Những trang thư Paris

P.Y.

Ngày.....tháng 9 năm .....

Anh, từ một nơi ấm nồng trở lại Paris khi thời tiết giao mùa, lá bắt đầu trở màu, khí trời se lạnh và mưa sáng mưa chiều nối nhau ngày qua ngày, đường phố như ẩm mùi rêu rong và quấy bẩn v́ rác và lá vàng rơi. Thêm tin ra đi của vài thân quen bạn hữu, và không gặp lại người em mong đợi... th́ cảnh cũng như người, như nặng nề buổi thu sang phải không anh? Nên đọc tin của anh không thấy trời xanh quang đảng, nắng đẹp, hoa nồng, mất cả không khí nhàn tản những sớm mai buổi chiều tà, h́nh như có chút nhíu mày, có chút phàn nàn điều ǵ đó? Trở lại chốn cũ sao anh không vui, em nghĩ không phải tại xuống tinh thần như anh nói, có lẻ là tâm trạng phải trở lại cái chỗ ..muốn thoát ra? không bằng ḷng ? hay đơn giản hơn chỉ v́ trong người không được khỏe

     

Sáng nay Paris cũng c̣n "tí nắng", không biết buổi sớm chỗ anh ra sao, nơi ngoại ô của em th́ êm ắng lắm, vạn vật như vừa thức dậy giữa hừng đông, những tia nắng rất nhẹ len từ từ giữa những bóng tối dịu dàng, khí trời chỉ se lạnh làm lá trở màu, tất cả có vẻ mơ màng ngáy ngủ nếu không có tiếng c̣i xe chữa cháy phá tan cảm giác yên tịnh của một buổi sáng...

Hẹn với nhỏ bạn ra Paris, bây giờ ở các góc đường Paris đều có để hàng loạt những chiếc xe đạp mới toanh, ḿnh chỉ việc bỏ tiền vào để lấy xe đạp dạo phố tà tà, nhưng tụi em vẫn tản bộ như thường lệ, từ Pont-Neuf em rất thích đi theo dọc sông Seine tới công trường Concorde, c̣n bạn em lại ưng theo con đường Rivoli để dạo xem các tiệm nhưng cô ta cũng đồng ư đi với em một khoảng theo bờ sông nơi có những quầy bán sách cũ cho đến musée Louvre, lần nào cũng vậy, có những tới em muốn tới nhưng ch́u bạn đồng hành nên không tới được, cũng không v́ thế mà ḷng không vui...V́ có một ngày tụi em tới quartier Latin t́m một tiệm cũ quên địa chỉ nên đi lạc quanh quẩn, và em chợt nhận ra những con đường rất quen đă một thời tuổii trẻ mài ṃn gót giày cùng một người bạn thiết, em nhớ đă nói với nhỏ bạn, bây giờ ḿnh mới có dịp nh́n con đường kỷ hơn v́ ngày xưa biết là đi lại nơi đây bao nhiêu lần với một người tay trong tay, mắt trong mắt, đắm trong lời và say trong tiếng nói...có để ư ǵ đâu ngoài hai người giữa chốn đông người, nên con đường như vẫn mới lạ cộng với mớ kỷ niệm trở thành thân thuộc đáng yêu.. và em chợt nhớ mấy câu thơ anh đọc của thời học tṛ

Người đă yêu chưa 15 hay 16
Đă ngập ngừng bối rối nhớ vu vơ
Hay bâng khuâng đi đếm lá mùa thu
Hay rạo rực t́m vườn hoa bách thảo
.....Lê Đ́nh Điểu

Và nhà thơ tiền chiến Xuân Diệu cũng đă từng nhắn nhủ

Em mười lăm tuổi, em tuổi hai mươi !
Đừng để mất đi một cái ǵ mà không hưởng....

Nên đă lâu rồi dù anh em không c̣n trẻ nữa, nhưng nghe thơ chợt thức dậy tuổi mười lăm? Kư ức vẫn nằm yên dưới lớp thời gian ? Hay mộng mơ đâu phải của riêng tuổi nào, nên mỗi khi ngắm hoa rơi lá rụng th́ lại nao ḷng nhớ lại màu hoa tươi lá biếc, Nên em cũng nhớ hoài mấy câu thơ hồi c̣n trung học

Hăy là hoa khoan là trái
Hoa nồng hương mà trái lắm khi chua
.... Tôn nữ Thu Hồng

Trái chưa ăn sao biết trái chua? Khen anh khéo hỏi, nhưng Biết đă là sỡ hữu rồi, sẽ không c̣n ǵ để mơ ṃng nữa. Theo lẽ tuần hoàn trồng cây ăn trái th́ chỉ mong tốt trái, trồng hoa chỉ mong cho hoa đẹp, dù sao cũng phải có hoa rồi mới có trái, nhưng h́nh như chỉ có hoa mới là nguồn cảm hứng của thi nhân ? Phải chăng ....hoa mới cho hương yêu, c̣n trái để nhớ về tuổi nhỏ ?

Trái ĺa cành có vài dư vị
Hoa dẫu rơi vẫn để làn hương

Và thời gian qua nh́n lại một mùa hoa dễ gợi cho ta nhớ về kỹ niệm hơn

Em và anh đă đi riêng đoạn đường
Lo lắng và hân hoan đă đổi khác
Sắc bằng lăng cuối mùa bàng bạc
Tóc chúng ḿnh cùng phai theo thời gian
......Bùi Kim Anh

Hay chỉ là cánh hoa của nhành cây trái ở một góc

Hoa chanh cánh tím mùi hương thoảng
Nở góc vườn em anh nhớ ai
....... Huy Cận

Hoa dường như đă là hồn của thơ tự lúc nào, bàng bạc trong những câu thơ, ẩn hiện trong ư thơ, hoa không chỉ hiện hữu của ngày mà c̣n của đêm nữa

Là màu sắc hay chỉ là âm điệu
Là hương say hay ấy chính rượu thơm

.....

Quyện nhau đi vào khắp cơi xa bày
Và hương bay th́ hoa tưởng hoa bay
.....Xuân Diệu

Chậc, hăy kéo hồn thơ lại, trời chiều đă xám và mưa bắt đầu rơi hạt nhỏ, em phải về thôi.... Về lại nhà, cái góc quen, nơi mang hơi hướm của những người thân, để được vứt chiếc áo, chiếc giày vào một chỗ .. quen, được vùi đầu vào chiếc gối có mùi xà pḥng hay dùng, nằm ở đó mà tưởng tiếc ngày vui qua hay vùi một giấc cho quên cơn gian nan. Căn nhà, nơi mà có lúc vui đường xa muốn đi măi chẳng về, mà phải về v́ chốn đó mới là nhà, cũng có khi đường dài chán ngán th́ càng nao nức nhớ nhà...Hi, đúng là cái nhà là nhà của ta ..đó anh. Em định đi Paris gom hết h́nh ảnh c̣n sót lại của những ngày cuối hạ nhóm lại trong ḷng anh chút màu vui để làm quà đón người trở lại, một món quà không gói được bằng giấy hoa nhưng được trao bằng tấm ḷng, ánh mắt và giọng nói...là một t́nh người, mà đi đâu cũng đem theo được, nhưng mưa quá, gió nhiều thổi lá vàng rơi theo mưa và mọi vật trở nên mờ ảo, em mở cặp kính cận xuống lau và nhớ là ḿnh đang bước vào đầu mùa Thu....

 

Ngày .... tháng 8 năm .....

Cậu kính thương,

Con đọc "chuyện 3 bát ḿ" th́ nhớ tới xe ḿ ở VN gần nhà Cống Quỳnh, khi xưa mỗi lần tới nhà cậu thường kêu con & Nhung ra bến xe Nguyễn Cư Trinh, ở đó có hai vợ chồng người Tàu để một xe ḿ bán từ 4,5 giờ chiều tới đêm, chỗ này bán ḿ và hoành thánh có một miếng bánh tôm để lên rât ngon, sợi ḿ màu vàng vừa vặn ánh lên giữa tô nước dùng thơm trong mùi vị hấp dẫn, vài miếng thịt ram mềm mại điểm những mảnh hành lá xắt mỏng và vài cọng hẹ xanh ḍn, một chút tiêu rắt nhẹ...Khách hàng sẽ tự cho thêm mù tạc vàng nồng, hay cay nữa là những lát ớt đỏ tươi ngâm trong nước dấm trắng, chút nước tương, hay nước mắm (chắc chỉ có ḿ ở VN mới có chay nước mắm mà thôi) nếu muốn vị đậm đà, và sau cùng là nước dấm Tiều chua chua d́u dịu cái mùi ḿnh vẫn gọi nửa thiệt nửa chơi là "dấm x..ửu" .C̣n hoành thánh nếu có khách gọi mới được lấy ra từ chiếc hộc kéo bên dưới vừa đủ mấy lá ḿ vuông vức c̣n áo chút bột trắng rơi rơi như bụi phấn, bàn tay thô cứng của chú bán ḿ với lấy cái tô đựng thịt bằm dùng một cái muỗng như thanh nẹp gỗ dẹp bề ngang cở 2 ngón tay vít một chút thịt đặt vào lá ḿ ..thoăn thoắt làm thành những viên hoành thánh nho nhỏ đều nhau khéo léo và nhanh như một nhà ảo thuật...

Ngày nào bà xẩm bán ḿ cũng ngồi ăn trước khi bán, lúc ấy bà ta độ hơn 40 tuổi có lẻ, nét mặt vui vẻ, hiền lành, người mũm mĩm trắng trẻo, người chồng cao ráo, trông cũng lịch sự thanh mảnh chớ không mập ph́ bụng bự nước lèo như mấy chú chệt ḿnh thường thấy, mặc dù họ nói tiếng Tàu với nhau ḿnh không hiểu ǵ hết nhưng cũng đoán họ có vẻ là cặp vợ chồng hạnh phúc v́ không nghe cải nhau hay to tiếng bao giờ, người chồng hay nói và vợ hay cười, khoảng sụp tối lại có hai đứa con một trai một gái ra phụ bán và dọn dẹp đẩy xe về lúc khuya...Thỉnh thoảng ba má có dẫn tụi con đi ăn ḿ ở tiệm Hải kư ḿ gia ở đường Gia Long hay Vơ Tánh ǵ đó, chắc v́ ít đi ăn ở tiệm nên bây giờ con chỉ nhớ cái hương vị của tô ḿ ở chiếc xe bán ḿ của hai vợ chồng "con xẩm mập " mà thôi, và nhớ tới đó th́ lại nhớ tới cậu Hai và những buổi chiều cậu cháu x́ xụp ăn ḿ trong nhà ...

Thích hay không thích, hầu như trong chúng ta ai cũng đă có ít nhất một lần ăn ḿ, không, phải nói là nhiều lần mới đúng ? Lớn lên con đă thấy xung quanh đường phố Saigon đă có những tiệm, những xe ḿ lề đường, trong các chợ cũng có những gánh bán ḿ của các thím xẩm, và đêm đêm, nhất là những đêm mưa thanh vắng tiếng xe nghe rơ mồn một tiếng gơ lóc cóc đều tay chợt dừng lại khi có người gọi ḿ ḿ, ḿnh cũng không biết gánh ḿ đó nằm ở đâu nữa mà chỉ lát sau đă thấy họ bưng lại những tô ḿ nghi ngút khói, và tiếng gơ lại vang khắp phố phường...

Người VN nào cũng ăn ḿ, hủ tiếu ḿ, và bánh bao nữa...Con đường Saigon nào cũng có một tiệm nước "các chú" (nói trại từ tiếng "khách trú" chăng?), chính v́ chủ tiệm là "các chú" nên ḿ và bánh bao không được đưa vào các món ăn của Saigon? đó là món ăn dân tộc của anh bạn Trung Hoa mà lị, dù có vài chỗ bán ḿ trên bàn gia vị có để thêm chai nước mắm cạnh chai nước tương, dù người Saigon vẫn ăn hà rầm hủ tíu ḿ, bánh bao, xíu mại ở bữa "lót ḷng", đôi khi là bữa trưa, thông thường chiều tối là "buồn buồn" th́ nhớ đến ăn ḿ...Về sau người ḿnh c̣n "ḿ hóa" nhiều thứ như ḿ thập cẩm, ḿ ḅ viên, ḿ gà, ḿ....hải sản..v.v.... nhưng h́nh như đă mất đi cái hương vị ban đầu ? Nên hể nhớ đến ḿ th́ phải là thịt ram hay thịt xá xíu, có được miếng tôm chiên càng hấp dẫn ( món này cũng đặc biệt nữa v́ không phải tôm lăn bột chiên, hay bánh tôm Hà Nội), nước lèo th́ phải có cái hương vị riêng biệt mà có người nói ngoài xương "xí quách" phải có vài con khô mực nướng, người khác khác không chịu khô mực, bảo là khô cá nướng, lại có người chỉ là phải có thêm viên "cống ḿ xị" (khô ṣ điệp) th́ nước dùng sẽ thơm và ngọt? Ǵ ǵ đi nữa h́nh như ta vẫn chưa thấy thiệt giống .. như hương vị tô ḿ năm xưa đă từng ăn đâu đó. Có người cười tủm tỉm, khó ǵ đâu, nó thiếu cái mùi mồ hôi "các chú", cái mùi đẩm ướt trong chiếc áo thun ...

Nhớ tới bát ḿ ở VN, từ tiệm ḿ nổi tiếng "Hải kư ḿ gia"," ḿ cây nhăn", đến những xe ḿ bên lề đường mà đàng xa nh́n thoáng qua cái dáng chiếc xe có những ô kính vẽ những bức hinh tàu mờ mờ hơi bốc ra từ nồi nước lèo mở vung ..đă biết là nơi đây bán ḿ, cũng như những gánh ḿ "thất nghiệp" trong các chợ xung quanh người ta ngồi vào những chiếc ghế thấp lè tè, hết ghế có khi phải đứng ăn nữa, hễ đông người ăn th́ cái nắp nồi được mở ra nhiều lần, mỗi lần như vậy th́ khói tỏa cùng hương...mời gọi, và c̣n những tiếng gơ "lóc cóc" trong đêm nữa, đặc biệt là không có tiếng rao nào mà người ta vẫn biết là họ bán ḿ...Ḿ tiệm, ḿ bên đường hay ḿ dạo, mỗi nơi có hương vị và sắc thái riêng của nó, nhưng nghĩ đến là gợi nhớ, gợi h́nh ảnh và gợi hương...

 

Ngày .... tháng 8  năm .....

Anh V.

Đọc "Cuộc đua với tử thần", ḿnh ngậm ngùi cho thân phận của dân nghèo, nhưng thực ra tới tận cùng cái khổ th́ người ta hết biết khổ?chơi chữ một chút là "khổ hết biết đó"! Hay cuộc sống bận bịu chạy ăn chữa bịnh làm không có th́ giờ buồn lâu? Nên chi có câu "đầu tắt mặt tối" thiệt là đúng. Cũng như những người buôn gánh bán bưng thức khuya đậy sớm gọi là quần quật cả ngày, nên hể đặt lưng xuống là ngủ, và ở đâu cũng ngủ ngon lành, từ anh xích lô gác xe dưới bóng mát cây me, hay bên tường hè phố đông người qua lại ́ xèo, vẫn pho pho một giấc đẹp...Hay trên chuyến xe đ̣ chật ních người lên kẻ xuống trạm dừng và anh lơ xe cứ ơi ới ngừng lại rồi chạy đi bác tài luôn miệng, chị bán hàng vẫn cứ thẳng một giấc cho tới chỗ phải xuống mà không bị lỡ chuyến nào...Và c̣n nhiều giấc ngủ công viên, ngủ bờ ngủ bụi ngủ đường ngủ chợ... người ngủ không cần đến thuốc ngủ, ngủ sao cũng được,họ cần ngủ một chút,để lấy sức mà ..kiếm sống

PY có dịp đi thăm nuôi bịnh trong bệnh viện nhà nước VN th́ thấy tác giả câu chuyện kể rất trung thực, bịnh viện cũng có nhịp điệu nhộn nhịp của nó, người bịnh và người nuôi bịnh đều chung nhau trong một căn pḥng nhỏ bé, mà pḥng nhỏ nhất cũng kê ít nhất 4 giường bịnh, chưa kể lúc có thân nhân thăm viếng.. hinh như có êm ắng một chút lúc sáng bác sĩ đi thăm bịnh, người nuôi bịnh phải xếp chiếu lại ra hành lang ngồi chờ và câu chuyện "hàng xóm" được khơi lên từ những người nuôi bịnh, t́nh cảm ở đó được bày tỏ rất lạ, họ rất tận t́nh chăm sóc cho người nhà, theo họ y tá và bác sĩ ở đây như là Thượng đế, quát mắng tùy ư, bất kể bịnh nhân hay thân nhân, bất kể là người già hay trẻ nhỏ, cũng không ai phản kháng miễn người bịnh được chữa trị, có .. bất măn th́ ra hành lang chia sẻ với nhau giữa "hàng xóm", nuôi bịnh ở trong nhà thương là để thử ...sức làm người, phải biết chịu đựng, và biết nuốt lệ nữa, nhưng ở đó cũng lại t́m được những t́nh người trong khốn khó, những tấm ḷng vàng giữa chợ ..đen.

Ở kế bên bịnh viện ung thư Nguyễn văn Học Gia Định có một ngôi nhà mà thân nhân các dân quê nghèo lên trị bịnh thường tụ tập để lănh phần cháo cho ḿnh và người bịnh, có khi là quần áo và những vật dùng cá nhân thường ngày, v́ họ nghèo lên Saigon để chữa bịnh thôi không có tiền ăn qua ngày, v́ bịnh ung thư đâu phải chữa một vài ngày hay một vài tháng, hễ c̣n sống là c̣n chạy ra chạy vào nhà thương chữa ..lây lất, ngôi nhà này của một Phật tử cho mượn làm chỗ nấu cháu và phát mỗi ngày cho những người nghèo trị bịnh bên kia bịnh viện, do một số nhà hảo tâm nước ngoài quyên góp gửi về cho chùa đứng ra làm việc này...

Cũng có chùa cho Phật tử đi khắp các làng quê t́m người nghèo bị bịnh về mắt nói chung đưa lên Saigon chữa trị ở một bịnh viện tư mỗi ngày có dành ra một số giờ khám miễn phí cho người nghèo, chùa chỉ nuôi ăn ở và phương tiện xe đi lại, chi phí ấy cũng do những tấm ḷng xa xứ góp lại đều đặn... Người góp công đến người góp tiền đều như những con kiến cần cù đem t́nh thương làm đầy tổ nhân ái

Đó là những công việc thầm lặng, có lẻ nhờ vậy mà kéo dài đă nhiều năm nay, không lớn nhưng xoa dịu phần nào những vết thương nghèo không lối thoát... Ḿnh thấy cái cười của trẻ th́ hồn nhiên, ṛn ră của thanh niên thiếu nữ mang sự yêu đời, của người thành đạt nghe rất sảng khoái...Nhưng nét cười héo hắt của một người già tưởng sẽ bị mù th́ vô cùng quư....Nét cười đôn hậu của một cô gái từ đây khỏi phải lê lết lề đường mà được "đi" bằng chiếc xe lăn tay...Và những nét cười lặng lẽ bằng mắt v́ từ lâu cuộc sống đă lấy đi nụ cười trên đôi môi ...Đời sống dẫu thế nào cũng mang một ư nghĩa, nếu không làm đầy được th́ ráng đừng làm vơi.

 

Ngày .... tháng 7  năm .....

Anh, em về Sàigon được một tuần rồi, hôm nay trời rất nắng, tưởng chừng chẳng có "Áo mơ phai" của Nguyễn Đ́nh Toàn, hay "Áo lụa Hà Đông" của Nguyên Sa....Những màu áo h́nh như đi vào quá khứ hay chỉ c̣n trong mộng tưởng mà thôi, bởi Saigon bây giờ cũng bụi mờ nhưng không mơ, bụi đường phố, bụi khói xe hoà với những hơi người vật vă, đông đúc...nên cũng khó t́m một tà áo dài tha thướt trong nắng để ..." ngơ ngẩn trông vời áo tiểu thơ"...Có lẻ qua rồi anh cái thuở...

Sài G̣n nắng hay Sài G̣n mưa
Thứ Bảy Sài G̣n đi Bonard
Guốc cao gót nhỏ mây vào gót
Áo lụa trăng mềm bay xuống thơ

(Nguyên Sa)

Nhà em ở ngoại ô Saigon trong một con hẻm rộng, mỗi sáng thức dậy vẫn nghe được tiếng chim sẻ ríu rít trên cành, thêm tiếng động cơ xe gắn máy ŕ rầm ngoài đường cái, những tiếng c̣i vô tội vạ, và tiếng rao hàng ngọt lịm của bà bán hàng rong lẫn trong tiếng chổi quét đường xoèn xoẹt, thỉnh thoảng lại có tiếng gà tre nhà ai gáy rất thanh... tất cả hoà thành một âm hưởng rất riêng mà h́nh như chỉ về lại Saigon th́ mới được nghe, để nhớ lại cái ǵ quen thuộc đâu đó trong đời. Có thể là những nơi chốn chở chuyên tuổi nhỏ, tuổi mới lớn, tuổi hẹn ḥ, rồi dừng lại ở đó, v́ em làm người lớn ở một nơi xa lạ khác . Nên kư ức lại về khi tia nắng ban mai xuyên qua nhành cây ngoài sân nhà, như kéo theo bao điều, bao tiếng động của ngày, mà chỉ cần mở nhẹ cánh cửa là tất cả sẽ tràn vào...

Nắng rất nồng và bụi mờ mắt nhưng em cũng quen lần thôi, vă lại có anh chị em và hai vợ chồng đứa cháu cùng về nên coi như đem theo một phần Paris về cùng, mỗi tối em lại tṛ chuyện với chồng và con bên Pháp qua Net nên không thấy buồn nhớ ǵ lắm...Mấy hôm đầu em bị trái giờ, cứ một hai giờ sáng là thức giấc làm mẹ em cứ hỏi : sao, nhớ chồng con à? Nhưng chỉ hai hôm là em đă lấy lại được b́nh thường không c̣n ngái ngủ như con mèo ngủ ngày thức đêm nữa, em cũng có đem thuốc Melatonine nhưng không vội dùng, mỗi ngày em chỉ uống 1 viên thuốc cho tension, hy vọng sẽ chỉ là như vậy thêm một thời gian dài trước khi phải dùng nhiều thứ thuốc có thể, anh nhỉ?

Về nhà lạy bàn thờ, nh́n ảnh ba em thưa ba con đă về nhà ḿnh đây, nhớ lại khi trước mỗi lần anh R nhà em gặp ba hay nói " chào ba, ba khỏe không?", ba chỉ cười vui vẻ "ờ con, ba khỏe ..", nhưng ba nói riêng với em là cách nói đó không đúng lắm, người nhỏ gặp người lớn phải thưa " thưa ba" thay v́ "chào ba". Mà lạ, nhà em bên Pháp cũng có để ảnh thờ của ba, mỗi ngày ra vào nh́n rất gần gũi, nhưng về đây em thấy dường như ba vui hơn, ấm áp hơn...Xa nhà hơn 25 năm, mỗi năm lại về, cảm giác ấy vẫn không thay đổi anh à.

Saigon tháng năm đang vào mùa nóng nên mấy hôm nay em uống nước và ăn trái cây nhiều, ăn th́ nhớ lời anh dặn, em ráng ăn thêm măng cụt, sầu riêng.. nhưng em thích nhất xoài và bưởi, thanh long nữa, để lạnh ăn rất mát, anh có để ư không trái cây xứ ḿnh để chưng trong dĩa trông đẹp mắt mà không thấy họa sĩ nào vẽ bức tranh tĩnh vật nổi tiếng cả ? Tuy măng cụt, thanh long, hay măng cầu, sầu riêng đều có thể mua được ở Mỹ ở Pháp, nhưng mấy thứ trái ở quê nhà phải ăn ở quê nhà mới thấy được hết cái hương vị của nó ? Em lại nhớ anh kể bữa cơm đăi bạn nơi xứ Cờ Hoa, có món canh rau đay mướp nấu với tôm và thịt kho tộ, món bê thui chấm tương Cự Đà pha gừng ăn với bánh đa cùng hành tây và rau húng...Hay món dồi ḷng lợn ăn với lá mơ Tam Thể và mắm tôm...Cứ như những bữa cơm quê nhà, thành ra quê hương cũng đâu xa, vẫn ở trong ḷng mọi người, vẫn cứ y nguyên như vậy trong tim óc của người yêu quê hương hả anh?

Hôm qua em ra phố trời mưa lớn, giống như nắng hạn gặp cơn mưa rào, con đường đang náo nhiệt đông đảo như thế phút chốc trở nên rộng thênh thang, những hàng xe chạy nhanh khuất vào chỗ đến, hay vội dạt vào dưới mái hiên nhà hai bên lề đường, ḷng đường vắng hẳn chỉ có những ngọn mưa xối xả như muốn rửa đi hết những lớp bụi dầy tích tụ...H́nh như chỉ có mưa to và dai dẳng như thế mới làm ngưng lại sinh hoạt náo nhiệt của đường phố một chút, một chút thôi... Một người nh́n mưa hoài bổng chán? hay bổng nhớ? Châm một điếu thuốc, như khơi lên cơn muốn...thế là một người nữa, và bà bán thuốc lá cạnh đó nhờ mưa bán thêm được vài điếu thuốc lẻ, rồi bán thêm được vài cái áo đi mưa, và dường không thể chờ nên dù vẫn c̣n mưa, độ chừng nửa điếu thuốc người ta đội mưa mà đi, những tiếng nói, tiếng động cơ xe thường ngày ồn ào đến thế mà lúc ấy hầu như ch́m hết vào trong tiếng mưa rơi...

Phải dừng xe trước hiên nhà người trú mưa rất lâu mà em cũng không mong mưa tạnh, cứ nh́n mưa như thế để ḍng trí tưởng miên man rất nhẹ, rồi nh́n những người xung quanh từng người một vội khoát áo đi trong mưa chừng cho kịp giờ trở lại sở làm...mới biết ḿnh đang ở trên đất Saigon mà không giống người Saigon ở một cái nh́n.

Xoè tay hứng hạt mưa rơi
Hạt thương, hạt nhớ, hạt vơi, hạt đầy...
Mưa nghiêng, hạt vội rơi mau
Xoè tay hứng hạt mưa mùa gởi nhau
(Phùng Tiết)

 

Ngày .... tháng 5 năm  ......

....... Anh, khi em nói sắp về VN cuối tháng này, anh đă hỏi đùa đi một ḿnh hay hai ḿnh? Th́ em có chút ngẫm nghĩ, từ lúc mẹ em về VN ở dưỡng già, mỗi năm mấy chị em bên này chia nhau về thăm, em thường đi lúc Tết nhưng Tết vừa rồi có bà con bên anh R nhà em ở Mỹ qua nên em dời lại, biết vậy nhưng hôm Tết mẹ em vẫn trông chờ và em cũng buồn buồn như thiếu cái ǵ...

Anh R không c̣n thân thích ở VN nên đi về hay không đối với anh không thành vấn đề, v́ anh cũng đă quen đời sống bên Pháp rồi, có lần em đưa anh về quê ngoại của mẹ em ở Sa Đéc, mùa mưa lầy lội nước sông phù sa chảy một màu vàng đục lờ lợ, dân chúng cất nhà dọc theo hai bờ sông nửa trên đất liền nửa chồm ra sông, ở đấy, ăn uống,sinh hoạt cũng đấy, trên cùng con sông... th́ anh thấy ghê và mất vệ sinh quá, vào nhà người dân lều tranh nền đất, thấy người ta tay lấm chân bùn, ăn mặc không lành lặn, anh lấy làm tội nghiệp cho họ và biểu em giúp đỡ họ, em nói đó là cuộc sống nông thôn, họ ngày ngày làm việc đồng áng th́ đâu cần chiếc áo lành, ruộng vườn của họ mênh mông, gà qué chạy chơi khắp nơi, sau hè ủn ỉn chuồng lợn mấy con, nhà họ cũng có xe Honda, quạt máy, xuồng chạy trên sông có gắn máy đuôi tôm thay quay chèo tay ...th́ họ cũng không phải nghèo túng. Họ rất tự nhiên không cần bề ngoài, sống sao cho thoải mái là được, nếu phải dịp lên Saigon th́ họ cũng chỉnh tề áo quần như ai, cũng cho con học hành tử tế, có gia đ́nh con học đaị học ở Saigon th́ cũng biết mướn nhà hay mua nhà cho con ở đến lúc ra trường. Nhưng anh vẫn không quen nh́n cách sống ở thôn quê.

C̣n ở Saigon th́ người ta đông quá, bon chen quá, nói có nhiều tiếng anh không hiểu, thành ai nói ǵ anh cũng cười gật đầu khiến người khác tưởng anh hiền hay ba phải, về VN ảnh chỉ trông ngày trở qua Pháp, ở Pháp anh có cái nhà phải săn sóc, có chị em mỗi tuần họp mặt, hay bận bịu ǵ th́ cũng phone cho nhau, có con, có cháu mà chỉ nh́n thấy mặt chúng anh đă vui như trẻ lại...anh cũng thích đi VN vậy, đi như người ta đi du lịch rồi phải trở về nhà của ḿnh... nếu nói quê hương là nơi cho ḿnh tiếng nói, màu da và nguồn gốc ông bà th́ VN là quê hương của anh, nhưng nếu nói quê hương là nơi ḿnh sống nhiều năm nhất trong đời người chắc Pháp là quê hương thứ hai anh có, em chỉ tội nghiệp cho mấy đứa con của em, chúng sinh trưởng ở Pháp và không biết nói tiếng Việt, quốc tịch Pháp nhưng người Pháp th́ thấy ḿnh là dân Á đông rặt, c̣n về VN cũng không ai nghĩ chúng là dân Việt thứ thiệt, thành giống như một thứ cây không có rễ đâm sâu vào ḷng đất, chỉ là thứ cây leo, nên phải biết leo cho cao cùng cây sống bám và cho ra thứ hoa tuyệt hảo th́ mới được ưa nh́n và chấp nhận địa vị của ḿnh, tương tự như cánh Lan rừng nếu không đẹp và cao quư th́ cũng sẽ bị đào thải....

Anh nói "Vo chong phai khac tinh nhau, nhu vay moi hoa hop hon, vi giong nhau thi...thi dau co cai nhau duoc. Hanh phuc tim thay la tim duoc cai hay cua nguoi ban doi minh." Đúng dzậy anh à ! Cũng có câu "thuận vợ thuận chồng tát biển Đông cũng cạn", mà biển Đông vẫn c̣n đầy nên chắc những vợ chồng đồng ḷng nhau cũng đếm được trên bàn tay, nhưng thôi, miễn dzui là được hén?

Hồi c̣n đi học, giáo dục xưa cũng có dạy bài chữ NHẪN, chữ nhẫn nghĩa là nhường, nhường anh, nhường chị lại nhường người ..ta..Ca dao tục ngữ lại cũng khuyên "một câu nhịn, chín câu lành". Đạo vợ chồng lại nói "âm dương hoà hợp" nữa, nên rút cục như anh nói phải khác tính nhau, nếu không th́ "ngọn lửa" ba sinh không ấm nồng ?

Đôi lúc em nghĩ phải chăng những giáo điều đó là cách để buộc người đàn bà vào người đàn ông v́ nó được sinh sản ở cái đời "nam trọng nữ khinh" của Khổng giáo, hay tại quan niệm xưa của ông bà theo đạo Lăo, Phật giáo là đừng để Tâm động, Tịnh để "dĩ hoà vi quư" ??? Dù sao ba mẹ em sống với nhau rất thuận hoà, tương kính cho đến hết đời, c̣n anh chị lớn của em th́ hay cải nhau từ lúc trẻ đến bạc đầu mà vẫn thương yêu nhau không rời... nên em nghĩ nếu có những bất đồng trong cuộc sống chung là b́nh thường v́ người ta nói chén đũa trong sóng làm sao tránh khỏi va chạm, con người ḿnh cũng rất b́nh thường nếu đau th́ la, buồn th́ than, vui th́ cười, có những hỉ nộ ái ố phải cần bộc phát, nhưng không phải v́ vậy mà làm nặng nề cuộc sống chung, v́ c̣n phải sống như vậy cho đến hết lận, nên không cần đè nén nhiều, gọi là sống thật,th́ đôi khi cũng phải chấp nhận những sự thật... Em vừa đọc được câu chuyện để suy ngẫm này, thấy hay, không biết anh có đọc qua chưa, em copy gửi anh đọc thử:

Tâm như thủy

Cách đây hai năm vào ngày sinh nhật, chị nhận được một món quà từ một người bạn ở Hà Nội, một món quà mà khi mở ra chị bất ngờ quá đỗi, chỉ là ba chữ hán viết trên một tấm giấy dó giản dị: Tâm như thuỷ, với lời đề tặng:

 "Tặng cho em ba chữ để tự khuyên ḿnh. Cho dù ở hoàn cảnh nào, cho dù gặp phải bất cứ điều ǵ em hăy cố giữ ḷng ḿnh được thanh thản, yên tĩnh, nhẹ nhàng, trong trẻo như làn nước. Tất cả rồi cũng sẽ qua đi, như có, như không, như vui, như buồn. Tất cả đều có ư nghĩa và tất cả cũng đều vô nghĩa. Giữ lại là có, trôi đi là không. Chẳng cần vướng bận điều ǵ."

Vậy là đă hơn hai năm rồi, hơn hai năm chị cố làm theo lời khuyên này, thật là khó khăn để có thể làm cho tâm hồn ḿnh được nhẹ nhàng, thanh thản, trong trẻo như một làn nước trước những khó khăn, đau khổ mà ta gặp trong cuộc sống. Có những khi chị tưởng ḿnh phải bỏ cuộc, có những khi chị cứ cố giữ trong ḷng ḿnh những điều phiền muộn để rồi phải đau khổ v́ chúng. Nhiều khi chị tự làm khổ ḿnh v́ những điều đă trôi đi rất xa, v́ những người không xứng đáng với t́nh cảm của chị và biết bao những giọt nước mắt đă rơi trong những đêm mất ngủ.

Nhưng rồi thời gian trôi qua, chị nghiệm ra rằng mọi nỗi buồn mà ta gặp trong đời sẽ măi măi làm ta đau khổ nếu ta cứ nh́n vào nó để mà sống, nhưng nếu ta để cho nó qua đi và không bận tâm đến nó nữa, coi như nó chỉ là một cái vấp trên con đường thênh thang mà ta bước, một áng mây đen vụt bay qua trên bầu trời tươi sáng th́ ta sẽ dễ dàng vượt qua mọi đau khổ và mỉm cười với cuộc sống c̣n quá nhiều khó khăn trước mặt.

Trôi qua là hết, hăy để cho mọi nỗi buồn của ḿnh trôi qua, đừng giữ lại, đừng để cho nó làm ḿnh phải mệt mỏi, phải khổ sở nữa. Nếu như v́ một lí do ǵ đó mà một người ḿnh yêu thương bỏ ḿnh để ra đi th́ cũng đừng v́ thế mà rơi tơm vào đau buồn và u uất, tất cả đều có thể xảy ra, hôm nay là như vậy, nhưng ngày mai lại khác đi mất rồi, người ta vẫn sai lầm nhưng cũng có thể sửa chữa sai lầm một khi người ta vẫn sống và c̣n thời gian, c̣n nghị lực và niềm tin yêu vào cuộc sống, vào t́nh người.

Sống trên cuộc đời ai chẳng muốn ḿnh được hạnh phúc, ai chẳng muốn được măi măi bên cạnh những người ḿnh yêu thương và t́nh yêu là điều mà ai cũng mong ước có được, nhưng cuộc sống bắt buộc ta phải sống hết ḿnh với nó, trải qua những khó khăn và thử thách, chịu đựng những đổ vỡ và mất mát, nước mắt và nụ cười đan xen. Và chị, và em,và tất cả mọi người ai cũng đều phải tranh đấu để vươn lên và vượt qua mọi đau khổ để sống, để mang tới cho ḿnh và người ḿnh yêu thương những niềm hạnh phúc.

Không có một công thức chung cho tất cả mọi người để đạt được một cuộc sống hạnh phúc và v́ thế trong mỗi hoàn cảnh người ta phải biết cách vượt lên, biết cách đi qua những đau khổ và đừng bao giờ chờ đợi ai giúp đỡ, thương yêu ḿnh khi chính ḿnh không muốn giúp ḿnh, không biết thương yêu bản thân. Chị không muốn em đọc bài viết này như đọc một bài học trong sách giáo khoa, giáo điều và cứng nhắc, em hăy đọc nó như đọc một lời tâm sự của người đi trước, chị chỉ là một người đi trước và muốn chia sẻ với em những ǵ mà chị đă trải nghiệm, bởi v́ chị cũng giống em thôi, cũng từng là một cô gái yếu mềm và dễ vỡ… Có người hỏi chị: làm sao để có thể mỉm cười tươi tắn như thế, làm sao để có thể đi qua mọi nỗi buồn mà không cho nó để lại dấu ấn ǵ trên khuôn mặt ḿnh, làm sao để có thể rộn ràng như là hoa và nắng luôn tràn ngập trong tim? Làm sao....?? Làm sao....? Hăy làm tâm hồn ta trong trẻo như nước th́ sẽ được như thế, luôn luôn là thế. Vô ảnh thường giao tâm tựa thuỷ .

  Ngày .... tháng 5 năm  ......

Anh hỏi Paris ra sao? Anh thấy rồi đó, Paris cũng như những ǵ em đă nói từ một góc nhỏ thành phố cách Paris non 20km, đến hôm nay nàng xuân của Paris đương xuân th́ quá độ, hoa vàng đă không c̣n, hoa hồng đào đă vương theo bước đi dưới chân, những nàng tulip hết c̣n e ấp và lá đă xanh phủ cành một màu ngọc biếc, nắng đă biết nồng, h́nh như hơi sớm? xin cứ được nồng, đừng nóng bỏng da người Em nghe tiên đoán năm nay sẽ nóng bức hơn ? dù sao, thời tiết ở đây không kéo dài một, hai tuần là quá...nên những ǵ hưởng được ngày hôm nay đừng để trôi qua, tờ mờ em đă thức dậy chào buổi sáng, và chiều về c̣n nấn ná chưa muốn quay trở lại nhà...

Trời hăy c̣n xuân mà nắng sớm đă chói chang cái hơi hướm mùa hè, mỗi ngày đi ngang qua công viên bước như tiếc cho những hoa rụng lả tả dưới chân, không có cả những làn gió man mát ấp ủ cho màu hoa giữ lại chút tươi tắn của mùa trước, nhưng chân vẫn phải bước theo nhịp của cuộc sống, như người ta lật mau qua trang khác để ṭ ṃ đọc tiếp chuyện đất trời...không có cả chút thẩn thơ "nắng mưa là chuyện của trời...", bởi đoạn đường đá sỏi này khá dài và chịu đón nắng, cũng may em đi qua đây lúc sáng sớm và trở lại khi chiều tà mới có thể chậm bước để tưởng nghĩ về những điều vây quanh...

Hồi nhỏ em thường hay mơ thấy lạc đến một nơi đầy hoa màu muôn sắc em say mê đi măi và tỉnh giấc th́ lấy làm tiếc ghê lắm, thỉnh thoảng em lại mơ cùng một giấc mơ như vậy, em cũng không thắc mắc tại sao v́ khi thức dậy em cảm thấy vui vẻ yêu đời hơn, em tưởng tại ḿnh đọc sách tuổi hoa tuổi ngọc th́ nó khiến vậy, hay v́ tối hôm trước em ăn trái cây ngọt nên mơ một giấc ngọt ngào như thế.. Bây giờ nghĩ lại con đường em đang đi có khác ǵ giấc mơ năm xưa đâu, có khác là giấc mơ xưa về trong đêm tối, c̣n bây giờ em mơ giữa ngày, sáng ra từ nhà ngang con đường hoa cỏ h́nh như em đă bỏ lại những muộn phiền bận bịu bên kia cánh cửa, chiều về ngang là em để cả những đau đầu của công việc lại sở làm, ở đây em như có thế giới riêng, anh có ganh tị không, v́ em có một nơi để tẩy gội tâm hồn, hay anh lại tưởng em đang mộng du, mà gọi em về lại chốn lao xao, chẳng có ǵ nhiều, chỉ là một chút thôi anh, một chút cũng đủ, v́ vậy anh luôn thấy nét cười trên mặt em, dù đời sống em không toàn những vui...

Em đang nghĩ cứ phải nh́n măi màu xanh lá cỏ thế này th́ chẳng có ǵ kể với anh, hôm qua đi với cô bạn em đă chỉ những gốc hồng đầy lá nói năm ngoái khi em đi hè về th́ nơi đây tràn ngập hương sắc hoa hồng...mà kia, giờ đă đầy những nụ, và có nụ sắp nở hoa nữa, bây giờ c̣n xuân mà sớm thế, nụ tầm xuân đó chị, thấy em ngần ngừ chưa đi, cô bạn lấy máy phone portable ra hỏi chị muốn đem về ngắm không, em bấm rồi gửi mail cho chị nha...nhưng em tham, ừ, ai mà không ưa thích cái đẹp của nụ hồng vừa chớm nở, sắc màu của hoa tươi, cũng như ai cũng măi nhớ về thời hoa mộng, tuổi thanh xuân... ngắm thôi chưa măn ..nhăn, em muốn giữ .hoa xuân bằng h́nh, để chia sẻ với anh, với người thân, mấy hôm sau em mang máy ra th́ hoa đă nở thêm nhiều, thoảng hương thơm nhẹ, chộp vội vài h́nh để gửi đến anh những hoa c̣n...hồng sắc .

                   

 

 Ngày .... tháng 4 năm  ......

Chút nhớ về tháng tư ........ Cuối tháng tư, hoa đào đă nhạt, những cánh hoa vàng rơi rụng đầu tiên, riêng những chồi non của lá từ xanh xanh lại xanh xanh thêm giữa những tia nắng ấm nên vẫn c̣n xuân, cỏ cũng trổ những hoa nho nhỏ trắng vàng mà ḿnh nghe nhỏ bạn gọi là hoa cúc dại, hoa dại nhưng cũng theo mùa mà đến, hể có cỏ là có hoa, và tulip đă nở đều khắp nơi tiếp tục mang sắc màu cho xuân ... Ḿnh biết cái tên Tulip từ năm chót tiểu học được lănh thưởng quyển chuyện "La Tulip noire" của Alexandre Dumas với bản dịch tên "Đóa hoa đen", có lúc trong chuyện gọi tên hoa là "Uất Kim Hương", nghe là lạ, một cái tên trong trí tưởng v́ ḿnh chưa được thấy, lớn lên chút nữa mới biết hoa tulip qua h́nh ảnh, phải đến khi qua Pháp rồi mới thấy tận mắt "nàng" trong các tiệm bán hoa và mùa xuân th́ nàng xuất hiện ở khắp nơi với nhiều sắc màu dáng vẻ, đi với Jonquille, hay Pensée, Jacinthe hay ǵ ǵ nữa, tulip vẫn sáng lên một vẻ mỹ miều riêng biệt.

04102007154.jpgNói đến hoa tulip, lại nhớ trong một lần về Saigon ḿnh ngồi cạnh một nhóm trẻ, những chuyến máy bay đầu năm từ Paris đi Viêt Nam phần đông là những bậc lớn tuổi về quê dịp Tết Nguyên Đán, cũng để tránh cái lạnh mùa Đông nữa, nên không khí thường b́nh lặng như trên một chuyến xe bus hay trên một toa xe lửa trong những giờ chạy ngoài tầm, nhưng nhóm người trẻ độ mươi người này đă làm rộn lên chút sống động trong chuyến đi, họ đều ở tuổi hai mươi hai mươi ngoài, bước lên máy bay là đă tíu tít t́m chỗ ngồi cho nhau, họ có vẻ hớn hở của những người con đi xa được trở về nhà, không ồn ào nhưng từng đôi,ba mái đầu chụm vào nhau se sẻ, th́ thầm, thỉnh thoảng cười rút rít, qua câu chuyện của họ th́ là một nhóm du học sinh về nhà ăn Tết v́ năm đó Tết Ta trùng vào hai tuần vacance mùa Đông của học sinh bên Pháp, họ tṛ chuyện huyên thuyên cho đến sau buổi ăn đầu tiên trên máy bay tắt bớt đèn chuyển qua đêm cho mọi người nghỉ ngơi, các cô cậu cũng khẻ giọng và im dần theo với mọi người...

Lúc nào lên máy bay PY cũng xin ngồi chỗ cạnh lối đi v́ ngủ không được và như vậy có dịp đứng lên nhiều lần nhường lối cho người bên trong muốn đi ra vào, nhân đó ḿnh cũng làm theo một chuyến đi đi lại lại cho đôi chân hoạt động, đang thả hồn theo tiếng nhạc chợt thấy những người trẻ bên kia hàng ghế đổi chỗ ngồi cho nhau, trên tay mỗi cô đều cầm một gói to để nhẹ dưới chân, rồi chụm đầu vào nhau với tiếng giấy sột soạt,họ ghé nh́n vào cái gói vừa mở hé của người này rồi người kia,cũng không làm ḿnh ṭ ṃ bằng những câu nói của họ, một cô suưt xoa, nó hé rồi,chắc nó nóng, cô khác lại x́ xào, nó có vẻ ủ rũ, sáng nay tao thấy nó c̣n xinh lắm,một cô rên rỉ, ôi một giờ kèm trẻ của tao, cô khác lại nói nhỏ, của tao sắp mở mắt hết rồi, chắc nó ngộp, để cho nó thở một tí...Trong bóng tối mập mờ không hiểu sao ḿnh lại nghĩ các cô đang nói về con vật nào đó, cô bé ngồi cách ḿnh cái lối đi, vẻ hiền lành không nói ǵ, thỉnh thoảng lại ghé mắt nh́n vào cái gói...rồi cô chợt quay sang, bắt gặp ḿnh đang nh́n trộm th́ cô cười một cái, buột ḷng ḿnh hỏi, ǵ vậy em? Hoa chị ạ .Nó muốn nở rồi, không biết về đến Saigon c̣n giữ được chăng ? Ô, ḿnh cũng lạ, hoa ǵ vậy? hoa tulip chị ạ, chúng em đặt ông hàng hoa chọn những nụ gói kỹ để mang đi xa mà nó muốn nở hết rồi chị ơi, cô lại hé cái gói, chị coi nè, thiệt đúng một bó hoa nhiều màu c̣n búp măng vừa hé nụ được gói kỹ trong giấy màu thấm nước, bên ngoài là lớp giấy báo .Nh́n vẻ lo âu của cô bé ḿnh nói một câu an ủi, chắc không sao đâu, họ trong nghề, ḿnh đă nói là đem đi xa,họ biết cách gói mà..Sao lại mua hoa tulip, nó mong manh đâu chịu được cái nóng Saigon.. Dạ,v́ mẹ em thích hoa này lắm, mùa này mới có hoa đẹp và lớn như vầy, em nghĩ bên ḿnh gần Tết mát trời chắc cũng giữ được lâu lâu, họ có cho gói thuốc giữ nữa..Rồi cô mơ màng, chắc mẹ em ngạc nhiên lắm, bên Pháp cái ǵ cũng mắc, hai năm rồi em mới về VN, tốn kém quá, nhưng em nhớ nhà, nhớ mẹ...câu nói chợt nhỏ đi và chùn xuống, ḷng ḿnh cũng vậy, một cách tỏ t́nh với mẹ, tặng hoa, tại sao không, bó hoa từ vạn dặm con ấp ủ mang về tặng mẹ, cũng nhiều lần ḿnh về thăm mẹ nhưng chưa bao giờ ḿnh nghĩ ôm thứ hoa mẹ thích về cho mẹ vui, thế nào cũng bị la có điên không? người ḿnh, nhất là người lớn tuổi, trải qua những khó khăn trong cuộc sống th́ có lẻ có thực mới vực được đạo, hoa đâu có ăn được, phí tiền! Ḿnh nh́n lại, cô bé này tuổi nhỏ hơn hai đứa con ḿnh nữa, dù ở Việt Nam nhưng lớn lên trong thanh b́nh, chắc cha mẹ cũng trạc tuổi ḿnh, cho được con đi học ở xứ ngoài có lẻ sẽ đón nhận bó hoa từ đứa con ở xa về với một tâm t́nh cảm động ?

Tự dưng ḿnh có cảm t́nh với cô bé, lúc máy bay gần đáp xuống thành phố, bốn năm mái đầu các cô lại tụm nhau, móc túi ra đếm tiền, họ định hùn tiền mướn chung một xe taxi, lại mày tao, lại cải nhau, cô bé hiền lành vẫn ít tiếng nhất trong bọn, cô nói cô không c̣n tiền, cô định mượn điện thoại gọi về nhà rồi ngồi chờ người nhà ra đón, họ lại nhau nhau là như thế không c̣n bí mật nữa, mày định xé lẻ à, con khỉ kia...Ḿnh nhớ là c̣n tiền VN nên cho các cô đi xe về nhà để làm ngạc nhiên cho gia đ́nh, dù biết họ chắc cũng thuộc gia đ́nh khá giả, OX lại sẽ cười ḿnh lạc ḷng v́ những chuỵện không đâu.

Từ dạo đó đến giờ, nghĩ là vậy, mỗi bận về thăm nhà, ngoài những món quà mẹ thích, những dịp Tết chị em lại rũ nhau ra chợ hoa rinh về hoa Đổ Quyên, hoa Mai, hoa Cúc, hoa Lan trang hoàng sân nhà, chỉ như vậy, sáng chiều đi ra vào vườn nhà ngắm hoa ḿnh thấy mẹ cũng vui, vui trong kỹ niệm, trong cảnh vật thân quen...cho nên ḿnh lại nghĩ món quà nào cũng vậy, điều chính là tấm ḷng người trao và người nhận, cũng như mùa xuân là mùa của vạn vật,của thiên nhiên, nên có từng giai đoạn, cái vui đem đến được cho người ḿnh thương mới là mùa xuân bất tận.

 

Ngày .... tháng 4 năm  ......

Thứ hai vừa rồi là ngày lễ Phục sinh (?)- Pâques- học tṛ Paris cũng bắt đầu nghỉ 2 tuần vacance Printemps từ chiều thứ sáu tuần trước, buổi chiều đó các xa lộ chính ra các tỉnh và vùng ngoại ô giao thông đều ứ đọng, từng hàng xe chầm chậm .. ḅ? những năm hai đứa con trai c̣n nhỏ, vợ chồng con cái cũng nối đuôi theo ḍng xe ấy đi về tỉnh phía nam... Bây giờ tới lượt người ta đi, ḿnh ở lại thành phố để hưởng cái thanh tịnh của một buổi sớm mai, từ nhà băng qua hết khuông viên đại học th́ dẫn đến một cái hồ nước lớn, nói là lớn v́ chưa bao giờ đi hết ṿng mặt hồ, càng gần đến nơi sẽ cảm nhận giữa làn nắng ấm cái mát d́u dịu và mùi hơi nước thoảng trong mùi hương hoa cỏ tạo nên chút ǵ rất đặc biệt của thiên nhiên...H́nh như người ta cố t́nh tạo cái hồ nằm gọn ở giữa hai bên đồi, đứng ở đầu này hồ nh́n ra hai phía sẽ gặp một bên là đồi cỏ thoai thoải giữa những hàng liễu rũ, ngó qua bên kia hồ thấy dưới bầu trời thấp thoáng nhiều mái nhà lẫn khuất giữa màu xanh, màu đỏ cây lá, màu hồng hoa Đào, màu vàng hoa Mai rừng, màu các loại hoa Tulip & Pensée...thỉnh thoảng vài băng ghế đặt dài theo lối đi để khách đi đường có mỏi th́ dừng lại ngồi ngắm trời mây nước, hay đơn giản là ngồi đọc sách, hay chỉ để hít thở cái không khí trong lành của buổi sáng tỉnh lặng...

Tỉnh lặng và êm ả dù người ta nghe được tiếng chim se sẻ tṛ chuyện ríu rít đâu đó trên các ṿm cây, tiếng lù rù của đôi bồ câu nơi góc cỏ, vài tiếng thở ́ ộp của ếch nhái trong các bụi lau sậy, lâu lâu có tiếng vịt trời kêu nho nhỏ như cho biết ḿnh cũng có mặt nơi này...tính ra cũng nhiều tiếng động như vậy nhưng không nghe rộn ràng, chưa kể c̣n khoảng mươi cặp ngỗng trắng đen đang lặng lẽ rủ cánh cho nhau trên mặt hồ, xa xa nữa vài chiếc canoé thả trên mặt hồ nằm chờ chủ buổi chiều nhổ neo đi dạo.Cuối cùng là con đường đất đỏ ngoằn ngoèo chạy xung quanh thành hồ, nơi đây chỉ có những người ngồi hàng giờ bên những cần câu thả xuống dưới nước, họ ngồi không xa nhau mà chẳng ai tṛ chuyện với ai, nhưng có lẻ họ có những đồng cảm mà bộ hành không thấy được... Không biết v́ cảnh vật, v́ khí trời quang đăng, hay v́ chỉ có ngày nghỉ người ta mới ra bờ hồ dạo bước ngắm cảnh một cách nhàn nhă mà dường như ai nấy đều dễ thương,chào nhau như đă quen, hay chỉ nh́n nhau một cách thiện cảm, từ những ông bà lăo niên, trung niên, những thanh thiếu nữ đang chạy jogging hay chỉ sóng đôi thả bộ, hoặc khách độc hành...Sáng sớm ở đây chỉ thiếu tiếng nô đùa của trẻ nhỏ, tiếng nói cười ḍn tan của đám học tṛ và những nhóm bạn chung sở làm ra nghỉ trưa...th́ không khí đă khác hẳn, không c̣n là chốn rộn rịp mà ra vẻ thanh b́nh như một chỗ ở quê nhà thời xa cũ.....

 

Ngày .... tháng .. năm ......

Tuần sau mới chính thức vào Xuân nhưng hôm nay trời vẫn đẹp và h́nh như đẹp cả tuần. Trong cuộc sống đôi khi cũng có nhiều cái không đi vào quy tắc, bước chân chệch lối không phải lạc đường mà có khi t́nh cờ t́m được những điều không nghĩ tới...

Thật vậy, hồi mới qua Pháp, ở với ba & gia đ́nh người anh cách Paris 30km, mỗi sáng phải dậy lúc 6giờ để 15 phút sau đi bộ ra gare xe lửa lấy chuyến xe 6g30, tới Paris lại đổi bus để có mặt ở trường học lúc 7g30..phải đúng boong giờ giấc, trể là trể học đó...Mỗi sáng bước ra đường vắng đi một lúc mới gặp một người,... và một vài người nữa, ngày nào cũng gặp đủ mặt như vậy là biết hôm nay ḿnh đi đúng giờ, à không có lẻ phải nói chúng ta đúng giờ! Tệ nhất là mùa đông, lạnh & tối trời, cứ tưởng đang đi trong đêm, nếu mang giày có gót ḿnh nghe được tiếng gơ trên đường, đi nhanh ḿnh nghe được và thấy được hơi thở của chính ḿnh...

Nhớ lại th́ buồn cười, v́ PY phải lấy trọng điểm là người đàn ông đó, người ta cao ráo đi thật b́nh thường, nhưng PY chắc đi nhanh gần như chạy để cho kịp bước với người ta v́ tới nhà gare sẽ vừa đúng giờ, nhảy lên xe là nghỉ mệt, mỗi người ngồi đúng chỗ ngồi của ḿnh như đă được định sẵn, mấy bà mở giỏ lấy túi chỉ ra đan đan hay mở sách ra đọc, mấy ông chăm chú đọc báo hay tạp chí ǵ đó, vài nhóm khác tụm nhau ngồi nói chuyện về mọi đề tài có được, học tṛ như PY cũng mở bài ra ḍ lại, c̣n PY như đă nói là nghỉ mệt v́ ban nảy phải đi nhanh, rồi quan sát & lắng nghe xung quanh, quyển sách mở làm cảnh mà chẳng bao giờ đọc v́ PY có tật không thể đọc cái ǵ trên xe đang chạy, h́nh như chữ cũng chạy, h́nh ảnh cũng chạy... và nh́n vào đầu óc xoay xoay nên bắt buộc phải nh́n phía trước...

Cho đến hết mùa đông năm ấy PY mới để ư người đàn ông đi trước mặt là một người Á đông, hết mùa đông PY cũng đổi chỗ ngồi để nh́n ra hai bên cửa sổ xem quang cảnh mùa xuân, mới để ư người Á đông cũng ngồi cùng một toa, nhưng ở phía sau lưng PY & lên xe là mở báo ra đọc như mọi người... Hôm ấy chắc vào xuân nên thiên hạ siêng ra Paris sớm để thưởng ngoạn chăng nên PY mất cái chỗ thường ngày, đang liếc mắt kiếm chỗ khác th́ người Á đông hỏi xin lỗi cô là người Việt, ngạc nhiên quá, th́ ra là người Việt, cô ngồi xuống đây, PY được nhường cái ghế ấy và quen nhau, mới biết hai người độc thân gặp nhau câu chuyện thêm ḍn, nhưng cái duyên gặp này không nên nợ.......

..........

Ngày .... tháng .. năm ......

Năm nay Paris Xuân đến sớm, và v́ Đông trở lui lại một chút nên h́nh như xuân cũng mau tàn, mỗi ngày PY đều đi ngang qua khu đại học Paris XII, ở đó giúp ḿnh cảm nhận được sắc màu của mùa...Không chỉ từ sắc màu những chiếc áo khoát của các cô cậu sinh viên qua lại lũ lượt trước khuôn viên trường, họ vội vă đi vào giảng đường hay ngồi hong nắng trên những băng ghế gỗ, hoặc tụ lại từng nhóm bên những hàng cây anh đào trồng dài theo con đường đi vào cổng chính trường... Mùa xuân, không chỉ có hoa anh đào nở, hoa forsythia cũng nở vàng rực trước tầm nh́n, có lẻ quá rực rỡ đến tầm thường, nên hoa tàn dần và rụng không để lại chút ǵ tưởng tiếc? nói vậy, không phải ḿnh vô t́nh, mà thật, ḿnh không t́m thấy bài nói về Fosythia vàng rơi... có lẻ cây Forsythia mọc thấp và hoa nhạt khi tàn rồi mới rụng nên không để lại tiếng ḷng? dù sao cái màu rực rỡ ấy cũng mang tươi vui cho nhiều ngày không nắng.

Trong hơi lạnh c̣n vương vấn mùa đông hoa đào lại nở làm ḿnh lại nhớ "Đào hoa y cựu tiếu Đông phong", hồi c̣n bên nhà ḿnh cứ tưởng những cảm nhận ấy chỉ có trong tâm hồn sáng tạo của các nhà văn thi sĩ thôi, nhưng ḿnh không "tức cảnh thành thi" được, chỉ biết cảm nhận từ mắt vào hồn, và dừng lại ở đó...Mỗi ngày ḿnh vẫn đi ngang qua đường hoa đào, ḿnh quên tên thật của con đường rồi, ừ th́ cứ cho là đường hoa đào, con đường nhỏ thôi, chỉ có hai hàng xe ra vào, tàng cây hai bên đường không mọc chụm với nhau như một ṿng cung mà được cắt theo h́nh nan quạt nên đi giữa đường nhựa xám, hai bên là đám cỏ non, ḿnh có cảm tưởng được nh́n khoảng màu hồng nhạt tô điểm cho bầu trời xanh trên cao, tự dưng trong ḷng cũng nhẹ theo với mây cao...
Vài ngày nữa đây màu hoa đào đó sẽ rải xuống mặt đường nhựa xám, năm rồi mùa hoa nở rộ rồi cùng rơi xuống như trải thảm, chỉ một làn gió nhẹ là có mưa hoa, quả thật thú khi nh́n mưa hoa màu hồng nhạt rơi chầm chậm trên suốt con đường, ḿnh đi với anh chàng nhà ḿnh mà suưt xoa đẹp quá anh ơi, chắc làm anh chàng ghen tị nên nói một câu chẳng ra ǵ, chắc là mất công người ta đi quét...
Ḿnh lớn lên ở Saigon nên không thấy hoa đào và mùa hoa nở, nghe đâu Dàlat có mà chưa có dịp, ḿnh biết rất nhiều người tên Đào, dù trong nghĩa nào đó Đào nương, Đào mận, Đào liễu, Đào tơ, hay Anh Đào... có một người yêu người tên Đào, mối t́nh không trọn, nên mỗi khi hoa đào nở th́ chàng lại nhớ tới người yêu cũ, dù năm nay "chàng" đă ngoài 80, và hoa đào năm trước cũng không c̣n nữa, nhưng mối t́nh tuổi hai mươi ấy vẫn nhẹ nhàng và trong sáng, v́ nhẹ nhàng và trong sáng nên mang theo được suốt cuộc đời ?

Không níu được mùa hoa trở lại
Thôi đành trông một sắc đào riêng
Trong tâm tư màu xưa vẫn thắm
Mà ân t́nh cũ đành tàn theo xuân

...................

Ngày .... tháng .. năm ......

Hồi đó, hồi c̣n cầm bút "bi" viết thư, mà phải là thứ bi "moyen" để chữ viết có nét đậm..đà, chứ không phải bi "fin" th́ cảm thấy nét chữ có vẻ sắt...lạnh, cũng không dùng bút máy v́ sợ những trang thơ đi dạo lâu bởi nhà bưu điện, hay những ướt át bất chợt sẽ làm nḥe mực viết...Hồi mới qua Pháp, ḿnh c̣n một nửa gia đ́nh và bạn bè khắp nơi để viết thư thường xuyên, đó là những người thân rất thân đến quen, bởi không ai nói ḿnh viết hay và chữ đẹp, hihi, lại khoe chữ đẹp nữa rồi ! Đầu tiên là anh chàng nhà ḿnh, mỗi cuối tuần đều ghé Paris cho ḿnh quá giang xe về nhà ông anh ở ngoại ô và sáng thứ hai lại trả ḿnh về đúng trước cổng trường học, hai ngày weekenk trong nhiều tháng tự nhiên là để nói và nghe nói nhiều, hay nói cách khác là để hẹn ḥ tṛ chuyện ...cho đến hè, chuẩn bị thi nên năm ấy ḿnh không đi nghỉ hè cùng gia đ́nh và anh chàng, v́ vậy trong một tháng mới có thư qua thư lại với anh chàng, cũng là những chuyện kể rất thường, nhưng lúc gặp nhau th́ anh chàng cứ thủ thỉ anh không ngờ chữ em viết đẹp quá, thư hay nữa, anh cứ phải để dưới gối nằm đọc đi đọc lại..nghe có mà thích mê đi không ta?
Th́ cứ cho đó là lời khen của một người thân thích đi.
Một hôm có việc phải làm đơn kêu nài ở ṭa thị chính, phải viết đơn và tự nộp, bà phụ trách nhận đơn tuổi cũng "sồn sồn" cở sắp về hưu đọc đơn xong kéo cặp kính mục xuống giữa sóng mũi hỏi :đơn này do chính tay cô viết ? Chà, hông biết có ǵ hông, ḿnh gật đầu dạ. Bă nhoẽn một nụ cười ; tốt, không có vấn đề ǵ. Lâu rồi tôi mới thấy được nét chữ đẹp..  Cũng thích chứ, lời khen của một người quen sơ!

Kể nghe chơi thôi, với thời buổi computer th́ chữ viết của ḿnh không biết dùng vào đâu, thư cho ai cũng lên máy gơ lóc cóc một hơi, cái gơ cuối cùng là vài phút sau không chừng người bên kia đă nhận được rồi, khỏi dán tem, khỏi ra nhà bưu điện...Có được gọi là nhanh như chớp không nhỉ? Ḿnh không có dịp nh́n nét chữ bắt h́nh dong, đoán già đoán non, rằng chữ viết c̣n đứng nét rơ ràng là mẹ tôi c̣n mạnh, khi nào chợt một hôm viết nét chữ lớn hơn b́nh thường chắc là mắt mẹ bắt đầu kèm nhèm rồi đây, và thỉnh thoảng nhận được trang thư có chỗ bị nḥe đi, con đoán là mẹ đă khóc khi viết câu này...

Từ bao giờ, cái lúc thấy thích v́ sự tiện và gọn lẹ của nó, ḿnh đă mail cho bên nhà, mẹ ḿnh cũng thích, ờ, như vậy lẹ hông ! Và v́ không biết gơ máy, nên đứa cháu làm việc này, nó gơ, d́ Y ơi bà ngoại nói ... Không biết mẹ c̣n nhớ thuở cầm tay con tập viết chữ O ban đầu, những lần ngắm xem con cúi đầu nắn nót viết chữ i, tờ ngay ngắn trong những ô hàng kẻ dọc kẻ ngang...Để lớn lên chút nữa có những phong thư đẹp làm nên những chuyện t́nh và bài ca đẹp, "nhớ tới mùa thu năm xưa gửi nhau phong thư ngào ngạt hương, nét bút đa t́nh lả lơi..." một chục năm nữa t́nh ư gửi cho nhau có ǵ làm chứng tích nồng nàn như vậy...

...............

Ngày .... tháng .. năm ......

Để nhớ lại coi, khi xưa một hôm PY tới ăn sinh nhật nhà nhỏ bạn, bữa đó có anh & các bạn của anh nhỏ học Chính trị kinh doanh Dàlạt về chơi nữa nên vui dữ, nhưng PY không biết nói chuyện nên đôi lúc kiếm góc vắng, t́nh cờ đọc được một tập thơ, thấy hay & thích.. Như vậy là sau đó một bữa nọ nhỏ bạn trao cho tập thơ nói anh (ǵ đó) thấy PY thích nên tặng, sau đó thỉnh thoảng PY nhận được một bài thơ chép tay chữ đẹp, thơ hay.. cho đến hết năm học th́ nhỏ bạn đổi trường v́ gia đ́nh đổi về Dàlạt.
Bây giờ PY cũng c̣n giữ được tập thơ &mấy bài thơ hay (PY thích th́ thấy hay vậy mà), người tặng là ai cũng không biết, hồi nhỏ đi học được để ư th́ thích lắm nhưng không dám.. ǵ hết v́ nhà khó lắm, mới biết cái giáo dục hồi đó mạnh ghê, đến đổi sợ ở nhà khám phá nên PY phải chép tay lại cái ǵ thích, c̣n "bản chính" th́ cho vô thùng rác. Thí dụ có bài tháng 3


Về lời hẹn tháng ba

Rồi tháng ba mưa lạnh mặt hồ
ta không về nh́n nước bơ vơ
không về con dốc buồn thăm thẳm
nh́n cánh mây che đỉnh lá mờ

Nhà em ta nhớ làm sao quên
màu vôi ngă xuống bóng chiều lên
mùa hoa rực rỡ trong mùa bướm
ṛn dưới chân ta tiếng dế mèn
Ta lên đó khi mưa c̣n bay
hồn ta con nhện nhỏ trên cây
bâng khuâng se một đường tơ mới
và rất ngây thơ tiếng thở dài

T́nh ta ta biết chứ sao không
như mùi hương quư như là nhung
gửi trong đôi mắt buồn xa ngắt
hồn ngỡ chiêm bao lá dửng dưng
Lá thương lá nhớ rơi về đâu
đời ta nghe thoáng lớp sương mù
t́nh em nghe thoáng như là khói
và có vầng trăng mọc rất sầu

Rồi tháng ba mưa thật tội t́nh
nghe ai về trong nước lênh đênh
có nhớ tiếng chân dài xưa cũ
bước trên đồi mưa tơ cỏ xanh
Chung quanh ta ô mùi nhựa thông
đàn reo trong gió tiếng mơ ṃng
áo em bay nhẹ tờ mây trắng
một chút t́nh bay qua mắt nhung

Ta tắm trong mùa mưa ngất say
tóc em buồn sợi chỉ trên vai
một đóa quỳ vàng tươi mái đất
ta ngủ mơ làm trời thu phai

Hẹn với em như thể đành quên
tháng ba mưa giọt lệ chung t́nh
trong thành phố lạnh ngây sương
em có c̣n đi dạo một ḿnh

Hẹn với em về kịp mùa thu
khi thông xanh hát khúc nhạc sầu
Trên đồi hạnh ngộ chùm hoa nở
sao giữa ḷng ta trắng bể dâu...


Paris hổm rày lại mưa, sáng nào cũng thấy trời ui ui, chỉ có hôm rằm nửa đêm thức giấc chợt thấy trăng sáng vằng vặc tưởng ai lấy đèn pha rọi vào, c̣n tưởng là mơ nửa chứ

...........

Ngày .... tháng .. năm ......

Sau mùa xuân là mùa hạ, à không, mùa sold, ếch-sờ-ol-sol, nếu mùa Xuân là mùa để "rửa mắt" với hoa lá cành và những tia nắng ấm ban mai," rửa hồn" với buổi sáng nằm nghe tiếng chim tṛ chuyện đâu đó bên ngoài sân, cảm nhận được cái không khí trong trẻo và thoáng mát...Th́ mùa hè thêm được "rửa tay", à không, rửa túi tiền hay sao đó. Hè về, trước khi lên núi hay xuống biển tắm mát là bắt đầu mùa sold, dù trời cũng khá nóng, thiên hạ vẫn đổ ra đường, trước đây 20 năm, các phương tiện di chuyển công cộng bên Pháp như xe điện (métro), xe lửa,bus, ngay cả taxi cũng chưa có máy lạnh, những giờ bắt đầu làm việc buổi sáng và khi tan sở khi chiều như thường lệ đă đông người không nói làm ǵ, ở khoảng giữa hai giờ đó cũng đông người qua lại, phần nhiều là khách du lịch,thêm khách đi mua hàng sold, chen chúc giữa những toa xe thiên hạ được một phen tắm hơi và xông hương ..miễn phí, không sao, thiên hạ vẫn đổ ra đường, riêng ḿnh càng thấy không sao, đi trên đường phố Paris lúc ấy lại có cảm tưởng thân quen như đi trên đại lộ Nguyễn Huệ, Tư Do hay Lê Lợi vậy, ḿnh đi trong nắng, thoảng đôi lúc có gió, giữa ḍng người nhộn nhịp, hay cái nữa là chẳng ai để ư ai, mỗi người có cái vô tư của ḿnh...Cũng không ai đi ngoài đường lâu, người ta bước ra bước vào các cửa tiệm dọc theo hai bên đường như nước chảy...Vào trong tiệm th́ mát rượi, chỉ trong các tiệm mới có gắn máy điều hoà, mệt mỏi tiêu tan, lại tiếp tục "chiến đấu" với hàng họ và giá tiền, đựơc cười với ḿnh trong gương v́ những bộ áo bất ngờ, thêm tiếng cười của cô bạn đi cùng nữa th́ càng vui, bước ra ngoài pḥng thử để thêm nữa những ánh mắt chiêm ngưỡng lại càng thích, hi, những giây phút không mất tiền mua...

Bẵng đi một lúc, cũng đến mấy mùa sold ḿnh không tham dự, khi hai đứa con vào học tiểu học th́ tới "hẹn" lại đi, cũng đi một ḿnh và ở một centre commercial gần nhà, lúc này ḿnh đă lên một size, đỡ rồi, không c̣n gầy như con mắm nữa, có thể mặc những chiếc áo hở cổ mà không thấy đồng bằng nữa...Thế là chọn chiếc áo đầm tay ngắn cổ chữ V, thử xong th́ vừa ư quá đi mất, nhưng c̣n lưỡng lự giữa hai màu, màu này ḿnh thích lắm mà đâu c̣n con gái nữa để mặc, màu kia th́ hợp với màu da lắm lắm... Có một chị đẹp người đang chọn kiểu áo gần đó nh́n qua nói tiếng Pháp vous mặc kiểu áo này hợp lắm, xinh lắm. Chị lại nói cô người Việt hả ? Gật đầu. Thế là đổi tiếng Việt. Và lại quen nhau.

Giữa đông sau Noel cũng có mùa sold, năm nay th́ ḿnh có bạn mới, dù chị ấy lớn hơn 14 tuổi, nhưng trông trẻ nhiều và dễ thương nữa, chắn chắn không v́ hai chị em cứ măi khen nhau mà v́ một cái duyên hợp nên t́nh bạn kéo dài từ lúc mới quen con trai lớn của chị vừa vào đại học, nay đă có vợ hai con, chị đă là một bà nội, một bà nội rất Việt Nam,cũng như chị đă là một người vợ,người mẹ với một tâm hồn Viêt Nam dù chị sống ở Pháp 32 năm rồi,ḿnh quen chị 15 năm, nhưng h́nh ảnh của chị như dừng lại trong tâm trí của ḿnh không thay đổi theo với tháng năm... Chà, ḿnh nhắc chắc ở nhà chị đang hắt hơi không ngừng, thôi dừng ở đây, kẻo tội cho chị, chị nói chị đă già rồi, sắp 65 tuổi rồi, ḿnh cười, chị ơi, người ta phải định nghĩa lại chữ già...

...........