Tháng Bảy Mưa Ngâu

Tháng by Dương Lch đă qua hơn phân na nhưng Âm Lch mi c̣n tháng 6, thế mà nơi ḿnh tri c mưa liên miên.  Trc nh câu thơ xưa, ca c Tn Đà th́ phi:  “Tc truyn tháng by mưa Ngâu.  Con tri ly chú chăn trâu cũng phin”… 

vi “chú chăn trâu” đă mt, đng này con tri cành vàng lá ngc mà ly phi chú y, chc là mt dài dài, mt d, mt hoài, mt hết biết!  

Mt ra sao?  Ngày 20 tháng 7, ṭa án ca “chú y” x hai thanh niên rt tr, đu 18 tui.  Hai chàng v́ đói nên cưp bánh ḿ, ṭa phán mt ngưi lănh 10 tháng, mt ngưi lănh 8 tháng tù .  Tù h́nh s đàng hoàng. Phép nưc ca ta nghiêm!  Này nhé, hai cu không biết hay sao mà dám coi nh “phép”c?  Trưc đây, Hi Pḥng, có my hc sinh Trung Hc (lp 9) đùa chơi và git mt mũ vi vi 1 cái nón lá ca n hc sinh cùng trưng, vy mà “phép nưc” pht: Mt chàng lănh 15 tháng, mt chàng lănh trên 3 tháng, tù h́nh s. Hai năm trưc, mt cô gái v́ tc gin mà đánh vào mũ bo him ca cnh sát giao thông, ra ṭa cô xin li nhưng ṭa không chp nhn:  cô lănh 26 tháng tù!  H́nh án “p bánh ḿ” làm cng đng mng Vit Nam li xôn xao:    

p nưc đưc hôn lu bù
p hai cái bánh vào tù mc xương
p ngh́n t, vào trung ương
p hai cái bánh, huyn đưng x nghiêm.
 

Cái xôn xao ca cng đng mng chng phi là không có cơ s, v́ – như chuyn vn xy ra x ta ngày nay – mi điu mi s đu “coi dzy mà không phi dzy”!  Công ty Vinaconex làm v ng dn nưc sông Đà đến 18 ln, nh hưng đến hàng triu ngưi, thit hi đến hàng t, nhưng c 9 ngưi lănh đo công ty li đưc min x lư h́nh s, khi ra ṭa v́ “có nhân thân tt”, “sc khe yếu” và “phm ti ln đu” (Thanh Niên, 16-07-2016).  Trưc đây, công ty Tân Hip Phát bán nưc ngt có con rui trong chai nưc, nhưng h không b pht ǵ đă đành, ngưi phát hin li b tù!  Tuy gây nh hưng rng ln trên sc kho ca ngưi dân, nhưng vn đ đưc gii quyn chc xem “nh như con th”. 

Hai chuyn “min x lư” trên thc ra không thm ǵ vi vic ông Vơ Kim C đưc xác nhn “đt tư cách đ làm đi biu Quc Hi, trong khi ông C là ngưi đă kư cho phép công ty Formosa thuê đt 70 năm (thay v́ dưi 50 năm như lut đnh) vi mt giá r mt khi ông làm Ch Tch U Ban Nhân Dân Hà Tĩnh. S vic thế này:  

Theo “phép” Vit Nam ngày nay, ai mun ra ng c phi có s gii thiu ca “Mt Trn T Quc”.  Nếu không nhn điu này th́ phi đưc “các đi din” đa phương b phiếu chp thun.  Nếu lt qua hai ca này th́ đưc ra ng c.  Nếu trúng tuyn, đương s phi qua đưc ca th ba, là s xét duyt ca Hi Đng Bu C Quc Gia (không biết Hi Đng này do ai lp ra, nhưng chc chn không phi do dân chúng bu).  Đă có hai ngưi:  Ông Trnh Xuân Thanh và bà Nguyn Th Nguyt Hưng, dù đă trúng tuyn nhưng b Hi Đng “không công nhn” (nói nôm na là “cho rt”).  

Tuy vy, vi ông Vơ Kim C th́ khác. Ông đưc Hi Đng xác nhn “đt tư cách”, mc du, theo báo chí công khai (Soha.vn, Tin Phong 17/07), ông C:

     “là ngưi có du n rt ln trong quá tŕnh trin khai xây dng khu kinh tế Vũng Án (Hà Tĩnh) cũng như t hp ca Formosa.  Ông đă là trưng ban Qun Lư Khu Kinh Tế Vũng Án”...  

     “Trong ‘đi chiến dch’ gii phóng mt bng cho d án Formosa ... ông C, khi đó là Ch Tch U Ban Nhân Dân tnh Hà Tĩnh, thưng xuyên có mt trong nhng đim nóng đ ch đo trc tiếp”  ...  “Sau này, như chính tha nhn ca 1 đi din Formosa, nếu không có cách vào cuc quyết lit ca các cp lănh đo, vic gii phóng mt bng khó ḷng đt đưc kết qu như kỳ vng”  (Soha.vn 18/07). 

Phi chăng lư do ông C đưc công nhn là da vào nhng ǵ ông C nói:  “(Tôi) nhn thc ngày càng sâu sc thêm vai tṛ, trách nhim”  ...  “(tôi) s gn dân... đ lng nghe tâm tư, nguyn vng, đưa tiếng nói ca ngưi dân đến din đàn Quc Hi”  ...  “s bám sát các ch tiêu phát trin kinh tế ca Chính Ph nói chung và Hà Tĩnh nói riêng” (Soha.vn 18/07; Trí Thc Tr 17/07). 

Qua tt c nhng điu trên, mi ngưi đu có th so sánh đưc kết qu đi x khác nhau ca vic git mt cái mũ vi khi đùa gin và vic gây nên đi ha cá chết vv... qua quyết đnh giúp công ty Formosa ta lp đưc Vũng Án.  Nưc ḿnh bây gi như vy, lut l có áp dng hay không là tùy trưng hp, “Quan la tùy mt, ma bt tùy ngưi”!  

C̣n 10 ngày na mi hết tháng By, nhưng đă có quá nhiu s kin liên quan đến lut pháp trong tháng By này đ ghi cho hết, ch nh đưc mt s tiêu biu: 

Trưc tiên là vic Toà Án Quc Tế bác b nhng ch trương “Đưng Lưi Ḅ” ca Trung Cng.  Tuy trưc nay vn im ĺm trưc vn đ “Đưng Lưi Ḅ” nhưng Vit Nam tuyên b hoan nghênh quyết đnh ca Toà Án Quc Tế.  Tuy nhiên, nhiu ngưi Vit biu t́nh ng h quyết đnh ca Toà Án Quc Tế li b công an bt b, đàn áp.  Ch Đng Bích Phương, khi b bt v đn Công An, nói rng “Biu t́nh thế này là mt cách thc ngoi giao ngưi dân, các anh phi đ cho ngưi dân th hin ḷng yêu nưc ca h ch!.  Viên Phó Trưng phưng Công An tr li:    “Nhưng mà ông Tp Cn B́nh đâu có chp nhn phán quyết ca Toà Án!”  (BBC Tiếng Vit, 18/07). 

Th nh́ là phát hin ra, sau vic thi cht lng chết ngưi qua đưng ng xây ngm dưi bin,  Formosa c̣n đ hàng trăm tn cht thi rn công nghip đc hi “hơn 10 nơi trên đt Hà Tĩnh và c Phú Th.  Formosa tuyên b h ch giao cho nhà thu, c̣n x lư như thế nào th́ Formosa “không có trách nhim” (Rác đă đ t bao nhiêu lâu nay, t thi ông Vơ Kim C c̣n cm quyn Hà Tĩnh). 

Đưc biết ngày 01-07-2016 là thi đim lut h́nh s v làm hi môi trưng ca Vit Nam bt đu có hiu lc.  Cho nên cng đng mng Vit Nam gii thích ti sao s kin Formosa “t thú” đă làm chết môi trưng bin li xy ra vào ngày 30-06-2016.  Điu “t thú” này, vào đu tháng 7 khi hp báo Đài Loan, Formosa tuyên b là do h “b ép”.  Lúc Formosa “t thú”, quan chc Vit Nam đă hăng hái tuyên b rt nhiu như “làm vic ct lc”,  “điu tra nghiêm túc”,  “84 ngày qua không ng đưc yên”, vv...  Tuy nhiên tuyên b đáng nh nht là t Thng Nguyn Xuân Phúc vào ngày 30-06-2016:    “Nếu tái phm s x nghiêm, đóng ca”!  

Câu này, tuy nói đă 3 tun trưc, nhưng vn c̣n nóng hi. Không biết vi vic Formosa đ rác đc hi trên mt đt này, nhà cm quyn có s “làm vic ct lc” đ truy t́m chân tưng –  đ x nghiêm, vĩnh vin đóng ca Formosa  – hay không?  

Tháng 7-2016 li đánh du ln đu tiên Vit Nam chính thc đ̣i Bc Kinh bi thưng cho vic Trung Cng đâm ch́m mt tàu cá Vit Nam.  Trong khi gii quan sát ghi nhn điu này ch xy ra sau khi Ṭa Án Quc Tế tuyên b v tính pháp lư ca Đưng Lưi Ḅ, cng đng mng Vit Nam lên tiếng: 

GI ÔNG PHM B̀NH MINH:

Ông thay mt nhà nưc | Đă kư kết nhng ǵ | V hp tác trên bin | Vi ông Dương Khiết Tŕ?
Mà bút chưa ráo m
c
| Tàu “nưc bn” Trung Hoa | Đă đâm ch́m tàu cá | Ca ngư dân nưc ta?
H
p tác cnh sát bin
| Là bo v cho nhau | Sao Trung Quc láo xưc | Dám gi tṛ đâm tàu?
Hay có riêng đi
u khon
| Vi tàu cá Vit Nam | Th́ “ông bn” Trung Quc | Mun làm ǵ th́ làm? 

Trong cuc sng hàng ngày, luôn luôn vic ny dn dp đến lin sau vic kia.  Nhưng đi vi Vit Nam, dù vic ǵ đến đi na, nhng vn đ sng chết đang nm trưc mt vn chưa thy đưc gii quyết, thm chí là ch trên phương hưng.  Đó là chuyn Bin Chết Cá Chết, đng bng Sông Cu Long chết, quyn đánh cá bin Đông, và hàng triu ngư dân min Trung tht nghip (Nhng điu này, tuy quan trng, nhưng không liên quan nhiu đến ch đ lut pháp nên không gom vào phm vi bài viết này). 

Trong tháng By này c̣n có hai vic khác hơi “ng ng”.  Đó là vic đ̣i “xét x”, nhưng ch mt na liên quan đến “lut”, mt na li có v là không; và li là hai chuyn “nh như con th”:    

Chuyn th nht, cô có hoa hu hút thuc nơi công cng (và h́nh như có đưa nh lên Facebook).  Thế là “gii hu trách” bu li đ̣i “đưa ra Hi Đng Xét X Trung Ương”.  Cô ta có công khai xin li vic này, nhưng vn đ là ti sao li “xét x” mt cá nhân ch v́ hút thuc lá ( mt nơi không cm hút thuc)? C h mt chút là đ̣i “xét x”! 

Chuyn th hai, gia đ́nh mt ngưi dân Lào Cai thy trên mt đưng có mt “ voi” chiếm đến 30% mt đưng.  Do thy nó đă gây ra đến 13 tai nn, h t đng dùng xi-măng trám voi li.  Thế là đa phương bèn đến, hi “ai cho phép làm?”.  Có ba quan chc đến, hai nam mt n.  Mt ông quan th́ kêu đương s bng “mày”, c̣n bà quan th́ tuyên b đ̣i “truy cu ti h́nh s”. 

Chuyn to ln, liên quan đến vn mnh đt nưc và xă hi, th́ nhng ngưi hu trách không lo, hoc ngó lơ.  Trong khi đó th́ nhng chuyn bé tí ht bi li làm rm lên, đ biu hin uy quyn tuyt đi trong mi lănh vc, dù nh my đi na.  Cho nên, vi ngưi dân t tế, cuc sng qu thc ging như  

Con tri ly chú chăn trâu cũng phin
M
t là duyên, hai là n
S
i xích thng đ g cho ra
V
ng v cũng th tiên nga
Trăm khôn ngh́n khéo, ch
ng qua mc đng!
 

T tế my đi na, ngưi ta cũng đành phi ngm ngùi than, dù là nh nh:

Đt nưc ḿnh, ng quá phi không anh? 

21-07-2016

TTP