Phù Tang Tạp Lục

  Dạo này tôi hay dùng th́ giờ nhàn rỗi t́m đọc lại những bài viết năm xưa, nhất là của những người đă khuất bóng. Lục lọi trong núi những file c̣n sót lại, may quá tôi t́m được lại bài này của Y Yên có đánh máy đàng hoàng. Chắc là ông viết trước khi t́m cái chết v́ nợ đời bế tắc. Bài ông viết tháng nào năm nào th́ tôi không rơ, nhưng theo nội dung th́ tôi đoán là viết vào mùa thu năm 1995. Ông viết nhiều bài lắm lúc tôi là người trách nhiệm tờ báo ở đây, tôi muốn đăng lại toàn bộ nhưng mất công .... quá v́ phải đánh máy lại. Ông mất khoảng tháng 5/1997.

Gửi bạn ta 2 bài, 1 bài của ông mà tôi đặt tên là Phù Tang Tạp Lục (theo tiêu đề quyển sách mà ông đă xuất bản dưới cái tên Vi An) v́ nội dung toàn là những chuyện Tạp Lục của xứ Phù Tang thời đó, và 1 bài của tôi tưởng nhớ ông. Nhớ ông nhiều lắm: Y Yên. ( Vũ Đăng Khuê)

 

Vào Thu

Rồi cũng sắp hết mùa hè, vầng tà dương không c̣n tỏa sức nóng khó chịu, rực vàng không gian một màu nắng oi bức nữa. Bây giờ cuối hạ sen nở nốt, thưa thớt đó đây vài cánh sen hồng cố ngoi lên trên mặt nước đầy những lá sen héo già ven các bờ hồ thơ mộng. Mặt trời đỏ ối sà xuống thật thấp phía chân trời, thấp hơn cả những toà nhà cao tầng thường thấy nơi các thành phố xứ Phù Tang, đỏ như cảnh mặt trời hoàng hôn trong phim The Red Sun có Alain Delon đóng cặp với tài tử Nhựt Bổn Toshiro Mifure.

Tiết trời đổi mùa lúc thu sơ dễ khiến người ta... làm biếng dậy sớm. Buổi sáng ngày ra, thức giấc bằng tiếng đôi chim cu gù phía sau nhà, nghe chim ca đă đời một chặp rồi nghe tiếng chuông đồng hồ báo thức ré lên, bảo đảm bạn sẽ vói tay bấm nút tắt chuông cái cụp rồi nằm lơ tơ mơ nướng thêm ít phút nữa. Cơn gió đông bắc đưa heo may về lành lạnh lọt vào cửa sổ, ve vuốt vuông ngực trần rám nắng hè khiến bạn muốn nổi da gà. Nếu trong giấc chập chờn nuôi mộng ấy, khuôn mặt nhăn nhăn nhó nhó của... lăo chủ không hiện ra, e bạn sẽ vào sở trễ giờ với nụ cười ngượng ngập bởi cái tội "nê-bô, ngủ nướng", một cái lỗi rất thường t́nh của mọi con người phàm tục mà dân tộc chuộng sự "lao động vinh quang" như dân Nhật không chấp nhận.

Vào thu, dân chúng toàn cơi Phù Tang thở phào nhẹ nhơm. Không như một vài vùng trên thế giới năm nay mới chịu cái nóng kinh người dịp giữa hè, dân Nhựt đă được hưởng nỗi khổ nhiệt tuốt từ dịp hè năm ngoái lận. Kể cũng quái lạ, năm kia th́ hè lạnh, lạnh đến mức phải khoác áo len ra đường, mấy tiệm bán đồ điện than trời như bọng v́ air-con, máy lạnh chẳng ma nào chịu mua hết. Thế rồi đùng một cái, năm ngoái nắng như thiêu, hạn hán to không một giọt mưa; hồ Bi-wa, chiếc hồ đẹp nổi tiếng vùng cố đô Kyoto năm nào Thái tử Nhật Hiro dẫn công nương Masako đi dạo mát ngắm hoa sóng mùa trăng mật, bị cạn gần hết nước. Những đập chứa nước vơi đi già nửa, nhiều tỉnh phía nam áp dụng biện pháp cúp nước, chỉ mở cho dân xài vài giờ vào ban đêm, báo hại lắm người phải... ở dơ cả tháng không có nước tắm! Các nhà máy phát điện ở những vùng thiếu nước đă phải nhờ công ty tàu biển vận tải nước mua từ Nam Dương đến Nhật để dùng vào việc xối nước làm nguội máy. Thiếu hẳn loại chuyên gia "đỉnh cao trí tuệ loài người" làm cố vấn giùm như đám thủy lợi ở VN sau ngày "giải phóng" đă hô hào: "Thằng trời đứng lại một bên, Để cho thủy lợi đứng lên làm trời", các kỹ sư Nhật đành cố gắng phát minh ra máy "thay trời làm mưa". Họ đặt những giàn máy lớn bên cạnh các đập nước, ngày đêm liên tục đốt và nhả một loại khí quái quỉ ǵ đó lên bầu trời khô hạn với hy vọng nếu gặp mây, sẽ gây phản ứng lạnh khiến mây "vắt ra nước" và rơi xuống. Nhưng hỡi ôi, "thằng trời" cứ ́ xác ra, chẳng chịu mưa cho một giọt, công toi!

Tiếp đến là ông thần băo "Taifu, đại phong". Kể từ hồi giáng cho quân xâm lược Nguyên Mông mấy đ̣n chí tử cuối thế kỷ 13, được dân Nhật gọi một cách cung kính là "Kamikaze, Thần phong", ổng vẫn đến thăm xứ Hoa Anh Đào rất đều đặn. Vậy mà năm rồi, Thần phong đến hẹn vẫn không lên. Cả thảy 26 cơn băo phát xuất từ nam Thái B́nh Dương cứ kéo tới gần nước Nhật là bẻ quặt, hướng về Đại Hàn hoặc bờ biển Trung Hoa. Giá gặp mấy nước văn minh kỹ thuật xẻng, cuốc "đứng lên làm trời" như nước CHXHCN Việt Nam ta chẳng hạn, hạn hán nắng nôi đến thế chắc là đói to rồi bạn à. Điều khó có thể ngờ, ngược hẳn với luật tự nhiên "nắng tốt dưa, mưa tốt lúa" đă xảy ra: Nhờ hệ thống máy bơm nước tối tân, trừ một ít vùng trung du quá khô hạn, đất nứt nẻ; đa số ruộng ở các miền đồng bằng lúa xanh tươi tốt. Từ mùa lúa năm 94, Nhật Bản thu hoạch vượt chỉ tiêu, dư lúa đem xuất-cảng

Chịu không nổi với mùa nóng, khắp nước Nhật có khoảng non ngàn người ngă bệnh, phải nhập viện; cỡ 5, 6 mống hai-năm-mươi, không đáng là bao so với con số hơn 500 người lăn đùng do khí trời quá oi nồng như bên Chicago, Mỹ quốc.

Các nhà khoa học đă báo động từ nhiều năm về trước rằng địa cầu sẽ ngày càng nóng, nguyên do bầu khí quyển che chở trái đất đă bị ô nhiễm trầm trọng v́ khói nhà máy, khói xe, bụi phóng xạ từ những vụ thử bom nguyên tử, v.v. Chỉ béo thêm cho những nhà sản xuất máy lạnh, "cù-rà" (cooler). Giữa hè năm nay, gần 7 triệu chiếc máy điều hoà không khí được đẩy cái vèo, được dân Nhật "đón nhận ấm áp" hơn toàn năm 94 là 5 triệu chiếc.

Mùa nắng, thần băo vẫn chưa ghé đến, tuy nhiên mưa dông, mưa lũ rơi khá đều đặn nên chuyện khan hiếm nước đă không thành vấn đề dù khắp mọi siêu thị trên toàn quốc hết sức lo xa, bày đầy tủ đầy kệ những chai nước suối thiên nhiên chở tận bên Canada xa xôi về phục vụ nhu cầu khách hàng với giá rẻ rề, 1 đô 1 lít. Đúng ra, mùa băo Taifu chính thức tới Nhật vào cuối hè, đầu thu, lúc loại cây ăn quả mùa hè như đào, lê đă gần tàn, nhường chỗ cho táo và quít (mi-kan). Quít xứ Phù Tang vỏ mỏng màu vàng, đa phần rất ngọt và có công năng bổ máu bổ phổi, tăng cường sinh lực. Từ lâu nay, người Nhật vẫn truyền tụng câu: "Hễ quít vàng, mặt thầy thuốc trở nên xanh". Cớ sau mặt thầy thuốc lại xanh? Xin thưa: V́... đói ăn, v́ không có bệnh nhân! Nhưng việc người ta ăn táo, ăn quít trở nên khoẻ mạnh hồng hào, ít bệnh là chuyện quá xưa rồi. Cứ như lối sống hỗn tạp, cách ăn uống sinh hoạt bừa băi ngày nay, chả có mùa nào là mùa thầy thuốc mặt xanh nanh vàng ráo trọi. Ḱa, bạn hăy nh́n xem từng đoàn bệnh nhân sắp hàng trước pḥng mạch của quí đốc-tờ đợi phiên khám bệnh, kẻ đến người đi không lúc nào ngơi - dẫu là đang mùa quít chín vàng ươm trên cành - là đủ rơ!

Lời tự thú trước hoàng hôn

Trung tuần tháng 8 năm nay, ông Vương B́nh 64 tuổi, khăn gói quả mướp từ bên Tàu đáp máy bay sang thủ đô Đông Kinh tham dự một buổi họp tố cáo tội ác Phát-xít Nhật do hội Nhân quyền bảo trợ. Bao năm nay, ḷng ông nung nấu quyết tâm rửa hận "Ngộ phải páo thù" cho người cha bị quân Nhật sát hại năm xưa.

Cũng tại giữa ḷng thành phố Tokyo, nhiều năm rồi, ông Mio Yutaka ngủ không yên do những cơn ác mộng đêm đêm hiện về. ́ng Mio cách đây 50 năm từng phục vụ ở Trung Hoa trong ngành Hiến binh Nhật (Kempei). Đám Hiến binh này được xem như hung thần ác sát đối với dân Tàu thuở ấy. Trước buổi hoàng hôn xám xịt của cuộc đời ḿnh, nghĩ lại những hành vi đă làm ngày trước, ông Mio cực kỳ hối hận. Nghe tin ông Vương B́nh đến Nhật, ông Mio bèn t́m tới. ́ng ta cần tự thú đôi điều cho lương tâm bớt cắn rứt. Đứng đối diện ông Vương B́nh, viên cựu hiến binh Kempei thố lộ: "Thưa ông, năm nay tôi đă 81 tuổi rồi. Tôi là kẻ đă nhúng tay vào việc giết hại cha của ông. Tôi đă bắt ông Vương Doăn, một người Trung Hoa chống Nhật vào tháng 10 năm 1943 gần Bắc Kinh rồi giải giao cho đơn vị Tử Thần 731..."

Mới nghe nhiêu đó lời, máu uất xông lên, ông Vương B́nh nghiến răng trèo trẹo. Giận run người khi nhận ra kẻ thù, ông quát: "Xéo ngay, tôi không muốn thấy mặt, không muốn nói với tên sát nhân như ông!" Vẫn đứng nghiêm, chắp hai bàn tay lại, ông Mio lạy lia lịa: "Van ông thứ lỗi, lúc đó tôi chỉ là kẻ thừa hành phận sự; hơn nữa, tôi không hề biết rằng đơn vị 731 của tướng Ishii Shiro dùng người làm vật thí nghiệm sống. Chính Ishii mới là thủ phạm giết hại cha ông. Lạy ông tha lỗi cho tôi, tôi biết lỗi của tôi lắm rồi, tôi ăn năn lắm!"

Suốt một tiếng rưỡi đồng hồ nghe ông Mio lạy lục, phân trần; cuối cùng ông Vương B́nh khóc nấc. Lời tự thú trước hoàng hôn quả có tác dụng làm con tim cay hận của ông mềm lại. ́ng Vương B́nh đă chịu đưa tay ra bắt lấy bàn tay run rẩy của ông già 81 tuổi Mio: "Vâng, nếu ông tâm nguyện đem nốt quăng đời c̣n lại của ḿnh góp phần vào công cuộc ngăn chặn nạn quân phiệt Phát-xít tái bành trướng ở Nhật th́ chúng ta sẽ trở thành bạn hữu".

Theo nguồn tin mới nhất do các nhà khảo cứu lịch sử ở Mỹ tiết lộ, trong số 1500 tù binh Mỹ bị nhốt ở Phi Luật Tân, có nhiều người đă bị đem sang Măn Châu cho đơn vị Tử thần 731 "nghiên cứu". Sau thế chiến II, thỏa thuận đổi chác tài liệu với tướng Ishii Shiro, sở T́nh Báo Mỹ đă ém nhẹm tin này v́ sợ công chúng Mỹ phản đối. Riêng tại Nhật, Giáo sư Masuzawa dạy môn lịch sử Trung Hoa, Đại học Waseda, Tokyo, vừa khám phá và cho xuất bản một tập tài liệu mật của quân đội Hoàng gia Nhật bao gồm nhiều h́nh ảnh ghê rợn cùng những thủ đoạn tàn tệ của đơn vị 731. Một trong các ca điển h́nh là trường hợp một tù binh Tàu bị lôi ra bắn vào ngực. Các chuyên gia 731 sau đó xúm vào truyền máu cho nạn nhân, máu được truyền là loại máu khác với máu anh Tàu nọ. Khoảng 12 tiếng đồng hồ sau, bọn "chuyên gia quái vật" ấy tặng nạn nhân một viên đạn đồng vào sọ. Bản báo cáo được viết: Truyền máu kiểu đó không bị ép-phê ngược ǵ cả. Giáo sư Masuzawa cho rằng thí nghiệm này được tiến hành v́ quân Phát-xít Nhật cần cứu thương binh trong chiến cuộc Nhật-Nga.

"Mỗi ngày ta chọn một niềm dzui"

Nhờ tóm bắt được tên Okazaki, 34 tuổi, cựu chức sắc ẻ-um (AUM) ma giáo, dựa vào lời thú tội của y, cảnh sát Nhật đă nắm được đầy đủ chi tiết về vụ án gia đ́nh Luật sư Sakamoto bị ám hại năm 1989. Nhận phụ trách truy tố ẻ-um giáo về tội dụ dỗ trẻ vị thành niên, ông Sakamoto bị ma giáo thù ghét. 3 giờ sáng đêm 4 tháng 10 năm 89, theo lệnh thủ tiêu của Asahara, 6 tên bộ trưởng thuộc "chánh quyền kách mệnh ẻ-um" đột nhập vào nhà viên luật sư nhờ cửa không khoá (ở Nhật tương đối an ninh, ít trộm cắp nên dân chúng nhiều khi lơ là, không khoá cửa). Bọn chúng chích thuốc độc potassium chloride vào người vợ chồng viên luật sư cùng đứa con trai 1 tuổi và đập đầu các nạn nhân bằng... búa.

Thượng tuần tháng 9, cả ngàn nhân viên cảnh sát ra sức đào bới suốt mấy hôm ṛng ră một khu vực rừng núi tỉnh Nagano, tây bắc Phú Sĩ sơn. Dù đă bị chôn gần 6 năm, xương cốt ba nạn nhân xấu số vẫn c̣n khá nguyên vẹn, đặc biệt sọ ông Sakamoto c̣n sót một ít tóc và da giúp chuyên viên dễ dàng nhận diện.

Theo dơi liên tục cuộc bới xác trên hệ thống truyền h́nh, toàn dân Nhật một lần nữa lại kinh tâm táng đởm, xôn xao bàn tán về cách hạ thủ tàn độc của bè nhóm ẻ-um. Trước những chứng cớ tội ác rành rành như trên, ma đầu Asahara vẫn tiếp tục ĺ lợm chối tội: "Ta không có chi để ngôn hết". Một trong những cựu vệ sĩ kiêm tài xế của Asahara, tên Tamura, 35 tuổi, giỏi Thái cực đạo, vừa ra khai trước toà Tokyo: ẻ-um giáo chủ chỉ là một tên thô bỉ tục tằn, có đời sống tầm thường, không thần thánh ǵ cả. Asahara thích ăn sang mặc đẹp, thích đi nhà hàng đớp thịt cá, ḅ bí-tết và nhai sashimi cá sống rau ráu. Y bắt tài xế lái xe bừa băi, bất chấp luật lệ giao thông, hễ nghi ngờ tài xế điều chi là y sai tà-lọt đè ra chích thuốc nói sự thật. Người ngợm tổ sư cứ càng ngày càng béo phị ra bởi tha hồ đớp hít giữa lúc chúng đệ tử ẻ-um ngày một c̣m nhom v́ bị giáo luật cấm ăn đủ thứ. Mỗi ngày, ẻ-um sư tổ chọn một niềm vui, chọn nhà hàng ngon ăn cho khoái khẩu cũng như chọn nạn nhân để làm tiền, làm... thịt.

Tamura đă phải dâng cúng trọn vẹn chương mục 150 ngàn đô Mỹ cho ẻ-um. Lời cuối tại buổi hầu toà của tay gạc-đờ-co ẻ-um này như sau: "ẻ-um đúng là một bọn ác quỉ, một bầy ma giáo. Xin toà hăy kết án tử h́nh Asahara!"

Cha đẻ Karaoke

Như quí bạn đă biết, hai thành phố cảng sát nách nhau Osaka và Kobe được coi như đất mẹ đẻ của phong trào Karaoke. Tuy vậy, nền văn học sử b́nh dân ở xứ Hoa Anh Đào vẫn chưa dám ghi rơ tên người đầu tiên sáng chế ra môn Karaoke bởi có khá nhiều người vỗ ngực kể công: "Tui, chính tui mới là cha đẻ Karaoke".

Theo một số tin đồn, môn chơi này do chủ nhân một quán Su-nak-ku (Snack bar) tên Inoue Taiyu nghĩ ra, nhưng rồi lần lượt các "cha đẻ" khác lại đều đều xuất hiện, đôi kẻ c̣n trưng bằng cớ để chứng minh cho luận cứ của ḿnh. Như đầu hè vừa qua, ông Takashiro, giám đốc một cơ sở sản xuất dụng cụ trang bị cho giàn máy Karaoke ở Osaka cho biết: Cách nay chừng hơn 25 năm, khi mát cát-sét thu băng bắt đầu thịnh hành, ai cũng có thể hát hay đệm nhạc vào băng rồi quay lùi băng đặng nghe lại tiếng ca, điệu nhạc của chính ḿnh. Thuở đó, các quán Ś-nách-ba thường kê một cây ọt (organ) trong góc quán, mướn người chơi. Khách muốn hát phải trả từ 5 tới 10 đô một bản. Nhận thấy phương cách này bất tiện, đắt đỏ quá nên ông Takashiro đêm ngày nặn óc t́m cách chế tạo ra một loại máy đệm nhạc, chỉ lấy mỗi bản 1 đô thôi để câu khách. ́ng kể lại rằng đă tự chế ra được một số máy chơi băng Karaoke hồi 1975, bán vèo một cái hết nhẵn bởi hầu như mọi chủ quán Su-nak-ku đều khoái máy có khả năng chơi được 400 bản nhạc; khách tới tham gia hát ḥ đông đến mức quán gỡ được tiền mua máy chỉ trong ṿng 3 tháng đổ lại. Cha đẻ mới nhất của Karaoke hănh diện tuyên bố: "Nền văn hoá phổ thông luôn luôn đến từ quần chúng b́nh dân. Môn bắn bi Pachinko xuất xứ tại Nagoya, miền trung bộ; Karaoke ra ḷ ở vùng Quan Tây Kansai. Chúng không hề đến từ thủ đô Đông Kinh, nơi đầy dẫy dân thượng lưu quí phái".

Giáo sư môn Xă hội Ogawa thuộc học viện Momoyama giải thích lư do tại sao Karaoke lan mau chóng khắp nước Nhật: "Ngay từ xửa từ xưa, dân tộc Phù Tang đă có nhu cầu ca hát, điển h́nh là tập truyền Utage, một thể thức hát giúp vui trong các buổi tiệc tùng, họp mặt. Tiền thân của giàn Karaoke hiện đại chính là những máy đút tiền vào khe để chơi dĩa (Juke box) rất thịnh hồi 1950-1960, rồi cặp loa ra đời và tiếp đến là cát-sét, máy chơi Karaoke". Bị chỉ trích, phê phán v́ quá ồn, gây phiền nhiễu cho lân bang cḥm xóm mỗi khi chơi, môn Karaoke đă phải trải qua "mười năm t́nh lận đận" trước khi được mọi giới chấp nhận và chính thức bước lên đài vinh quang kể từ 1985.

Y Yên