Ánh Mắt

Phạm Diễm Hương 

 

“Chỉ một câu nói”

Trong một bài viết “Ca Khúc Khải Hoàn” cách đây 1 măm của kư giả Lê Thiệp mà tôi giới thiệu với bạn ta, ông Thiệp có kể một chuyện rất thật và cảm động khi ông bị ung thư gan giai đoạn cuối. Có một ngày lúc đang đi dạo ông gặp một người Mỹ đen già, như thường lệ hai bên chào nhau và chỉ v́ câu nói của ông già:
“The day will be more beautiful and even more meaningful if you know how to enjoy it.”  khiến ông miên man đủ chuyện về cuộc đời ông rồi ông cảm thấy cuộc đời ông thay đổi. Ông kết luận:
Câu nói từ nay sẽ là kim chỉ nam cho cuộc đời tôi. Tự nhiên tôi thấy vui hơn, thấy cuộc đời trong sáng hơn, mọi sự có ư nghĩa hơn và nhất là ai cũng đáng yêu cả. Phải chăng tôi đang trên đường đi t́m cái tôi đích thực, cái tôi ban đầu? Nếu quả như vậy th́ những chuyện khác, kể cả chuyện ung thư cũng chỉ là thứ yếu.
“Chỉ một ánh mắt”
Câu chuyện rất thật dưới đây của bạn tôi kể lại chuyến vượt biên hăi hùng của một người anh họ khi gặp hải tặc, t́nh cờ gặp lại tại Hoa Kỳ sau cả chục năm bặt tin. Với lối kể chuyện chậm răi, nhưng gay cấn người anh họ đă kể lại cho tác giả nghe những biến chuyển dồn dập kinh hoàng trên đường vượt thoát và tưởng đă là nạn nhân của hải tặc. Đến được bến bờ tự do, lập gia đ́nh, sau hơn 10 năm chung sống tưởng là an định th́ người vợ anh lại bỏ đi chỉ v́ tính “ít nói sẽ khiến môi trường chung quanh buồn tẻ, không có sức sống”. Nhưng cuối cùng th́ người vợ trở về, nối lại cuộc t́nh tưởng chừng đổ vỡ cũng chỉ v́ một....  ánh mắt mà người anh họ đă chứng kiến trên tàu.

 

Cuộc đời thật t́nh cờ, như mơ như thực, chỉ v́ một điều ǵ đó tuy nhỏ nhưng đủ để làm cuộc đời thay đổi. Mời bạn ta cùng đọc.

Vũ Đăng Khuê

 
 

Ánh Mắt

 Phạm Diễm Hương 

Chiếc xe Honda kiểu SUV bon bon trên xa lộ, nắng cuối ngày nhưng vẫn rạng rỡ. Chúng bám theo xe loang loáng trên mặt kính. Huấn nói: “Hương kéo tấm chắn nắng xuống cho đỡ chói mắt.”, “Dạ, anh Huấn kể tiếp đi”, “…Sau khi lên tàu, mọi người tự t́m chỗ nằm hay ngồi. Huấn cũng t́m được một chỗ, ngồi đại xuống v́ quá mệt. V́ từ sáng sớm, một người đàn ông đến gơ cửa bảo phải đi ngay, thế là Huấn quơ cái túi, mợ sắp sẵn từ đêm trước và chạy theo ông ta. Bây giờ nghĩ lại mới nhớ lúc ấy chẳng chào tạm biệt mợ Huấn. Huấn nhớ mợ nói: “Con đi nhá”. Huấn không trả lời, cắm cúi chạy v́ sợ mất dấu người dẫn đường. Ông ta với Huấn đi mấy chặng xe lam mới đến được nơi tập trung, th́ trời đă quá trưa. Mọi người chờ tới chiều tối, mỗi người được phát một ổ bánh ḿ thịt. Đến nửa khuya th́ xuống ghe nhỏ ra tàu lớn. Tàu chạy được khoảng 15 phút th́ có tiếng súng bắn đuổi theo…” Huấn bỗng lặng thinh. 

Huấn là anh họ của tôi. Con của Bác Ba tôi. Huấn thua tôi 5 tuổi. Ngày c̣n ở Việt Nam trước năm 75, tôi ít chú ư đến Huấn, một phần v́ nhỏ tuổi hơn tôi, một phần v́ Huấn rất ít nói. Tôi chỉ thân với anh Tùng, chị Duyên là anh chị của Huấn. Tôi nhớ, ngày xưa mỗi lần gặp tôi, Huấn len lén nh́n và mỉm cười, rồi rút vào nhà trong hoặc chạy bay ra đường. Khuôn mặt có nét lai Tây, ánh mắt thơ ngây và hiền lành lắm. Tôi không hiểu tại sao, các con trai của Bác Ba, bác ruột của tôi, người nào cũng có nét lai Tây. Trong khi con gái th́ rơ ràng là thị mít da vàng mũi tẹt. 

Sau 75, cuộc đời mọi người thay đổi, bố tôi bị đi tù cải tạo. Gia đ́nh chúng tôi sống khép kín. Bà con ít gặp nhau. Từng gia đ́nh bí mật t́m đường cho con ra đi t́m tự do. Sau chuyến vượt biên đầy kinh hoàng của chị Nhung, chuyến đi của Huấn đến Mă Lai b́nh an, cả nhà mừng khôn tả. Hai năm sau gia đ́nh tôi vượt biên và định cư ở Úc. Những chuyến đi không thể hẹn trước này, đă khiến anh chị em chúng tôi xa nhau hàng chục năm trời, cho đến lúc tôi sang Hoa Kỳ làm việc. 

Tôi hẹn đến nhà thăm Huấn, nhưng Huấn nại cớ nhà khó t́m, hẹn gặp tôi tại Grand Century Mall ở San José. Tuy đă dặn nhau màu áo để dễ nhận diện, nhưng tôi vẫn không nhận ra Huấn. Trước mắt tôi, một người đàn ông cao lớn lịch thiệp, mái tóc có nếp quăn bồng bềnh với những sợi bạc, nét mặt như tài tử màn bạc Richard Geer nh́n tôi mỉm cười hỏi nhỏ: “Có nhận ra ai không, Huấn đây”.

Chúng tôi ăn sáng, ăn trưa, hàn huyên hoài không hết chuyện. Đến 4 giờ chiều, tôi phải lên xe đ̣ về lại Sacto, Huấn nói: “Để Huấn chở Hương về, ḿnh c̣n nhiều chuyện quá, chưa nói hết”. Tôi nói đùa: “Bộ Huấn tính chúng ta chỉ gặp nhau lần này thôi sao?” Huấn cười: “Không phải, nhưng có vài chuyện Huấn chỉ muốn nói với Hương”. Sau đó, Huấn điện thoại nói với một người: “Hôm nay anh về trễ em nhé!” Tôi phân vân nghĩ về hoàn cảnh của Huấn, cả nhà nói vợ Huấn bỏ đi mấy năm nay rồi. Huấn nói chuyện điện thoại t́nh tứ như vậy, chắc Huấn đang có bạn gái. Tôi hỏi: “Bạn gái của Huấn hả? giới thiệu đi”, “Không”. Tôi biết Huấn ít nói, nên thôi không hỏi thêm. 

Nhớ câu chuyện vượt biên Huấn đang kể dở, tôi giục: “Thôi Huấn kể tiếp đi, lúc tàu bị bắn, rồi sao nữa”, “Lúc đó, Huấn nghĩ đến cậu mợ, các anh chị, các em, và nghĩ tới ḿnh nữa. Nếu tàu bị bắn ch́m, mọi người sẽ chết hết”, “Chắc lúc đó sợ lắm phải không?”, “Sợ và tiếc”, “Tiếc ǵ?”, “Tiếc sao không ở lại”, “Tại sao?”, V́ ở lại th́ vẫn c̣n sống, c̣n gặp gia đ́nh”, “Tại sao Huấn quyết định đi”, “Huấn biết ǵ mà quyết định, ông bà già lo hết!”, “Lúc đó Huấn lớn rồi mà!”, “Đúng, lúc đó Huấn đă 24 tuổi, nhưng gia đ́nh nhà ḿnh khác người ta, cha mẹ nuôi con, che chở con, sợ con hư, nên giữ rịt trong nhà, không dám cho ra ngoài, thành ra tụi ḿnh lớn tồng ngồng nhưng có biết ǵ đâu, bố mẹ bảo sao th́ nghe vậy”, “Ừ đúng rồi, nghĩ lại hồi đó tụi ḿnh như con nít. Anh Huấn kể tiếp đi, tàu bị bắn, rồi sao nữa, không có ai hề hấn ǵ chứ?”, “Không, tàu mở hết tốc lực, chạy trốn khỏi tầm nhắm của công an, ra tới hải phận quốc tế là 3 giờ sáng. Nhưng đến tối th́ tàu gặp hải tặc”. “Trời, mới ra mà đă gặp hải tặc rồi?”, “Cũng là cái số” Tôi ngập ngừng hỏi: “Rồi mọi người có bị ǵ không?”

Thốt nhiên, tôi nhớ đến chuyến đi của người chị họ cũng bị hải tặc. Huấn vẫn không trả lời. Không khí tự nhiên trĩu nặng. Bỗng Huấn nói: “Bị hải tặc có ai thoát khỏi bị ô nhục chứ!? Đă mấy chục năm rồi, mỗi lần nhớ lại, Huấn có cảm tưởng như mọi việc mới xảy ra hôm qua, Huấn vẫn c̣n nghe tiếng click khô khan từ họng súng của tên hải tặc”, “Hả, tụi nó bắn người hả?”, “Không, nó bắn Huấn”. Tim tôi đập th́nh thịch, xe vừa rẽ khỏi xa lộ, c̣n khoảng hơn 10 phút sẽ về đến nhà, tôi bảo Huấn: “Thôi Huấn đừng kể nữa, về đến nhà hăy kể tiếp, bây giờ chăm chú lái xe đi.”, Huấn mỉm cười, phảng phất nét thơ ngây ngày xưa.  

Tôi chưa bao giờ nghe chuyện Huấn bị hải tặc bắn, chỉ biết tàu của Huấn bị hải tặc, nhưng mọi người đến bến bờ b́nh an.

Tôi nắm nhẹ tay Huấn, bàn tay lạnh ngắt rin rít mồ hôi. Tôi nói: “Về đến nhà, em sẽ pha trà nóng, chúng ta uống trà và kể chuyện, em chưa nghe bất kỳ ai trong nhà nói về chuyện này”, “Huấn nghĩ chuyện chẳng có ǵ, nên cũng không kể, hôm nay không hiểu sao lại nói đấy chứ!”

Tôi vỗ vỗ vào tay Huấn: “Khi nói ra, th́ sẽ nhẹ đi, không c̣n nhớ nữa!”. Huấn gật đầu, mỉm cười. 

                                                                     o0o 

“Thấy bọn hải tặc nhảy qua tàu, mọi người hét lên, phụ nữ dựa sát vào nhau, cố dán thân vào những khe gỗ ở thành tàu, và áp mặt sát sàn tàu. Có người nói to: “Đưa tiền hay vàng cho tụi nói đi!” Như một mệnh lệnh, mọi người tháo dây chuyền, nhẫn, bông tai đưa cho chủ tàu. Ông này sợ xanh cả mặt, nhưng vẫn cố gắng đứng lên đưa đống nữ trang cho tên hải tặc gần ông nhất. Tên này vung tay ra dấu cho ông ngồi xuống. Sau đó, bọn chúng từng đứa một, lôi xềnh xệch những phụ nữ ra khỏi nơi ẩn nấp thô sơ. Huấn và những người đàn ông khác bất lực ngồi chịu trận. Lúc đó người Huấn nóng ran, miệng Huấn khô không có một giọt nước miếng, môi nứt chảy máu đau điếng.

Bỗng có tiếng la thất thanh: “Đừng đừng tha cho con tôi, nó mới 11 tuổi, ông ơi ông tha cho con tôi” Huấn nh́n lên thấy tên hải tặc đang kéo đưá bé gái. Không hiểu một sức mạnh nào đă kéo Huấn đứng dậy, chạy đến bên đứa bé, Huấn nói bằng tiếng Anh: “Bỏ nó ra”, tên hải tặc khựng lại, nh́n Huấn, cười sằng sặc. Huấn nói tiếp: “Muốn làm ǵ đứa bé này, th́ hăy giết tôi trước đă”. Tên hải tặc nhíu mày, ngừng cười, nh́n Huấn, không nói không rằng, rút khẩu súng đeo bên hông, kê ngay giữa trán Huấn và bấm”. Tôi lắp bắp: “Huấn nghĩ ǵ lúc đó? tại sao Huấn lại hành động như thế?”, “V́ đôi mắt thất thần của con bé lướt qua mọi người và dừng lại ở Huấn, kế nữa là không chịu đựng nổi cảnh nhục nhă; và ai cũng phải chết, Huấn nghĩ chọn cái chết có chút giá trị”. “Rồi sao nữa, tại sao tên hải tặc không bắn Huấn”, “Nó bắn, nhưng đạn bị kẹt, nó bấm lần thứ hai, đạn vẫn bị kẹt.” Khuôn mặt Huấn chợt tái, tôi vội đưa cho Huấn tách trà: “Kinh khủng quá, thế mà Huấn không kể, cả nhà có biết ǵ đâu!”. “Để Huấn kể nốt, sau khi nó thấy súng không nhả đạn hai lần, nó hạ súng xuống, nh́n Huấn rồi cúi đầu, bỏ đi. Đồng bọn của nó cũng rút lui và cho tàu chạy nhanh. Chỉ một chốc, nó chỉ c̣n là cái chấm đen ở chân trời”.

Tôi thở hắt ra: “Phước đức nhà ḿnh lớn lắm, nếu không th́…” Huấn nh́n tôi: “Ừ, Huấn cũng tin như vậy, mọi người trên tàu cũng tin như vậy.”, “Rồi sao nữa?”, “Khi tới đảo, biết Huấn không có thân nhân ở ngoài này, nên mẹ cô bé nhận Huấn làm em, và cho Huấn đi chung với gia đ́nh chị ấy sang Mỹ”, “Huấn vẫn c̣n liên lạc với họ chứ? Con bé chắc đă có gia đ́nh rồi?”, “Sau khi đến Mỹ, Huấn dọn ra ở riêng, vừa đi làm vừa đi học. Một thời gian sau gia đ́nh chị ấy dọn sang Âu châu đoàn tụ với đại gia đ́nh. Lâu rồi, Huấn không liên lạc nữa, mọi người đăđời sống an b́nh, quá khứ đă được gói kín, không ai muốn gặp lại những người đă chứng kiến nghịch cảnh của họ, ḿnh nên hiểu như thế”.

                                                                          o0o 

Huấn uống trà, và ngỏ ư muốn về. Tôi nói: “Huấn có hẹn hả? Sao không giới thiệu? Thằng bé Vinh có đồng ư không?” Huấn nh́n tôi, không trả lời, một lát sau, Huấn hỏi nhỏ: “Hương nghĩ sao về người đàn bà bỏ chồng?”, “Cũng tùy anh Huấn à, chuyện ǵ xảy ra cũng có nguyên nhân của nó. Khó có thể nghĩ một người đang hạnh phúc lại muốn rời bỏ hạnh phúc, thể nào cũng có chuyện ǵ khó giải bày!”, “Hương biết chuyện của Huấn như thế nào?”, “Th́ em cũng nghe cả nhà nói chị ấy bỏ đi. Sơ sơ thôi, v́ không ai biết ǵ nhiều” Huấn mỉm cười: “Vậy th́ tốt”. Tôi dè dặt hỏi: “Hai người lấy nhau được bao lâu th́ chị ấy bỏ đi vậy?” Huấn nh́n tôi, vẫn với nụ cười mỉm ngày c̣n nhỏ: “Tính điều tra hả? không sao. Cô ấy ở với Huấn được hơn 10 năm, khi đó thằng Vinh gần 10 tuổi, th́ cô ấy bỏ đi”, “Huấn có biết tại sao không?”, Huấn không nh́n tôi: “Có lẽ cô ấy không hạnh phúc với Huấn”, “Ở với nhau đến 10 năm mới biết không hợp ư?”, “Đôi lúc cần chừng đó thời gian hoặc hơn, mới có thể hiểu được ḿnh muốn ǵ. Nhiều khi phải sống với nhau thật lâu, mới nh́n thấy những khuyết điểm mà ḿnh không thể nào chịu nổi”, “Huấn có khuyết điểm ǵ? Cả gịng họ đều khen Huấn. Chính mấy chị em gái trong nhà cứ ước ao phải chi có được ông chồng giống Huấn” Huấn cười: “Đừng ham như thế, nguời ít nói như Huấn, không hay đâu. Vợ Huấn thường phàn nàn, ở với Huấn chán lắm, v́ không biết nói chuyện!”, “Th́ ra khuyết điểm của Huấn là ít nói”, “Có thể thế, ít nói sẽ khiến môi trường chung quanh buồn tẻ, không có sức sống”. Tôi chưa biết nói ǵ, Huấn nh́n tôi nói nhỏ: “Cô ấy đă trở về” Tôi chưng hửng: “Hả? chị ấy đă trở về, từ hồi nào? Bây giờ chị ấy ở đâu?” Huấn thong thả: “Cô ấy bỏ đi 5 năm và đă trở về hơn hai năm nay. Đang ở nhà với Huấn và cháu Vinh. Cô ấy xin Huấn tha thứ. Ban đầu Huấn không biết phải làm thế nào. Huấn nghĩ đến con, nó cần có mẹ. Nhưng thực sự, ánh mắt của cô ấy khi Huấn ra mở cửa, là ánh mắt của con bé ở trên tàu. Ánh mắt khiến ḷng ḿnh mở ra, khiến ḿnh hiểu ḿnh là cái phao duy nhất và cuối cùng của họ giữa đại dương. Một sức mạnh vô h́nh đă khiến Huấn giang hai tay đón cô ấy, an ủi cô ấy.” Tôi nh́n Huấn: “Huấn tha thứ cho chị ấy?”, Huấn gật đầu: “Trong cuộc đời, nếu ḿnh được là người quyết định, th́ nên có quyết định nhân ái”. Tôi c̣n đang lặng người v́ quan niệm của Huấn, th́ Huấn có điện thoại, tôi nghe Huấn nói: “Chờ anh về ăn cơm với em”.

(PDH 8/12)