BI HỌC TỪ NHỮNG CY BT CH CŨ

Vi năm trước khi dạy ở Ấn Độ, ti thấy Prasad Mehta, một sinh vin năm thứ tư thường viết bằng bt ch. Ngy nay sinh vin đại học khng dng bt ch, phần lớn dng laptop v nếu phải viết, họ dng bt bi.

Ti ngạc nhin hơn khi khng thể dng được bt ch thm nữa, anh để n vo trong ti nhỏ nơi c nhiều bt ch, tất cả đều ngắn v dường như chng đ được dng rồi. Bt ch l rẻ v thường được dng cho tới khi ngắn vi phn rồi vứt đi. Ti tưởng Prasad l sinh vin ngho khng thể mua được bt bi nn hm sau ti cho anh ta một gi su bt bi v ni: Em c thể dng cc bt ny nn khng phải dng bt ch nữa. Prasad cm ơn ti về những bt bi rồi giải thch tại sao anh ta thch dng bt ch.

Khi Prasad bắt đầu kể, ti thấy cả lớp đều im lặng lắng nghe. Anh ni: Em thch dng bt ch v n nhắc em về một sự việc quan trọng lm thay đổi đời em. Qua một vi chi tiết lc đ, ti mới biết Prasad xuất thn từ một gia đnh rất giầu. Cha anh ta sở hữu cng ty thương mại rất lớn v anh c mọi thứ vật chất xa hoa như my nghe nhạc, ti vi mn hnh phẳng, laptop, iPhone, iPad, xe my, xe hơi v thường mặc những bộ quần o thời trang rất đắt tiền của những nh thiết kế quần o. Anh thường đi dự tiệc tng cuối tuần với bạn b ton con nh giu c cho tới một hm

Anh ni: B ấy l người qut rc trong trường tiểu học. Hai vợ chồng bỏ qu ln tỉnh kiếm ăn nhưng người chồng chết sớm. B ấy khng c họ hng thn thch để nương tựa trong thnh phố lớn như Mumbai nn gặp rất nhiều kh khăn với đời sống nơi đy. Trong 40 năm qua, b ấy đ qut lớp học tại trường tiểu học, lương đạm bạc của b ấy chỉ đủ cho b ấy ăn ngy hai bữa m thi. B ấy được php sống trong một chiếc lều nhỏ đằng sau trường. Tuy b cũng muốn gip đỡ người khc nhưng như một người rất ngho, b ấy chẳng c g để cho.

Prasad tiếp tục: L sinh vin, chng em thường tnh nguyện lm cng tc x hội. Vi năm trước, chng em được phi tới trường tiểu học để hướng dẫn học sinh gip cho trường. Em được phn cng đọc chuyện cho trẻ con. Em lấy một cuốn sch từ thư viện, cu chuyện l về Gandhi. Khi trẻ em tụ tập quanh em ở thnh phng của trường, em bắt đầu đọc:

Gandhi thường viết nhiều thư. Một hm, Kalelkar, một tc giả Ấn Độ nổi tiếng, thấy ng đang viết bằng chiếc bt ch ngắn v lập tức tặng đưa cho Gandhi chiếc bt ch di hơn từ ti ng ta. Gandhi lễ php ni rằng ng ấy khng cần n. Ngy hm sau, Kalelkar thấy Gandhi lục ti tm bt ch cũ nn ng ta lại đưa ra chiếc bt ch di hơn: Dẫu sao bt ch của ng ngắn qu rồi, viết rất kh khăn Gandhi dịu dng đp, Nhưng một đứa trẻ đ cho ti bt ch đ. V ng ấy cứ tm chiếc bt ch đ. Điều Gandhi dạy l ở một nước ngho, người ta phải tằn tiện, khng nn ph phạm bất cứ g v khng nn cư xử như cc nước giầu khc

Prasad mỉm cười: Cu chuyện ny được viết ra cho học sinh tiểu học. N khng quan trọng với em vo lc đ nhưng điều em khng ch l người đn b qut rc cũng nghe em đọc. Cu chuyện m em đọc c tc động ln b ấy.

B ấy nghĩ Mnh qut trường mọi ngy v thấy trẻ con vứt đi nhiều cy bt ch ngắn. Sao mnh khng thu nhặt cc bt ch đ v đem cho trẻ con ngho, những đứa khng c được bt ch để chng c thể học viết hay vẽ. Thầy cần biết rằng ngay cả ngy nay, vẫn c rất nhiều người ngho khổ sống chui rc trong những đống rc, trong những khu nh ổ chuột, v con ci của những người đ khng được đi học, chng phải gip cha mẹ kiếm sống bằng cch lượn lặt cc phế thải c thể bn được trong cc đồng rc.

Người đn b qut rc bắt đầu thu thập bt ch, tẩy, ci gọt bt ch v bất k ci g học sinh vứt đi trong lớp. Khi đầy ti, b ấy đem tới cc khu nh ổ chuột cho trẻ em ngho nơi đy. Đ l việc lm hng tuần của b ấy v b ấy vẫn tiếp tục lm cho đến nay.

Đầu năm nay, chng em quay lại trường tiểu học đ. Khi thấy em, b ấy cm ơn em v đ gip cho b ấy một tưởng m trong nhiều năm b vẫn c định gip gười khc nhưng khng c phương tiện. Em ngạc nhin khi nghe cu chuyện đ v để cảm ơn, b ấy khẩn khoản mời em tới nh ăn cơm. Em khng thể đến vo hm đ nhưng hứa tới hm sau chỉ để lm hi lng b gi. B ấy nấu cho em một bữa ăn thanh đạm đơn giản nhưng ngon tuyệt.

Prasad tiếp tục: Em l một một sinh vin đại học con nh giầu thường tiu hng trăm đ la chỉ cho một bữa tiệc cuối tuần. Nhưng ngồi trong chiếc lều rch tả tơi cng một b gi qut trường với số lượng chưa đến trăm đ la một năm. Em lắng nghe cu chuyện của b ấy với nước mắt lưng trng.

By giờ em mới nhận minh triết của cu chuyện Gandhi trong sch gio khoa tiểu học. Em nhận ra lng từ bi với người khc của người qut trường ngho khổ ny. Khi em ra về, b ấy đưa cho em một ti nhựa nhỏ gần rch. Em mở ra v thấy ton những bt ch ngắn với những ci tẩy đ mn v ci gọt bt ch. B ấy ni: Ti muốn đi tới khu nh ổ chuột ở cuối thnh phố v trao cho trẻ con ngho. Gần đy, ti bị vim khớp nn khng thể đi bộ tới miền ty nam thnh phố (nơi c khu nh ổ chuột) nn phiền anh gip ti lm điều đ v anh c xe my.

Prasad kết luận: Kh m km được cơn xc động của em trong sự hiện diện của ci g đ ho phng v gi như thế. Nếu thầy c thể biết rằng l con nh giu, từ nhỏ đến lớn, em c đủ mọi thứ em muốn. Em chưa bao giờ biết đến việc đi ngho. Ngay như hiện nay, ở Ấn Độ c hai thế giới rất r rệt dựa trn sự phn chia giai cấp của người giầu v người ngho. Em may mắn sinh ra trong giai cấp quyền qu giu sang nhưng kinh nghiệm ny đ dạy cho em bi học gi trị về cuộc sống.

Khng thnh vấn đề giầu hay ngho, lng cảm thng v từ bi với người khc l quan trọng. Khng phải cứ giầu mới cho được người khc. Chừng no cn biết quan tm tới người khc, chừng no tri tim cn biết rung cảm với sự khổ đau của người khc n l tri tim thuần khiết. Tất nhin, em hon thnh lời hứa với b ấy bằng việc phn phối mn qu của b cho trẻ em ngho ở khu nh ổ chuột.

Từ đ, em khng bao giờ vứt đi bất k g, kể cả những chiếc bt ch đ dng rồi. Em giữ chng trong ti để cho em cũng c thể đem chng cho trẻ em ngho nữa. Hnh động khim tốn đầy vị tha của b ấy đ lm thay đổi cuộc đời em. B ấy đ lm thay đổi cch suy nghĩ của em về cuộc sống v hnh vi của em cũng thay đổi hon ton. Cha mẹ em đ vui mừng khi thấy em chăm chỉ học hơn trong trường v đ thi đi dự tiệc tng ăn nhậu cuối tuần.

Việc bố th khim tốn của b lo qut trường ngho tả tơi c sức mạnh no đ khng thể m tả được. Ti cảm thấy c một bầu khng kh lạ lng no đ trong lớp học v mọi người trong lớp c lẽ cũng cảm thấy như vậy.

Ti để rằng sau cu chuyện của Prasad, nhiều sinh vin dường như cẩn thận hơn về thi quen của họ trong lớp. Trong suốt hai tuần dạy học học tại đy, ti khng thấy cc sinh vin vứt rc, quẳng đồ bừa bi hay ht thuốc trong hng hin trường. Ti mong những sinh vin cũng học được bi học qu gi ny v sẽ đng gp nhiều cho đất nước của họ để xo đi, giảm ngho.

GS JOHN VŨ