HOA MI

Tn Việt: mi
Tn Hoa : 大果鐵刀木(đại quả thiết đao mộc)
Tn Anh :CARAO, STINKING TOE
Tn Php: cassier
Tn khoa học: Cassia grandis L. [Bactyrilobium molle Schrader, C. brasiliana Lam., C. mollis Vahl.]
Họ: Vang (Caesalpiniaceae)




Trong tri tim ti nỗi nhớ nh
Nhớ mi nở đẹp Tha La
Nhớ từng hng dậu, ngi đnh cũ
Nhớ tiếng chung rung, nhạc thnh ca

Anh đ về thăm xm Đạo chưa?
Sng xanh in bng những tn dừa?
mi, ngũ sắc, vườn hoa tri
Vẫn nở hoa tươi mặc nắng mưa?

Nguyn Đỗ



Trong chng ta thuở cn b chắc cũng biết qua tri Mi, một loại qu bnh dn thường hay by bn trước cửa trường. Tri Mi c vỏ cứng v kch thước bằng khỏa cy Italian Sausage. Thường được rc vỏ ,chỉ chừa lại 2 đường song song hai bn. Ăn c vị hăng nồng v chua chua





Tuy nhin hoa Mi lại rất đẹp,khi nở rộ trng thật rực rỡ v đỏ thắm như hoa phượng



Vẫn khựng lại một sn trường o trắng,
Cy phượng h hoa đỏ rụng vai ai...
Cắn mảnh đầu tri mi đen đắng,
Bỗng giật mnh khng lẽ nắng vng phai.
( mi - ĐTK)







Tri mi

Hồi cn nhỏ ti khng thch tri mi. Tri g m di thậm thượt, sần si, gt mắc, cong cong, đen đa, cứng đờ như thanh gỗ, chẳng c mỹ quan.

Lng ti xưa kia hầu như khng c mi. Vậy m khng biết từ đu, mấy chị ti cứ vi hm đm tm về mấy tri. Buổi trưa rảnh rỗi "cc b" vạt tri mi, vạt sạch vỏ cứng quanh tri, chừa lại hai sống hai bn, rồi đẩy nhẹ hai sống so le, gỡ ra từng tấm trn trn như đồng tiền thời ấy, xm nhau ăn ngon lnh, nm hạt ra sn.

C lần cc chị ti ni nỉ: "Em ăn thử đi! Ngon lắm!". Hết chị ny đến chị khc dỗ dnh, chừng như tri ngon ny em mnh chưa được ăn l điều thiệt cho em, m lỗi l ở cc chị. Người dỗ nhiều nhất l chị Su, người chị ti thương mến hơn cc chị kia. Nể chị, hm ấy ti nhu một tấm "tiền mi" ngần ngại đưa vo mồm. Rờn rợn một mi hương kỳ lạ. Chị Su động vin: "Hay qu, ăn đi em, ngon lắm, thơm lắm". Lạ thật, ci mi hăng hăng, khăm khắm qua rất nhanh, đầu lưỡi cn lại vị ngọt bi bi v mi thơm kn đo ở lại trong cổ rất lu.

Ti bắt đầu biết ăn mi từ trưa hm ấy.

Th ra tri mi bn ở chợ, người ta mang ra từ những lng qu Bảy Ni. Khi đ bn mi rồi khng dễ g qun.

Hm về An Giang dự trại sng tc văn học, đang ngồi trn xe mười hai chỗ, thnh lnh Huỳnh Thanh Diệu chồm ln, chỉ tay pha trước: "Cy mi ka". Cy mi đối với ti by giờ quen thuộc qu. Những năm khng chiến, qua nhiều lng qu An Giang, ồng Thp, mi mọc hng hng hai bn kinh trn những g đất cũ. C lạ l sao Diệu c vẻ thảng thốt khi thấy mi?. "Hoa mi đẹp lắm, tri ăn th vị v cůng. Ở quę em, mấy ng giŕ cn ngm rượu mi trị thận suy, v đau gn cốt". Ti bật cười, Diệu ru rt như trẻ con: "Em ni vậy khng phải sao? Ở quę em cňn c những cặp vợ chồng, thuở nhỏ cng nhau chơi bng hạt mi, chơi l c với hạt mi, rồi sinh tnh cảm...". Diệu đột ngột thở di: "Nhưng by giờ đu cn nữa, gần như tuyệt chủng rồi!

Ma hoa mi thắm nhất, đẹp nhất vo thng tư, sau vi cơm mưa đầu ma. Trong nắng chi chang bờ kinh lng ny sang xm khc rực ln ci mầu hồng tm lm vợi đi ci oi ả của đồng bằng. Ci mầu tm ngt mi đầy đặn mọi cnh. Tưởng chừng chỉ c hoa, khng thấy l. Ma hoa di hng thng. mi c ci dng sắc quyến rũ của anh đo Lạt, Long Thnh, một cht đo thắm đo phai miền bắc. Cuối xun, mi nở đỏ bờ knh, g đất lm đẹp xm lng, lm vui bờ knh vắng vẻ. "Sau ma hoa, mi lại cho tri ngọt... mi hương vị đậm đ..." (Trần Hữu Huệ - An Giang). Tc giả ny cn viết những dng nhiều cảm xc: "Ngy nay người ta qun mất vẻ đẹp hiếm c của hoa mi... Nếu được về lại ti sẽ trồng hng trăm hng nghn cy mi dọc đường đến qu ti...".

ầu xun 1973, chng ti hnh qun, cuối xun về đến Sở Thượng Giang - con sng bin thy hai nước Việt Nam-Combodia. Mấy hm sau lại ra Thường Lạc, Thường Phước, Thường Thới hoang tn, ngổn ngang vết tch chiến tranh. Chợt đằng trước, ngay đầu Mương Kinh - Thường Thới, sừng sững một gốc mi, cnh đỏ đầy hoa trong nắng sớm. Một thơ chợt đến bất ngờ: "Lng xưa đổ nt, long đong. mi hoa muộn vẫn hồng cuối thn". Giữa Trường Sơn tnh cờ gặp lại mai vng, về đến qu hương buổi đầu tin, ti ngộ hoa mi. Ti c cảm gic ma xun chưa hết, ma xun đang cng ti đến khắp chốn lng qu.

Nh quay phim ồng Anh Quốc, qu ở Giang Thnh, nhiều ngy về An Giang lm phim với ti, thỉnh thoảng anh bung ra cu ni khng vui: "Ti lo rồi đy giống c-na khng cn nữa". Anh lẩn thẩn g vậy? Lo th cũng lắm thứ lo, lo mất giống c-na, thật t người nghĩ tới. C-na giống cy mọc ở ba lng vng sng nước, tri nhọn hai đầu như quả trm. Tri c-na cn sống cht cht, chua chua, khi chn hơi thơm, hơi ngọt. Ma nước dng, bọn nhc chng ti xưa, thường bơi ra rặng c-na, tro ln cy rung cnh, tri chn rụng lều bều mặt nước. Lại lao o xuống nước tranh nhau nhặt, ăn chơi.

By giờ ti mới cảm nhận ci lo của nh quay phim c l, ci i ngại của Huỳnh Thanh Diệu c tnh. Người lo mất bng loi cy gan l trong sng nước, người nuối tiếc một sắc hoa. mi, c-na khng chỉ l hai loi thực vật, tri c vị ngọt, cht, chua. M cn l bng dng, vẻ đẹp lng qu v k ức tuổi thơ.

(Bo ại đon kết)

Sưu tập
_________________
VuQuyen