Tản mạn những ngày cận Tết

P.Y

 

Năm hết Tết đến…

Đă qua bao nhiêu lần đón Tết rồi nhỉ ? mỗi lần ở một thời điểm , một tâm trạng khác nhau, nôn nao th́ vẫn nôn nao, có thể giảm theo với thời gian và nơi chốn… nhưng trong cái nôn nao, giờ thêm nữa chút bâng khuâng, hồi tưởng…

Tết ở xứ người, nhất là một nơi xa thành phố như nơi tôi đang sống, th́ vẫn một ngày b́nh thường như mọi ngày, nếu như không có tờ lịch bóc của cuốn lịch mà mẹ tôi đă cẩn thận gởi sang từ Việt Nam với lời nhắn nhủ hôm ấy là ngày Tết con à, nhớ đưa ông Táo ngày 23 tháng chạp, đón ông bà và cúng giao thừa ngày 30 tháng chạp cùng rước ông táo về lại nhà ḿnh…

Và lai rai vài cánh thiệp mừng năm mới của bạn bè, thân thuộc, những người hoặc c̣n trọng nếp cũ, hoặc chưa biết e-card là ǵ…Tay cầm những tấm thiệp đầu năm c̣n in đậm dấu mực ngày tháng trên con tem mà bạn đă cố t́nh chọn tem h́nh con mèo, con vật biểu hiện cho năm mới Tân Măo…Một nhành Mai vàng, một nhánh Đào hồng, một ông đồ thong thả phác vài hàng thư pháp, những cô gái khoác áo dài màu sắc đi lễ đón xuân, những đứa trẻ lễ phép khoanh tay mừng tuổi ông bà cha mẹ, những trẻ vui mừng với phong b́ ĺ x́, vui chơi múa lân , đốt pháo, những mâm ngủ quả, một quả dưa đỏ ḷng, vài đ̣n bánh tét, vài cái bánh chưng xanh lá, đây là phiên chợ Tết quê bên cầu ao khóm trúc, kia là những miền đất nước vui xuân…Là những chủ đề chính trên mỗi tấm thiệp, hoặc vẽ trên lụa, in trên giấy màu, hay công phu hơn là cắt gỗ mỏng ghép lại thành h́nh, hoăc vài tấm thiệp người gởi tự làm mang một sắc thái rất riêng …Đơn giản hay màu sắc, mỗi tấm thiệp là những h́nh ảnh đặc trưng ngày Tết Việt Nam mà có thể người gởi đă bỏ công chọn lọc trong cánh rừng thiệp xuân ở quê nhà hầu đem lại chút xuân tới người bạn phương xa, nên tấm thiệp nhẹ mà như nặng t́nh , cái t́nh ấy ḿnh …sờ được ! những tấm thiệp mà thỉnh thoảng có dịp cầm đến, đọc lại những ḍng chữ quen thuộc gói ghém ư t́nh, xem lại những h́nh ảnh cũ mà có thể chỉ c̣n lưu lại trên tâm thiệp xưa…trong ḷng không khỏi xao động luyến lưu…

Nếu không t́nh cờ xuống khu chợ Á Đông ở cách nhà 15 km …từ xa đă thấy trang hoàng trước chợ những chiếc lồng đèn màu đỏ xen giữa hàng dây đèn màu chớp tắt tạo h́nh chữ « Happy New Year » , « Bonne Année » , bên cạnh hàng chữ tàu…, và có khi là chữ « Cung Chúc Tân Xuân », hay « Chúc Mừng Năm Mới »…Và nhiều gian hàng bánh mứt ngày Tết được dựng thêm với đủ thứ bánh mứt làm từ Viêt Nam, từ Trung Quốc, và từ những cơ sở sản xuất tại chỗ của dân Á đông nói chung tại đất nước đang sống…Ở gian hàng bán hoa trong chợ lại mở rộng để chưng bày thêm những bông mai, đào, thủy tiên, lan các loại …Cho ta biết Tết Ta sắp đến !

Cũng là Tết, Tết Tây có những rộn rịp náo nức của buổi chợ đi mua sắm cho những thân quen, bạn hữu ở gần, ở chung quanh ḿnh, ḥa ḿnh vào ḍng người cũng đang sống cho những ngày cuối năm, người ta chọn những món quà trao nhau, chọn những món ăn chuẩn bị cho buổi ăn gia đ́nh cuối năm hay đầu năm, cho những niềm vui và hy vọng đang ở, sắp đến cùng với nhau…có thể nói là Tết Tây là một hiện thực trong đời sống ?

Đón Tết Việt th́ không khí trong nhà cũng c̣n hơi hướm của Tết Tây vừa qua, ḿnh chỉ c̣n đi chợ để làm mâm cơm Việt cúng ông bà ngày Tết…th́ phải có những món ăn cổ truyền, dù mua làm sẵn hay mua vật liệu về làm cũng phải xuống chợ Á Đông, ở chợ phần nhiều ai cũng nói mua về để cúng, trước cúng sau ăn…Cho nên Tết ở đây, nơi xứ người , nếu không rơi vào ngày nghỉ cuối tuần, th́ người đi làm phải lấy ngày nghỉ phép, để về ăn Tết với cha mẹ, ông bà, nếu ở gần tiện đường về… Để nghe người già kể lại cho con cháu nghe những điều đă trải qua…Dường như Tết cũng là sợi dây liên lạc, gợi về kư ức, hiện tại và ngày mai ? Hay chỉ sẽ làm mâm cơm nhỏ sau buổi chiều đi làm về để cúng gọi là…tưởng nhớ. Nhớ về những người đă khuất, nhớ về những cái Tết thuở nhỏ, những cái Tết đă qua trong đời…ôi chao là nhớ, có lẻ càng ăn Tết nhiều, à không phải nói là càng ăn nhiều cái Tết th́ sự nhớ càng nhiều…

Sự nhớ càng nhiều, cho nên hay bị hỏi, nhất là hỏi cách thức nấu ăn cho ngày Tết, mặc dù tài nấu ăn của tôi chỉ có vài khách hàng trung thành quen thuộc ( ?) , dù sao th́ ḿnh giỏi ăn hơn nấu giỏi, nhưng …cũng đủ bày cho đàn em cháu, mà đa số sinh ra và lớn lên tại đất Pháp, nấu những món ăn quê hương với nguyên liệu sẵn có nơi quê người, gia giảm, biến chế, mà không mất đi hương vị thuần túy, ( không biết ḿnh có tự tin quá đi chăng?). Cái chính là anh em bè bạn tụ họp ăn Tết cho đỡ nhớ nhà mà thôi.

Hay nhân những buổi văn hóa của trường học, lấy chủ đề giới thiệu về Tết Việt Nam, nói về lịch âm dương, về phong tục Tết Việt xưa và món ăn ngày Tết, về sự thay đổi theo thời gian, nơi chốn… Nhờ vậy có dịp lục tung chồng sách cũ t́m kiếm, và hàng giờ tham khảo thêm trên Net, cũng may chỉ là tŕnh bày đơn giản cho con nít tiểu học thôi nhưng vui v́ tụi nhỏ rất thích, mà ḿnh có dịp ôn lại vài điều dần phai trong trí nhớ …

Tết Tây xong, mùa Đông ở đây vẫn c̣n, tuyết phủ lên cây cỏ một màu trắng xóa lạnh căm, rồi một ngày khi thời tiết ấm dần, tuyết tan, trên cành Forsythia (Mimosa de Paris, thường nở vào tháng ba) lấm tấm những nụ xanh làm nghĩ tới một mùa hoa vàng sắp tới, hoa sẽ điểm tô cho những ngày tết Việt cận kề, nên có người quen gọi là mai Tây, hay mai Mỹ nữa…Nếu mai (forsythia) chưa nở th́ ḿnh… ép nó bằng cách cắt nhánh sớm từ 1 tuần đến 10 ngày (tùy coi theo nụ hoa bao to) đem vào nhà ngâm trong b́nh nước ấm, nếu canh được hoa nở đúng ngày Tết th́ cũng thú vị như thấy hoa mai bên nhà nở rộ vào sáng mồng 1 Tết vậy.

Tết ở đây, cây vẫn trơ cành với gió đông,màu trời thường âm u không chen nổi một chút nắng nhạt, không có cúc vàng, hoa mai, hoa đào, thủy tiên hay vạn thọ, mồng gà, hồng thắm…mà ở Việt Nam cứ sắp Tết là thấy tấp nập ghe thuyền hay những chuyến xe đ̣ từ các tỉnh thi nhau chở về Saigon đủ các loại hoa và cây trái , nếu như không có dịp ra chợ th́ đă có các chị, các mẹ già quang gánh khắp các nẻo đường, gánh khắp phố cùng ngơ hẻm , đem hoa tươi và trái tốt tới tận mọi nhà… Ở đây vào chợ th́ cũng đầy hoa, các loại lan, cúc, hồng , tulip… trồng tại nhà vườn phía nam nước Pháp hay nhập từ Ḥa Lan, Thái Lan…cũng khoe sắc không thua kém ai . Không biết ở xứ khác th́ sao, bên Pháp các siêu thị bản xứ bây giờ cũng bày bán hàng Tết Trung Hoa, có lẻ v́ thương mại nhiều hơn ? v́ các siêu thị lớn như Carrefour, Cora… cũng có chi nhánh ở các xứ Châu Á kia mà. Nhưng phần nhiều các siêu thị chỉ bán thực phẩm khô là chính và những thức ăn nấu sẵn… Nên ḿnh biết Tết sắp đến rồi…

Tết sắp đến rồi, hôm kia cô bạn nhỏ hỏi chị ơi năm nay chị có ăn Tết bên đây hay về VN ? có gói bánh không ? có làm mứt không ? năm nay chị cúng cơm món ǵ ? đầu năm chị có đi chùa không ? Và…nhớ viết một bài về Tết !....

Ḿnh ăn Tết tha hương như thế đó, với gia đ́nh và bạn hữu, cũng là ấm cúng, nhưng cứ Tết đến là nhớ về quê nhà , nhớ lắm, làm như tha hương th́ phải trở về mới đúng, làm như ở đó mới là ăn Tết trọn vẹn…Ở đó sáng mở mắt ra đă nghe nhiều tiếng động khắp nơi, từ tiếng chim hót nơi góc cây nào đó, tiếng chổi quét xoèn xoẹt bên đường, tiếng ken két mở cánh cửa sắt cũ kỷ rồi tiếng động cơ xe gắn máy nổ ḍn lấy trớn phóng ra khỏi nhà, lẫn với tiếng c̣i xe hơi kêu vô tội vạ, bao nhiêu tiếng động như chừng chưa đủ lại có tiếng nhạc từ chiếc máy hát nhà nào phát ra muốn lấn át cả tiếng rao của người bán hàng rong đâu đó…Những tiếng động như kêu ḿnh hăy dậy dậy đi thôi, sáng rồi, hăy mở tung cánh cửa sổ để nghe mùi hương nguyệt quế bên thềm nhà thoang thoảng, mùi hương trầm từ chiếc bàn thiên nhà ai đưa nhẹ tới, lẫn mùi khói củi với mùi thịt nướng bên kia đường bay qua theo con gió…Thế là dậy đi thôi, ở đó không cho ḿnh nằm mơ, đời sống có nhiều cuốn hút, mặc dù nơi tôi ở chỉ là con phố nhỏ ngoại ô Saigon, nhờ vậy tạm thoát ra ngoài chỉnh trang của thành phố, c̣n giữ lại chút xưa, t́nh người, dù phố cũ đă bao lần đưa tiễn người đi kẻ tới…

Ở đó không toàn là hạnh phúc, mà c̣n nhiều cảnh đời khốn khó, chạy vạy từng bữa ăn, ngủ lề đường xó chợ, làm ǵ có nhà để về, chắc họ chẳng mong Tết làm ǵ, họ chẳng có mùa xuân, một chút vui của họ th́ cũng như chút vạt nắng thoáng qua mảng đời tăm tối, th́ xin góp lại nhiều vui cho mùa Xuân nhiều nắng ấm chan ḥa, cầu chúc mọi người đều có mùa xuân an vui hạnh phúc…

Những ngày cận Tết Tân Măo 2011-01-23