Ch b vẽ mo

Truyện ngắn của Lafcadio Hearn

Ngy xưa trong một lng nhỏ ở Nhật Bản c cặp vợ chồng nng dn ngho, sống đạo hạnh. Họ c nhiều con v gia đnh khng đủ cơm ăn. Đứa con trai lớn, khi ln mười bốn tuổi đ đủ sức để gip cha lm việc; cn cc con gi nhỏ đều cố gip mẹ ngay khi chng vừa biết đi.

Nhưng đứa b nhỏ nhất, l một cậu trai, dường như khng thch hợp cho một cng việc nặng nhọc no. N rất tinh ranhhơn tất cả cc anh chị của n; nhưng n qu yếu v nhỏ con đến nỗi ai cũng ni, n sẽ chẳng bao giờ lớn. Vậy cha mẹ n nghĩ rằng nếu n đi tu th tốt hơn l lm nng dn. Một ngy kia họ mang n vo ngi cha trong lng v xin ng sư gi trụ tr ở đ cho n lm ch tiểu v dạy dỗ n để mai sau trở thnh một ng sư.

Vị sư gi ni nhỏ nhẹ với cậu b, nhưng hỏi nhiều cu kh. Cậu b trả lời thng suốt khiến sư cụ đồng nhận n lm ch tiểu v cho học để lm thầy.

Cậu b học hnh sing năng v tiếp thu tất cả mọi điều nh sư truyền dạy. N cũng rất ngoan, vng lời trong hầu hết mọi sự. Duy chỉ một khuyết điểm. N thch vẽ cc con mo, ngay trong giờ học, v vẽ mo cả khi khng được php vẽ.

Bất cứ khi no n ngồi một mnh, n vẽ mo. N vẽ mo ngay trn cc lề sch của sư cụ, trn cc bức rm, trn tường, v ngay cả cc cột nh. Nhiều lần nh sư bảo n khng được lm như vậy, nhưng n khng ngưng vẽ mo. N vẽ như l cố tật. Đ l điều m người ta gọi l thin ti hoạ sĩ, v v l do đ n khng thch hợp với vai tr ch tiểul một người chăm đọc sch.

Một ngy kia sau khi vẽ vi bức tranh mo trn tấm mnh giấy, vị sư gi nghim khắc ni với n: Ny con, con phải rời khỏi tu viện nầy ngay lập tức. Con sẽ khng thể trở thnh thy tu tốt được, nhưng con c thể thnh một họa sĩ ti ba. By giờ thầy cho con lời khuyn cuối cng, nhớ đừng bao giờ qun n: Trnh những chỗ lớn vo ban đm;tm chỗ nhỏ!

Cậu b khng hiểu sư cụ c g khi ni, Trnh những chỗ lớn vo ban đm;tm chỗ nhỏ!. N suy nghĩ thật lung khi cột ti đồ gia dụng nhỏ để ra đi; n khng hiểu những lời đ nhưng sợ khng dm hỏi lại sư cụ, ngoại trừ ni hai tiếng tạm biệt.

Buồn rầu rời bỏ ngi cha, n bắt đầu tự hỏi mnh phải lm g. Nếu đi thẳng về nh, n tin chắc ba n sẽ trừng phạt n v đ khng vng lời sư cụ; v n sợ khng dm về nh. Ngẫm nghĩ một lc, n nhớ đến ngi lng bn cạnh, cch đ mười hai dặm, cũng c một ngi cha lớn. N đ nghe biết về một vi vị sư trụ tr ở đ; thế l n nhất quyết ra đi để vo xin lm vai ch tiểu.

Lc đ ngi cha (*) đ đng cửa nhưng cậu b khng hay biết. L do ngi cha đng cửa v một con yu tinh khổng lồ đ lm cc nh sư sợ hi bỏ đi, v n chiếm lấy ngi cha. Một vi người gan dạ trong lng sau đ đến cha để tm cch giết con yu tinh, nhưng khng ai sống st trở về. Chẳng ai ni cho cậu b biết điều nầy;v v vậy n đi thẳng tới ngi lng với hy vọng được cc nh sư đối xử tử tế.

Khi tới ngi lng, trời đ tối, v mọi người đ ln giường; nhưng n thấy ngi cha to sừng sững trn ngọn đồi ở cuối chnh lộ, v c một vệt sng trong ngi cha. Nhiều người kể chuyện ni rằng con yu tinh đ tạo ra vệt sng đ, nhằm dụ dỗ những hnh khch c độc lỡ đường ban đm đến tm nơi tr ngụ. Lập tức cậu b đi tới cổng cha v g cửa. Khng một m thanh no vọng ra từ bn trong. N g, v g; nhưng khng ai đp lại. Cuối cng n đẩy cnh cửa, v vui mừng thay, cnh cửa mở. N bước vo, nhn thấy một ngn đn đang chy, nhưng khng c một vị sư no.

N nghĩ sớm muộn rồi cc vị sư cũng xuất hiện, v n ngồi chờ. Để nhn chung quanh n thấy mọi thứ trong ngi cha đều c mu xm v đầy bụi bặm, với những mảng nhện giăng quanh. N nghĩ rằng chắc hẳn cc nh sư thế no cũng cần một ch tiểu, để gip lm sạch sẽ cc gian phng. N tự hỏi tại sao họ lại để bụi dnh đầy như thế. Tuy nhin, điều lm cho n vui lng l c những bức rm trắng, rất thch hợp để vẽ hnh cc con mo ln đ. Mặc dầu mệt mỏi, n tm tấm bảng, v tm thấy một lọ mực; thế l n bắt đầu vẽ mo.

N vẽ nhiều hnh con mo trn cc tấm mn; rồi bắt đầu cảm thấy rất buồn ngủ. Vừa lc n định nằm xuống bn cạnh một bức mn, đột nhin n nhớ lại cu ni của sư cụ, Trnh những chỗ lớn;tm chỗ nhỏ!

Ngi cha rất lớn; n chỉ c một mnh; v khi nhớ đến những lời nầymặc dầu khng hon ton hiểu nghĩa, n bắt đầu cảm thấy sợ. Nhn rảo quanh n cố tm một chỗ nhỏ để ngủ. Khi tm thấy một ci tủ nhỏ, với một cnh cửa đẩy ngang, n bước vo, v x cửa lại. Nằm xuống, n thiếp ngay vo giấc ngủ.

Vo qu nửa đm n bị đnh thức bởi tiếng động ồn otiếng động của một cuộc hỗn chiến v cc tiếng tht thất thanh. N khiếp sợ đến nỗi khng dm nhn qua khe hở của chiếc tủ; n nằm bất động, nn thở v sợ hi.

nh sng trong ngi cha đ tắt; nhưng m thanh hi hng vẫn tiếp tục, v cng trở nn hi hng hơn khi cả ngi cha rung động. Một lc lu sau, yn lặng trở lại; nhưng cậu b vẫn cn sợ hi, khng dm cử động. N nằm yn cho đến khi tia nắng mặt trời chiếu qua kẽ nứt của cnh cửa nhỏ.

Một cch cẩn trọng n bước ra khỏi nơi ẩn np, nhn chung quanh. Điều đầu tin n nhn thấy l khắp sn cha nhuốm đầy mu. Nhn ở giữa sn chu, n thấy nằm sng soi một con chuột hết sức vĩ đạimột con yu tinhlớn hơn cả con b!

Nhưng ai đ giết n? Khng c người no hoặc một một con vật no ở đ cả. Thnh lnh cậu b quan st miệng của cc con monơi cc tấm hnh n vẽ hồi tối, c mu đỏ, v cn ướt mu. Thế l n hiểu ra, con yu tinh đ bị giết bởi những con mo m n đ vẽ. V cũng từ đ, n bắt đầu hiểu v sao vị sư gi khn ngoan đ ni với n, Trnh chỗ lớn;tm chỗ nhỏ.

Về sau cậu b trở thnh một hoạ sĩ rất nổi tiếng. Một số con mo cậu vẽ hiện vẫn cn trưng by cho cc du khch ở Nhật Bản.-

Dịch từ nguyn tc Anh ngữ The Boy Who Drew Cats của Lafcadio Hearn, trong tập truyện ngắn 75 Short Masterpieces, ấn bản 1961, do nh xuất bản Bantam Books.

Trần Hiếu dịch

Nguồn : VietCatholic

 

.................

(*) Hnh ngi cha Shokoku-ji 相国寺 - 'The Boy Who Drew Cats', a ghost story related by Lafcadio Hearn, is supposed to be a legend of the early boyhood of Sesshū Tōyō 雪舟 等楊, lit.: snow boat (1420-1506), a famous Japanese Zen painter from the 15th century who was a priest at Shokokuji.