NUI CON ĐẦU LNG

BS NGUYỄN ĐỨC

Thế l vợ chồng sắp c con. Đứa con đầu lng.

Mới ngy no, bc sĩ xc định c thai, m giờ đy đ tới lc mn nguyệt, khai hoa, lc vượt cạn, khng phải một mnh, m c chồng đứng bn nắm tay, hỗ trợ. V chụp hnh, quay phim giữ lm kỷ niệm cho con. 

Từ nay, sẽ c những thay đổi lớn trong lớp sống của đi vợ chồng son. Những trch nhiệm mới, vai tr mới, tnh tự mới.

B ra đời.

Khi con vừa ra khỏi lng mẹ, tiếng khc đầu tin vừa để cho đời m cũng l bước tranh đấu thứ nhất để sống cn: b thở ht mạnh, mang dưỡng kh vo đầy buồng phổi. Khng kh đi qua thanh quản lm cơ quan ny rung ln v pht ra m thanh của tiếng oe oe.

Rốn được cắt: sợi dy sinh tử cưu mang con hơn chn thng qua, khng cn nữa, từ nay con sẽ tự do nhưng cũng phải sửa soạn để tự lo, tự lực. 

B mới sanh nặng từ 2,5 k tới 5,5 k, b gi thường nhỏ hơn độ vi trăm gram; chiều cao trung bnh từ 50 đến 60 phn.

Đầu hơi to so với ton thn, tc lưa thưa hoặc rậm rạp, nhưng mấy thng sau tc rụng bớt đi. Xương sọ cn mềm, mp đ ln nhau để khun theo xương chậu của mẹ khi chui ra. Pha trước đỉnh đầu l một tam gic xương mềm mỏng manh, chỗ nối tiếp của những mảnh xương sẽ lnh cứng vo lc một tuổi. 

M mắt b hơi sưng v được nhỏ thuốc khng sinh để ngừa nhiễm trng. 

Tay chn nom sao m dị: n ngắn ngủn . M ci bụng chưa ăn g coi như đ phệ ra. 

Một pht v năm pht sau, b được trắc nghiệm coi sức khỏe tổng qut ra sao (APGAR Score ): coi nhịp tim đập, nhịp thở của phổi, cường lực của bắp thịt phản ứng với kch thch từ bn ngoi v mu của da. Da b lc ny đ đỏ sau khi mu tiếp nhận nhiều dưỡng kh, nhất l da ở bn tay v bn chn. 

Nếu b lnh mạnh m mẹ cũng bớt mệt sau những giờ đau bụng, rặn đẻ, th b sẽ được giao cho mẹ để u yếm: một đụng chạm, lin hệ đầu tin v sẽ l mi mi mật thiết. B sẽ được mẹ cho b những giọt sữa non, tuy t nhưng nhiều chất bổ v khng thể. Mẹ đừng lo, chỉ sau vi lần ht v, sữa xuống nắng, con tha hồ c nhiều sữa để ăn. 

B thch nghi với mi trường mới.

D mới sanh ra,nhưng cc cụ ta đ coi b như một tuổi v b đ l một nhn mạng sau hơn 9 thng được mẹ cưu mang trong bụng. 

B ọ ẹ. B biết nhăn mặt, cau c khi đụng đau. B c nụ cười b mụ. B cọ cựa chn tay. B chớp mắt để tự vệ. B vng vẫy khi bị m chặt chn tay vo mnh. Lạnh lm b run để gy nhiệt, b co người để giảm phần cơ thể chường ra.

Mới ra đời nhưng b đ c thể nghe v nhn. Một tiếng động nhẹ, một lời ni m dịu, lm b ch . Khoa học cho l b biết nghe từ khi cn nằm trong bụng mẹ. B c thể hướng mắt vo đồ vật cch xa một tấc.

Su, bẩy ngy sau, b đ nhận được nt mặt quen thuộc, nhất l của mẹ cha.

B sẽ tỉnh to vi giờ sau khi sanh, như để nhn diện cuộc đời, rồi sau đ b sẽ ngủ li b từ 15 tới 18 tiếng mỗi ngy. Như để hồi phục sau cuộc hnh trnh hơi vất vả từ bụng mẹ ra ngoi. 

Mấy ngy đầu, b ăn rất t, nhưng sau một tuần, ban ngy cứ 3,4 giờ b đ đi b, v ban đm cũng b một lần. Mẹ nhiều sữa ( sữa xuống nắng) c thể ht, giữ đng lạnh, để dnh.

Sau khi sanh được một ngy, b tiu ra cứt su mầu xm đen, gồm những chất tiết trong ruột v nước bnh ối m b nuốt vo khi cn trong bụng mẹ. Sau vi ngy b sữa, phn của b c mầu xm nu, lợn cợn sữa khng tiu, rồi vi tuần sau trở nn bnh thường như ở mọi trẻ thơ lnh mạnh. 

Chăm sc b.

Xưa kia, khi cn ở qu hương, cc b mẹ, nhất l mẹ sanh con so, nằm ở bảo sanh viện cả tuần. Để dưỡng sức cũng như để b mụ chăm sc b cho cứng cp, mẹ trn con vung, rồi mới về nh. Bn đy,giỏi lắm th bảo hiểm cho nằm lại được 48 tiếng đồng hồ. Rồi về nh vợ chồng tự lo lấy cho con. 

Trong thời kỳ mang thai, vợ chồng cũng đ c tham dự những kha huấn luyện, học cch nui con, nhưng m l thuyết với thực hnh sao n qu khc nhau!

Lại cũng ngy xưa ở qu hương, sau khi vượt cạn, c mẹ chồng, mẹ đẻ, b v, chị nui gip đỡ. Bn đy, đường s xa xi, nội, ngoại đến cho được vi tuần l qu ha rồi. 

Kinh nghiệm cho hay l trong việc nui con,vợ chồng cần thực tế: c chung niềm vui th cũng phải c chung trch nhiệm. Phn chia cng việc r rng để trnh mệt mỏi, kiệt sức cho một người, nhất l vợ đi khi c Chứng Trầm Cảm U Sầu sau khi sanh ( Post partum depression). Ai tắm con, ai pha sữa,rửa bnh. Chia kỳ thay t cho con ban đm. Chăm lo cho con, nhưng đồng thời cũng phải gn giữ sức khỏe của vợ chồng,v đường cn di.

Một vi kh khăn.

Thường thường, những vấn đề sau đy hay lm cha mẹ ưu tư:

1- Con ăn c đủ no khng.

Khi nui con bằng sữa mẹ, khng đo lường được số sữa b, nhiều b mẹ cứ thắc mắc liệu con ăn đủ chưa. Kinh nghiệm cho hay, khi no l con tự động nhả v mẹ ra. V con cng b v mẹ th cng kch thch sữa ln nhiều .

2-Con khc đau ruột (colic).

Sự đau khc ny l bnh thường ở con lnh mạnh v ăn uống đầy đủ. Nhưng bố mẹ nhiều người đin đầu,v con khc lin tục cả tiếng đồng hồ, vo cng giờ mỗi ngy, nhất l ban đm, dỗ cch no cũng khng nn.

Nguyn nhn của khc, chưa ai biết r. N thường xẩy ra sau khi sanh vi tuần rồi hết đi khi con được ba, bốn thng. 

C vi cch lm dịu con như quấn t hơi chặt bụng một cht, đu đưa,vỗ nhẹ lưng con, mở radio, chạy my sấy tc để t tiếng khc của con, m con ln xe, chạy một vng. Cần kin nhẫn, hỗ trợ con.

3- Con khc.

Bnh thường, khc l cch để con đối thoại, truyền thng với cha mẹ. Khc mươi mười lăm pht, giẳm lần một ngy, để đi ăn, để xin thay t ướt, để xin đi ngủ. Cũng c khi con khc v muốn được vỗ về, u yếm, được mẹ cha m vo lng. 

Con khc nhiều nhất vo 6 tuần lễ đầu rồi độ 4,5 thng sau giảm dần. Nghe con khc m đon ra nhu cầu của con, để nui con. 

4-Giấc ngủ của con.

Như trn đ ni, con ngủ rất nhiều ở thng đầu, con ngủ li b, c thể tới 14 tiếng một ngy. Sau đ, giấc ngủ hơi thay đổi : con sẽ ngủ ngy t đi v ngủ đm nhiều hơn. 

Cần tạo cho con một thi quen về giấc ngủ, để ban đm cha, mẹ được nghỉ ngơi. Bữa ăn nửa khuya trong mấy tuần lễ đầu nn ngắn, khng chơi với con, để con trở lại giấc ngủ ngay sau khi ăn xong .

5- Đại tiện. 

Sau tuần lễ đầu, con đi cầu nhiều lần trong ngy, c khi bốn năm lần. C khi cả ngy khng đi cầu, nhưng khng phải l con bị to bn đu. Phn khi uống sữa mẹ thường khng c mi v nho, phn do sữa b th lẳn hơn v c mi.

6- Vng da.

Thường thường sau khi sanh được hai, ba ngy v ko di trong một tuần lễ, da con sẽ vng. Đy l hiện tượng sinh l tự nhin do sự tiu hủy của một số hồng cầu. 

Nhưng nếu da vng ngay sau khi sanh hoặc xuất hiện sau vi tuần th l triệu chứng của nhiễm trng hay cc bệnh khc .

7- Con ọc sữa.

Trớ sữa sau khi b l việc bnh thường, chỉ cần vỗ nhẹ vo lưng con để đẩy hới ra khỏi bao tử. Tri lại, con i sữa thnh vi th nn ni cho bc sĩ hay.

Niềm vui c con.

Cc cụ ta thường ni :" c nui con, mới biết lng cha mẹ" .

Cả một cng trnh. Nhưng b lại, cha mẹ cũng c những niềm vui ring. Niềm vui lm cha, lm mẹ. Niềm vui c con. 

"Con hiện diện trong gia đnh, lm mọi người vui ln. Anh mắt dịu hiền của con lm sng ngời những cặp mắt của người thn yu. Những ưu tư, sầu muộn của mẹ cha tan đi khi con xuất hiện. Con thật ngy thơ v trn đầy nhựa sống" (1)

(1) Mượn bi L'Enfant của Victor Hugo .

Lorsque l'enfant parait le cercle de famille

Applaudit a` grand cris, son doux regard qui brille

Fait briller tous les yeux...

Et les plus triste fronts

Les plus souille' peut etre

Se derident soudain avoir l'Enfant paraitre

Innocent et Joyeux