Cảm nghĩ lan man khi gần Tết

Gần Tết rồi, năm nay là Tết Con Gà (Đinh Dậu). Không ở trong nước lâu quá, cơ hồ như quên cái không khí “Tết xứ ta” nó như thế nào. Với ḿnh, cái “không khí Tết” mới quan trọng, mới cho được cảm nhận thế nào là Tết. C̣n những thứ khác như chúc tụng, bánh mứt, vv... đều chỉ là râu ria. Ngay từ lúc c̣n bé, ăn bánh mứt ngày Tết cũng đă không thấy có ǵ ngon nữa là!

Mà lạ, cái “không khí Tết” đó, ḿnh lại cảm thấy được trong những đêm giao thừa khi đi đến đền Minh Trị ở Tokyo. Chỉ v́ chung quanh ḿnh mọi người đều vui vẻ đón giao thừa nên “xúc cảnh sinh t́nh” chăng? Không hẳn như thế! V́ ở những nơi khác, New York hay Canberra chẳng hạn, lúc giao thừa người ta cũng vui đón Tết, cũng nhảy múa, đốt pháo bông, vv... mà nào ḿnh có cảm thấy Tết ǵ đâu? Hay là v́ không có tiếng chuông chùa, không có những đống lửa đốt đỏ rực ở giữa sân cho người người sưởi ấm? Cũng không phải nốt, v́ khi c̣n ở Việt Nam có bao giờ ḿnh lai văng đến chốn chùa chiền!

Nhớ lại thuở đó, năm nảo năm nao hồi c̣n ở trong nước, cái không khí Tết vẫn thấy được rơ rệt từ trong những điều nho nhỏ chung quanh. Nhà bên cạnh đốt một phong pháo chẳng hạn. Trước khi Tết th́ đi chợ hoa vào ban đêm, xem hoa và xem người; trong nhà th́ chuẩn bị đủ thứ để đón Tết... Sao mà mọi người bận rộn thế không biết. Tại sao cái ǵ cũng phải tự làm trong khi ngoài tiệm có bán sẵn, ít ra cũng không thua kém ǵ những thứ làm tại nhà. Một cái bàn thờ nho nhỏ, lau chùi kỹ lưỡng cũng chỉ tốn đâu vài chục phút, sao mà lễ mễ ỳ ạch đến thế kia?

Nói về Tết, chuyện xưa lắm rồi nhưng gần đây ḿnh mới biết: Tết cổ truyền của ta lúc trước khác với Tết của Tàu. Nhưng sau đó bị Hán Vũ Đế bắt phải đổi ngày đổi tháng cho đúng với ngày ông ta lên ngôi! Thế là nước ta ăn Tết theo Tàu; rồi lâu dần v́ không biết nên gọi đó là “Tết cổ truyền”, rồi gắn theo đó những từ ngữ dễ gây xúc động như “Nếp Cũ”, “văn hóa dân tộc”, vv...

Bởi vậy có nhiều người Việt muốn bỏ “Tết ta”. Trước hết là do t́nh cảm “thoát Trung”, phong tục Bắc Nam đều khác nhau th́ hà cớ ǵ phải ăn Tết theo Tàu? Thứ nh́, hằng ngày vẫn sinh hoạt theo Dương Lịch, sao đến năm mới lại quay trở lại với lịch Âm? Thứ ba, ngày nay xă hội Việt Nam ăn tới hai cái tết (Tây và Ta), và mỗi dịp như thế là tha hồ phung phí th́ giờ, tiền bạc, tốn kém đủ thứ... cho nên bỏ bớt đi một dịp xa xỉ cũng là điều ích quốc lợi dân, để sống trung thực với hiện trạng của một xă hội trên cơ bản là nghèo.

Dù sao th́ cho đến khi có thể chọn được một ngày Tết “hợp lư” hơn, trước mắt chúng ta ngày Tết vẫn sẽ tiếp tục như hiện nay. Có một điều, không hiểu các bạn cũng thế hệ với ḿnh có cảm thấy như thế không? Bao nhiêu năm nay rồi, cứ mỗi lần đến “Tết con Gà”, ḿnh vẫn nhớ đến một bài hát mà ngày xưa trên đài phát thanh Sài G̣n vẫn hay phát. Giọng hát là của ca sĩ Thái Thanh, âm điệu khá hay, nhưng lời ca thực sự th́ h́nh như hầu hết dân Sài G̣n chỉ nhớ những lời do ai đó sửa lại:

Có cô gái Đồ Long lắc bầu cua
Lắc một cái ra ba con gà trống...

Ḿnh cũng không ngoại lệ, chỉ có hai câu sau là nhớ được rơ rệt:

Có anh lính thường ngâm những bài thơ
Lúc qua núi xanh hay bên đồng lúa ...

Nhờ đến Internet, th́ ra đây là bài “Tiếng Hát Quê Hương” của nhạc sĩ Y Vân, bắt đầu như thế này:

Có cô gái miền quê hát bài ca
Giữa hoa lá xanh tươi bên làn gió...

Mấy câu sau cùng, nghe mà ḷng thấy thật ngậm ngùi:

Có khi thấy ḿnh như đă từ lâu
Biết bao nỗi yêu thương trong gịng máu
Nên nhớ nhiều, bao mái đầu
Mong cho yên vui dài lâu ...

Yên vui cho đất nước ḿnh, chắc c̣n ... dài lâu lắm mới có! Đơn giản là do toàn dân không có quyền quyết định tương lai của nước ḿnh, và không được gieo ư thức về điều đó.

Dù sao đi nữa, cũng mong cho cả nước có được những ngày xuân yên vui. Theo chỗ ḿnh hiểu, Tết là cùng với nhau nghỉ ngơi dăm ba bữa, lấy sức để c̣n đi cả một chặng đường dài...

VL-TTP

(2017-01-25)