giá cắt cổ, giúp người có thu nhập thấp thoát khỏi bệnh tật và cái chết do không có tiền đi khám bác sỹ và mua thuốc. Cá nhân tôi, khen ngợi chương tŕnh này của TT Obama , đồng thời cũng cảm thấy lo lắng cho người dân Mỹ khi ứng cử viên đảng Cộng ḥa Donald Trump tuyên bố :" Khi ông được làm tổng thống Mỹ ông sẽ dẹp hết các dự án, chương tŕnh của Obama ".

Gia đ́nh Quốc Vương Bhutan (click để xem h́nh lớn hơn)

Tôi hiểu tại sao một quốc gia khác, như Bhutan, chỉ số hạnh phúc GNH - Gross National Happiness - là một chỉ số " đặc biệt "của đất nước Bhutan. V́ hạnh phúc là sự cảm nhận chủ quan. ai uống nước chỉ người ấy biết nóng hay lạnh, sự thỏa măn về vật chất chưa hẳn là có hạnh phúc ,sự b́nh an trong tâm, sự bằng ḷng với những cái ḿnh có mới là hạnh phúc đích thực bởi con người có hai phần phải sống : Thân và Tâm . Tâm dẫn đầu các pháp, hạnh phúc hay đau khổ từ Tâm mà ra .

     

Ơ Bhutan ,người dân được hưởng nền giáo dục và y tế miễn phí hoàn toàn. Bhutan là quốc gia duy nhất trên thế giới cấm buôn bán và sử dụng thuốc lá (luật có hiệu lực từ năm 2004). Nếu du khách đến nước này mang theo thuốc lá sẽ bị chịu 400% thuế. Bhutan có mức độ ô nhiễm cực ḱ thấp. Với điều kiện tự nhiên bao phủ là rừng nguyên sinh, người dân Bhutan sống trong một bầu không khi trong lành và ít bị ô nhiễm bởi những khu công nghiệp như các quốc gia khác. Ở đây, túi nilon bị cấm sử dụng từ năm 1999, thay vào đó là các túi vải để bảo vệ môi trường. Bhutan hiện đang nổi lên trong lĩnh vực du lịch như một quốc gia Phật giáo đầy bí ẩn. Họ không đẩy mạnh phát triển công nghiệp, thay vào đó, họ duy tŕ cuộc sống thanh b́nh, chậm răi của người dân, không “đô thị hóa”, không “hiện đại hóa”…Bhutan chú trọng phát triển dịch vụ du lịch nhưng với một mức giá cao để đảm bảo du lịch có thể hỗ trợ cho sự phát triển của Bhutan, đồng thời, giúp hạn chế lượng khách đổ về Bhutan, có thể gây khó khăn cho việc bảo vệ thiên nhiên và giữ ǵn bản sắc của họ.

Dân số Bhutan chỉ hơn 800,000 người (ít hơn dân số Đà Nẵng – Việt Nam), nằm kẹp giữa hai quốc gia đông dân nhất thế giới và lớn về diện tích là Trung Quốc và Ấn Độ, vậy mà “ bản lĩnh cao cường”- không sợ ǵ hết.

Bhutan chỉ thiết lập quan hệ ngoại giao với Ấn Độ, và nói không với Trung Quốc. Đơn giản lănh đạo Bhutan nói rằng “ từ trước đến nay Trung Quốc luôn coi Bhutan là một phần của Tây Tạng, mà Tây Tạng là của Trung Quốc, nên đương nhiên việc sớm muốn Trung Quốc muốn coi Bhutan thuộc quốc gia này cũng b́nh thường”. Bất kỳ quan hệ ngoại giao nào với Trung Quốc cũng không có cái gọi là công bằng. Dựa trên kinh nghiệm quan sát của Bhutan, nên ho nói không trong việc thiết lập quan hệ ngoại giao, không cho mở sứ quán Trung Quốc ở Thimpu và không cho mở đường bay thẳng từ Trung Quốc qua Bhutan- dù hai nước cạnh nhau và có hơn 475km đường biên giới. Trung Quốc có mời chào cho tiền viện trợ, lănh đạo nhà nước và quốc vương Bhutan cũng không thèm, v́ họ tự nuôi sống họ từ nguồn tài nguyên thiên nhiên, và c̣n xuất khấu năng lượng sạch qua Ấn Độ.

          

Người dân Bhutan chọn đạo Phật là quốc giáo , đời sống tâm linh , tinh thần sâu sắc, phong phú nhờ những lời dạy của đức Phật " thanh lọc thân tâm là điều quan trọng để được sống hạnh phúc". Đây không phải là sự hướng dẫn dành riêng cho Phật tử , mà áp dụng cho bất cứ ai, không phân biệt màu da , tôn giáo, sắc tộc , ai cũng có thể thực hành.

     

TT Bill Clinton cuối đời ông đă ăn chay, thực tập thiền Phật giáo nguyên thủy , những triết lư về vô thường , vô ngă , tứ diệu đế chắc ông đă từng nếm trải và kinh nghiệm . Ông nói : " Một ngày có khi ta dành vài giờ đồng hồ cho các bữa ăn , cho các cuộc hư luận tại sao không dành 1 giờ đồng hồ , dù chỉ 1 giờ quay về với chính ḿnh , t́m hiểu về con người ḿnh là t́m hiểu thú vị nhất " . Sự thực hành này sau khi ông đă trải qua những cuộc giải phẫu tim nghiêm trọng. Dù là vua, tổng thống hay người b́nh dân ai cũng phải di qua ṿng luân hồi : sinh, lăo, bệnh, tử . Bệnh tật và cái chết không trừ một ai .

Vậy mong muốn của con người phải chăng rất đơn giản, là được " sống hạnh phúc và chết b́nh an". ?

Phung Kim Yen

Tháng 7 -2016

PS : " Sống hạnh phúc, Chết b́nh an " là tựa đề cuốn sách Ngài Dalai Lama 14th viết :" The Joy of Living and Dying in Peace ".