Hạnh phúc nhỏ là ǵ?

Văn Lang Tôn-tht Phương

Cun sách “Già Làm Sao Cho Sưng” là do mt v bác sĩ viết, nhưng đc xong, tôi không nh ǵ lm.  Lư do đơn gin: Đi loi ông bo nên sng sao cho khe mnh, thanh thn, tinh thn tích cc, lc quan... cho đi ḿnhng;  tôi công nhn nhng điu v bác sĩ nói giúp cho ta sng không kh, nhưng nghĩ  “ng” hay không th́ ... cũng tùy.  

Hin nay, trên trang báo mng chungta.com có hi đc gi “theo bn, hnh phúc là ǵ”, và “ư nghĩa cuc đi này là ǵ”.  Tôi không tham gia, nhưng t tr li cho ḿnh rng “hnh phúc” là đưc sng trong mt xă hi có t́nh ngưi, có công b́nh, t do, dân trí cao, ngưi ngưi có nim tin, hy vng, có tri thc, có l sng, biết t giác, biết ḿnh phi như thế nào như mt thành viên có kh năng ca gia đ́nh, xă hi, thế gii.  C̣n “ư nghĩa cuc đi này” là làm sao chung tay xây dng đưc nhng điu va nói trên.  

Dĩ nhiên đó là gic mơ ln”, có th ln quá đ không nm đưc trong tm tay vi ca tt c ngưi Vit chúng ta, mc dù “khó vi ti” không có nghĩa là b luôn không nhm ti.  Nhm ti đ xem như mt hưng đi, ngưc nh́n sao sáng trên cao cho đi ngưi có ư nghĩa.    “ng đi” như thế này, tôi nghĩ, t hơn 70 năm nay đă b c ư đánh lc v́ nhng “đnh hưng” mù m vô nghĩa. 

Trên thc tế là hng ngày, tôi chn la sng vi nhng “gic mng con”:  Sng sao cho “ng” vi nhng điu nho nh. 

Mt trong nhng điu tôi cho rng “sưng” (nho nh) là, nghĩ li điu ǵ đó trong quá kh đă làm cho chúng ta thy vui, nh, và mong đưc sng li trong giai đon đó...  Nó tương t như cái cm giác mà nhà văn Thanh Tnh có đưc khi hi tưng v ngày cũ:  

Bui mai hôm y, mt bui mai đy sương thu và gió lnh, m tôi âu yếm nm tay tôi dt đi trên con đưng làng dài và hp.  Con đưng này tôi đă đi li lm ln, nhưng ln này tôi t nhiên thy l.  Cnh vt chung quanh tôi đu thay đi, v́ chính ḷng tôi đang có s thay đi ln: Hôm nay tôi đi hc”... 

Vy tôi đang nghĩ đến ǵ mà bo là “ng”?  Thưa, tôi mi t́nh c thy li h́nh ca bao thuc lá CAPSTAN, mt loi thuc lá đưc ưa chung ca ngưi Sài G̣n thi tôi mi ln.  Thu đó, ch này đưc nhiu ngưi đc xuôi ri đc ngưc:  CAPSTAN = “Cho Anh Phát Súng Tim Anh Nát” - ri đc ngưc thành “Nhưng Anh Tin S Phn Anh C̣n” (Cô nào mà làm c thiên h nát tim như b bn vy không biết!)  

Nh cnh thưng nh ngưi, tuy cnh đây ch là bao thuc lá Capstan nhưng nó làm tôi nh bn bè.  Bn đây là nhng thng bn đc ra thôi, hi đó c̣n nh nên nhng chuyn “tim tan nát” có biết đưc là qua ca nhc và phim nh, truyn, vv... thôi, ch gii lm là r bn bè ra xa l đua xe (coi “xe đa nào ngon”), quanh qun ch đi loi c chng đó là cùng!  Nhưng điu tôi mun nói là nh bn, nh nhng k nim đp vi bn, nhng hi tưng đp này làm cho ḿnh thy sưng.   

Thu y, tôi có ba ngưi bn thân, bn đa hay kéo nhau đến quán cà phê Thu Hương Tân Đnh đ “nhâm nhi” trong nhng ti th by hay ch nht.  Quán ny đc bit có khu vưn nh vi nhng cây cao, ngi trong vưn thy gn gũi vi thiên nhiên hơn là ngi trong quán t b toàn c vách.  Cà phê ca quán cũng khá, li có món chè đu xanh và đu phng rang ngon lành nên có ngi lâu my cũng không s “thiếu mi”.  Nhưng cái chính không phi là cà phê hay bt c món ǵ mà là mt khung cnh nên thơ cho chúng tôi ngi tṛ chuyn thoi mái vi nhau, và nó làm nên nhng k nim sng măi trong trí nh. 

Con trai mi ln mà ngi đu láo vi nhau th́ thưng chng có ǵ ra ǵ rơ rt, toàn nhng th ba hoa chích cḥe v vn... duy có cái không khí bn bè t hp vi nhau mi cho mt nim vui tuyt vi.  Sau này, tôi khám phá ra chng riêng ǵ chúng tôi mà h́nh như khá nhiu ngưi cũng cm nhn như thế.  Nhà văn Cao-Tn Lê Tt Điu, sau khi đă qua M bao nhiêu năm vn c̣n yêu thích cái cm giác đưc cùng bn bè bù khú: 

Ta ưc khi không bng tnh gic
Có b́nh m
inh mu
n nng đy hiên
M
t khung ca s tri xanh ngt
Đ
u tưng xao xác tiếng chim quen
Đư
ng ph ngt ngây mùi bi mi
Nh
ng ṿm cây biếc lá me tươi
Quán cóc s
ta bn bè đang đi
R
t tưng bng đu hót nhng bun vui
 ...  [Chuyn Thn Tiên] 

Dĩ nhiên khi mi ln th́ chưa thy “đi su mt b” nên hu như ngưi nào cũng ch đ ư đến nhng chuyn vui, và chúng tôi cũng thế.  Chúng tôi vui khi k cho nhau nghe chuyn tiếu lâm, hoc cùng đi xem phim, hoc k nhau nghe nhng truyn ḿnh mi đc...  Chúng tôi đ nhau trong Giáng Long Thp Bát Chưng ca Hng Tht Công có nhng ngón ǵ, và cùng đếm ra đưc ít nhiu như Kháng Long Hu Hi, Thn Long Bái V, Phi Long Ti Thiên, Kiến Long Ti Đin, Chiến Long Ti Dă... (Vô b, nhưng lúc đó thy rt vui)!  

Ri ti mt lúc nào đó, trong đám bn đa “na ông na thng” chúng tôi có mt chàng bng tr nên “trưng thành” trưc hơn nhng thng khác. Bit danh ca hn là “Ông Già Đau Kh”, chúng tôi đt tên đó cho hn t khi hn sm “ly” mt con bé hàng xóm và thưng bt chúng tôi làm Bà Tùng Long đ g ri tơ ḷng cho “mt trái tim côi”...  Chúng tôi bo chc mày cũng mănh lit c như thn công đi bác ch không nh hơn đâu, hn ln ln gt đu.   Hn c̣n hay bt chúng tôi nghe hn hát: 

Ngưi y thưng hay nghe tôi chuyn tṛ
Và mơ duyên tơ t
ngay ngày đó
Ch
c chi đêm này nàng đi ch
Có c̣n, g
i tôi, gi đây trong chn xa m?
...  [Tun Khanh: Bun Đêm Vng] 

Khi cn nói là chúng tôi thân nhau nên ha vi hn s luôn luôn “ng h hết ḿnh” cho đến ngày hn và con bé kia răng long đu bc nm cnh nhau trên “đi thông hai m”.  Tuy vy, chúng tôi vn sa nhng li hát đc ư ca hn, bo là “cho hp t́nh hp lư” hơn:  

Ngưi y v́ hay nghe y chuyn tṛ  
B
y mê luôn t ngay ngày đó
Bi
ết đâu đêm này nàng ng kḥ
Đ
ếch thèm, gi y, c̣n lâu mi mun hn ḥ...
 

Tiếng cưi đc chí ca đám bn, va cưi va khoan khoái nh́n nhau, nh li thy sao mà đp, sao mà vui sưng đến thế! 

“Ông Già Đau Kh” cũng tt tính, bn bè trêu chc đến my cũng chi kh́ kh́.  Đơn phương, nhưng dù sao th́ đây cũng là mt loi t́nh đu thơ di ca hn, chc bây gi hn vn chưa quên? 

vào tui mi ln, nghĩa là va qua cái thi nh́n thy con trai và con gái đu ging như nhau, hoc sau đó mt chút là nh́n con gái trên quan đim “đch-ta”, có “phe ta” và “phe bên kia”... th́ dân “choai choai” như chúng tôi bt đu nghĩ con gái là mt th ǵ đó huyn diu lm (có l b nh hưng ca my ông thi sĩ quá ư lăng mn).  Tuy vy trong đu cũng có suy nghĩ.   Có ln tôi hi mt bà ch: Cái ông nhà thơ Xuân Diu, làm ǵ mà s gái d vy? Nghe ông ta bo này: 

V́ sao mi gp bui đu tiên
Tôi đă vùi thân gi
a x phin
Không dám vô t́nh qua tr
ư
c ngơ
S
rng mi gp đă vô duyên...
 [Xuân Diu: V́ Sao] 

Bà ch tnh queo, phán mt câu xanh rn:  “Th́ mê gái ch sao.  Mai mt mày ln lên ri biết! 

Bây gi tôi ln ri, nghĩ li, thy cũng chưa chc là ông nhà thơ này mê gái: 

Tôi tri yêu thương dưi gót giày
Ôm chùng bóng l
gia mê say...
 [Xuân Diu: T́nh Qua] 

Mê gái hay biết tán gái?  Và tán như thế th́ ông này qu là thuc loi T Sư B Đ! 

Tr li chuyn nhóm bn ca tôi, ri c thế thu qua đông li, bn chàng non chot ln lên, dn dn nhn ra rng đi chuyn vui thưng quá nh nhoi so vi chuyn bun, rng cuc đi có muôn màu muôn dng, không phi lúc nào cũng đy p tiếng cưi... rng xu và tt luôn luôn đan chen nhau ln ln, trong sinh hot xă hi và trong bn thân ca tng mi cá nhân, ch không phân bit trng đen rơ ràng ... 

Ri chúng tôi xong Trung Hc, đa th́ hc lên, đa th́ không… nhưng v́ thế này hay thế khác, c bn đa đu phi đ li sau lưng nhng chuyn vn thưng hay làm chung vi nhau;  như đi chèo thuyn my con lch ln Th Nghè, li xung nưc bùn đ ráng hái cho đưc my trái bn khô hai bên ven, đi vô vưn Phú Lâm, đi nhu Tư Sanh bên Khánh Hi, vv... hay nghêu ngao ngi hát vi nhau hết bài n qua bài kia. Trong bn, “Gu Lùn” hát hay nht, hơi dài và tiếng rt m, tôi vn nh rơ ging ca đy quyến rũ ca hn: 

Ngưi ơi, mt chiu nng tơ vàng hin ḥa hn có mơ xa?
Ngư
i ơi, đưng xa lm con đưng v làng d́u my thuyn đ̣.
C̣n đó ti
ếng tre êm ru,
C̣n đó bóng đa h
n ḥ,
C̣n đó nh
ng đêm sao m, hn ta mênh mông nghe sáo vi vu (…)
C̣n đó ti
ếng khung quay tơ
C
̣n đó con di
u vt v
C̣n
đó, nói bao nhiêu l
i thương yêu đến kiếp nào cho va (…)
Ngư
i ơi, chiu nào có nng vàng hin ḥa sưi m nơi nơi?
Ngư
i ơi, chiu nào có thu v cho tôi nh
t cánh thu rơi? ...

[Cung Tiến: Hương Xưa]
 

Ri “đi trôi như sóng v”, hay nói như Trnh Công Sơn, sông chy đi sông, sui trôi đi sui; Ông Già Đau Kh và Gu Lùn đi vào quân ngũ, Tây Đc vào trưng Nha, tôi ri Sài G̣n...  xa nhau, Gu Lùn viết thư bo:  “Ḿnh đi hành quân qua vùng quê hương ca bn, thy nhà quê qu tht có nhng sân nhà ngưi ta quét sch bong đúng như bn nói.  Ông Già Đau Kh th́ vn vui tính:   “Mi đó mà bây gi ta đă là Trung Úy.  Mai mt nếu s ta làm Đi Tưng, s không quên chú mày đâu!” …   

Hai bn ca tôi lúc đó đă có “hoa cài trên vai áo” đàng hoàng, nhưng đnh mnh đă không cho cơ hi tr thành “đi tưng” v́ mt ngày cui tháng Tư bng đến, và: 

Ngh́n lm lit tan trong chiu ră ngũ
Muôn anh hùng phút ch
c hoá lang thang...
 

[Cao Tn: Cm Khái] 

Thu mi ln, có nhng cái ngây ngô, vng di, v vn, lơ ngơ.... nhưng bây gi nh li mi nhn ra chính nhng điu này mi đem li cho ḿnh bao nhiêu là hương v ca cuc đi.  H́nh như chưa ln nào tôi nh li nhng bù khú vi bn bè bng mt cm giác ngm ngùi hay luyến tiếc.  Ch thy mi ln nh li là mt ln vui, thy cm t rng trong đi ḿnh đă có nhng nim vui như thế. 

Thi gian trôi như gịng nưc, và có nhng khúc quanh ca gịng nưc sao tht quá nên thơ. 

(2020-05-16)

VL-TTP