Cu Chuyện Thầy Lang

Bệnh Van Tim

Bc sĩ Nguyễn -Đức

 

Knh cho Bc sĩ,

Thưa bc sĩ, chu rất thch cc bi viết của bc sĩ, v bi viết rất r rng, dễ hiểu m lại rất vui, d dỏm. Chu lại khng may mắn, nn c 1 bc sĩ trị bệnh hơi nghim, nn chu khng dm hỏi những thắc mắc của chu, xin bc sĩ giải đp gim chu.

Hm vừa rồi, chu mới được bc sĩ cho biết chu bi hở c 4 van tim từ t tới trung bnh. Xin Bc sĩ cho chu biết hở van tim c ảnh hưởng tới sức khỏe khng? Cc triệu chứng no cần phải quan tm? Hở van no th nguy hiểm (chu bị hở lớn ở van 2 l v van động mạch chủ). Tải sao lại bị hở? Chỗ hở c lớn dần với thời gian? C cch no lm nhỏ bớt hoặc ngưng lại chỗ hở (v bc sĩ của chu ni khi no hở lớn hơn th phải giải phẩu thay van khc). Chu rất hay bị nhi đau ngay tri tim d cả lc đang nằm ngủ. Cn lm việc g th rất mau mệt, đi bộ thi cũng thở hổn hển như người chạy việt d vậy. Bs gia đnh th ni nếu thấy mệt qu, hoặc kh thở th vo nh thương, nhưng chu chẳng biết thế no l qu. Chu thường chỉ ở nh một mnh, nếu thấy mệt th chỉ nằm nghỉ thi.

Cm ơn bc sĩ rất nhiều,

Knh thư
Chu Vũ

Trn đy l email của chu Chu Vũ ở Việt Nam hỏi về bệnh tim. Đ trả lời cho chu qua đi pht thanh VOA, nhưng v thời gian giới hạn, cho nn c bi bổ tc ny để Vũ hiểu tường tận hơn. V cũng để gửi tới đồng hương gần xa về Bệnh của Van Tim.

Cấu tạo tim

Tim đựoc v như một ci bơm, bơm mu đi nui cơ thể. Tim co bp lin tục ngy đm từ 80.000-100.000 nhịp mỗi ngy đồng thời bơm ra khoảng 9000 lt mu.

Cc cơ của tim rất mạnh v bền bỉ. Khi co bp, tim đẩy mu vo cc động mạch. Khi cơ thư gin, mu tử tĩnh mạch chẩy vo tim..

Tim c 4 ngăn: Tm nhĩ tri v phải ở trn v tm thất tri v phải ở dưới. Để tim hoạt động hữu hiệu, cc ngăn ny phải phối hợp co bp một cch nhịp nhng đồng điệu.

Mu ra vo tim theo một vng kn:

Mu đỏ chứa nhiều oxy từ phổi theo tĩnh mạch phổi về nhĩ tri, xuống thất tri rồi vo động mạch ch ra nui cơ thể.

Mu đen chứa nhiều CO2 từ cơ thể theo tĩnh mạch chủ về nhĩ phải, xuống thất phải rồi theo động mạch phổi ln phổi để thải CO 2 v nhận oxy.

C 4 ci van hướng mu đi theo một chiều nhất định m khng dội ngược dng, chẳng khc chiếc hom của giỏ đựng cua. Cua đựoc bỏ vo giỏ từ trn xuống dưới m khng b ngược ln trn, chốn ra khỏi giỏ.

Van 3 l tricuspid giữa nhĩ phải/thất phải;

van phổi giữa thất phải/ động mạch phổi;

van 2 l mitral giữa nhĩ tri/thất tri v

van chủ giữa thất tri v động mạch chủ.

Van mở hoặc đng ty theo p xuất ở trước v sau van.

Mu dội ngược dng khi van khng đng kn khiến cho mu pha bn kia ứ đọng. Van khng mở rộng cũng khiến cho mu dư một bn m thiếu một bn. Tim sẽ phải co bp nhiều hơn, lu ngy tim phnh, tim mệt, tim suy.

Bệnh của van

Bệnh của van c thể l hở (regurgitation), cht hẹp ( stenosis) hoặc teo (atresia).

-Hở l khi cc l của van khng khp kn sau khi mu đi qua, khiến cho mu dội ngựơc gy ra ứ đọng pha bn ny v thiếu hụt pha bn kia. Sa van (valve prolapsed) l tiu biểu của hở van v thường xảy ra ở van 2 l mitral. Cc l của van lật ngược ln tm nhĩ tri, mu tro ngược khi tim co bp.

-Cht hẹp khi van khng mở rộng khiến cho mu khng xuống hết, mu tụ pha bn kia m bn ny lại thiếu.

-Teo khi van khng c cửa mở để mu lưu thng.

Bệnh c thể thấy ở một hoặc nhiều van. Van bn phải t bị bệnh hơn van bn tri. C tới 90% l mn tnh lu đời, 10% cấp tnh, mới xảy ra.

C nhiều nguyn nhn đưa tới bệnh van tim như nhiễm trng, chấn thương, bệnh cơ tim hoặc do bẩm sinh.

1-Nhiễm trng như trong bệnh Sốt Thấp (Rheumatic Fever) hoặc Vim Nội Mạc Tim (Endocarditis).

Sốt Thấp thường thấy ở trẻ em do nhiễm họng với chuỗi cầu trng tan huyết Streptococcus (Strep Throat) m khng được điều trị. Thế rồi vi ba chục năm sau xuất hiện dấu hiệu bệnh tim như l vim, dy, cứng v thu ngắn cc l của van tim, nhất l van 2 l giữa nhĩ tri/thất tri (mitral regurgitation) v van động mạch chủ. May mắn l ngy nay nhờ khng sinh chữa vim họng cho nn bệnh hở van tim giảm đi rất nhiều.

Vim Tm Mạc do vi khuẩn xm nhập mu, tấn cng van tim gy ra tổn hại tạm thời hay vĩnh viễn cho van. Vi khuẩn đến từ cc phẫu thuật răng miệng, lạm dụng thuốc cấm chch tĩnh mạch hoặc nhiễm trng tổng qut khc.

2-Bệnh tim do cao cholesterol, cao huyết p, khng vận động, thừa kế gia đnh. Cc bệnh ny gy tổn thưong cho van đặc biệt l van động mạch chủ với calci bm vo. Người từ 65 tuổi trở ln thường nằm trong trường hợp ny.

3-Bẩm sinh như trường hợp hi nhi chỉ c 2 l ở van động mạch chủ (thay v 3 l) hoặc c 3 l nhưng 2 l dnh vo nhau.

Triệu chứng

Nhiều người mang bệnh van tim m khng c triệu chứng v khng c kh khăn sức khỏe. Một số khc th tnh trạng trầm trọng hơn, c thể đưa tới suy tim, tai biến no, mu cục thậm ch thiệt mạng bất thnh lnh v ngưng tim.

Triệu chứng chnh của bệnh l tiếng thổi của tim (heart murmur) nghe qua ống nghe, gy ra do mu lưu hnh hỗn loạn khi van tim bị hư hại, khuyết tật, thu hẹpĐy l tiếng động thm hoặc bất thường khi tim co bp, c thể rất nhỏ hoặc ồn to.

Cc triệu chứng khc gồm c:

-Mệt mỏi bất thường
-Thở hụt hơi nhất l khi cố sức hoặc nằm.
-Ph sưng chn, cổ chn, bn chn, bụng
-Chng mặt quay cuồng, rối loạn nhịp tim.

Khng được theo di, điều trị, bệnh van tim c thể đưa tới suy tim, cao p xuất v ph nề phổi, rối loạn nhịp tim, huyết cục, tai biến no.

Điều trị

Điều trị bệnh van tim ty thuộc loại van bị hư, tnh trạng nặng hay nhẹ của bệnh. C 3 phương thức trị liệu:

1-Theo di tnh trạng bệnh.

Trường hợp bệnh nhẹ hoặc trung bnh, chưa c cc triệu chứng trầm trọng ảnh hưởng tới hoạt động của bệnh nhn, bệnh c thể được đặt trong tnh trạng theo di. Bc sĩ sẽ lm cc thử nghiệm để quan st diễn tiến bệnh, đưa ra cc hướng dẫn để giảm thiểu biến chứng. Bệnh nhn cũng cần thay đổi nếp sống sao cho thch hợp với bệnh tnh.

2-Điều trị bằng dược phẩm

Thực ra khng c dược phẩm no để trị dứt được bệnh của van tim m chỉ hỗ trợ tim, gip tim lm việc hữu hiệu hơn, tr hon sự trầm trọng của bệnh, trnh biến chứng. Dược phẩm c thể l thuốc lợi tiểu, hạ cao huyết p, điều chỉnh rối loạn nhịp tim, chống đng muCần một bc sĩ chuyn mn tim mạch chăm sc thường xuyn.

3-Giải phẫu

Ty theo tnh trạng bệnh, giải phẫu c thể l nong van, sửa van hoặc thay van.

-Nong van bị hep với quả bng xẹp b t teo đưa vo van rồi bơm phồng ln, khiến cho van mở rộng rồi rt bng ra. Được p dụng trong vi loại bệnh của van, thay cho việc đặt van mới.

-Sửa van, đặc biệt l van 2 l mitral, để van hư hao hoạt động bnh thường trở lại đựơc.

-Thay van với 2 loại van:

*Van lm bằng cc vật liệu như vải, kim loại thp khng rỉ, titanium hoặc gốm sứ.Lợi điểm của loại ny l ko di lu hơn, từ 10-20 năm. Tuy nhin bệnh nhn phải uống thuốc chống đng mu suốt đời để trnh huyết cục ở tim hoặc trn van.

**Van lm bằng tế bo người hoặc sc vật như heo, b, dng được từ 10 -15 năm nhưng bệnh nhn c thể khng phải uống thuốc chống đng mu.

Sau khi ổn định với điều trị, bệnh nhn tiếp tục cần được bc sĩ theo di. Bo cho bc sĩ nếu c thay đổi, biến chứng bất thường. Uống thuốc theo đng chỉ định. Giữ hẹn với bc. Thay đổi nếp sống sao cho thich hợp với tnh trạng sức khỏe của mnh.

Bc sĩ Nguyễn Đức

Texas-Hoa Kỳ.
www.bsnguyenyduc.com