CHA MA-HA-TUP  - CHA DƠI

Ti liệu của Thư Viện Hoa Sen
Hnh ảnh của anh TS - Exryu Bắc Cali chụp năm 2006

DSC00732.jpg image by ERCT   DSC00712.jpg image by ERCT   DSC00717.jpg image by ERCT

Cha thường được gọi l cha M Tộc, ngi cha Phật gio Nam tng Khmer tọa lạc ở số 73B đường L Hồng Phong, phường 3, thị x Sc Trăng, tỉnh Sc Trăng. Cha được dựng vo khoảng thế kỷ XVI v đ được trng tu nhiều lần. Ơở cc cy trong vườn cha từ lu đ c những đn dơi sinh sống rất đng nn cha cn được gọi l cha Dơi. Cha tn tr pho tượng đức Phật bằng đ, cao 1,50m v nhiều bộ kinh luận viết trn l cy thốt nốt. Nh sư trụ tr Kim Rnh đ tổ chức trng tu ngi cha trong 2 năm 1994-1995. Ngy nay, cha l điểm chim bi v tham quan du lịch nổi tiếng ở Sc Trăng.

Cha Dơi ở Sc Trăng thuộc đồng bằng sng Cửu Long tn cổ l Mahatup, cn gọi l cha M Tộc. Ngi cha nằm trong một khu vườn rộng khoảng 3 ha, um tm cc loại cy ăn quả như xoi, v sữa, sầu ring, măng cụt... Gọi l cha Dơi v ngi cha nổi tiếng với một đn dơi hng vạn con. Ban ngy dơi treo mnh trn cc cnh cy ngủ yn lnh. C nhiều cy dơi treo dốc đầu ngủ, chi cht nhễ l. Khoảng thời gian từ thng năm đến thng tm l ma sinh sản, mỗi dơi mẹ m một dơi con m ngủ. Đi lại trong vễờn cha phải thật yn tĩnh, một tiếng ồn cũng c thể lm dơi mẹ giật mnh, đnh rơi con.

DSC00731.jpg image by ERCT   DSC00730.jpg image by ERCT   DSC00740.jpg image by ERCT

Dơi trong cha thuộc loại dơi quạ (Flying-fox). Con dơi mới đẻ sải cnh đ di tới 50 cm, dơi trưởng thnh sải cnh khoảng 1 m v nặng xấp xỉ 1,5 kg. Đ từ hng trăm năm nay, đn dơi chọn vườn cha lm nơi cư tr v nghỉ ngơi ban ngy. Hong hn xuống, chng thức giấc bay ln, ru rt gọi nhau, lượn qua lượn lại mấy vng, rồi mới từ gi ngi cha đi kiếm ăn. C một điều rất lạ l dơi khng hề ăn một tri chn no ở vườn cha. Chng tung cnh bay đi xa, kiếm ăn trn những miệt vườn khắp vng sng Tiền, sng Hậu, để rồi sng sớm lại trở về ngủ trong vườn cha. C những cnh cy ăn tri của nh dn ngả sang vườn cha th đn dơi cũng trnh, khng con no chịu ngủ trn những cnh cy đ.

Đy l một điều thực tế, khng phải l huyền thoại. Trong tnh hnh mi trường đang bị hủy hoại, chim th đang bị săn bắt tn bạo như hiện nay, th cha Dơi vẫn cn l một mi tường tốt v thanh bnh cho hng vạn con dơi. Đất lnh chim đậu, c thể ni cc nh sư ngy trước đ tm được một nơi đất lnh để dựng cha, mời gọi được đn dơi về đy.

Pha sau vườn cha hiện nay c hai ngi mộ chn hai con heo, được xy bằng xi-măng v được vẽ hnh kh trn trọng cng ghi ngy chết, tuổi thọ của heo. Sư cả Kim Rnh, vị sư trụ tr đời thứ 19 của cha Dơi cho biết, trước đy, một số hộ chăn nui ở Sc Trăng c những con heo con mới sinh ra bn chn c 5 mng, họ sợ, v thng thường heo chỉ c 3 mng, khng dm nui m cũng khng dm giết bn đem gửi ở cha. C đến 7, 8 con heo 5 mng như vậy - cả đực lẫn ci. Đặc biệt, cứ một vi thng một lần, cả bầy heo lớn trước nhỏ sau tự động ko nhau "đi dạo" một vng từ cha ra chợ Sc Trăng cả vi cy số rồi tự động trở về cha! Năm ngoi hai con heo lớn tuổi nhất (7 tuổi) gi chết, cha đem chn sau vườn. Sau đ c người khch từ thnh phố Hồ Ch Minh xuống viếng cha đ bỏ tiền ra mua vật liệu thu người xy mộ v vẽ hnh hai ch heo. Hiện cha vẫn cn nui 4-5 con heo 5 mng, con gi nhất cn sống cũng đ 5 tuổi, kh mập v nặng nề, chỉ nằm một chỗ...

Nhưng cha Dơi khng chỉ nổi tiếng bởi những thứ đ. ở đồng bằng sng Cửu Long c chừng 600 ngi cha của đồng bo dn tộc Khmer, th cha Dơi nổi ln như một quần thể kiến trc đẹp vo bậc nhất. Mi cha gồm hai tầng lớp ngi mầu. Pha đầu hồi, bốn đầu mi được chạm trổ tinh xảo hnh rắn Naga cong vt. Trn đỉnh cha c một ngọn thp nhọn. Hng cột đỡ bao quanh cha, mỗi cột c một tượng tin nữ Kemnar đi tay chắp trước ngực như đang cất lời đn cho khch thăm viếng. Trong chnh điện (sanctury) c một pho tượng Phật Thch Ca bằng đ nguyn khối trn một ta sen cao khoảng hai mt. Khắp trn tường cha l những bức tranh miu tả cuộc đời Đức Phật, từ lc ra đời tới khi được khai minh rồi nhập Niết bn. Bn cạnh đ cn c một pho tượng sinh động miu tả Đức Phật cưỡi trn rắn thần Muchalinda.

Trong khu vườn rộng cn c nhiều bảo thp (stupa) chứa di hi cc nh sư qu cố, c l hỏa tng, nh ở của cc sư v nh hội Sa La như kiểu nh rng hay hội trường...

Ban ngy đi thăm vườn cha rợp bng mt, nhn hng vạn con dơi treo mnh ngủ trn cy mới thấm tha ci gi trị của sự bnh yn, của một mi trường trong lnh đang ngy cng trở nn cần thiết cho chim th v cho chnh con người.

< Nguồn : Thư Viện Hoa Sen >

........................

Chy Cha Mahatup (Cha Dơi) ở Sc Trăng

Vo khoảng 4 giờ sng nay (15/8/2007), một vụ hỏa hoạn đ xảy ra tại cha MahaTup (tức Cha Dơi), phường 3, TP.Sc Trăng. ....... vụ hỏa hoạn đ thiu rụi ton bộ vật dụng phục vụ việc thờ phụng v sinh hoạt của ngi chnh điện. Gin mi tam cấp chnh điện gần như hư hỏng nặng v kh c thể sửa chữa (ảnh dưới). ...........

chuadoi-bichay.jpg picture by ERCT

........ Theo Đại đức trụ tr cha Dơi, Kim Rne, nguyn nhn chy l do một trong 60 cy đn cầy bị đổ, chy lan ra bắt vo cc mn vải trang tr sau khu tượng phật v lan ra cc vật dễ chy khc. Đy mới l thời điểm đầu của 3 thng nhập hạ theo phong tục của phật gio Nam tng (bắt đầu từ Rằm thng 6 đến Rằm thng 9 m lịch).

Trong 3 thng nhập hạ, tại ngi chnh điện, phật tử mang nhiều đn cầy đến cng, mỗi cy đn cầy (nến) nặng từ 8 đến 15 kg, cao 1 mt, mỗi đm tại chnh điện chỉ đốt 5 cy đn cầy, trong khi vẫn xếp cả 55 cy đn cầy khc trước khu vực thờ cng phật nn khả năng gy chy l rất lớn.