NGƯỜI CON ẤY ĐĂ TRỞ VỀ ĐẤT MẸ

Kim Yến - Kỳ Nam

Nhận lời giúp chị Ryuko vợ của anh Nguyễn Văn Chuyển tổ chức lễ an vị tro cốt, lễ cầu siêu và răi tro của anh trên ḍng sông Cửu Long như lời anh ước nguyện, chúng tôi như đă nhận một trọng trách tâm linh, xuất phát từ ḷng kính trọng, yêu quư gia đ́nh một trí thức tài năng có tấm ḷng đối với đất nước, từ sự biết ơn của người học tṛ, kẻ hậu sinh đối với bậc đàn anh đáng kính và trên hết từ nhân duyên của một Phật tử có niềm tin về nhân quả, về sự luân hồi sinh tử : chết không phải là hết, chết phải chăng là để bắt đầu cho một đời sống mới tốt đẹp và viên măn hơn.

Anh Nguyễn Văn Chuyển mất đă 5 năm, sự ra đi của anh rất là bất ngờ, để lai biết bao hụt hẫng, trống vắng và thương tiếc cho gia đ́nh,người thân, bạn hữu, đồng nghiệp và học tṛ.

Buổi sáng ngày 24/8, một phần xương của anh Chuyển đựng trong một ly bằng sứ trắng đă được an vị nơi tháp thờ cốt của những người quá văng nơi chùa. Vĩnh Nghiêm, trước khi gia đ́nh, người thân, bạn hữu, đồng nghiệp, học tṛ của anh cùng dự lễ tụng kinh cầu siêu và sau đó là lễ cúng cơm cho anh.

Gia đ́nh anh Chuyển gồm chị Ryuko, cháu Mie từ Đức, cháu Ayuko và chồng cùng 3 cháu trai ở Nhật, các bạn Exryu anh Kha, anh Lưỡng, anh Nguyễn, anh Phượng, anh Ḥe v́ bận không đến dự được nhưng anh Ḥe có gửi hoa và một lẵng trái cấy để cúng anh Chuyển, và có các đồng nghiệp, học tṛ của anh ở Saigon và Hà Nội được tin cũng có mặt.

Chùa Vĩnh Nghiêm, ngôi chùa nổi tiếng ở Saigon trước đây, trước chùa có một cái tháp thờ vị trụ tŕ đă viên tịch: Ḥa Thượng Thích Thanh Kiểm. Ngài cũng đă từng du học ở Nhật Bản thập niên 50 thế kỷ trước. Tượng Phật A Di Đà sơn son thếp vàng rất bề thế, uy nghi thờ trong chánh điện của chùa cũng được thỉnh từ Nhật Bản. Nghệ nhân Nhật Bản đă đúc tượng Phật hao hao giống tượng Đại Phật ở Kamakura. Âu cũng là một cái duyên với Nhật Bản, đất nước của một loài hoa nổi tiếng mà anh Chuyển đă đặt tên cho cô con gái đầu ḷng: Nguyễn Lưu Anh Đào.

Anh Kha theo lời dặn của chị Ryuko, muốn tổ chức lễ rải tro đơn giản trong phạm vi gia đ́nh, vậy mà trên báo chí ở VN đă có 3 nơi loan tin về lễ rải tro của giáo sư Nguyễn Văn Chuyển trên ḍng sông Cửu Long, chứng tỏ đồng nghiệp, học tṛ, bạn bè anh vẫn nhớ đến anh, mong được gặp gia đ́nh anh, được đón anh trở về đất Mẹ.

      

" Chết là thể xác, hồn là tinh anh ", phải chăng cái phần " tinh anh " ấy đă đi cùng với chị Ryuko, người vợ yêu quư của anh suốt chuyến bay từ Nhật Bản đến Việt Nam, đă trở thành một thứ "năng lượng" an lành, tốt đẹp hổ trợ cho chúng tôi, những người đảm nhận trọng trách này từ đầu đến cuối đều gặp mọi thuận duyên, tốt đẹp.

Trong lời kinh tiếng kệ các chư Tăng và Phật tử ở chùa tụng niệm, dù không hiểu nghĩa nhưng theo lời chị Ryuko chị cũng cảm thấy có một sự b́nh an, nhẹ nhàng, chị tin rằng ở một nơi nào đó anh Chuyển cũng được như thế.

Trong giới luật đạo Phật có ghi chép về một thời gian 3 tháng từ tháng 4 đến tháng 7 âm lịch gọi là mùa An cư kiết hạ, Thời gian này các Tăng Ni thường ở trong chùa đề thúc liễm thân tâm, tu học. Người Phật tử cũng vậy trong ba tháng cũng dành cho ḿnh thời giờ để học hỏi kinh điển và thực hành pháp. Mùa An cư kiết hạ năm nay tôi có đại phước duyên chủ tŕ ấn tống Bộ Đại Luận về Giai Tŕnh của Đạo Giác Ngộ. Đây là Pháp bảo quư hiềm của Tổ Sư Tsongkhapa, thuộc ḍng truyền thừa Gelug của Phật giáo Tây Tạng mà vị Dalai Lama thứ 14 hiện nay là người kế tục. Nhờ sự tín tâm của các thiện tri thức cùng hùn phước, nên 600 bộ mỗi bộ gồm 3 tập tổng cộng 1540 trang đă được ấn tống hoàn măn.

Nhân dịp này, tôi cũng nhờ chị Ryuko cúng dường Bộ Đại Luận cho chùa Vĩnh Nghiêm, và Thầy Thiện Hiền vị Tăng chủ lễ. Tôi có giải thích cho chị Ryuko chút công đức nhỏ bé này chúng tôi xin hồi hướng cho anh Nguyễn Văn Chuyển và các hương linh khác trong mùa Vu Lan, nguyện tất cả sớm được siêu thoát về cơi an lành.

Khác với các tôn giáo khác, đạo Phật coi ngày mất của một người quan trọng hơn ngày sinh, nghĩa tử là nghĩa tận.

       

 

Anh đă ḥa tan vào ḍng sông quê hương

Sau hai ngày an vị tại chùa, buổi sáng ngày 26/8, lễ rải tro anh Chuyển được thực hiện ở sông Tiền Giang, một nhánh của sông Cửu Long, c̣n gọi là Mekong, chảy qua thành phố Mỹ Tho tỉnh Tiền Giang. Nhánh kia gọi là Hậu Giang, tất cả đổ ra biển bằng chín cửa hay chín con rồng, Cửu Long con trai anh Chuyển được đặt tên từ ư nghĩa đó.

            

Gần 2 giờ đồng hồ vượt qua đường cao tốc Saigon -Mỹ Tho, chúng tôi đến bến sông Tiền, nơi xuất phát của các tàu du lịch chở khách tham quan vùng sông nước miền Tây Nam Bộ..

Thuyền rời bến trong thời tiết tốt, nắng không gay gắt, những đám mây đen báo hiệu trời sẽ mưa như dự báo thời tiết đă dần tan. Con thuyền đi về hướng cửa sông rồi đổ ra biển mất 50 km, nhưng nếu đi theo hướng ngược lại khoảng 170km sẽ vào đất nước Cambodia..

            

Đến khoảng sông rộng nhất, nhưng vẫn có thể nh́n cây cầu Rạch Miễu của " ốc đảo" Bến Tre, thuyền tắp vào một rặng cây để tránh sóng và gió, nghi lễ tụng niệm, dâng hương, cúng dường và thí thực, được bắt đầu. Trong mùa Vu Lan, tất cả các nghi lễ cầu siêu cho người mất, cầu an cho người sống đều không thiếu lễ thí thực. Chúng tôi cúng cho anh Chuyễn, cháo, xôi, cơm gạo muối, bánh trái hương hoa rồi răi xuống xuống sông cho các hương linh bị nạn trên sông nước chưa siêu thoát, bố thí cho tất cả loài cá, tôm, thủy sinh vật được hưởng từ tấm ḷng bi mẫn của chư Tăng của các thí chủ bởi thế giới này là cộng sinh,không phân biệt loài hữu t́nh hay vô t́nh, con tôm, con cá, rau củ, cây cỏ chúng tồn tại phải chăng là để nuôi sống và bảo vệ thân mạng chúng ta, sinh vật cao quư nhất trong các loài.

              

Từng người một lên thắp hương cho anh, ba đứa cháu ngoại của anh Chuyển, đứa bé nhất mới 2 tuổi, bé ra đời sau khi anh Chuyển mất, nh́n chúng được mẹ Ayuko bế trước bàn thờ thắp hương cho ông ngoại miệng bập bẹ " Bye bye oziichan, arigatoo oziichan ", tôi không ḱm được nước mắt. Thầy Thiện Hiền hướng dẫn mọi người cầm một cành hoa trắng và mẫu xương của anh, nhất tâm cầu nguyện, niệm Phật cho anh rồi thả mảnh xương, cành hoa xuống ḍng nước.

              

Anh Chuyển ơi, anh đă ḥa chung với nước sông Cửu Long. Anh đă thực sự trở về với đất Mẹ Việt Nam như lời ước ngyện.

Người cuối cùng răi tro anh Chuyển cùng với cành hoa sen, ba nén nhang và lời chú nguyện là Thầy Thiện Hiền.

Tôi hiểu v́ sao thầy chọn hoa sen mà không chọn hoa lan, hoa cúc trắng. Hoa sen là biểu tượng cho bộ Kinh Phật giáo đại thừa nổi tiếng có tên là Diệu pháp Liên Hoa Kinh ( Myoho Renkei Kyo ), Thái tử Shotoku ( Thánh Đức ) của Nhật Bản, vào thế kỷ thứ 6 đă dựa trên 28 phẩm của bộ kinh này để soạn thảo hiến pháp đầu tiên cho nước Nhật.

      

Bộ Kinh mang một thông điệp " chấn động địa cầu " của đức Phật hơn 2500 trước : "Ta là Phật đă thành, chúng sinh là Phật sẽ thành ". Thầy Thiện Hiền nói với tôi :

" Thầy nguyện cho anh Nguyễn Văn Chuyển sinh chốn nào cũng gặp được Phật pháp, hành Bồ tát đạo đi trọn con đường của từ bi và trí tuệ như đức Phật đă đi, dù có trở lại cơi ta bà ô trược này phẩm hạnh lúc nào cũng cao quư như hoa sen." ( Nam Mô Hoan Hỷ Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát ).

Giống như Ngài Dalai Lama đă nguyện : " Ngày nào không gian c̣n, hữu t́nh c̣n, tôi sẽ trở lại cơi ta bà này để độ tất cả chúng sinh ". Những vị hành Bồ tát đạo không có đại thệ nguyện nào khác.

Cũng như thế, anh Chuyễn là một người hiền, một người tốt, tôi tin, rất tin anh sẽ trở lại cuộc đời này, hoàn tất những ước mơ giúp người, giúp đời c̣n dang dở.

Những kỷ niệm về Anh.

Anh Chuyển có rất nhiều đồng nghiệp và học tṛ ở VN. Anh đă giúp ngành dinh dưỡng học c̣n non trẻ của Việt Nam từ rất sớm. Các học tṛ của anh nhiều người đă được sang Nhật du học làm luận án tiến sỹ dưới sự bảo trợ của anh, trường Nihon Fujin Daigaku và các Viện nghiên cứu khác.Hiện nay nhiều người trong họ đang làm công tác nghiên cứu, giảng dạy, giữ những chức vụ trọng trách của ngành.

Nhân dịp đưa anh về quê hương, các đồng nghiệp và học tṛ của anh đă tổ chức một buổi gặp mặt thân mật với chị Ryuko, các con và các cháu anh Chuyển, Trong không gian ấm cúng và thân mật của một nhà hàng chỉ cách chùa Vĩnh Nghiêm cây cầu Công Lư, mọi người chia sẻ với nhau những kỷ niệm về anh Chuyển khi anh c̣n sống.

       

Lần lượt chi Ryuko cảm ơn tất cả mọi người đă từng biết anh Chuyển đă dành cho anh nhiều thiện cảm, sự giúp đỡ chân t́nh mà chị sẽ luôn ghi nhớ suốt đời. Các đồng nghiệp của anh như chị Liên, các học tṛ của anh Chuyển như Minh Hạnh, Tuyết Mai, Lan, Nguyệt v..v... . phát biểu bằng tiếng Nhật rất thành thạo, tri ân Thầy, báo cáo với chị Ryuko những công viêc và trọng trách của các cháu đang làm ở các bệnh viện và ngành dinh dưỡng hiện nay. Các cháu tặng cho chị Ryuko quà và tập ảnh ghi lại những lần anh Chuyển công tác ở VN và những lần các cháu sang Nhật làm luận án.

            

Có một sự kiện rất vui là một cô học tṛ của anh Chuyển ở Viện Dinh dưỡng tặng cho mọi người những hộp trà Nụ Vối ( Javi ) do Viện Dinh Dưỡng sản xuất. Đây là loại trà mà cô học tṛ anh Chuyển đă nói: " chúng cháu làm theo sự hướng dẫn của thầy Chuyển đấy cô ạ ". Trà này có tác dụng b́nh ổn đường huyết, giảm mỡ máu, chống lăo hóa, thanh nhiệt, tốt cho bệnh nhân đường huyết cao.

Anh Nam nhà tôi nh́n món quà mà nhớ quá những ngày anh Chuyễn về VN công tác. Biết anh Nam có bệnh đường huyết cao, anh Chuyển đă tặng anh ấy cái máy đếm bước đi bộ và căn dặn "mỗi ngày ông nhớ bước cho tôi ít nhất 10,000 bước, mỗi bước 4 tấc là ông có 4km vận động, bệnh của ông là phải ăn kiêng và vận động ".

Anh Chuyển là một vị " Lương Y" chưa có bằng cấp hay trường đại học nào chứng nhận, nhưng anh quan tâm đến mọi người, chia sẻ những hiểu biết về dinh dưỡng, sức khỏe, bệnh tật với một tấm ḷng như " Từ Mẫu ".

Sau đó, lần lượt anh Kha, anh Lưỡng, chị Liên các cháu Minh Hạnh, Tuyết Mai, phát biểu những cảm nghĩ tốt đẹp về anh Chuyển, về một tấm gương của một người bạn, người thầy mẫu mực.

        

Cháu Mie - Anh Đào cô con gái đầu ḷng của anh chị Chuyển là một phụ nữ lanh lợi, hoạt bát và thông minh. Khi Mie kể về bố, cháu mang lại cho người nghe nhiều cung bậc cảm xúc thú vị : "Bố là một người nghiêm khắc, nghiêm khắc với chính ḿnh và nghiêm khắc với con cái khi con chọn một con đường, một sự nghiệp để theo đuổi".

Ở Nhật Bản người phụ nữ khi lập gia đ́nh th́ công việc xă hội hầu như chấm dứt, họ toàn tâm toàn ư ở nhà lo cho gia đ́nh. Bố Chuyển đă dặn :" Mie, con là con gái nhưng tính t́nh năng động, sôi nổi con không thích lấy chồng ở nhà nuôi con th́ có 3 nghề mà người phụ nữ Nhật có thể theo đuổi suốt đời, đó là nghề điều dưỡng, bác sỹ và luật sư ", v́ nghề này tuổi càng cao, kinh nghiệm nghề nghiệp càng vững vàng ".

Mie đă chọn ngành y khoa và sang Đức du học. Mie nói trong nghẹn ngào: " Thử h́nh dung một người đàn ông ngoại quốc t́m một việc làm ở Nhật không phải dễ dàng, một việc làm có thể nuôi một đại gia đ́nh như gia đ́nh Mie, trong khi mẹ th́ ở nhà phải dành tất cả thời gian chăm sóc cho em Cửu Long bị bệnh, Mie đi du học, Ayuko vào đại học, tất cả gánh nặng đời sống của gia đ́nh đặt trên vai bố, c̣n bố, bố cực nhọc là thế, vậy mà bố không hề xao lăng sự cống hiến chuyên môn của bố cho đất nước Việt Nam, giúp đỡ đồng nghiệp, học tṛ của bố ở VN, bố thật là vĩ đại ". Cháu Mie nói rất chính xác, anh Chuyển đă sống một một cuộc đời xứng đáng, anh đă cống hiến vẹn toàn cho gia đ́nh và quê hương Việt Nam.

        

Tôi không thể không nhắc đến chị Ryuko, người bạn đời của anh Chuyển, chị là sự kết hợp tuyệt vời những tính cách tốt đẹp nhất của người phụ nữ Việt Nam và Nhật Bản.

Có một cử chỉ của chị Ryuko làm tôi ngạc nhiên và nhớ măi. Đó là sau buổi lễ cầu siêu tại chùa Vĩnh Nghiêm, chị cảm ơn chào tất cả mọi người và nói với tôi và anh Lưỡng : chị và các con chị sẽ cùng các cháu của anh Chuyển tiếp tục đến một ngôi chùa khác thắp hương cho Bố Mẹ anh Chuyển. Thật là kỳ diệu thay sự tương đồng của hai nền văn hóa phương Đông hội tụ với nhau ở cùng một điểm son, đó là ḷng hiếu thảo và biết ơn cội nguồn.

Hôm nay viết lại những ḍng tâm sự này, chúng tôi xin cảm ơn tất cả mọi người đă tham dự lễ cầu siêu, răi tro cho anh Chuyển, cảm ơn các anh chị tuy ở xa vẫn hiệp lực cùng với gia đ́nh anh Chuyển cầu nguyện cho anh Chuyển siêu thoát về cảnh giới an lành.

Cảm ơn chị Ryuko và các cháu đă giúp chúng tôi khởi lên nguồn cảm hứng viết lại một phần rất nhỏ những kỷ niệm với anh Chuyển, chắc chắn c̣n những điều thiếu sót, xin được sự cảm thông và lượng thứ.

Hy vọng nhờ những nhân duyên tốt đẹp hội tụ trong tương lai, chị Ryuko và các cháu sẽ c̣n trở lại Việt Nam, gặp lại những người bạn, những người học tṛ,những đồng nghiệp của anh Chuyển. Xin chị hăy tin rằng chúng tôi luôn giữ măi trong trái tim sự kính trọng, ḷng quư mến, t́nh cảm thân thương về một người Thầy, một người Anh, một người Bạn : Giáo Sư Nguyễn Văn Chuyển.

Mùa Vu Lan - Ngày 30/8/2013

Kim Yến - Kỳ Nam

..........................

 

Xem toàn Tập h́nh ảnh Lễ Cầu Siêu - Lễ Rải Tro và Tiệc Tiếp Đón