Mộng đến Trường Sa

Vĩnh Trường 2/2016 - Những ngày cận Tết 

(Phần Mở Đầu) 

 Tôi xin viết lời mở đầu cho câu chuyện này bằng hai câu thơ mà tôi đă làm mấy năm trước, khi chuẩn bị đón năm mới ở nước ngoài.

Quê hương hỡi xin một lần nh́n lại
Mảnh h́nh hài, trăm trứng có hư hao

 Với ư nghĩa là, trong cả trăm trái trứng của Mẹ Âu Cơ, hẳn đă có vài trái không vẹn toàn, nên đă không được Mẹ đoái hoài ấp ủ. Và có lẽ, tôi nằm trong một thuộc hệ hư hao đó. Thêm vào đó, tôi c̣n sinh ra trong thời ly loạn, và đă theo ḍng đời bỏ nước ra đi. 

 Chính v́ thế mà tôi đă không đáng được Trường Sa đang tay đón nhận, nên ước mong đến nơi thiêng liêng đó đă bao nhiêu năm nung nấu vẫn chỉ là ước mơ.

 Đợi măi đợi hoài đợi đến độ đôi khi cảm thấy ḿnh như không c̣n là con của Mẹ nữa

Bỗng thấy ḿnh xa lạ với Quê hương
Bóng ai đó chợt mù sương nghiêng ngả

 Rồi bỗng nhiên, gần đây tôi nhận được một tin vui, nhận được niềm hy vọng sẽ được đến đến nơi thiêng liêng đó.

 Và lần này, hy vọng Trường Sa sẽ chấp nhận đón tôi.

 Dẫu chỉ là như một đứa con hoang đàng một lần về bái chào Đất Tổ.

 

(PHẦN I) : Nha Trang Những Năm 60

             

                Quần đảo Trường Sa                          Đảo Cô Lin                         Bia chủ quyền Trường Sa

 (*Những h́nh ảnh trong bài được lấy từ Internet)

 Tôi có duyên với Trường sa từ thuở nhỏ, nhưng không biết có nợ với miền biển đảo đă mất Hoàng Sa từ khi nào, chỉ biết mỗi khi nghĩ đến là ḷng quặn đau như nhớ về những người thân đă khuất.

 Với những người thân đă khuất, tôi c̣n có những kỷ niệm vui buồn, để sau những lần thắt ruột đó, th́ những êm ái lại trở về thầm th́ an ủi tôi. Với Hoàng sa - Trường sa th́ không may mắn như vậy, biết đến và nhung nhớ chỉ trong một ước mơ. Tôi chưa được một lần được chạm đến, chưa một lần thấy mặt, dù tôi đă từng có nhiều dịp đi tàu du lịch từ Tokyo về Sài g̣n, hoặc từ Đà nẵng đến Hongkong. Và mỗi lần như thế tôi đều ráng dơi mắt kiếm t́m, dù biết rằng vùng đảo ấy ở rất xa xôi.

 Rất xa xôi về mặt địa lư, nhưng lại có vẻ gần hơn hết tất cả các địa điểm khác, dù ở Việt nam ở Nhật bản, hay bất kỳ nơi nào trên trái đất này, kể cả những nơi tôi rất thích, muốn chọn để sống những ngày cuối cuộc đời.

 Bởi với tôi Hoàng sa - Trường sa chính là trái tim của Tổ quốc, trái tim đă nhiều năm tháng quằn quại thổn thức của đất Mẹ Việt nam. Trái tim đó chỉ cách trái tim tôi chưa đầy một nhịp đập.

 Cũng có thể tại v́ từ những ngày c̣n rất nhỏ, tôi đă được mơ được mộng về cuộc sống phiêu lăng thuở hồng hoang. Tôi đă nguyện rằng, khi lớn lên tôi sẽ thành thủy thủ, để lênh đênh trên đại dương, để thả hồn lên sao trời, để được đến những vùng biển đảo đó mà giữ ǵn Quê Mẹ . 

               

Bia chủ quyền Hoàng Sa    Quần đảo Hoàng Sa  

 Tôi sống ở Nha trang từ lúc nhỏ cho đến giữa lớp Ba, gia đ́nh mới dọn vào Sài g̣n. Nhà tôi không nằm sát biển, nhưng chỉ mất độ 4,5 phút đi bộ. Mỗi chiều chiều, tôi ôm chiếu và cà-men cơm, em gái tôi đeo lủng lẳng bidon nước ra biển. Trải chiếu xuống thềm cát trắng, vừa nh́n người ta bơi lội, vừa che cà-men bằng bàn tay nhỏ bé trước những ngọn gió bất chợt, vừa nhai lạo xạo những hạt cát lẫn trong cơm.

 Sau đó hai anh em cuốn gọn chiếu và cà-men để vào 1 gốc thông rồi tản bộ dọc theo đường Duy Tân cho tiêu cơm, lên đến tận bùng binh Đài Phun Nước. Lại tiếp tục ăn hàng, chúng tôi gọi là tráng miệng. Em tôi th́ cóc ngâm hay xoài ngâm, tôi th́ gỏi đu đủ khô ḅ hay kẹo kéo. Những món khoái khẩu của chúng tôi.

 Con đường Duy Tân (bây giờ là Trần Phú) ven biển thuở đó nhà cửa c̣n thấp, những cây thông cũng vậy, nhưng đă được cắt tỉa thành những cụm h́nh vuông. Hai bên đường chưa có vỉa hè, đúng ra là vỉa hè chưa lót gạch, vẫn c̣n là đất cát nên chúng tôi có thể nghịch ngợm vừa đi vừa lùa chân dưới đất để cát bụi mù mịt quanh ḿnh. Cuối đường về hướng Nam phía Lầu đài Bảo Đại, có phường Vĩnh Trường, nhưng không liên quan ǵ đến tên tôi cả, tôi được sinh ra trước khi đến thành phố này.

 À cũng nên nói thêm là em gái tôi tên Hoàng, nên các cô chú bạn của Bố Mẹ hay gọi là thằng Trường Sa và con bé Hoàng Sa. Thấy tôi làm bộ không nghe, các chú lại cố t́nh giải thích thêm là "Sa" là bị rơi bị rớt như "Chim sa cá lặn", nghĩa là chúng tôi bị đẻ rớt, thấy tội nghiệp nên Bố Mẹ lượm về nuôi và đặt tên như thế. Dẫu biết các chú nói đùa, nhưng thế nào những đêm đó, tôi cũng nằm mơ thấy ḿnh bước ngập chân trong những băi phân chim trên đảo. Giật ḿnh tỉnh giấc, tôi phải rón rén đi tắm rửa cho bay mùi, kẻo sáng mai thế nào cũng bị mấy chú bảo

 - “Cái thằng Trường Sa này đái dầm hay sao mà hôi mùi phân chim quá vậy”.

                

H́nh ảnh những năm 60: Rạp xi nê Tân Tân, Đường Duy Tân ven biển, Lầu ông Năm

 Bắt đầu từ lớp Năm, mỗi sáng đi học tôi được một bác xích lô, chúng tôi gọi là ông Bảy, đến nhà đưa đón. Đi dọc hết nửa con đường Duy Tân này, dưới hàng cây Bàng x̣e tán, lá đỏ vàng vào mỗi mùa gió lạnh.

 Mỗi tháng 1,2 lần, ông Bảy hào phóng chở em tôi lên trường đón tôi và cho chúng tôi đi dạo 1 ṿng phố xá, qua rạp xi nê Tân Tân hay Tân Tiến ǵ đó ở đường Độc Lập, nơi tôi được xem những cuốn phim đầu tiên trong cuộc đời. Biết tôi thích, nên lần nào ông Bảy cũng ghé vào xin cho tờ bươm bướm quảng cáo phim đang hay sắp chiếu, rồi nhân tiện lấy luôn cho ḿnh 1 tờ. Sau đó chở chúng tôi đến tận măi tháp Chàm Ponagar cổ kính, ông chỉ cho chúng tôi đứng dưới nh́n lên chứ không cho leo sợ ngă.

 Tôi giữ kỹ những tờ bươm bướm in một màu, khi xanh khi đỏ, lúc tím lúc vàng này trong 1 hộp bánh biscuit. Lâu lâu mang ra xem lại, rồi tưởng tượng, đắm ḿnh trong vai nhân vật ḿnh thích trong đó. Cho đến khi dọn nhà về Sài g̣n th́ bị mấy đứama cũ” ở xóm bắt nạt “ma mới” lấy mất, sau khi choảng nhau với chúng một trận và bị thua.

 Chặng ṿng về thế nào cũng đi ngang qua Lầu Ông Năm (hay c̣n gọi là ông Tư), ông Bảy thích thú kể tới kể lui chuyện, v́ ṭa "Nhà trắng" này bị người nước ngoài đọc thiếu dấu thành "Nha Trang" nên tên thành phố đă ra đời từ đó. Sau này lớn lên mới biết ṭa nhà màu trắng nầy là nhà của bác sĩ Yersin. Và tên Nha trang chẳng phải được đặt ra v́ đọc chệch từ chữ "Nhà trắng", mà là đọc chệch ra từ chữ "Eatrang" hay "Jatrang", địa danh của người Chàm đă từng sống trước ở đây. Ea hay Ja là con sông, Trang là cây lau sậy, Nha Trang là "Sông Lau” bởi ngày xưa lau sậy mọc dài hai bên sông Cái ra tới tận cửa biển.

              

Nha Trang bây giờ. Đường Trần Phú (Duy Tân cũ), Tháp Trầm hương  

 Ông Bảy đọc nhiều truyện và kể cho tôi nghe nhiều truyện ông đă đọc. Tôi thích nhất là những truyện phiêu lưu, như "Dế mèn phiêu lưu kư", "Alibaba và 40 tên cướp", "Robinson phiêu lưu kư"... bởi khi ông kể những truyện này, mắt ông sáng hẳn lên, tay chân múa may làm điệu bộ như đang thể hiện nhân vật trên sân khấu.

 Từ truyện kể, ông chỉ tôi cách nhóm lửa bằng kính lúp hay đáy vỏ chai để lấy ánh nắng hội tụ, bằng cách nối dây điện vào 2 cực 1 cục pin và cọ sát cho phát ra tia lửa, bằng cách chà sát đầu nhọn 1 thanh gỗ cứng vào rănh của 1 thanh gỗ Thông để tạo sức nóng do ma sát. Chỉ cho tôi cách t́m kiếm những vật liệu dễ cháy như lông chim, cỏ khô, bông g̣n, mỡ động vật để làm bùi nhùi bén lửa. Ông chỉ cách nấu nước bằng gáo dừa, làm cá, nướng cá trên bếp lửa tự tạo. Chỉ cách trèo lấy tổ ong sau khi hun khói để ong bay đi, cách làm vợt để bắt cá sông, cách bẫy chim bằng rổ tre … Và thường là ông cho tôi thực tập ngay dưới sự chỉ dẫn tận t́nh của ông.

 Nhất là trong thời gian tôi bị găy chân phải nằm bệnh viện và nghỉ ở nhà 2,3 tháng. Ông theo giúp đỡ, mướn truyện về đọc cho nghe và hướng dẫn thực tập những điều đă dạy, mỗi ngày. Mỗi ngày ? – Vâng, mỗi ngày ! Mà cũng phải thôi, tại ông làm tôi bị gẫy chân mà. (Có điều, sợ ông bị Bố Mẹ bắt nghỉ việc nên tôi đă nhận lỗi thay ông).

 Nhờ thời gian này, tôi biết thêm một chút về ông. Tôi hỏi sao cái ǵ ông cũng biết vậy ? Ông bảo tại ngày xưa ông từng đi biển nên ông phải biết để lỡ có trôi dạt vào hoang đảo cũng có thể sinh tồn. Sau đó nghe người ta nói “ngậm ngải t́m trầm” có ăn hơn nên ông đă bỏ biển lên rừng để mong thay đổi số phận. Ông bảo, đi biển phải theo luật biển, đi rừng cũng phải theo luật rừng, và ở đâu cũng phải học hỏi kỹ năng để có thể sống c̣n. Không may cho ông, ông đă phạm lỗi với Thánh Mẫu Thiên Y A Na nên phải bỏ rừng về đạp xích lô. Ông bảo v́ thế mà ông không cho chúng tôi leo lên tháp Chàm, sợ Thánh Mẫu giận ông mà phạt lây qua chúng tôi. Tôi hỏi ông phạm lỗi ǵ vậy ? Ông không trả lời chỉ bẽn lẽn cười trừ. Tôi học được từ ông nhiều hơn những ǵ tôi học được ở trường cũng như ở nhà. Ông hướng dẫn kỹ năng sống, tính tự lập và hun đắp cho tôi tinh thần phiêu lưu.

 Trên những chuyến đi dạo bằng xích lô như thế, chúng tôi thường xuyên gặp những chú lính Hải quân đi ngược chiều, sải những bước mạnh mẽ hiên ngang. Bộ quân phục trắng tinh với mũ lưỡi trai cứng (casquette) hoặc mũ vải mềm, cầu vai xanh đậm với những sợi dây tua vàng, trông rất oai phong lẫm liệt.

(PHẦN II) : Mộng Hải Hồ

             

       Sĩ quan Hải Quân VNCH tại Nha trang         Trung Tâm Huấn Luyện Hải Quân Nha Trang 

 Đầu những năm 60, Trường sa chưa thuộc sự quản lư của Nha trang, nhưng Cầu Đá, Ḥn Tre, Đồng Đế,... là những nơi được bố trí để huấn luyện các đơn vị Hải thuyền (sau này đổi tên thành Duyên đoàn). Những năm này cũng là những năm chuẩn bị mở rộng Trung tâm Huấn luyện Hải quân Nha trang.

 Ngoài ra, theo như Bố và các chú nói chuyện, để chuẩn bị nhận các chiến hạm mới, hải quân VN phải gấp rút đào tạo người. Nên ngoài việc các sinh viên vơ bị từ Đà lạt, Thủ đức và các sĩ quan ở khắp nơi về học tập ngắn ngày, các tàu ngầm và chiến hạm của Mỹ, tuần dương hạm của Pháp cũng thường đến Nha trang để giao lưu cũng như để cho các sinh viên và sĩ quan Hải quân VN thực tập.

 Có lẽ v́ thế mà đột nhiên thành phố bỗng trở nên nhộn nhịp rộn ră hẳn lên nhất là ngày Chủ nhật, ngày được Bố Mẹ dẫn đi lễ Nhà Thờ Đá, nằm trên 1 ngọn đồi thoai thoải. Từ trên đồi nh́n xuống, thấy cả phố xá như được điểm trắng bằng những cánh áo đào hoa của các chàng trai mang mộng hải hồ của VN và các nước khác, thêm vào đó là các tà áo duyên dáng màu xanh da trời, màu hoa Phượng vĩ của các chị nữ sinh. Thỉnh thoảng một vài người bạn của Bố đến thăm. Những hôm đó nhà tôi vui như có hội. Lần nào Bố bảo ngày mai Mẹ cho ăn "Rau bảy món" nhé, là tôi biết mấy chú từ trùng khơi sắp về. Tại Bố thường bảo, chỉ có rau mới chữa được “Bịnh Hải quân” cho mấy chú. Thế là mấy hôm đó ngày nào cũng đủ loại rau trên bàn, thứ xào, thứ luộc, thứ ăn sống, thứ tẩm bột chiên,... Lần nào Bố bảo Mẹ cho ăn tôm ăn cá, là tôi biết các chú sẽ đến từ những vùng rừng núi xa xôi.

 Bạn của Bố khá đông, thuộc nhiều binh chủng. Chú nào cũng oai hùng, điệu nghệ, chú nào cũng rất dễ thương. Nhưng trong đó tôi thân thiết và ngưỡng mộ nhất một chú. Lần nào đến, chú cũng cho tôi những con ốc kỳ diệu, chú bảo chú bắt được từ những con ốc mượn hồn. Con th́ chú bảo, nó mang linh hồn của gió, con th́ giữ t́nh yêu lính biển, con th́ dấu trong ḷng cả 1 đại dương,... Mà thật vậy, khi chú chỉ tôi cách áp tai vào miệng ốc, th́ đúng là có con nghe được tiếng ŕ rào của sóng. Có con nghe tiếng u u, chú bảo đó là tiếng th́ thầm của gió. Con nào không nghe được ǵ, th́ chú bảo đó là t́nh yêu, v́ tôi c̣n nhỏ nên chưa nghe được sự mênh mang và trống vắng đó. Chú nói thêm, chú nói vậy chứ, lớn lên phải tự suy gẫm, đừng đánh giá bằng những hiện tượng nhất thời. 

 Lần này, chú bảo:

 - “Chú mới đi tiếp tế Trường sa về”. Như mọi lần chú đùa,

 - “Chú gặp bố mẹ ruột của hai đứa, hay là lần tới đi với chú ra đó vài tháng nhé”. Chú lắng lại một chút để tôi chú ư rồi tiếp tục,

  - “Ngoài đó đẹp lắm, nhất là lúc hoàng hôn. Trứng chim, trứng rùa th́ tha hồ lượm, cá th́ tự câu tự nướng, gà vịt th́ tự nuôi. Chiều chiều đong đưa trên vơng ăn cơm, nh́n bọt sóng tạo thành hoa biển, ngắm ánh dương ửng đỏ cuối chân trời là tuyệt cú mèo”. Rồi chú cười,

 - “Bảo đảm không bị gió thổi cát bay, không phải vừa ăn vừa nhặt sạn đâu”.

              

Cây Phong Ba                       Lá Phong ba                       Trái Nhàu 

 Chú ngồi trên ghế xích đu trước cửa, kể cho nghe cuộc sống hoang sơ, dựa vào thiên nhiên ngoài đảo. Về hàng Dừa xanh bóng cho những trái ngon. Về cây Phong Ba cho lá dùng khi bị rắn biển cắn. Về cây Nhàu cho trái làm các loại thuốc từ cảm cúm nhức mỏi đến điều chỉnh b́nh ổn hệ thần kinh.

 Và thơ mộng nhất là cây Bàng Vuông 4 cạnh, ửng tím cả trời mỗi lúc xuân qua. Một loại cây bền bỉ phi thường, chịu được băo tố khắc nghiệt nơi đầu sóng ngọn gió. Rễ cắm sâu để giữ đất khỏi bị xâm thực, tán dang rộng để tạo bóng mát b́nh an. Đặc biệt là hoa chỉ bung nở giữa khuya, để tặng cho kẻ trằn trọc nhớ nhà những giai nhân tuyệt thế. Giai nhân có 5 cánh trắng trinh nguyên và hàng trăm đài nhụy tím hồng, khuê các. Chú đă từng thức cả đêm chỉ để đợi nàng nở muộn, nhưng cũng có khi nàng cho chú leo cây. Tự dưng tai chú đỏ ửng lên, có lẽ chú vừa nhớ đến cô,

 - “Như những ngày nghỉ phép ngắn ngủi mà cô phải học thi không đi chơi với chú”.

              

Hoa Bàng Vuông đài các                  Trái Bàng Vuông 4 cạnh 

 Chú kể cho nghe về cách đào hang bẫy cá, lật ngược rùa lên để chúng khỏi chạy lúc về bắt sau. Cách nhóm lửa, giữ lửa khi trời mưa gió. Chú kể hay đến nỗi, nghe đến đâu cảnh vt hiện rơ trong tâm trí tôi đến đó, cho đến giờ kư ức vẫn không phai. Chúng dần dần giao thoa với h́nh ảnh Robinson mà ông Bảy kể. Tôi nghe trong ḷng dào dạt tiếng gọi của gió lộng của trùng dương. Tôi lấy ngón tay vẽ đồ theo cánh alpha ngang và vạch vàng trên cầu vai chú. Tôi quyết định: Một ngày nào đó sẽ mặc bộ quân phục này để ra nơi chú bảo là đẹp tuyệt cú mèo, để sống một đời phiêu bồng lăng tử như chú.

 Tôi nắm tay kéo chú vào nhà, nhờ chú lấy thanh kiếm báu của Hải quân Pháp mà Bố mới được tặng treo trên tường xuống (h́nh như thời đó Hải quân VN chưa có kiếm). Tôi đặt tay lên kiếm và thề :

 - "Cháu nhất quyết theo chú đến Trường sa”.

 - "Suy nghĩ kỹ chưa ?”, chú hỏi lại.

 - "Dạ rồi, từ lần gặp chú đợt trước lựng".

 Chú nghiêm nghị, cúi người xuống nh́n thẳng vào mắt tôi :    

 — "Vậy th́ cháu cần phải biết thêm về những gian nan của người đi giữ nước.

 Chú hỏi tôi có bao giờ nghe đến Đội Hoàng Sa, Đội Bắc Hải chưa ? Tôi trả lời "Dạ có". Dẫu sao tôi cũng là “con nhà lính" mà, dù chẳng h́nh dung được đó là đội quân như thế nào, th́ tôi cũng nghe Bố và các chú nhắc tên những đội hùng binh đó măi.  

 Chú kể cho tôi nghe về đội Hoàng Sa, đội Bắc Hải là những đội Quản lư Biển đông đă được Chúa Nguyễn lập ra để xác lập và thực thi chủ quyền ở các vùng biển đảo từ Hoàng Sa, Trường Sa đến Côn Lôn, Phú Quư từ thế kỷ 17. Thời đó phương tiện đi lại c̣n thô sơ, chỉ là những thuyền nhỏ gọn nhẹ. Nên một năm chỉ đi 6 tháng trong 1 mùa, tạm gọi là sóng yên biển lặng.

 Nhưng dẫu thế, rất nhiều người đă đi mà không được trở về dù là về với 1 tấm thi hài, theo cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Tất cả mọi người, ngoài những vật dụng, lương thực cần thiết, c̣n mang theo 7 sợi giây mây, 7 đ̣n tre và đôi manh chiếu để chuẩn bị cho lễ táng của ḿnh. Lỡ khi tang thương đến, phiên đội sẽ quấn thi hài vào chiếu, bó bằng 7 đ̣n tre và 7 sợi giây mây rồi thả trôi theo biển cả. May lắm, nếu tắp được vào bờ, th́ sẽ được nhận diện bằng một thẻ bài có ghi tên ḿnh và tên phiên đội thả kèm theo, c̣n không th́ cứ lênh đênh cho đến ngày làm mồi cho chim cho cá.

 Gia đ́nh ở nhà, vợ con yêu dấu th́ lúc nào cũng phải nơm nớp đợi chờ ngày đón linh hồn người thân trở lại bằng những Nấm Mộ Gió Chiêu Hồn. Ở đảo Lư Sơn thuộc tỉnh Quảng Ngăi bây giờ vẫn c̣n rất nhiều Mộ gió không cốt không hài đó.

 Nhận nhiệm vụ ra đi, là họ phải giành giật với cái chết để trở về, chứ không chỉ là những điều thơ mộng sống đời hoang dă như chú đă nói. Chính nhờ sự hy sinh không quản băo to gió lớn, chính nhờ những cái chết thầm lặng không ngừng của họ mà ngày nay VN ḿnh mới có được chủ quyền trên các đảo đó. 

 Bây giờ cũng vậy, những người làm nhiệm vụ giữ biển giữ đảo vẫn luôn sẵn sàng đón nhận những hiểm nguy ập đến, nguy hiểm không đến từ sóng gió băo táp mà sẽ đến từ những bọn xâm lược TQ, Đài Loan...

 Chúng đă chiếm đoạt mấy đảo lớn của ta và vẫn luôn lăm le cướp tiếp.  

 Ḿnh phải ra ngoài đảo, với cái tâm của một người đi giữ nước mới thấy được sự vĩ đại và sự hy sinh cao cả của cha ông ḿnh, mới cảm nhận được niềm hạnh phúc v́ ḿnh là người Việt Nam.

 Chú hỏi tôi, có sợ không ? Một ḍng máu dồn dập trong huyết quản, tôi nắm chặt tay lại như sợ bị vuột mất. Tôi biết chắc tôi đă nh́n chú với ánh mắt có lửa :  

 - "Không, không sợ ! Bởi v́ cháu là người Việt Nam”. Chú bắt tôi thay quần áo chỉnh tề, căn dặn thêm.

 - "Trường Sa là nam nhi thời chiến. Sau này có như thế nào th́ cũng phải nhớ măi đến giờ phút này nhé".

 Tôi làm theo lời chú, quỳ chân phải xuống, một tay đặt lên kiếm, một tay giơ chéo lên trời, tuyên thệ :

 - “Tôi là Trường Sa / V́ Tổ quốc v́ Đại dương / T́nh nguyện nhập ngũ Hải quân Việt nam khi đến tuổi /”

 Tôi lặp lại từng lời theo chú mà nghe rùng ḿnh, nghe máu chảy rần rật trong tim. Tôi chợt thấy ánh hào quang toả sáng quanh chú, rực rỡ như những tia nắng hồng chói lọi trên màu trắng hoa Bàng. Ôi những cây Bàng Vuông giữ tṛn biển đảo, v́ “Tổ Quốc - Đại Dương”.

 Giây phút thiêng liêng đó vẫn c̣n theo tôi đến bây giờ.  

 

(PHẦN III) : Quê Hương và Con Ốc Nhỏ 

 Xa Nha trang, điều tôi buồn là phải xa chú và ông Bảy măi măi. Nhưng thật may, thỉnh thoảng chú vẫn đến thăm chúng tôi, nhân những dịp chú vào Sài g̣n họp hành ǵ đó với nhóm sĩ quan trẻ bàn bạc chuyện quân đội tham chính. Bố nghiêm khắc bảo các chú mà “Chỉnh lư” được ai, may ra th́ “chỉnh sửa” được vài cái ghế sa-lông cho mấy ông quân nhân làm chính trị nửa vời. Bố gọi các chú là "Chính khách chỉnh sửa Sa-lông”. Bố khuyên chú nên tránh xa chính trị, đừng để bị thao tác giật dây, là lính th́ chỉ nên làm nhiệm vụ người lính.

 Sau mỗi lần tranh luận với Bố, chú buồn buồn bảo Bố bảo thủ, không hiểu thời cuộc, không nghĩ xa đến vận mệnh đất nước. Rồi dẫn tôi đi ăn kem hay đi xem xi nê cho khuây khỏa. Lần đầu tiên tôi được quên kem cây, đá nhận để thưởng thức kem ly ở Pôle Nord đầu đường Nguyễn Huệ cũng nhờ những buồn bực của chú lúc này. Chú lấy từ túi xách ra cho tôi những con ốc, và mặc tôi không hiểu, chú cứ nói về quốc gia dân tộc, về thân phận người lính và về những con ốc này. Tôi đă trưởng thành hơn được một chút, nhưng h́nh như vẫn chưa lănh hội được điều ǵ, chỉ đại khái hiểu là, con ốc nào cũng mong manh nhỏ bé trong cái vỏ của ḿnh. Nó sống c̣n được, cũng nhờ sự bảo vệ của cái áo giáp này. Chỉ hiểu là Quê Hương ḿnh cũng giống như con ốc và những người lính phải bảo vệ nó khỏi những cuộc xâm lăng.

 Chú bảo, khi gặp nguy biến, ốc không có bong bóng trong bụng như cá, để có thể điều chỉnh không khí mà vọt lên hoặc lặn xuống nhanh như chớp, nó rất chậm chạp. Ốc không có bộ chân dài để cao chạy xa bay, đào hang lẩn trốn như dă tràng. Ốc cũng không thể ngụy trang bằng cách tự đổi màu, ḥa lẫn vào thiên nhiên như những con mực ống, và cũng chẳng có ống mực nào để phun ra khi muốn thoát thân. Nó chỉ biết tạm trốn vào trong lớp vỏ cứng của nó. Mỗi người đều có một cái vỏ, phải tự bảo vệ cái vỏ đó để được vỏ bảo vệ. Cái vỏ rất cần những đừng để chỉ c̣n cái vỏ. Đừng để thành những con "Ốc muợn hồn".

                  

                   Vỏ Ṣ gai ở Hoàng Sa                              Ốc Sứ cam                                 Ốc mượn hồn (Chú gọi là Cua xâm lược) 

 Chú có vẻ rất ghét những con ốc mượn hồn, chú bảo:

 - “Chúng là những con cua con tôm c̣n đang trong quá tŕnh tiến hoá, chưa có mai cứng để bảo vệ phần thân mềm, nên phải kiếm những vỏ ốc vững chắc để kư cư, để ăn nhờ ở đậu”. Mắt chú rực lên, mặt đanh lại :

 - “Nhưng khi quen rồi, chính nó sẽ tự phong thành chủ nhân. Nó sẽ điều khiển vỏ ốc đó theo nhu cầu của nó, kể cả nhu cầu đi chiếm đoạt những vỏ ốc khác đẹp hơn”.

 Chú gọi chúng là những con “Cua xâm lược”.

 Chú bảo con người cũng vậy, có mắt mà không dám nh́n, có trí năo mà không dám suy nghĩ, có tay chân mà không dám hành động, chỉ muốn an thân, lúc nào cũng chăm chăm nh́n cây gậy và củ cà rốt để quẹo trái rẽ phải, th́ cũng như đă tự nguyện để những con cua xâm lược điều khiển cái bộ óc ngu ngơ, cái thân xác vô tri của ḿnh.

 Chú nói, Quê hương cũng có “cái vỏ”. Vỏ của quê hương là núi sông, là mảnh đất nhọc nhằn h́nh chữ “S” từ Ải Nam quan đến Mũi Cà mau, là Phú Quốc Côn đảo, là Hoàng sa Trường sa. Con ốc có thể nương theo sóng biển đi xa, nhưng quê hương th́ không thể di dời. Nên chúng ta, những con ốc sống trong vỏ phải bảo vệ nó, phải ǵn giữ non sông. Phải can đảm trực diện với bọn láng giềng mang dă tâm xâm lược.

 Chúng nguy hiểm hơn những con ốc mượn hồn, v́ ốc mượn hồn chỉ đi t́m vỏ ốc đă chết, c̣n chúng luôn t́m cách đuổi chúng ta đi, giết hại chúng ta để chúng cướp dần quê hương của chúng ta. TQ Đài loan đă cướp đảo Ba đ́nh của Trường Sa, TQ lục địa đă cướp đảo Phú Lâm của Hoàng Sa.

 Một ngày nào đó hết chiến tranh giữa hai miền, ta sẽ phải chung sức đánh đuổi chúng để đ̣i lại. Có thế, ta mới có thể sống b́nh an và giữ cho quê hương ḿnh được an b́nh. Muốn thế, chúng ta phải yêu dân tộc hơn phải có người lănh đạo yêu đất nước hơn, chúng ta không thể để những kẻ chỉ biết vinh thân ph́ gia nắm vận mệnh quê hương đất nước.

 Chú nói với tôi mà hăng say như đang tranh luận với Bố.

 Lớn lên nữa, tôi suy gẫm những điều chú nói. Tiếng u u th́ thầm của gió, tiếng ŕ rào của sóng đại dương trong ḷng con ốc nhỏ vừa trở nên lăng mạn vừa trở thành nghi vấn trong tôi. Tôi cố gắng nhớ lại những chi tiết để hiểu rơ hơn, nhưng rất tiếc tôi đă quên khá nhiều. Thật t́nh đến bây giờ, tôi vẫn chưa hiểu hết được chú muốn dặn ḍ ǵ tôi qua những ẩn dụ về chuyện con ốc, chuyện vỏ ốc, và chuyện con ốc mượn hồn.

 Phải chăng chú muốn nói, chẳng có đại dương nào trong ḷng con ốc nhỏ cả ? Bởi bây giờ tôi đă biết, đó chỉ là hiện tượng cộng hưởng âm, tạo ra những tần số khác nhau trong khoang rỗng của vỏ ốc và chúng ta chỉ tưởng tượng để tự đánh lừa ḿnh. Có phải chú muốn tôi phải suy gẫm, nh́n vào sự thật, vào bản chất sự vật. Người Việt chúng ta vốn dễ tin, vốn mơ mộng lại nặng tâm lư bày đàn nên dễ bị đánh lừa. Có phải thế chăng ? C̣n sự mênh mang trống vắng của t́nh yêu trong con ốc, chú muốn truyền đạt cho tôi điều ǵ ? Tôi muốn hỏi, và muốn được chú trả lời.  

 Mỗi lớn lên tôi lại nhớ dần lời chú nói, kư ức trong tôi như chỉ bùng lên và quy hồi khi tôi có được một cái b́nh chứa đủ hàm lượng tri thức để nhận thức sự kiện hoặc vấn đề tưởng chừng đă quên. Tôi hiểu ra rằng, những con cua kư cư, kư sinh đó, chúng chỉ là một loại sinh vật yếu đuối. Nhưng nếu chúng ta ngu muội chúng sẽ làm chủ chúng ta. Bọn TQ cũng vậy, chúng đă từng bị ta đánh bại bao lần, bởi ta mạnh hơn chúng. Cái mạnh của VN ta chính là tinh thần đoàn kết yêu nước của cả dân tộc. Là biết dựa vào hồn thiêng đất nước cũng như những hiểm trở của “cái vỏ” núi sông. Nhưng nếu chúng ta quên đi điều đó, không biết bồi đắp tinh thần đó th́ sớm muộn, bọn chúng sẽ rúc vào trong vỏ đó, hút máu chúng ta cho đến chết, để từng bước trở thành chủ nhân của Quê hương chúng ta. Và chắc chắn rằng chúng sẽ không dừng ở đó, chúng sẽ dùng ta để tiếp tục đi chiếm những cái vỏ khác đẹp hơn. Có phải chú muốn nói thế không ?

 Dù chưa đầy đủ, nhưng dần dần tôi hiểu thêm điều chú nói. Những ẩn dụ chú để lại, khiến tôi phải xấu hổ, thừa nhận sự rỗng tuếch và bất lực của ḿnh. Tôi đă được học nhiều hơn, ở cả trường học lẫn trường đời. Có thể tôi đă có nhiều kiến thức hơn chú, được gọi là trí thức theo lẽ thông thường. Nhưng đầu óc mới chỉ biết suy nghĩ theo quán tính, hành động chỉ theo thao tác của những con cua kư cư, kư sinh đang chế ngự trong ḿnh. Ngoài việc lo cho bản thân ḿnh, tôi đă làm được ǵ cho đất nước ?

 Quê hương tôi có thật sự mong muốn những đứa con tầm thường như tôi ? Biển đảo thiêng liêng Trường Sa Hoàng Sa đó có muốn cho tôi đặt chân đến không ?

 “V́ Tổ Quốc - V́ Đại Dương”, lời tuyên thệ thuở nhỏ của tôi đó. Dẫu c̣n ghi khắc trong tim, nhưng vẫn chỉ như là tiếng u u của gió trong khoang ốc rỗng. Tôi đă thực hiện được ǵ ?

 Tôi nhớ chú, muốn chú dẫn tôi đến chỗ có câu trả lời.  

 Rồi những khủng hoảng về chính trị, chia rẽ trong quân đội, làm các chú hoang mang chán nản. Các chú bảo bây giờ mới thấm thía lời khuyên ngăn của Bố. Vừa mất niềm tin nơi tha nhân, cộng với cái tính ngang tàng của người lính, một số chú bị cuốn hút ngay vào phần nổi hợt hời của triết học Hiện sinh, là Phong trào Hiện sinh bất cần đời thời đó, xem cô đơn và ngộ nhận như định mệnh của con người.

 Chán chường một cách tích cực th́ lang thang ở trục café 100 mét Grival - Pagode - Brodard trên đường Tự Do, để tham gia bàn xuông về thời cuộc. Một cách tiêu cực, th́ thay quân phục bằng quần loe áo túi, phiêu diêu trong những quán cà phê nhạc Trịnh, bải hoải chôn ḿnh vào tiếng hát liêu trai. Có chú c̣n sa đà vào đó sâu hơn, "nghẹt thở” với tha nhân, “buồn nôn” trước cuộc sống “tầm thường”, Nổi loạn để chống lại cái “phi lư” giữa lư tưởng và hiện thực, đi t́m con người hiện sinh bằng cách đào ngũ và thác loạn để cuối cùng phải đoạn tuyệt với cuộc đời binh nghiệp bằng cái án khổ sai trong vai Lao công Chiến trường. (Xin được để những ngôn từ của "Hiện sinh" trong ngoặc kép). 

 Chú tôi th́ khác, chú đi t́m ư nghĩa đích thực của Hiện sinh. Chú bảo rằng, đúng là chú đă không sống bằng ư thức của ḿnh mà bằng sự nổi trôi dưới ma thuật của trào lưu thời đại. Đă “sa ngă”, sống một quăng đời tầm thường a dua theo một đám đông hữu danh mà vô “nhân vị”. Không tự quyết như một con người “đích thực tự do”, một con người có ư thức đúng đắn, mang trách nhiệm cao cả trước cuộc đời ḿnh.

 Ư tưởng v́ quốc gia dân tộc thật cao quư, nhưng từng hành động th́ mù quáng, ỷ lại, bầy đàn. Chú không than trách người khác, chú bảo bởi trong quăng thời gian đó, ư thức hay vô ư thức th́ chú cũng đă lựa chọn sự “phóng thể”, đă chấp nhận ḿnh không là ḿnh. Bây giờ thức tỉnh th́ phải bước tiếp tới phía trước, tự quyết định tiếp tục một cách có trách nhiệm hơn cho cuộc đời ḿnh. Không đổ lỗi đó cho bất cứ ai, bởi quyết định "Không Quyết định" là cũng do chính ḿnh. Và bởi quyết định ngày hôm nay quan trọng hơn bất cứ quyết định nào của ngày hôm qua.

 Chú đă ngừng chân để suy gẫm, thừa nhận sai lầm rồi hiên ngang bật dậy, chia tay với chỉ huy cũ, xin chuyển qua Thuỷ quân Lục chiến, lao thẳng vào chiến trường. 

 Vào những năm lớp Đệ tam, Đệ nhị (Lớp 10,11), cũng bởi ảnh hưởng Hiện sinh, tôi đua đ̣i theo phong trào Hippy, buông thả việc học hành, theo đuổi những nhàm chán tưởng tượng, t́m đến những nổi loạn nhất thời, coi mạng sống nhẹ như tơ hồng.

 Tôi phung phí hơn 1 năm tuổi trẻ để theo bạn bè làm những việc nguy hiểm đến tính mạng như luồn lách, phóng xe Honda Dame dưới gầm xe Ben chở gỗ trên xa lộ. Tôi trốn học, mông lung khói thuốc theo bóng những tóc dài, nh́n cuộc đời chán chường qua những cặp kính mát có dán những bông hippies. Chỉ khác đám bạn một chút là tôi bắt chước chú, chịu khó nghiền ngẫm về hiện sinh, tôi mua những cuốn sách có tựa giống những cuốn sách luôn có trong xách tay của chú. Những Phạm Công Thiện, Trần Thái Đỉnh, Nguyễn Văn Trung... Hoặc những sách dịch nhẹ nhàng như Buồn ơi Chào mi của F. Sagan, nặng nề như Tôi Là Ai của F. Nietzsche, Người Xa Lạ của A. Camus... về đọc.

 Tôi đọc, có lẽ không phải để học về triết lư Hiện sinh, mà v́ muốn hiểu về nhân sinh quan của chú, hiểu những điều chú muốn dặn ḍ tôi qua ngôn ngữ hiện sinh. Tôi thấy chú có vẻ như một "Người Hùng", một con người tự chủ, không muốn ḿnh giống ai của Nietzche. Tự ḿnh định hướng đi cho ḿnh, lao vào ranh giới giữa sự sống và sự chết để rèn luyện bản thân, để chuẩn bị cho một cuộc chiến khác, một cuộc chiến không phải giữa hai anh em.

 C̣n tôi, tôi chỉ chạy theo mode đương thời, chối bỏ những quy ước xă hội để thỏa măn những phản kháng của tuổi trẻ. Hiểu làng màng một "vô thức hiện sinh”, hành động như một hành giả giả hiệu hiện sinh. Nhưng dẫu v́ lư do ǵ, bây giờ nghĩ lại, vẫn thấy tại sao thời đó ḿnh can đảm thế nhỉ, dám mang sống chết ra đánh cuộc với những “phi lư” và “vô lư" của cuộc đời. Chẳng như bây giờ, chỉ biết chán chường buông xuôi theo một cách vô nhân vị, hay nói theo cách của Nietzsche là gian manh vô ư thức trong thế thái nhân t́nh. Hoặc nói một cách dễ hiểu hơn là, như phần đông bè bạn, tôi chỉ biết rúc đầu đà điểu một cách chán nản và tuyệt vọng khi nghĩ về tương lai đất nước ḿnh.

 Mới đầu ở nhà tưởng tôi bị thất t́nh, nên kính nhi viễn chi. Nhưng sau sự kiện tôi bỏ nhà dẫn người yêu đi Phú Quốc lập nghiệp th́ Bố Mẹ giận dữ t́m cách bắt tôi về. Rồi vừa áp lực, vừa khuyên nhủ nhẹ nhàng, cuối cùng cũng tống được tôi ra Đà nẵng học.

 Từ đó, tôi không c̣n được gặp chú nhiều nữa, chỉ mỗi lần nghe đâu đó vẳng vọng về bài Hoa Biển, "Trùng khơi nổi gió, lênh đênh triền sóng, thấy lung linh rừng hoa. Màu hoa thật trắng, ôi hoa nở thắm, ngất ngây ḷng thêm”, tôi lặng người nhớ chú da diết, một người chú hào hoa và khí phách của tôi.

 Chiến tranh ngày càng ác liệt, linh cảm cho tôi biết trước rồi chuyện sẽ phải đến. Nhất là chiến tranh thường luôn lấy đi những người con ưu tú của đất nước, chỉ để lại những kẻ loàng xoàng không dám vượt biển thành ḱnh ngư. Ḱnh ngư theo nghĩa của chú là phải sở hữu được đầy đủ lư tưởng và sức mạnh. Chú bảo, chỉ có sức mạnh không thôi th́ dễ thành tay sai, chỉ có lư tưởng không thôi th́ dễ thành nhà ảo thuật. Và cứ thế, chú bước vào lửa đạn để thử thách lư tưởng và rèn luyện sức mạnh cho ḿnh.

 "Cổ lai chinh chiến kỷ nhân hồi". Tôi mất chú, như mất đi một phần da thịt và mất đi hướng đến của ḿnh. Tôi đă khóc nhiều, ngày nghe tin chú hy sinh. Tôi loay hoay dọn chỗ trong kư ức ḿnh, đặt chú vào nơi trân trọng nhất trong vùng hoài niệm, cùng với h́nh ảnh những con ốc và những điều chú kể về biển khơi. Từ đó, tôi tránh không nghe bài Hoa Biển này nữa, dù trong ḷng luôn thầm nguyện cầu cho chú được "Như hoa sóng tan trong đại dương".

 Ngày mất chú tôi hiểu thêm được một điều nữa, chú lấy những vỏ ốc từ những con ốc mượn hồn đó về cho tôi, ngoài việc để chỉ cho tôi cách sống làm người, c̣n 1 mục đích khác là, dù tôi sống chẳng ra được con người như chú mong muốn, th́ ít nhất là tôi cũng giữ cho chú những vỏ ốc đó, những vỏ ốc chú yêu thích, mà chú đă cứu được khỏi những ḱm kẹp của “Cua xâm lược”.

 Không may, khi tôi hiểu ra th́ tôi đă đi thật xa, không c̣n giữ được mt vỏ ốc kỷ niệm nào của chú. Tôi cảm thấy có lỗi với chú và cảm thấy có một sự hối tiếc mơ hồ lơ lửng trong tôi. Biết đâu nếu c̣n có nó tôi đă sống khác bây giờ.

 

(PHẦN IV) : Mộng Đến Trường Sa

 Giấc mộng đến Trường sa đó giờ vẫn c̣n mănh liệt. Hoàng sa th́ chắc không được rồi, biết bao giờ mảnh đất thiêng liêng này mới được trở về với Mẹ. Dẫu vậy, để không quên tôi vẫn làm theo bạn bè mỗi lần gần Tết, hay vào ngày để mất Hoàng sa, tôi vẫn tự nhủ với ḿnh: "Sang năm sẽ đến Trường Sa - Sang năm sẽ đến Hoàng Sa".

 Những đầu năm 90, khi về đầu tư ở Nha trang, công việc giúp tôi có nhiều quan hệ tốt với tỉnh Khánh ḥa (Giờ là đơn vị hành chánh quản lư huyện Trường sa). Biết được nguyện vọng của tôi, đă hơn 1 lần vài người có chức sắc ở tỉnh đă hứa là khi có dịp sẽ gửi gắm tôi theo tàu Hải quân ra Trường sa, nhưng có vẻ như v́ với lư lịch là người Việt sống ở nước ngoài nên giấc mộng Trường sa của tôi vẫn chưa thể khả thi, dù tôi biết họ cũng đă cố gắng.

        

Những con tàu đă vĩnh viễn nằm lại nơi vùng Biển thiêng liêng
bị cưỡng chiếm ở Hoàng Sa (HQ10 cùng 74 chiến sĩ) và Trường Sa (HQ604 cùng 64 chiến sĩ)
 

 Hoàng sa - Trường sa sau này không c̣n êm ái trong tôi như những giấc mơ thuở nhỏ, nó trở thành máu thành lửa, thành lời kêu gọi uất nghẹn thiết tha. Ôi, những thiêng liêng đă bị tách rời xa đất Mẹ.

 Những sáng b́nh minh hay những chiều hoàng hôn, đứng trước biển Nha trang hay Đà nẵng, tôi nghe ḷng ḿnh quặn thắt, nghe như có tiếng hú trong băo táp, từ xa xôi thúc dục gọi ḿnh.

 Tôi lần theo lời chú, ra đến đảo Lư Sơn viếng thăm Âm Linh Tự, nơi thờ vọng những âm linh cô độc. Đặt ṿng hoa trước Đài Tưởng Niệm Chiến Sĩ Trận Vong. Tôi thắp hương trước mộ gió của các cụ Cai đội Phạm Quang Ảnh, Chánh đội Phạm Hữu Dật, và hàng chục hàng chục Mộ gió không tên của các binh phu anh hùng đă để lại xác thân trong biển cả.

 Biển cả của thời đó, chát mặn nước mắt nhưng rộn sóng anh hào, thổn thức đau thương nhưng ngập tràn tiếc nhớ, sâu nặng nghĩa ân.

 Ở Lư Sơn, tôi được nghe kể, chuyện vua Gia Long v́ xót thương và nhớ ơn những người hy sinh cho đất nước, đă cử một pháp sư nổi tiếng cùng quan quân triều đ́nh ra đến tận Lư sơn để làm lễ chiêu hồn cho Cai đội Phạm Quang Ảnh và 24 quân binh đă mất tích trong một chuyến giong buồm đi giữ miền biển đảo.

 Pháp sư đă cho lấy đất sét từ miệng núi lửa Giếng Tiền trên đảo và nặn thành những h́nh nhân thế mạng của 25 người đă khuất, giống từng chi tiết và có đầy đủ lục phủ ngũ tạng. Pháp sư cho lấy trứng gà bôi lên đất sét, khi khô lại màu trứng ngả thành màu vàng da thịt Việt nam. Chuẩn bị xong những h́nh nhân như người thật đó, Pháp sư cho lập đàn và làm lễ chiêu hồn gọi những anh linh từ biển cả trở về. Lễ kéo dài nhiều ngày đêm ṛng ră cho đến khi 25 linh hồn trở về nhập vào h́nh hài tượng đất mới thôi. Sau đó pháp sư làm lễ an táng đưa từng người vào trong mộ huyệt.

 Mộ gió ra đời từ đó. Những nấm mồ đắp đất mang dấu tích tâm linh ra đời từ đó.

         

Những ngôi Mộ gió trên đảo Lư Sơn                                    Âm Linh Tự         

 Tôi đă thử đếm những Mộ gió, nếu cộng tổn thất sinh mạng của hai cuộc chiến gần đây ở Hoàng Sa và Trường Sa, th́ số chiến sĩ mới hy sinh, đă để thân xác ḿnh lại chiến trường, để hồn ḿnh lất lây trên biển cả c̣n nhiều hơn tất cả số Mộ gió của của những hùng binh hy sinh giữ ǵn biển đảo trong hơn 2 thế kỷ trước.  

 Tôi nhớ lời chú nói, những quân binh giữ nước trong Hải Đội Hoàng Sa được chuẩn bị trước chiếu để bó, tre để nẹp, giây mây để quấn và thẻ bài để nhận diện. Vậy mà, với 139 chiến sĩ vừa hy sinh trong hai trận chiến mới này, họ chỉ có vỏn vẹn 1 thẻ bài.

 Người xưa tin rằng, đôi manh chiếu cuốn, 7 thanh tre nẹp, 7 sợi giây mây, và một nghi thức an táng sẽ giúp hồn trở về với xác, và xác sẽ trôi về với cố hương. C̣n bây giờ, chỉ có 1 thẻ bài, thiếu hẳn một nghi thức an táng đặt đầu hồi hướng về nơi chôn rau cắt rốn, có lẽ 139 chiến sĩ đó đang rất cần một đôi tay dang rộng, vời gọi khẩn mời của các vị Thành hoàng, một lời gọi hồn thống thiết của cả quê hương để nhận ra được ra phương hướng của đất Mẹ, mà phiêu diêu trở về.  

 Vậy mà, nào có đâu một buổi tưởng niệm công khai dù không được long trọng, nào có đâu một lần thương xót vinh danh. Dù không là vinh danh như những anh hùng dân tộc, th́ cũng nên được như những người đă vị quốc vong thân. Nào có đâu một buổi lễ mang danh quốc gia gọi tên tất cả, cho dù chỉ là lễ Rước linh, Chiêu hồn hay lễ Khao lề Thế lính Hoàng sa.  

 Tôi thật sự không hiểu nổi chính quê hương của ḿnh, cũng quê hương đó nhưng sao mà thy quá lạ xa.

 Và tôi ? Có lẽ, tôi cũng chỉ được thế thôi chăng? Tôi đă khác tôi của một ngày xưa bỏng cháy ?

 Tôi tích cực tham gia biểu t́nh phản đối TQ xâm lược ở Tokyo, ở VN, tham gia “Đêm không ngủ”, những chương tŕnh đóng góp v́ Hoàng Sa - Trường Sa. Nhưng làm ǵ đi nữa, tôi cũng chẳng thể nào t́m được tiếng thầm th́ an ủi nơi tim ḿnh.

 Tôi biết rằng tôi cần phải đến đó, chưa đến được đó để thắp lên nén hương, để chắp tay khấn lạy, th́ tôi chưa trả được nợ với tiền nhân, với những chiến sĩ đă anh dũng hy sinh của cả hai miền, chưa gột rửa được mặc cảm tội lỗi trước điều đă tuyên thệ cùng chú. Chưa đến được đó, để tự nhóm lên ngọn lửa bằng những dụng cụ thô sơ nhất th́ tôi chưa cháy đủ cuộc đời ḿnh.

                       

Một phần trái tim Tổ quốc đang rên xiết dưới gót chân quân thù.
Đảo Quang Ḥa, Đảo Phú Lâm (Thuộc Hoàng Sa) - Đảo Chữ Thập, Đảo Vành Khăn (Thuộc Trường Sa)
 

Nhưng những mơ ước đó h́nh như cũng chỉ bởi v́ tôi, cho tôi ?

 Vị kỷ hay vị quốc ? Tôi không nhận thức được rơ lắm, nhưng Hoàng Sa, Trường Sa mỗi những tháng đầu năm này lại vang lên tiếng gọi trong tôi. Tiếng vang ngân nga tức tưởi, u u như tiếng đại dương trong ḷng con ốc khi áp sát vào tai.    

 Mà có lẽ chẳng riêng ǵ tôi, có lẽ Hoàng Sa - Trường Sa trong những ngày sôi sục này đă trở thành Trái tim Việt nam, thành mẫu số chung của người Việt trên toàn cầu. Nhớ đến những chiến sĩ hải quân VNCH trong trận Hải chiến Hoàng sa tháng 1 năm 74 dưới ngọn cờ vàng Quốc gia, nhớ đến những chiến sĩ bộ đội nay đă thành liệt sĩ trong trận Hải chiến Trường sa tháng 3 năm 88 dưới là cờ đỏ thắm, tôi đă viết trong căm hờn và hy vọng,

 

Anh ngă xuống, xưa vàng nay đỏ thắm
Th́ cũng màu máu thịt một Việt Nam
Giặc dẫu cố vùi anh vào sâu thẳm
Th́ anh linh vẫn vang dội tiếng gầm
Muôn hào khí giữa trời xanh biển mặn
Tụ thành lời hiệu triệu gởi trần gian

. . . . .

Khi lời anh truyền vọng tiếng hờn căm
Th́ Hải Đảo đă thành Tim Tổ Quốc

(Trái Tim Tổ Quốc, vinhtruong) 

 Trong những máu thịt Việt nam đó, chắc hẳn đă có những thiên thần áo trắng mà tôi đă được thoáng gặp ở thành phố đó thuở nào. Cũng có thể có những ông chú đă đến thăm chúng tôi, đă vun đắp cho tôi giấc mơ sẽ có một ngày được đứng trên miền đảo ấy. Tôi không rơ, chỉ nghe biết được có chú đă ở lại măi ngoài biển khơi hay sông lạch, trong cuộc chiến bảo vệ tự do. Có chú vừa nằm xuống bởi tuổi già, có chú giờ đang trong những viện dưỡng lăo ở tận đâu đâu bên Tây, bên Mỹ.

 C̣n tôi, qua nhiêu đó thời gian, tôi vẫn cứ loanh quanh, chưa một lần đến được vùng biển trời mơ ước đó.

 Tôi vẫn ở đây chua xót, nh́n trái tim ḿnh chập chờn như đang thiếu lửa, ngắm gịng máu ḿnh dần dần băng hoại như thiếu chất anh hào,

 

Ơi Trường Sa, ơi hỡi Hoàng Sa
Nếu là xưa kia, nếu là ngàn năm trước
Nếu lửa chỉ có đuốc, nếu vũ khí chỉ có tầm vông
Th́ có lẽ những bỏng cháy Chi Lăng

Những cọc nhọn Bạch Đằng
Đă d́m hết lũ xâm lăng kia vào biển cả
Khống chế Điện Biên dưới đất ta chia tay đô hộ
Làm chủ Điện Biên trên không ta thống nhất nước nhà

Vậy mà chỉ có dăm đứa mang gịng máu chú ba
Sao cúi mặt lặng yên nh́n Hoàng Sa quằn quại
Phải gầm mặt một thời hay măi măi
Ôi Trái Tim Tổ Quốc

Ơi Trường Sa, Ơi hỡi Hoàng Sa
Những anh linh bơ vơ đang gầm thét
Hỏi bao giờ mới có lại Điên Biên ?
Một Điện Biên trên biển, đến bao giờ ?

Chưa phải là lúc cần đến một Diên Hồng
Th́ cũng nên bắt đầu bằng cách truyền nhau một lời kêu gọi
Một đêm không ngủ hay một ngày nói cho măi cho nhau nghe
Về nỗi nhục ngày xưa đă khiến cha ông ta đứng dậy

Về nỗi nhục bây giờ khiến ta cúi mặt lặng yên
Ta đang ngại những điều cấm kỵ
Hay đang buồn khi phải tự ngậm tăm
Hay chỉ là vô cảm ?

Hay quên mất hờn căm ?
Hăy nh́n lại tim ḿnh
Hăy nh́n vào huyết quản
Có c̣n không một gịng máu anh hùng ?

(Hăy Nh́n Lại Tim Ḿnh, Vinhtruong)

 

 Cho đến gần đây tháng 12 năm 2015.

 Một tin vui làm ước mơ trong tôi thức giấc, ước mơ sẽ được đặt chân lên quần đảo Trường sa.

 Một người bạn ở Việt Nam gửi đến cho tôi một giấy chứng nhận của Bộ tư lệnh Hải Quân. Chứng nhận tôi, ồng chí Nguyễn Vĩnh Trường đă tích cực sáng tác văn học nghệ thuật đề tài Hải quân, giai đoạn 2011-2015, góp phần vào sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa của Tổ quốc".

 Dù có quá nhiều điều khác biệt với lư tưởng của những người dẫn dắt chế độ này, dù không là “đồng chí” của họ, tôi vẫn cảm thấy đây thật là 1 vinh dự. Tôi có cảm tưởng ḿnh như được đứng trong hàng ngũ những người đă khoác chinh y, hiên ngang ra trận, trên 1 chiến hạm tiến về phía Hoàng Sa - Trường sa.

 Nếu được chọn đồng chí, tôi muốn được làm đồng chí của những người lính anh dũng mang mộng hải hồ này. Bởi, dù ở chế độ nào, thời điểm nào, người lính vẫn chỉ là người lính, sẵn sàng hy sinh mạng sống ḿnh để tổ quốc được bất diệt tồn sinh.

 Với Hoàng sa đó là những người lính trong trận hải chiến khốc liệt nơi vùng biển đảo Quang Hoà, Duy Mộng, Vĩnh Lạc, Cam Tuyền… ngày 19/1/1974. Và với Trường sa đó là những người lính nối “Ṿng tṛn bất tử”, trong trận chiến không cân sức bảo vệ các đảo Gạc Ma, Cô Lin, Len Đao ngày 14/3/1988.

 Và, trên cả niềm vinh dự ấy, điều quan trọng là, nó sẽ mở đường cho tôi thực hiện được chuyến đi đến trái tim Tổ quốc của tôi. Điều đă tưởng không bao giờ thực hiện được.

 "Sang năm sẽ đến Trường sa" có lẽ ước mộng đă thật gần.

 Tôi sẽ tự t́m cho ḿnh 1 con ốc gọi hồn, đuổi con cua xâm lược trong đó đi và mang về đặt ở một nơi trang trọng nhất để tưởng nhớ chú. Tôi sẽ đến vùng biển đảo thiêng liêng, vùng nước và đất của một nghĩa trang anh hùng liệt sĩ, tôi sẽ xin từ nơi đây 1 nắm cát vàng, nắm cát mà trong từng hạt đó vẫn c̣n ngậm giữ tiếng gầm vọng của những anh linh, để được ghi khắc măi trong ḷng niềm đau mất đảo của Tổ quốc ḿnh. 

 Dưới đây là bài thơ Đêm Không Ngủ của tôi, đă được 1 nhạc sĩ không quen biết phổ nhạc và được hát trong quân đội. Đó là bài thơ, bài hát sẽ đem đến cho tôi tấm vé đi Trường sa. Tôi nghĩ thế, tôi mong thế.

 Câu chuyện từ lúc bài thơ tôi đă đọc trong những ngày các em sinh viên Việt Nam tại NB sôi sục phản đối TQ xâm lấn biển Đông đến khi bất ngờ được phổ nhạc là 1 câu chuyện ngẫu nhiên, không kém phần ly kỳ hấp dẫn, xin hẹn một lần khác sẽ kể. Bây giờ, chỉ xin giới thiệu 1 đoạn văn của người nhạc sĩ viết về nó :

“ Bài thơ thống thiết, có cái nh́n sâu xa, nhiều ư tứ, nhiều trăn trở, kiên định và cháy bỏng nhiệt huyết... (xin lược bỏ mấy chữ được quá khen).

Một buổi chiều chủ nhật. Quỳnh Hợp đă có một ĐÊM KHÔNG NGỦ bằng âm nhạc.

Bài hát viết ở nhịp đi, trầm hùng – hào sảng, có tính hiệu triệu, thức tỉnh những trái tim yêu Tổ Quốc.

Bài hát lấy từ những khổ thơ vừa đủ cho một bố cục âm nhạc mạch lạc nhưng vẫn toát lên được tinh thần của Bài thơ.”  (Quỳnh Hợp) 

Đêm Không Ngủ (Nhạc Quỳnh Hợp, Thơ Vĩnh Trường) 

https://www.youtube.com/watch?v=s9iE31bVnoQ

  dưới đây là bài thơ đó cùng giấy Chứng nhận của Bộ Tư lệnh Hải quân.

 

ĐÊM KHÔNG NGỦ

Vinhtruong 

Hăy ngồi lại cùng nhau đêm không ngủ
Nối ngàn năm thao thức của tổ tiên
Nối trăm năm trằn trọc phá gông xiềng
Nối day dứt hai mươi năm chia cách 

Từ khởi nghĩa Hai Bà Trưng hiển hách
Đến nằm gai giành độc lập, Ngô Quyền
Lại ba lần đoàn kết diệt Mông Nguyên
V́ vận nước quên thù nhà, Hưng Đạo 

Nối chiến thắng Ngọc Hồi như vũ băo
Chỉ dăm ngày sau Giản Tử, Phú Xuyên
Bạch Đằng giang hai bận đắm chiến thuyền
Hồn sông núi nối Anh linh Đất Việt 

Hăy ngồi xuống cháu con gịng hào kiệt
Giở cảo thơm ôn lại sách Thánh hiền
Xem ḷng ḿnh có xứng phận bút nghiên
Khi đất nước cần sĩ phu hữu trách 

Mở lại mảnh dư đồ tơi tả rách
Có c̣n không linh khí đất Rồng thiêng
Có c̣n không Thư Vạn Kiếp Bí Truyền
Của một thuở Diên Hồng ḷng như một 

Hăy ngồi xuống dù ḷng bừng lửa đốt
Hận một ngày giặc cướp đất tổ tiên
Hận những ngày giặc giày xéo hải biên
Muốn bành trướng như hàng ngàn năm trước 

Cùng suy gẫm để không lầm quỷ chước
Chúng ta cần hừng hực lửa trong tim
Nhưng cũng cần kiên nhẫn để kiếm t́m
Một chiến lược như Điện Biên trên biển 

Hăy ngồi xuống thẳng nh́n vào thực tiễn
Để giật ḿnh cho giấc ngủ triền miên
Đă bao năm như chỉ biết tư riêng
Cả thế hệ ngủ quên trên chiến thắng 

Hăy bắt đầu bằng những đêm thức trắng
Nối Trường Sa với thao thức thanh niên
Cùng Hoàng Sa quằn quại vẫn cường kiên
Quyết không để trở về thời Bắc thuộc 

Hăy ngồi xuống hỡi ai c̣n nợ nước
Hỡi những ai mang gịng máu Lạc Hồng

 

 

 Bây giờ là những ngày cận Tết Bính Thân, mỗi khi đến những ngày cuối năm này, tôi thường hay hoang mang tự kỷ, bởi có cảm tưởng ḿnh như một người bị Quê hương bỏ quên. 

Chỉ một bước đă trước thềm năm mới
Mà Mai vàng sao nụ vẫn c̣n xanh
Tiếng Sáo xưa chưa ríu rít trên cành
Ḷng vẫn lạnh như chưa đành đón Tết 

Tokyo mùa đông đi chưa hết
Bâng khuâng nào dấu vết vẫn c̣n đây
Giờ Quê hương đang gặp gỡ xum vầy

Có ai nhớ một mảnh đời vắng mặt

. . . . .

Quê hương hỡi đừng dang ṿng tay trễ
Cũng đừng quên một thế hệ mùa đông
Những người con mang thân phận gịng sông
Chảy quanh măi vẫn mong về nguồn cội 

Quê hương hỡi xin một lần nh́n lại
Mảnh h́nh hài, trăm trứng có hư hao
T́nh ngàn xưa ấp ủ có ngọt ngào
Xuân sắp đến mà sao ḷng lạnh quá

(Thiếu Bóng Quê Hương, vinhtruong) 

 Nhưng năm nay, tôi sẽ không than thân trách phận hay đ̣i hỏi điều ǵ nơi Quê Mẹ nữa. Bởi, tôi biết rồi, dẫu xa quê ḿnh vẫn c̣n là người hạnh phúc. Bởi, c̣n nhiều lắm linh hồn và thân xác những chiến sĩ, đă anh dũng hy sinh cho Mẹ mà giờ đây vẫn chưa được đón về. Bởi, c̣n nhiều lắm linh hồn những ngư dân đă bị "tàu lạ" đánh ch́m vẫn c̣n phiêu diêu t́m phương t́m hướng. Tôi chỉ thấy lạnh trong ḷng nhưng êm ấm trong pḥng nơi có ḷ sưởi. Họ, những người anh em tôi đó, có những người thậm chí, c̣n chưa được đắp 1 ngôi Mộ gió để nương theo hương khói, biết chỗ hướng về. 

Đêm lạnh vắng ḷng nghe lời réo gọi
Từ Biển Đông giọt nước mắt mặn môi
Những linh hồn uẩn ức cơi chơi vơi
Biết đâu bến đâu là bờ đất mẹ 

Thôi thân xác đành rữa đời quạnh quẽ
Chẳng một lần ngước mắt bóng mẹ cha
Lời gọi hồn vẳng vọng quá thẳm xa
Hương khói đó vượt sao qua hải giới

(Uẩn ức, vinhtruong)

 

 Xin tha lỗi cho tôi, tha lỗi cho lời ước hẹn đă không thực hiện trong bằng ấy năm dài. Xin đợi tôi đến sang năm, chắc chắn rằng tôi sẽ đến đó vào một ngày gần nhất.

 Để cuối cùng, thắp lên một nén hương nguyện cầu siêu thoát, và thả xuống biển một ṿng hoa thương tiếc, đưa tiễn các anh đi. 

Vinhtruong,

Mùa Đông Tokyo, 2/2016