Truyện số 80

PHẢI NGHIÊM CHỈNH NGHE THEO LỜI CỦA BÁC SĨ

FUKUZAWA Yukichi (*)

Dịch: Nguyễn Sơn Hùng

 

Điều quan trọng nhất để giữ ǵn sức khỏe của bản thân và gia đ́nh là có kiến thức và hiểu biết khoa học về thân thể của con người. 

Khi mắc bệnh phải hiểu đại thể từ đầu đến cuối phương pháp để trị lành bệnh. Thí dụ khi chúng ta xây cất nhà cửa, mặc dù chúng ta không trực tiếp làm công việc xây cất nhưng chúng ta phải nên hiểu biết đại khái các người thợ đang làm ǵ. Giống như chúng ta không nên không t́m hiểu luật pháp, thờ ơ đến lợi hại của bản thân mà chỉ ủy thác, giao phó cho luật sư lo chuyện kiện tụng, sự kiện.  

Nếu chúng ta giao tất cả công tŕnh xây cất cho các thợ và hoàn toàn không biết họ làm ra sao, hoặc ủy thác vụ kiện tụng cho luật sư và không biết ǵ về đúng sai, phải trái của luật pháp th́ chúng ta là người hoàn toàn không biết ǵ về lợi ích của bản thân ḿnh. Do đó phó thác việc trị bệnh cho bác sĩ mà tự bản thân không biết căn bệnh đang diễn biến như thế nào, không biết đang được chữa trị bằng phương pháp ǵ, có nghĩa là tự bản thân không biết ǵ về bản thân cả. Đó có thể nói là một hổ thẹn trong đời sống của bản thân. 

Tuy nhiên điều mà tôi muốn cảnh giác ở đây là sau khi chúng ta biết đại khái bệnh trạng của bản thân đồng thời biết được phương châm trị liệu và một khi đă chọn bác sĩ để giao phó việc trị liệu th́ chúng ta phải tuân thủ theo lời của bác sĩ.  

Có người chỉ là người thông thường nhưng thỉnh thoảng nghe được kiến thức về y học và có hứng thú nên nhớ tên thuốc v.v. Rồi tự ḿnh mua thuốc dự trữ sẵn trong nhà, khi có bệnh kiết lỵ hay ra mồ hôi v.v. th́ tự ḿnh định lấy liều lượng hay pha chế để uống. Đây chính là “lang băm” (thầy thuốc rừng) và phải xem họ như thù địch của y học. Nếu như mắc bệnh, trong khi chờ đợi bác sĩ khám, chúng ta có thể dùng thuốc dán, ngâm chân trong nước ấm hay tắm rửa nửa thân ḿnh, dùng thuốc thoa ngoài da v.v. để xem chuyển biến, th́ có thể chấp nhận được và tùy theo trường hợp có thể có hiệu quả nhất thời (trong một lúc). Tuy nhiên, một khi bệnh trạng đă được định xong và đă giao phó cho bác sĩ trị liệu th́ giống như chúng ta đă ủy nhiệm mạng sống chúng ta cho bác sĩ, bác sĩ như vị thần cứu mệnh. Do đó, ngoài nội dung mà bác sĩ chỉ định, dù trong nhà có bất kỳ dược phẩm ǵ hay có lời khuyên, tư vấn của ai đó chúng ta cũng không nên dùng đến. Điều này không phải chỉ áp dụng cho bệnh nhân mà ngay cả người trong gia đ́nh bệnh nhân cũng phải thế.  

Cần nên nhớ rằng chúng ta là người thường, không hiểu biết tận tường về bệnh lư và trị liệu nên mọi chuyện đều phải chờ chỉ định của bác sĩ. Chính có như vậy, được sự tin tưởng của bệnh nhân và gia quyến, bác sĩ mới phát huy được thực lực y học như ư và mới nâng cao được hiệu quả của trị liệu. 

Trong cuộc sống thực tế hiện nay, có nhiều than phiền rằng bác sĩ không thể tin cậy được, có nhiều người chán ghét và khinh thường các bác sĩ tầm thường có nhiều trong xă hội. Tuy nhiên cũng có nhiều bác sĩ tài giỏi nhưng không được bệnh nhân hay gia tộc họ tín nhiệm, họ không làm theo lời của bác sĩ. Đây là điều đáng lo. 

Nguyễn Sơn Hùng

Tháng 6/2017

(*) Nguồn: Truyện số 80 trong quyển “Phúc Ông Trăm Truyện” của Fukuzawa Yukichi, 1897, Thời Sự Tân Báo Xă phát hành.