Chuột - của Hiđari Jingr -

 

Lời người dịch  : Hiđari Jingr [1] : nhn vật truyền thuyết (khng r năm sinh v năm mất) ở thời đại đ (1603~1867), được cho l người thợ mộc nổi danh về ti chạm khắc gỗ v l tc giả của cc cng trnh điu khắc nổi tiếng, như đền Tshgu của ging họ tướng qun Tkugawa tại Nikk[2].
Hiđari Jingr xuất hiện trong một vi truyện Kđan v Rakug của Nhật bản như Tak n Suisen (Cnh hoa thủy tin bằng trc), Mitsui n Đaikku (Thần Phc của nh Mitsui) v Nezumi (Chuột).
Jingr vốn thch ngao du sơn thủy, truyện Chuột kể lại chuyện khi ng gh lại Senđai, trong chuyến đi đến miền shu.

 

Jingr tnh tnh ho sảng m ung dung tự tại, t tc nơi nh người thợ cả Masagr  cũng đ được mười năm Thật ra cũng l v Masagr chẳng may qua đời sớm, nn chức thợ cả được truyền cho con, l Masagr-con; v vậy Jingr ở lại đấy cũng l để trng nom dạy dỗ cho Masagr-con. Bản tnh vốn ưa ngao du sơn thủy, trong thời gian mười năm ở đ, Jingr cũng hay đi đy đ ngoạn cảnh khắp nơi. 

-Ta chưa đi thăm shu lần no cả. Nay ta muốn đến đ thăm Matsushima, Shigama , cha Zưi-gan-ji với cc cảnh cha trn ni, chu Masa .

-Vng, mời ch cứ đi chơi, đừng bận tm g cả. Chuyện nh ở đ đến đu hay đến đấy, khng sao đu ạ.  Đ định đi rồi m chờ đến lc đi được, nhỡ lại khng cn muốn đi nữa, th thật l v duyn phải khng ạ. Phải đấy, ch cứ để chu lo chuẩn bị hnh trang..M ny ch ạ, khi đi quanh cc xứ ngao du sơn thủy th khc với lc ở đ, khng đem theo lộ ph l khng được đu đấy. Ch thường chẳng để g đến chuyện tiền bạc, nhưng đ đi xa th ch phải nhớ đem theo tiền đấy nh. Ch khng phải bận tm, cứ để đấy chu sẽ lo liệu cả.

Thế l Jingr ln đường rời đ, một chuyến đi thật nhiều hứng th.

-ng ơi! ng l người đi đường xa, phải khng ạ ?

-Ờ ờ phải đấy, ai đi dp z-ri, ống chn quấn x cạp, vai đeo hai ci bị hnh l, hầu như đều l người đi đường xa cả.

-Thế ng đ định nghỉ lại qun trọ no chưa ạ ? Đằng no cũng phải ở trọ đu đấy, vậy th ng đến trọ qun nh chu nh ?

- ra ch b đang đi mời khch trọ đấy ? Thế ? Ở đu cũng thế, hay l tối nay ta ở trọ lại qun của ch b xem no !

-ng đến trọ qun nh chu thật ? Nhưng chu cũng xin ni trước l qun trọ nh chu khng to tt g đu ạ. Phng cho khch trọ cũng khng đẹp đu ạ.

-Được, khng sao! Cứ nhn ta th biết, thn hnh ta chẳng cao lớn g cho cam, chẳng phải l nếu phng khng rộng đến mười lăm thước[3] th chật chội khng sao đủ chỗ nằm ngủ, sn nh khng rộng tới hai mươi chiếc chiếu[4] th khng đủ chỗ duỗi chn, phải khng no ? Qun trọ khng đẹp, nhưng nếu chỉ trọ lại một đm th ở đu cũng thế.

-ng đến trọ qun nh chu thật sao ? Chu xin ni trước l cửa ngăn dn giấy shoji bị thủng, lại thm chiếu dưới sn th rch bươm đấy ng ạ.

-Ch b ny chu đo..đến nơi đến chốn nhỉ! Nhưng khng sao, khng sao ! Cho ta tới trọ qun của chu đi !

-Thế  , m ng ơi, khi ngủ ng c nằm nệm, c đắp chăn khng ạ ?

-Ơ, ch b ny hỏi lạ chưa ka! Khi ngủ th thường l phải trải nệm để nằm v c chăn để đắp chứ !

-Vậy th chu xin ng cho chu xin trước hai mươi xu ạ.

-Phải trả tiền trước  ?

-Khng phải l trả tiền trước đu ạ, m l v chu phải đến hiệu cho thu nệm, m nếu khng c tiền th người ta khng cho thu. Vậy nếu ng khng muốn bị lạnh th chu nghĩ l ng nn đưa cho chu hai mươi xu.

-Ch b ny ni kiểu g m lạ nhỉ ! Vậy sao ? Được rồi ! Cứ ni thẳng ruột ngựa ra thế m hay đấy ! Ny ch b, hai mươi xu đ đủ chưa ? Đy, tiền đy !

-Dạ, chu xin cảm ơn ng. Lẽ ra chu phải dẫn ng về qun trọ, nhưng nếu chu đưa ng về qun, rồi sau đ mới đến hiệu nệm, th trễ mất. ng chịu kh đi một mnh về qun nh. ng cứ đi mi, theo con đường chnh của thnh phố Sendai ny, khắc sẽ đến chỗ hai bn đường c đng qun trọ, rồi nhn sang dy phố bn phải sẽ thấy một căn nh thật lớn treo bảng Qun Hổ. Đấy l qun trọ lớn nhất vng Sendai đấy ạ.Trước mặt qun Hổ l một căn nh nhỏ, ng phải vừa đi vừa để tm, khng th khng nhận ra đu ạ, l v nhỏ đến nỗi c khi để tm rồi thế m vẫn khng nhận ra đấy ạ.    

-, , ra thế ! Thế qun trọ nh ch b ở trước qun Hổ, tn l qun g no ?

-Qun Chuột ạ.

-Hả ? Qun Chuột  ? Tn hay nhỉ ! Được ! Ta nhớ rồi. Khng sao đu. Ch b khng cần đi theo ta cũng được. Nghe ch tả thế l ta biết rồi.

Lng du bụi trc chim trời

Hết bay lại đỗ, đỗ rồi lại bay

Ở qun trọ cũng c ci th hay lắm, vui lắm cơ.

-Ồ, đẹp qu, phố x ngoại thnh của một vị lnh cha được ban năm mươi tư vạn thạch[4] thc bổng lộc c khc. Dĩ nhin l đem so với đ ở ngay dưới trướng của Ngi Tướng qun c tm trăm vạn thạch thc, th quả c phần km thua, nhưng phố x đẹp thế ny th khng phải l ở xứ no cũng c. Nhn đu cũng thấy khang trang đẹp đẽ. , đy rồi, đy l Qun Hổ, gỗ cũng tốt m thợ lm cũng kho nhỉ, được lắm. Quả l  Tn lm sao th người bo hao lm vậy  , oai phong lẫm liệt ra phết. Thế mới đặt tn l Qun Hổ chứ. Cn Qun Chuột đối diện. Ci ny cũng quả l  Tn lm sao th người bo hao lm vậy . Sao m kho, lm sao m lại c một căn nh b t tẹo thế ny. So với Qun Hổ th khng đng gọi l một căn nh, trng cứ như l chỗ vun rc. Bn kia l Qun Hổ th Qun Chuột bn ny b qu, chỉ đng l chuột nhắt. M thi kệ, tối nay ta hẵng vo nghỉ lại Qun Chuột ny ci đ.

-Xin cảm ơn qu khch đ chiếu cố. Thằng b nh ti n đ mời qu khch phải khng ạ ? Vng. Lẽ ra ti phải đi lấy chậu nước v rửa chn cho qu khch, nhưng khổ nỗi ti lại bị đau lưng ạ.

- ra thế. C người lớn ni chuyện được th lại đau lưng ! Thi được ! Khng sao !

-Dạ, ở đy c ci chậu..bn cạnh c đi dp z-ri. Xin mời qu khch đi ra sng ở sau nh để rửa chn.

-Hả? Ra thế ! Dp z-ri l ci ny phải khng ? Ủa, sao lạ thế ny ! Một chiếc dp bị đứt quai rồi !                  

-Thế ? Vậy cảm phiền qu khch đi đỡ một chiếc nhẩy l c vậy ạ

-Nhẩy như thỏ sao !? Thi cũng được ! Thế nước sạch chứ ?

-Vng, sng nhỏ lắm nhưng m nước rất trong, nước sng ny chẩy ra sng Hirs đấy ạ.

-Vậy , nước trong thch nhỉ. Phải đấy, c chỗ nước trong thế th  chịu kh đi ra đấy rửa chn, thch hơn l chờ mc nước đem về.

-ng ! ng đến nh chu rồi đấy . ng tm thấy qun nh chu ngay chứ ?

-, ch b, ta tm được ngay . Ch đi thu nệm về rồi đấy .

-Vng, chu vừa đi về. Xin ng yn tm, chỉ một chốc nữa l người ta sẽ đem nệm đến ngay ạ. Thế thưa ng, ng c xơi cơm khng ạ ?

-Sao my hay hỏi những cu lạ nhỉ ! Khi đến ở qun trọ th ai m chả ăn cơm ?

-Dạ, v by giờ mới đi thổi cơm, nướng c, luộc rau th trễ bữa mất, hay l để chu đi mua sushi nh ?

-Ờ..chỉ trọ một đm thi, th ta ăn sushi cũng được.

-Vậy ng dng nhiều hay t ạ ? Hay l chu mua năm phần ăn nh ?

-Những năm phần ăn cơ ? Ta c một mnh lm sao m ăn cho hết. Nhưng chả lẽ chỉ mua một phần ăn th cũng , vậy th cứ mua hai phần ăn l vừa.

-Khng được ạ, l v chu cũng đang đi bụng, cn bố chu cũng thch sushi..

-Thằng b ny, ci g my cũng lo liệu chu đo đến nơi đến chốn đấy nhỉ !   Thi được, ta hiểu rồi ! Ny ch b, ta c hai ho đy, hy đi mua hai bnh rượu...

-Chu cảm ơn ng, nhưng chu khng biết uống rượu ạ.

-Khng, khng. Ta c định cho my uống rượu đu no. Mua rượu rồi cn lại th mua sushi, năm phần ăn hay mười phần ăn ..thế no cũng được.

-Xin đa tạ qu khch. Thằng b nh ti vi vĩnh đủ thứ m ngi chẳng giận ...

-Khng sao đu ạ, xin ng chủ qun đừng ngại. Chu l con trai của ng chủ đấy  ? ng c đứa con giỏi giang lắm. Chu ln mấy tuổi rồi ạ ?

-Dạ chu mười hai tuổi.

-Giỏi thật ! Trẻ nhỏ cỡ tuổi ấy  quanh xm ti vẫn cn đi thả diều, đnh vụ, m thằng chu ny đ biết ra đầu phố mời cho khch, được người no hay người ấy, thế l giỏi lắm rồi cn g. ng c  đứa con ngoan thế thật l c phc. Thế nhưng thưa ng, ti cũng xin ni thật l ti thấy chu n mới mười hai tuổi đầu, chu giỏi giang th cũng hay thật đấy, nhưng sao ng chủ lại bỏ b qun thế ny. Khch đến trọ ở đy, thế no chẳng c người cằn nhằn hay bực mnh, phải khng ạ ?

-Vng,vng, đng thế ạ. C những vị khch tức giận bảo " Qun trọ g m thế ny ", rồi họ bỏ đi.

-Chắc l thế. Sao ng khng thu một hai người hầu phng gip việc, th qun mới lm ăn được chứ ?

-Xin cảm ơn qu khch đ c lời khuyn bảo. Vng, thưa qu khch, ngi đ c lng lo lắng dm cho ti, th ti cũng xin được gii bầy hon cảnh của ti cng ngi. Thưa qu khch, thực ra trước đy ti l chủ nhn của Qun Hổ trước mặt đấy ạ.

-Hả ? Sao ng chủ của Qun Hổ nay lại thnh chủ Qun Chuột ?!

 -Vng, Số l năm năm trước vợ ti qua đời. Lc ấy, chỉ ring kẻ gip việc trong qun cũng đến ba mươi người.  Một mnh ti trng coi khng xuể, nn nhiều người cũng lo lắng dm,  khuyn nn tục huyền, giới thiệu cho cũng nhiều mối. Nhưng rt cuộc ti đ chắp nối với -Kn l người lm lu năm, đứng đầu cai quản cc c hầu phng gip việc trong qun. -Kn thng thạo mọi việc trong qun, nn đu vo đấy cả, ti cũng mừng v đ chọn được người vợ kế tử tế. Thế nhưng đng vo dịp lễ Thất tịch năm ấy Qu khch biết đấy, lễ Thất tịch ở Senđai  th nhộn nhịp phải biết, người đi xem hội đng v kể, lữ qun no cũng khng cn chỗ trống. Qun trọ của ti tầng trn tấng dưới đều đầy khch trọ. Bấy giờ mới xẩy ra chuyện ci cọ giữa mấy người khch trọ trn gc hai, họ lấy bt đĩa choảng nhau, nm cả t chn. Ti sợ nhỡ c người, d bn no,m bị thương th cũng phiền, nn mới chạy ln gc định can gin. Nhưng ti chen vo giữa toan giảng ha đ chẳng được m lại cn bị bn ny x, bn kia đẩy, khng biết c ai đ đ đẩy một ci lm ti bị ng từ trn gc, lăn tuột xuống tầng dưới. Cầu thang gỗ lau sạch bng, ngy thường hễ chn đi bt tất ta-bi bằng vải mới l cũng sut bị trượt rồi, cho nn đ bị ng  xuống cầu thang th khng lm sao ngừng lại nửa chừng, cứ thế lăn tuột một mạch xuống tầng một. Khi đ ngang lưng ti bị va mạnh xuống nền nh, nhằm vo chỗ phạm, từ đ ti khng đứng ln được nữa. Ngay sau khi ng ti đ được khing vo đặt nằm ở nh sau, no mời thầy, chạy thuốc, ra đền cha khấn vi đủ cả, nhưng vẫn khng khỏi. Ci lưng của ti vẫn cứ mềm oặt ra. Khoảng nửa năm sau đ, chủ nhn Qun Ngựa Cu l bạn thn từ ngy b, c khi cn đnh nhau, ở cch đy một căn, sang thăm, bảo  Ny Uhei..Tn ti l Uhei ...My c để mắt nhn mnh mẩy thằng b bao giờ chưa ? Tao biết ci lưng my by giờ bị oằn xuống khng cn dựng đứng ln được, nhưng tao khng ngờ l my cn c mắt m như m nữa kia. Tao khng cn muốn b bạn g với một đứa như my... Vừa ni xong hắn đ nhấp nhổm bỏ ra về. Ti gọi giật lại" Ny bc Qun Ngựa Cu ", nhưng ti khng thể no đứng ln để nu hắn lại. Ti cn chưa kịp hiểu tại sao hắn ni chuyện g m nghe lạ qu, lng cn đang nghi hoặc, th đng lc ấy thằng b nh ti đi học về. Ti bảo "Con cởi trần ra cho bố xem no ", nhưng chu  khng chịu cởi o. Ti phải qut tho mi chu mới miễn cưỡng cởi trần ra. Chợt nhn qua ti đ hết hồn, v khắp người thằng b  đầy thương tch. "Sao thế ? ", ti hỏi th chu đp rằng " Tại con đnh nhau với trẻ con hng xm". "Chỉ ni bậy ! Trẻ con đnh nhau lm sao m bầm dập thế.. Khai thật ra mau khng th bố khng tha ". Tức th thằng b cn đang ở trần, bỗng m chặt lấy cổ ti, vừa khc vừa ni "Bố ơi, sao mẹ lại chết ..". Ti chợt nhớ ra l lu nay ti mải lo chuyện của mnh m chẳng ng ngng đến con. Ti bn cho gọi vin quản l tới. Lc đ Qun Chuột ny cn l ci nh kho để chứa đồ.  Ny bc quản l, hy cho người qut dọn ngay ci nh kho trước mặt, ta với thằng Unokichi sẽ dọn sang ở bn đ. Vin quản l đp  Dạ, ng chủ quả l c con mắt hơn người. Phng no cn tốt ta cũng nn đem cho khch trọ thu. Ti sẽ cho cc c hầu phng dọn dẹp bn ấy ngay .  Trn gc c hai phng, ở dưới c hai phng, hai bố con ti ở cn rộng chn. Ti v con ti dọn sang đy, ba bữa cơm th từ trước đến giờ vẫn c người lm bưng đến. Nhưng chỉ được một thng sau th chỉ cn hai bữa, cuối cng cn một bữa. Cho chu sang lấy cơm th vin quản l cốc vo đầu v đnh thằng b m bảo  Người ta đang bận b đầu lo cho khch, ai c th giờ đu m nui người ốm, hả ! ..Ti giận qu đi mất. Cho d l trẻ con đi nữa nhưng bề no cũng l con nh chủ, người ăn người lm m dm đnh con chủ ư. Bụng th giận si cả ln, nhưng khổ nỗi l lưng th oặt oẹo khng sao đứng ln được. Chủ Qun Ngựa Cu đến bảo  Thi bc cũng đừng giận, chắc l gặp đng lc đang rối tr v đng khch, nn anh ta mới lm thế, chứ cũng chẳng phải l thực sự dm đnh đu. Đừng lo, ti sẽ cho người nh bưng cơm đến cho bc, khng sao . Từ đ ba bữa cơm mỗi ngy l do Qun Ngựa Cu đem đến cho. Một hm chủ Qun Ngựa Cu lại đến, mặt my tối sầm lại m hỏi ti rằng  Uhei ! Bc nhượng Qun Hổ cho thằng quản l Ushiz từ hồi no vậy  Khng phải , khng c chuyện đ  ? Tn Ushiz lm nhiều điều tệ qu, nn hm nọ ti đến cằn nhằn th n bảo ng Qun Ngựa Cu , Qun Hổ chng ti khng cn dnh dng g với ng chủ trước đy nữa. ng xem đy ny.  Ci m ti được cha cho xem l một tờ giấy chuyển nhượng c đng dấu hẳn hoi. Con dấu của bc đu rồi ? . Nghe ni thế ti mới chợt nhớ ra th đ muộn.  Chết rồi ! Lu nay ti vẫn giao cho Kn giữ con dấu . Chủ Qun Ngựa Cu bảo  Được rồi ! Ti hiểu rồi ! Bc đừng lo ! Ti khng để bố con bc lang thang đầu đường x chợ đu. Thế l ngy ngy ba bận Qun Ngựa Cu đem cơm đến cho cha con ti. Con ti n ni rằng  Bố ạ, mnh để bc Qun Ngựa Cu đem cơm đến cho khng, th giống như l ăn my. Trn gc c hai phng, d xấu x, nhưng hay l ta mời khch đến trọ, bố ạ. Con sẽ ra đầu phố mời khch về, d l chỉ được một vi người, nhưng miễn l ta tạm sống đỡ qua ngy l được. . Thưa ng, sự tnh l như thế. V thế l con ti ra đầu ng ni nẵng mời cho được khch tới trọ.

-, ra thế. Thế nhưng sao ng lại đặt tn qun l Qun Chuột ?

-Vng, v Qun Hổ trước đy đ bị tn quản l chiếm mất, cn đy vốn l ci kho c nhiều chuột. Thế m cha con ti dọn vo th chẳng khc no như đ chiếm mất chỗ của lũ chuột, nn vị tnh chuột m ti lấy lun tn Chuột để đặt cho qun.

- ra thế. Tn Qun Chuột kể cũng hay đấy. ng , ở nh c mảnh gỗ no khng ?

-Mảnh ....mảnh giấy chi mũi th cũng c đấy ạ.

-Khng, khng, ti khng cần giấy chi mũi. Ti ni mảnh đy l những mảnh vn hay mẩu gỗ vụn cưa ra từ cc cc miếng vn hay đầu cột đầu ko ấy, ở nh ta c khng ạ ?

-Vng, đy vốn l nh kho, nn gỗ vụn th ở gc nh c cả đống đấy ạ.

-Vậy . Ti sẽ đẽo cho ng một con chuột, để qun sẽ c thm một vi người khch đến trọ.      

-Ồ, qu khch kho tay biết chạm gỗ cơ . Ở Senđai ny c một nhn vật nổi tiếng về điu khắc gỗ đấy ạ. Lại c người chuyn chạm trổ cc thứ cho ngi lnh cha Senđai của chng ti. Ồ, ti qun chưa ghi tn qu khch vo sổ của qun. Vng ti khng đứng ln được, nhưng vẫn cn cầm được cy bt ln m viết. Xin qu khch cho biết nguyn qun của ngi ở đu ạ.

- Ở Takayama, xứ Hi đa.

-Vậy ra l ngi từ Takayama đến Senđai .

-Khng, khng phải l từ Takayama đến thẳng đy đu ạ. Ti đ ln đ, xem no, đ 10 năm rồi. By giờ vẫn cn lng bng ..ci thn ở đậu nh người ta..

-Thế ạ. Tại đ qu khch ở đu ạ ?

-Xin ng chủ ghi vo sổ trọ cho l  Jingr, tr tại nh của thợ mộc Masagr ở phố Nihnbashi Tachibana 

- thế ra ngi l ngi Jingr ở Hiđa ư ?

-Ấy ấy, ng chủ đừng c biến sắc, trợn mắt ln như thế m lm ti kh ở qu. Đệ nhất g đu, đừng c ni đa. Thin hạ người ta gn cho ti cc danh hiệu, no l  Đệ nhất nghệ nhn Nhật bản  no l  danh ti   thế thi, chứ chnh ti, ti lại chẳng nghĩ như thế bao giờ. ng chủ ạ, ng đừng kiểu cch m mất tự nhin. ng cứ yn tm, để đấy cho ti.

D cho c cả đống tiền chất trước mặt, những nếu đ khng thch lm th Jingr chẳng buồn m tới ci đục, nhưng d chẳng được một xu no, một khi đ c muốn lm th ng lại để hết tm tr vo m đẽo gọt chạm trổ. Sng ngy hm sau Jingr đ đẽo xong một con chuột.

-Ny ch b, ở đằng kia c ci chậu phải khng. Hả ? Chậu khng đẹp lắm hả ? Nhưng c đang dng lm g khng đấy ? Ta lấy dng được khng ? , đấy l chậu mượn của người ta  ?  Xong.. cho ta mượn được chứ ?

Chậu được đem ra để trước qun. Trong c để con chuột vừa đẽo, trn miệng c đậy   lưới đan bằng tre

-ng chủ qun , nếu c duyn v khi no c dịp, ta lại gặp nhau nh.

-Xin đa tạ qu khch.  

***

-Xem ka, Qun Chuột đấy. Nghe đu qun ny c quen biết với ngi Jingr.  Ở chỗ kia c đề  Chuột Phc, tc phẩm của Hiđari Jingr ở Takayama xứ Hiđa   Ồ, ha ra ..ở Qun Chuột . Vậy m lu nay mnh khng nghe ni g cả. ng chủ Qun Chuột ơi, c ai ở nh khng ?

-Cho ng, ng đến c chuyện g ạ ? Lu qu khng gập ng, ti lại tưởng hay l ng đau ốm g chứ. No, no, mời ng ngồi nghỉ, để ti pha tr mời ng nh ?

-Cảm ơn ng chủ. Ny ng chủ, ti hỏi điều ny kh khng phải, ở đy c đề  Chuột Phc của Hiđari Jingr  , m c phải l ở qun của ng chủ khng ?

-Vng, ở đy đấy ạ.

- Ở đy thật ..Nếu vậy, th..vậy ra l ng chủ đy l chỗ thn thiết với ng Jingr  ?

-Lm g m gọi l thn thiết, ng đừng ni thế chứ Ngượng lắm ạ.

-Khng việc g m ng chủ phải ngượng cả. Vậy , vậy sao ? ng Jingr nổi tiếng ấy m ..Thế ..đu rồi ? Ci gọi l  Chuột Phc  ấy ở đu ?

-Ở đằng kia ka. Ci chậu ấy đấy, ở trong chậu ấy.

-Thế , cho ti xem nh. Đy , ở trong ny  ? , ở trong ny thật. Con chuột ny lng mu lạ thật. , v l chuột đẽo bằng gỗ m.  , n động đậy ! Động đậy! Con chuột ny cử động được !

-Lm ci g m ồn cả ln thế. Chỉ được ci hấp tấp nhanh nhẩu đoảng ! Con vật đẽo bằng gỗ th lm sao m cử động được chứ. Tự mnh cứ nhấp nha nhấp nhổm nn mới trng thấy chuột cũng động đậy theo th c. Dở hơi.. Cứ ci thi hay lu tu. hayN động đậy, cử động thật !

-Thấy chưa ? N cử động thật, phải khng ? Sao ? Giỏi thật ! Jingr nổi tiếng c khc..

 ! Tớ thấy rồi ! Đằng sau lưng Chuột Phc c viết...  Qu vị no hễ đ xem con chuột ny, bất kể l người trong vng hay qu khch từ xa đến, xin hy trọ lại Qun Chuột  Thi chết rồi! Như thế l tối nay mnh phải trọ lại Qun Chuột sao ?!

-Dở hơi..Từ lng tớ đến đy cch c mười một đinh [5]việc g phải trọ lại Qun Chuột cơ chứ ?!

-Cch mười một hay mười hai đinh th cũng phải chịu. Ngi Jingr tiếng tăm lừng lẫy đ bảo phải trọ ở đy, th phải cứ thế m lm .         

-..Đng rồi, khng thể khng lm theo! Phiền qu ..Cũng tại mnh đ xem mn đồ qu ha ny.. ! Mụ vợ tớ hay ghen lắm, cứ thử ni đến ở qun trọ Senđai m xem, thế no mụ chả tht Ci g ?! Senđai c cch nh l bao xa m phải vo qun trọ ? Chỉ muốn đn đm chơi bời ở đu đấy chứ g ?     

-Thi đnh vậy, cứ để tớ ni hộ cho l c tớ cng đi. Thi mnh vo trọ đy nh. ng chủ Qun Chuột ơi, cho chng ti ở lại đm nay nh.

-Vng, hai ng muốn trọ lại đm nay  ? Xin cảm ơn qu khch.

Hai người ny vo trọ Qun Chuột, nghe được chuyện của qun, bảo nhau

-Chủ Qun Hổ l người tệ bạc thế cơ

V thế rồi chuyện ny được đồn đi truyền đi khắp nơi.

-Cứ đến m xem con chuột của ngi Jingr cử động được

-Cử động được  ? Thật khng ? Vậy ta cũng muốn xem thử.

Đến Qun Chuột để xem chuột. Hễ đi xem chuột th ở Qun Chuột. Tin đồn cứ thế lan ra khắp Senđai, v chẳng bao lu đến khắp cc chốn gần xa.

-Đến Qun Chuột, hỏi chuột đu cho xem no..

-Ở Qun Chuột một đm th cũng được, để được xem con chuột của người thợ lừng danh

Khch trọ gần xa lũ lượt ko về, Qun Chuột lm ăn pht đạt hẳn ln..

-ng Qun Chuột ơi, cho chng ti năm người vo trọ nh.

-Xin cảm ơn qu khch. Qun chng ti c hai phng trn gc, hai phng ở nh dưới, th hiện đ c bốn mươi su khch trọ rồi ạ. E rằng qu khch c đến ở lại cũng khng c chỗ m nằm ngủ. 

-Được m, khng sao. Chẳng phải l ngựa, nhưng chng ti sẽ ngủ đứng một tối cũng được.

-Cũng khng c chỗ đứng m ngủ đu ạ, chỉ cn c cch l đnh đu vo trần nh thi đấy ạ ..

-Thế th cứ như l những quả hồng phơi treo trn so ấy cn g

Khch trọ lũ lượt ko đến đng như thế đấy. Qun phải xy thm ra trn bi đất trống pha sau qun, no thu người hầu phng, no thu đầu bếp..cứ thế m ăn nn lm ra mi ..Tri lại Qun Hổ trước mặt th cứ thưa khch dần, nay bớt một người, mai bớt thm hai người, cuối cng th chẳng c một người khch no đến trọ. Qun c đến ba mươi người hầu phng m chẳng c một người khch trọ, chẳng khc no c ngọc qu m lại bị bỏ x, Ushiz tức đin ln được..

Kể ra th Ushiz cũng c ci l của hắn. Số l Ushiz v kn đ dan du với nhau từ lu, v họ vẫn tưởng rằng chủ nhn đ biết nhưng cứ giả lơ đi cho họ. Thế m sau khi b chủ qua đời, no ngờ ng chủ lại lấy kn lm vợ kế, Ushiz hận lắm,  Qun sc sinh ! Đi lấy vợ người !  , v hắn vẫn rnh rập sơ hở của chủ, chỉ chờ c dịp..May sao cho Ushiz l vo tối hm Thất tịch, chủ nhn đ bị x ng rơi từ gc hai xuống đất v bị đau lưng, thừa cơ chờ đến giữa thng ba, Ushiz ko vạt o kn gạ gẫm

-kn ny !

Thế l lửa lại bn vo củi chy dở đ bị tắt nửa chừng, tnh cũ khng rủ cũng lại. Đến nước ny th hai cha con Uhei v Unokichi như ci gai trong mắt, họ ra sức m hnh hạ, rồi đuổi hai cha con vo x nh kho trước qun, v chiếm lun cả Qun Hổ. Thế nhưng nay Qun Hổ chẳng c được một người khch, th cn nước ni g nữa.

 Qun sc sinh ! Đồ dở hơi ! Được ! Bn ấy đ nhờ Jingr đẽo chuột, th ta cũng c cch ! 

Số l dưới trướng của ngi lnh cha Đat xứ Senđai c một người thợ chạm nổi tiếng giỏi nhất xứ, hay ni đng hơn l giỏi nhất nước Nhật, tn l Iiđa Tang. Tang l người thợ giỏi đến độ đ từng so ti chạm chim ưng đậu trn cy tng với Jingr, ngay trước mặt IMitsu, vị Tướng qun đời thứ ba của ging họ Tkugawa. Trong cuộc tranh ti ny Tang đ bị thua, từ đ danh hiệu giỏi nhất nước Nhật về tay Jingr. Ushiz đ đến xin  gặp Tang.

-Ti xin hậu tạ ngi, bao nhiu cũng được. Số l ..sự tnh như thế ..như thế..nn Jingr đ đẽo cho Qun Chuột một con chuột. Con chuột ny cử động được, nn qun của ti chẳng cn một người khch no đến trọ. Xin ngi đẽo cho qun ti một con Hổ. Ti xin hậu tạ ngi, bao nhiều cũng được..

Thế l Iiđa Tang bn đẽo một con Hổ, đẽo xong đem đặt ngồi chễm chệ nơi đầu tay vịn cầu thang đi ln gc hai của Qun Hổ, như thể l con Hổ ny đang nhn sang lườm con chuột bn Qun Chuột đối diệnTức th con chuột bn Qun Chuột bỗng cứng đờ người ra, khng cn dm cử động thập th như trước nữa.      

-Bố ơi bố, chuột nh ta khng cử động được nữa rồi !

-Ci g ?! Chuột khng cử động nữa  ? Tại sao thế ? Ci g th ni cho ra đầu ra đui, đừng c khc !  Qun Hổ ? C con Hổ ngồi bn ấy  ? Đu, ở đu, đứa no ? Ối giời, qun sc sinh ! Gh gớm đo để thật..!

Uhei tức đến cnh hng.. bỗng nhổm dậy được. Thực ra th khng phải v tức cnh hng m nhổm dậy được đu, chẳng qua l v ci lưng của anh ta đ thẳng được từ hai năm nay rồi, nhưng anh ta cứ tưởng l khng khỏi nn khng thử đứng ln. Uhei liền tức tốc viết thư gửi Jingr ở phố Nihnbashi Tachibana tại đ.

Thư viết :  Lưng ti th nay lại đứng thẳng được, nhưng chuột th đ mất hồn

Đọc thư ny xong, Jingr liền đến tận Senđai, c dẫn theo cả Masagr-con. 

-Thưa tin sinh, xin đa tạ ngi đ gip ti từ độ ấy.

-Khng c g. Cảm ơn ng chủ đ bo tin cho ti biết. Sao thế ? Vừa ny chu Unkichi đ ra đầu phố đn ti. Ồ by giờ chu lớn qu, ti khng nhận ra đấy. Mi đến khi nghe gọi  Thưa ch, ti mới nhận ra đấy l chu Unkichi.

-Xin cảm ơn tin sinh. Nhờ ơn ngi cả. Xin ngi xem đấy, cơ ngơi của qun đ được mở rộng thm, nhờ vậy m ti cũng thu thm được nhiều kẻ ăn người lm.

-Tốt, tốt lắm. Ti đ đọc thư, nghe ni chuột khng động đậy nữa. Tại sao thế nhỉ ?

-Thưa ngi, sự thể l như thế ny..

 Uhei bn kể lại mọi chuyện.

-, ra l Iiđa Tang đẽo hổ . Thế con hổ ấy ở đu ? Hả ? Ở ngay chỗ tay vịn cầu thang của Qun Hổ trước mặt  ? H h.. Đấy l hổ do Tange đẽo đấy  ? Chu Masa ny, chu thấy con hổ ấy thế no ?

-Dạ dạThưa ch, chu cn nhỏ tuổi, tay nghề chưa c g gọi l đng kể, cho d ch c bảo chu đẽo thử, chu cũng chưa lm được, thế nhưng chu nghĩ l chu cũng biết nhn ra . Theo chu th con hổ ny chưa thật kho. Mắt hổ nhn đằng đằng st kh hận th.

-Thế , ta cũng khng nghĩ rằng con hổ ấy kho cht no cả. Ny chuột, khi ta đẽo my, ta đ qun hết sự đời chung quanh, chỉ để hết tm tr vo để đẽo gọt nn my. Sao thế ? My sợ con hổ ấy  ?

-Ơ ! Đấy l hổ  ? Thế m chuột ti cứ tưởng l mo chứ !

 

Tokyo, 5/2/2008

 

Nguyn tc :  Nezumi ,Koten Rakugo Taikei ( Những truyện Rakugo cổ điển),nhiều tc giả, nxb Daiichi Shobo, 1988.

Người dịch : DTTM ( Quỳnh Chi )

 

Ch thch

[1] Chn dung Hiđari Jingr

[2] Ph điu Con mo ngủ  ở đền Toshogu, tương truyền l tc phẩm của Hiđari Jingr

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a5/SleepingCatNikko.jpg

[3] Thước = một thước vo khoảng 33, 3 cm

[4] Chiếu = một chiếc chiếu Nhật thường di 191cm, rộng 95,5 cm

[5] Thạch = một thạch l đơn vị dng để đong, bằng một trăm thưng

[6] Đinh = 1 đinh l một qung đường di 109 mt