Y Học Thường Thức: Bs Nguyễn Thị Nhuận Viết:   BỆNH RONG KINH
 
Một trong những cái khó chịu mà người phụ nữ phải mang là kinh nguyệt, thứ mà các cụ ta ngày xưa vẫn coi là một cái “tội”. Nhưng lỡ mang nó rồi mà tháng nào thấy “vắng” là cũng lo sợ không kém. Nói ǵ đến chuyện bị rong kinh hay kinh nguyệt không đều, quả là một cái gánh nặng cho người phụ nữ.
Gần như bất cứ người phụ nữ nào cũng đă có lần bị rong kinh  (menorrhagia), một chữ dùng cho t́nh trạng ra máu quá nhiều, kỳ kinh kéo dài quá lâu hay cả haị Chu kỳ kinh nguyệt của các bà không giống nhaụ Thông thường chu kỳ này là 28 ngày với thời gian ra máu kéo dài chừng 4, 5 ngày và số lượng máu mất đi vào khoảng 60 tới 250 ml. Chu kỳ kinh nguyệt có thể đều, không đều, ra máu nhiều hay ít, đau hay không đau, dài hay ngắn, tất cả đều có thể là b́nh thường. Ai cũng sợ bị rong kinh nhưng cần phải đủ một số tiêu chuẩn nào đó mới gọi là rong kinh và cần được chữa trị.
 
Triệu chứng
 
1. Kinh nguyệt ra nhiều đến nỗi ướt đẫm 1 hay nhiều băng vệ sinh hay tampons mỗi giờ, kéo dài nhiều giờ.
2. Cần phải dùng một lúc 2 cái băng
3. Cần phải thay băng trong đêm
4. Kinh nguyệt kéo dài hơn 7 ngày
5. Kinh nguyệt gồm những cục máu đông lớn
6. Kinh nguyệt nhiều đến nỗi không làm việc b́nh thường được
7. Đau bụng dưới liên tục
8. Chu kỳ kinh nguyệt không đều
9. Hay mệt, hơi thở ngắn và dốc, triệu chứng của bệnh thiếu máụ
 
Nguyên nhân
 
Trong vài trường hợp, người ta không biết được nguyên nhân của bệnh nàỵ Những nguyên nhân thông thường gồm có:
 
1.Rối loạn kích thích tố: Cần có một sự thăng bằng giữa 2 kích thích tố nữ estrogen và progesterone để việc rụng trứng, tạo màng dày trong tử cung  và hành kinh được suông sẻ. Nếu v́ một lư do nào đó, sự  thăng bằng này bị xáo trộn, màng tử cung sẽ dày lên quá độ và khi tróc ra tạo nên kinh nguyệt quá nhiềụ T́nh trạng mất thăng bằng này xẩy ra nhiều nhất nơi những cô gái  tuổi dậy th́, có kinh lần đầu tiên, và những phụ nữ gần đến tuổi măn kinh. Một vài bệnh cũng gây ra xáo trộn thăng bằng này, thí dụ như bệnh suy tuyến giáp trạng. Dùng hormone bừa băi cũng có thể gây ra t́nh trạng nàỵ
 
2.Bướu sợi tử cung: thường xẩy ra trong tuổi mang thai và gây ra rong kinh.
 
Hai nguyên nhân trên gây ra tới 80% tất cả những trường hợp rong kinh. Những nguyên nhân khác gồm có:
 
1.Bướu polyps là những cục bướu nhỏ có chân, mọc trong thành tử cung
2.Bướu nước (cyst) buồng trứng
3.Buồng trứng rối loạn không làm ra trứng và rụng trứng được.
4.Đặt ṿng xoắn ngừa thai
5.Mang thai bị biến chứng
6.Ung thư
7.Thuốc như thuốc chống đông máu, thuốc trị đau nhức nhóm Nsaid...
8.Một số các bệnh khác
 
Khi nào cần gặp bác sĩ?
 
Tất cả các phụ nữ đă có hoạt động t́nh dục thường xuyên và những người trên 18 tuổi cần  phải khám phụ phoa mỗi năm và làm Pap test định kỳ. Tuy nhiên, nếu bạn có chu kỳ kinh nguyệt quá bất thường, không đều, bạn nên đi khám bệnh ngaỵ Nên ghi rơ những ngày bắt đầu có kinh vào một lịch nhỏ. Cũng vậy, nếu bạn ra kinh quá nhiều như trên đă nói hoặc khi có kinh đau bụng qua nhiều uống thuốc không hết, bạn nên đi khám bệnh. Bác sĩ có thể cần phải làm nhiều thử nghiệm sau khi khám bệnh để t́m ra nguyên nhân chứng rong kinh của bạn hầu chữa trị đúng cách.
 
Biến chứng
 
Bị rong kinh lâu ngày có thể đưa tới những biến chứng sau:
 
1.Thiếu máu do thiếu chất sắt: Phụ nữ thường dễ bị thiếu máu do ăn uống không đủ chất sắt. Những phụ nữ bị rong kinh càng dễ bị thiếu máu hơn v́ số lượng máu, trong đó có chứa nhiều chất sắt, mất đi quá nhiều làm cơ thể bị thiếụ Bệnh thiếu máu sẽ làm bạn dễ mệt mỏi, không hoạt động thể chất được, hơi thở ngắn, nhức đầu, chóng mặt...
2.Đau bụng dữ dội khi có kinh
3.Hiếm muộn
4.Toxic shock syndrome: là một hội chứng nhiễm trùng cấp tính rất nguy hiểm, thường là do dùng tampon để trong âm đạo lâu quá 8 tiếng đồng hồ. Triệu chứng gồm có sốt rất cao, tiêu chẩy, đau cổ họng, cảm thấy rất yếu ớt, tay chân tróc da, huyết áp xuống thấp gây nguy hiểm...
 
Tự săn sóc
Bạn có thể dùng những cách dưới đây để cảm thấy dễ chịu hơn và giúp bác sĩ chữa bệnh có hiệu quả hơn
 
1.Nằm nghỉ nếu bạn ra máu quá nhiều
2. Ghi lại con số băng vệ sinh đă dùng để bác sĩ có thể ước lượng số máu bị mất. Nếu dùng tampon, nên thay thường xuyên ít nhất là mỗi 4 giờ.
3.Không uống thuốc aspirin v́ thuốc này có thể làm tăng chẩy máụ Thuốc ibuprofen (Motrin, Advil..) chữa đau bụng khi có kinh công hiệu hơn aspirin.
4.Uống thêm chất sắt sau khi hỏi ư kiến bác sĩ
5.Giữ sức khỏe tổng quát bằng cách ăn uống và nghỉ ngơi đầy đủ, tập thể dục thường xuyên, tránh stress nếu có thể.
5.Được sự hỗ trợ của gia đ́nh và bạn bè.
Bs Nguyễn Thị Nhuận

 


(*) Bài đă đăng trên Diễn Đàn Y Khoa # , post lại với sự đồng ư của Diễn Đàn Y Khoa :