Truyện số 81    

KHÔNG KHÍ QUAN TRỌNG HƠN THỨC ĂN

FUKUZAWA Yukichi (*)

Dịch: Nguyễn Sơn Hùng

***   

Để cơ thể được khỏe mạnh, thanh khiết, tốt xấu của thức ăn và thức uống dĩ nhiên rất quan trọng. Tuy nhiên, đối với thức ăn chúng ta dùng 3 lần mỗi ngày không thay đổi, c̣n hít thở không khí th́ không có lúc nào ngưng. Về quan hệ trực tiếp với cơ thể th́ không khí hoàn toàn giống như thức ăn và thức uống. Do đó, chúng ta cần phải hiểu rơ ảnh hưởng của không khí đến sức khỏe là quan trọng nhất.  

Đôi khi người thành thị thấy cảnh sinh hoạt ở thôn quê cho rằng dơ bẩn không sạch sẽ nhưng cái dơ bẩn không sạch sẽ này chỉ là phần thấy được bằng mắt thường. Nếu chú tâm suy nghĩ thêm chúng ta sẽ thấy rằng môi trường ở thôn quê sạch sẽ, thanh khiết hơn thành thị.  

Sinh hoạt của nông dân rất đạm bạc, nhà ở không được quét dọn sạch sẽ đến cạnh góc; thức ăn, thức uống và quần áo không sang trọng, đẹp đẻ là điều không cần phải nói. Nhưng một bước ra khỏi nhà th́ cảnh sắc, không khí đều tinh sạch, thanh khiết, chúng ta có thể hít thở không khí tươi lành. Không những vậy, nhà nông, không kể nam nữ, trẻ già, thời gian ở trong nhà rất ít. Hầu hết mọi người phải ra ruộng, ra rẫy hay lên núi, suốt ngày bận rộn với công việc ở bên ngoài. Do đó, thời gian ăn uống, ngủ và nghỉ ngơi ở trong nhà một năm không đến phân nửa. 

Nói căn nhà ở của nông dân thô sơ, không sạch sẽ nhưng đó chỉ là người ở bên ngoài thấy như thế thôi, thật sự không khí trong nhà luôn tươi sạch. Lợi ích của hít thở không khí trong lành tươi sạch lớn hơn phần thiếu thốn do ăn uống đạm bạc.  

Ở đô thị người ta cất nhà cửa trong không gian đầy người, sinh hoạt ngày đêm suốt 24 giờ trong bụi bặm, ăn thức ăn được làm trong bụi bặm, mặc quần áo dính đầy bụi bặm, bên trong bên ngoài cơ thể đều bị bụi bặm bao bọc. Về mức độ bụi bặm, thôn quê ít hơn nhiều. 

Bây giờ chúng ta thử xem xét nội dung, tính chất của bụi bặm ở thành thị ra sao. Bụi bặm có trong không khí mà vô số người thành thị thở ra. Bụi bặm đến từ nhà vệ sinh, nước thải, các đống rác, phân tiểu mèo chó, thịt xương hư thối của cá thịt trong thức ăn dư thừa, bài tiết của bệnh nhân. Bụi bặm từ bệnh viện có những thứ từ các bệnh nhân bị bệnh truyền nhiễm, bệnh lậu, bệnh cùi v.v… Vô số vật dơ bẩn của nhiều loại do độ ẩm và nhiệt của không khí làm bốc hơi hay khô ráo được gió cuốn bay lên tạo thành sương khói (smog) trong bầu trời. Đó là bụi bặm của đô thị. 

Khi đi trong thành thị, quần áo đen thành trắng, bụi bặm vào tai mắt mũi họng làm người ta khó chịu. Ở trong nhà, bụi bặm tích tụ lại trong các góc kẹt, lọ mực cũng là do bụi bặm bên ngoài bay vào. Do đó người thành thị ăn uống thực phẩm ngon bổ, mặc quần áo sạch sẽ, ở nhà cao tầng hay sang trọng chẳng qua là cái sạch sẽ thấy bằng mắt thường mà thôi. 

Nếu suy nghĩ, xem xét một cách khoa học và y học về chất lượng của không khí trong thành thị, cái mà trong 24 giờ mỗi ngày chúng ta không lúc nào không hít thở, cái nguồn gốc của mạng sống chúng ta, chúng ta không khỏi rùng ḿnh run sợ.  

Nếu hít thở không khí cũng giống như ăn uống là cái quan trọng nhất con người không ngừng tiếp thụ th́ phải nói không khí nhà nông hấp thụ ở thôn quê trong sạch, không chứa các chất độc hại cho sức khỏe. Người thành thị không thể nào có được như vậy. Rơ ràng không khí thôn quê trong sạch hơn thành thị là một trong các lư do mà số người bệnh ở thôn quê ít hơn thành thị mặc dù y liệu hay thuốc men không bằng thành thị. Những ai xem trọng sức khỏe cần phải quan tâm điều này. 

Nguyễn Sơn Hùng

Tháng 6/2017 

(*) Nguồn: Truyện số 81 trong quyển “Phúc Ông Trăm Truyện” của Fukuzawa Yukichi, 1897, Thời Sự Tân Báo Xă phát hành.