Phát minh của rôbốt số R62

 
Nguyên tác : “R62go no hatsumei”, Abe Kobo, 1952

 

Nguyễn Ngọc Duyên dịch

 

Chán đời, một người đàn ông đi bộ ngoài đường để t́m cách quyên sinh, một chập th́ đến một khu phố vắng vẻ lạ thường. Khu phố trông như một món thủ công tinh xảo làm bằng thủy tinh.

Cuối khu S là một con kênh trắng đục chảy ngang. Bờ đê làm bằng xi-măng cốt sắt, cao vừa tầm để người ta có thể chống khuỷu tay ngắm cảnh sông nước trôi qua. Khi chiếc ghe có gắn máy đuôi tôm lướt trên các thứ như guốc, bắp cải, đầu con mèo th́ trời bắt đầu tối.

Hắn lượm một tàn thuốc lá Mỹ vứt trên cầu sắt. Để tránh con đường có nhiều người qua lại, hắn đi dọc bờ sông đến một khoảng trống giữa các nhà kho giống như người đang nằm ngủ với hai con mắt mở trao tráo. Dưới ánh đèn đường, con gió lốc chạy lung tung. Con gió thọc lét cái cằm của nhà kho làm nhà kho hả miệng -là cái cửa dính dầu- cười ha hả. Cái cửa này phải ba người phu cùng ra sức mới đóng lại được.

Hắn nghĩ đây là một chỗ thật là tuyệt để lao đầu xuống. Có sợi dây kim loại tḥng ra ngoài sông cho biết chỗ này sâu như biển. Có cả tờ giấy đề: “Cấm tự sát ở chỗ này”.

Có nên cởi giầy hay không?”

Bên kia bờ, trên ống khói cao, hắn thấy đèn của đài kiểm soát phi trường tắt mở. Dưới đó, con tàu nhỏ chạy bằng hơi nước vụng về phun bụi lửa bay tứ tung cùng trời. Bụi lửa vẫn chưa tắt sau khi con tàu đă đi qua.

Thông thường th́ người ta cởi giầy.”

Nhưng mà rốt cuộc th́ hắn không cởi giầy. Có tiếng kêu “dừng lại!”. Lên tiếng là một cậu sinh viên ăn mặc xuề x̣a.

Khi biết không phải là người gác kho, cũng không phải là nhân viên cảnh sát, hắn thở phào nhẹ nhơm. Cậu sinh viên nói cậu có chuyện muốn nói và khi hắn đồng ư cậu ta cúi đầu nhiều lần ngỏ ư xin lỗi. Cậu sinh viên nói cậu đang làm việc bán thời và yêu cầu cho cậu ta biết v́ sao hắn muốn tự sát. Hắn đoán rằng cậu sinh viên này học khoa tâm lư và đang thu thập tư liệu cho việc khảo cứu.

Chuyện nhỏ thôi, không có ǵ hết”. Hắn cười nhạt.

Tôi là kỹ sư cơ khí, chuyên thiết kế máy móc. Khi hăng tôi quyết định bỏ tiền mua kỹ thuật của Mỹ th́ tôi mất việc. Tôi thừa biết chết cũng không giải quyết được ǵ nhưng những chuyên gia như tôi chỉ là những con người yếu đuối. Cái đau trong cuộc sống c̣n lớn hơn cái đau trong cái chết”.

Cậu sinh viên gật đầu như thể cậu khinh miệt lập trường của chính ḿnh.

Thôi...”. Cậu sinh viên định nói điều ǵ đó nhưng ngừng lại, cúi đầu nh́n xuống.

Trời lạnh thật. Xuống nước cũng lạnh chớ.” Hắn lẩm bẩm làm cho cậu sinh viên nhớ lại t́nh huống của hai người. Cậu sinh viên ngước lên nh́n người đàn ông, giọng nhỏ nhẹ như đang xin lỗi:

Xin thưa với chú một chuyện hơi khó nói...”. Rồi như được trớn, cậu lấy được can đảm, đột nhiên nói lẹ hơn:

Thật ra công việc bán thời của cháu là t́m người định tự tử để giới thiệu cho một hăng chuyên nhận giữ tử thi. Cháu sẽ được tiền qua việc này. Cháu rất mong chú bán xác chú cho cháu.”

Nói cái ǵ vậy!”. Hắn bực tức định bỏ đi chỗ khác. Thế giới trong suốt đột nhiên nhuốm màu. Cậu sinh viên đă làm cho hắn ta nhận thức được là hắn c̣n sống. Hắn nổi giận muốn dẫm cậu sinh viên cho ḷi ruột trắng, biến cậu thành một cọng cỏ hay con bọ ǵ đó.

Xin lỗi chú!”. Cậu sinh viên vừa năn nỉ vừa nắm chặt tay hắn lại. Hắn cảm thấy sức mạnh từ cánh tay cậu sinh viên. Không phải sức mạnh không thôi. Cánh tay hắn bị bẻ quẹo vào lưng chứng tỏ cậu sinh viên biết vơ thuật. Giọng nói cậu sinh viên rất cương quyết.

Khi mới bắt đầu, cháu cũng nghĩ là chuyện kỳ dị nên luôn khổ tâm. Nhưng làm ǵ mà cháu chỉ có thể chọn việc cháu thích không thôi. Có việc làm th́ phải bám...”

Nếu cưỡng lại th́ hắn sẽ bị trật gân vai. Hắn đă sai lầm khi nghĩ rằng khi sẵn sàng chết th́ hắn sẽ không c̣n cảm cái đau vật chất như người b́nh thường. Ngược lại cái nhục do mất b́nh tâm làm hắn thấy đau gấp bội.

Tôi chết rồi th́ muốn làm ǵ không được hay sao?”

Không. Không phải vậy đâu. Nói là tử thi nhưng thật ra là thân thể c̣n sống. Đang sống nhưng muốn chết. Dạ thưa, thoạt đầu cháu cũng nghĩ việc làm này là của loài ác quỷ. Cháu chỉ làm việc ăn huê hồng, không biết rơ chi tiết sự việc nhưng bảo đảm là chú sẽ có nơi ăn chốn ở. Khi kư giao kèo, nếu có vấn đề về nghề nghiệp th́ cháu nghĩ chú sẽ có một công việc thích hợp. Cháu hiểu đây không phải là thí nghiệm trên thân thể con người nên thấy thoải mái. Nghĩ cho cùng, cháu nghĩ chúng ta quá cố chấp với quan niệm thông thường cho rằng có một lằn ranh hẳn ḥi giữa chết và sống”.

Đột nhiên cậu sinh viên hét lớn rồi xô hắn ra. Một con chuột lớn xù lông thong dong chạy giữa hai người đang đứng.

Cháu rất ghét chuột”. Cậu sinh viên giải thích. Cậu ta muốn làm dịu đi bầu không khí hỗn tạp nhưng ngược lại chính cậu lại mất b́nh tỉnh.

Dạ thưa chú, nói thật với chú chứ làm việc này cháu rất khổ tâm. Dạo này có mốt tự sát bằng thuốc ngủ, nhưng chỗ tự sát cũng tùm lum không phải là dễ t́m. Tỉ số tự tử bằng cách gieo ḿnh xuống đường rày tuy cao nhưng phải ŕnh dài cổ nên dễ bị xao lăng. Chỗ tương đối dễ t́m là nơi nhảy sông nhưng phần nhiều nguyên nhân là thất t́nh hay có vấn đề gia đ́nh nên văn pḥng cháu không nhận. Họ nói họ chỉ nhận tử thi của những người tự tử v́ thất nghiệp. Do đó cháu đă phải t́m ṭi nghiên cứu thật nhiều mới t́m được chỗ này. Ŕnh suốt tuần ...”

Từ con kênh, sương mù bay bổng lên, đứt khoảng rồi bị thu hút vào giữa các nhà kho. Có tiếng kêu b́nh bịch. H́nh như có cái ǵ không ổn.

Nếu chú ừ một tiếng cháu sẽ trao ngay cho chú tiền đặt cọc giá một ngàn yen cháu đang cầm trong tay. Nếu chú từ chối th́ cháu thà xài hết món tiền này rồi trở thành người t́nh nguyện tự sát.”

Này, tiền huê hồng bao nhiêu vậy?” Hắn buột miệng hỏi, không phải v́ tội nghiệp cho cậu sinh viên mà v́ hắn thấy lo. Sương mù như là linh hồn của con kênh, oán hận hắn không đến, đă đến đây để kêu réo.

Hai ngàn yen. Bây giờ văn pḥng đang cần kỹ sư cơ khí nên họ cho thêm một ngàn yen. Như thế th́ cháu sẽ được ba ngàn yen”.

Không phải v́ tôi tội nghiệp cho cậu đâu.” Hắn buột miệng nói ra điều hắn đang nghĩ.

Cám ơn chú.” Cậu sinh viên vội vàng lật mấy trang trong cuốn sổ tay rồi nhanh nhẹn trao một tờ giấy bạc một ngàn yen được xếp gọn gàng, nhanh như thể tờ giấy tự nó bay khỏi cuốn sổ tay. Cầm tiền trong tay, hắn nghĩ rằng hắn chỉ hiểu phân nửa công việc hắn sẽ làm. Một sợi dây thun vô h́nh đă buộc bàn tay hắn với tờ giấy bạc một ngàn yen.

Văn pḥng bắt đầu làm việc đúng mười hai giờ tối...” Lo tờ giấy bạc một ngàn yen sẽ bay trở lại tay ḿnh, cậu sinh viên càng rụt rè hơn:

Không có bao nhiêu nhưng xin chú ăn cái ǵ cho ấm bụng trước cái đă. Ngoài ra xin chú cắt tóc cho thật ngắn gọn, trước khi chú đến văn pḥng. Yêu cầu này hơi lạ nhưng cháu nghĩ rằng v́ ông giám đốc từng là cựu quân nhân có chức tước nên ông ta mới có cái sở thích không giống ai như thế này.”

Cầm tờ giấy một ngàn yen trong tay, hắn thấy an tâm. Tờ giấy bạc tuy mỏng manh nhưng nếu nó chở được cái thân xác đói meo và khô héo của tôi th́ nó có giá trị của một chiến hạm bách chiến bách thắng. Có phải v́ tôi muốn đi chiến hạm này mà tôi đă lặn lội đến con kênh chăng? Nếu nghĩ rằng mục đích của tự sát không phải là cái chết mà là lối thoát th́ có lẽ đây là tuần tự tự nhiên của con đường tôi phải đi...

Không rơ ai đă bắt đầu, cả hai bước đi. Trên cầu một chiếc ô-tô loại sang chạy vượt qua. Cậu sinh viên cảm thấy phấn chấn:

“ Mùi xăng thơm thật, phải không chú? Như là chất bổ cho hiện thực.”

“ Tao là người chết mà...”

Cả hai cùng im lặng, bước lẹ hơn. Khi đến khu phố, cậu sinh viên dừng lại:

Cám ơn chú. Xin chào chú ở đây. Người ta nói phước bất trùng lai nhưng cháu sẽ trở lại chỗ hồi nảy để canh chừng cho đến giữa đêm. Cám ơn chú. Chúng ta sẽ gặp nhau ở văn pḥng lúc 12 giờ đêm. Xin chú cầm lấy tấm danh thiệp này. Có ghi số R62. Đó là số hiệu của chú. Phía sau tấm thiệp có bản đồ. 12 giờ đấy, xin chú đừng quên. Văn pḥng của cháu làm việc từ giữa đêm.

 

* * *

 

Văn pḥng là một ṭa nhà 3 tầng kiểu cũ. Cậu sinh viên đang chờ ở pḥng tiếp khách. Ở cuối dăy hành lang tăm tối là một pḥng cửa đóng kính, đèn sáng trưng. Ánh sáng từ hai dăy đèn nê-ông rọi vào bức tường mới sơn làm mất đi sự phân biệt giữa bức tường và bầu không khí chung quanh. Hắn cảm thấy bầu không khí nặng nề toả ra từ những bức tường.

Mở cửa ra là một phụ nữ mang guốc cao gót cao kinh khủng, tai đeo đôi bông vàng, mắt kính không viền, mặc váy ngắn, một kiểu váy thông thường của các cô thư kư. Cô có vẻ mặt của người say rượu nhưng có lẽ v́ nước da cô thiếu sắc tố và da mí mắt th́ giống như niêm mạc.

Ngồi giữa bàn làm việc có tấm kiếng bên trên, là một người đàn ông mạnh khoẻ như một tuyển thủ thể thao, lưa thưa mấy sợi lông mũi, tay kẹp ống điếu dài thanh thản phà khói thuốc lên trần nhà. Khói thuốc bay thẳng từ môi rồi thành hai ṿng tṛn. Người đàn ông này trông ngu đần nhưng cũng có một vẻ ranh mănh của giới giang hồ.

Xin giới thiệu đây là chú Kusai chuyên phụ trách khế ước.” Cậu sinh viên giới thiệu rồi trao tấm danh thiếp.

Chào cậu”. Ông Kusai nói giọng ồ ồ, thân ḿnh hoàn toàn bất động. Không hỏi han tên tuổi, ông ta vừa liếc sơ cái đầu tóc cắt ngắn của hắn vừa nói:

Cậu R62 phải không? Từ nay tôi sẽ gọi cậu bằng tên này.” Rồi vừa viết:

Để xác nhận lư do tử vong và nghề nghiệp... thất nghiệp, kỹ sư cơ khí à. Thật là quư hoá. Bởi v́ không có ai trong sạch và nhân từ như một người trí thức chết v́ thất nghiệp.” Xong gọi cô thư kư:

Cô Hanai, đưa viết và giấy cho cậu R62 để kư đi.”

Cầm tờ giấy lên xem th́ đó chỉ là tờ giấy trắng. Cậu R62 bực tức:

Kư cái ǵ vậy?”

Tôi không biết. Quy luật ở đây là như vậy đó.” Ông Kusai lạnh lùng trả lời.

Điều cốt yếu ở đây là văn pḥng chúng tôi cần có bằng chứng là cậu chấp nhận giao tử thi.” Tôi chỉ là một nhân viên chuyên lo khế ước, không biết rơ ư nghĩa của nó nhưng có thể hiểu như vậy. Pháp luật không chấp nhận cái không biết. Từ phía con người mà nói th́ chúng ta có quyền để biết và có nhiệm vụ. Tuy nhiên trường hợp của cậu th́ ra sao? Không phải là cậu đă muốn chết hay sao? Như vậy là nằm ngoài ṿng pháp luật rồi. Nghĩa là tự ḿnh đ̣i hỏi cái ḿnh không biết.

Ai có thể nói khác được? Đă kư xong. Vậy th́ cậu là tử thi theo đúng nghĩa của nó. Ông Kusai khoái trá duỗi thẳng chân xuống dưới bàn, đến nổi làm giăn cả sợi chỉ may quần.

Giỏi đấy. Nhờ cậu thêm một vụ nữa nghen.” Nói xong, ông Kusai cho cậu sinh viên một số tiền. Cậu sinh viên gập đầu chào ông Kusai và cô Hanai nhiều lần và cũng không quên nói với R62.

Mạnh khoẻ nghen.” Khi cậu sinh viên đi ra ngoài theo hướng chéo th́ ông Kusai gọi lại:

À, tôi quên một chuyện hay. Tôi sắp cho ra mắt quyển sách “Thống kê về những người tự tử nh́n từ góc độ của biến động thị trường chứng khoán”. Cậu nhớ mua. Cậu phải đọc quyển này. Nó thật hữu ích đó.

Trước bàn đánh máy, cô Hanai chăm chú giũa móng tay. Hai chân tréo lại, nhỏ nhắn giống như sợi dây thun. Ông Kusai cuốn ống điếu trong chiếc khăn... Đă quá giờ làm việc...

Bây giờ tôi hướng dẫn cậu đi gặp nhân viên kế tiếp.” Ông Kusai đứng dậy ra dấu cho cậu R62 đi theo.

Nhờ cậu hoàn tất một thủ tục nhỏ thôi. Cậu cứ coi như là nghi thức xác nhận tử vong.”

“ Rồi ra sao? “ Hắn hoảng hốt. Tôi phải làm quen với hoàn cảnh tôi là người chết nhưng đang sống. Giá trị của tôi ở chỗ lúc nào tôi cũng là người chết.

Nỗi lo âu này giống như trái banh cao su trên mặt nước. Nuốt bao nhiêu đi chăng nữa, nó cũng vụt bay ra ngoài. Nghĩ đến h́nh ảnh thân thể ḿnh như một tử thi nổi trôi trên mặt nước, hắn ngừng suy nghĩ. Hắn mạnh dạn hỏi thử một câu:

Chữ R nghĩa là ǵ?”

À nó là chữ đầu của danh từ rôbốt.”

 

* * *

 

Vừa ra ngoài, họ liền đi ṿng ra phía sau. Ông Kusai cầm đèn pin đi trước, leo lên một cầu thang hẹp. Vỏ xe cũ dán trên cầu thang làm người ta không nghe rơ tiếng chân nhưng thỉnh thoảng kêu như chiếc giày cao su rách. Lên hết cầu thang, họ vào một pḥng khiêu vũ nhưng giống như pḥng chứa đồ. Gơ cửa th́ so sánh với đồ vật sơ sài chung quanh, đó là một cánh cửa dày và rất chắc, có lẽ có mục đích ngăn âm thanh. Bầu không khí yên lặng lạ thường đập mạnh vào tai. Chỗ này giết người cũng không ai nghe biết. Ông Kusai bực bội lấy chân đá vào cánh cửa, giận dữ nói bấm chuông lẹ lên. Khi đó cánh cửa mở ra... Bức tường như bị xô ra. Cậu R62 thấy tức ngực trước độ dày của cánh cửa.

Mở cửa ra là một cô gái giống hệt cô Hanai. Không phải vậy, màu môi cô gái trông khác nên cậu R62 tưởng là người khác nhưng chính là cô Hanai. Cô ta cũng cầm đèn pin, rọi xuống đất để ánh sáng khỏi chói vào mắt. Đôi guốc cao gót của cô phản chiếu ánh sáng như là guốc thiếc có tráng một lớp sơn mài.

Cúp điện hả?”. Cậu R62 cố giả vờ b́nh tĩnh. Tuy nhiên ông Kusai không trả lời mà chỉ nói lững:

Nhờ cô chuyện này” , xong rồi rút lui ngay.

Xin mời”. Cô Hanai nói bằng giọng mũi.

Căn pḥng nhỏ trống trải không có cửa sổ, ở góc tường là một cái ghế phủ đầy bụi. Cô Hanai cầm đèn pin rọi lên trần, khi sáng khi mờ, cho thấy cô có thể điều chỉnh ánh sáng một cách dễ dàng.

Đèn pin này kiểu mới đấy.” Cô tự hào nói. Một sợi dây điện tḥng xuống. Bốn góc tường mạng nhện dính đầy, toát mùi hôi hám như nùi giẻ ướt.

Anh chờ một chút nghen.” Cô Hanai ra khỏi pḥng bằng cánh cửa phía bên kia, lưng cô khi đi ỏng ẹo như con hạc với đôi guốc cao. Cô quay lại h́nh như mỉm cười. Rồi trong căn pḥng tối, chỉ có hai người với người con gái trẻ, tự nhiên hắn cảm thấy có thêm sức mạnh. Kỹ sư là người có ích cho xă hội, tuy nhiên khi nhớ rằng hắn sắp chết, hắn chưa thể để ḿnh bị yếu ḷng được. Câu nói của ông Kusai nói rằng R là chữ viết tắt của rôbốt, lóe lên như cái đuôi của con rắn trốn vào bụi cỏ.

Hắn đâm ra nghi ngờ rồi suy nghĩ miên man. Căn pḥng không lạ hay sao, không được sử dụng một thời gian dài, có thể được xếp dọn riêng cho hắn để tạm sử dụng. Nghĩ đến một h́nh thức để bói số mệnh, hắn t́m hộp quẹt. Chỉ c̣n 2 que. Que thứ nhất cháy lên th́ tắt ngay. Khó khăn lắm mới thấy được dấu chân rải rác lấm chấm trên sàn bụi. Que thứ hai ẩm, không cháy. Hắn dùng tay bóp nắn đầu que diêm, thử làm cho nó ấm lên nhưng không hiệu quả, đầu diêm rớt ngay.

Đúng lúc đó, cánh của mở và cây đèn pin nói:

Xin mời anh đi.” Chỉ có hai phút thôi. Hắn thích cái nhanh chóng như thế này. Đối với giới thương mại, không có cái ǵ đơn giản hơn. Trông thấy cánh cửa kiếng bể hơn phân nửa của một hăng xưởng lớn bên kia đường, hắn thấy vui trong ḷng.

Cuối cùng hai người đến một hành lang ngoằn ngoèo, nhỏ hẹp chỉ vừa một người đi. H́nh như đó là cái hành lang bí mật, làm giữa hai bức tường. Chắc hẳn người ta phơi rơm mục ở đây. Lần đầu tiên mùi của bụi bặm nồng nặc xông lên mũi. Rải rác chỗ này chỗ nọ là những thanh sắt nhô đầu ra trông như những ngón tay.

Hắn được dẫn đến một căn pḥng sâu hẹp, không khí buồn tẻ. Ở đây cũng không có cửa sổ. Hai bóng đèn trần, không có chụp, màu da cam, ở giữa là một cái thùng lớn như quan tài phủ vải trắng, kế bên là một cái đèn chân đế cao. Cậu R62 tưởng tượng cậu ta đang thật sự chứng kiến đám tang của chính ḿnh. Khi quen dần với ánh sáng chung quanh, cậu nhận thấy có một người đàn ông vẻ mặt hung tợn, ngồi ở cái bàn trước mặt đưa cặp mắt nh́n chăm chăm.

Ông giám đốc đó.” Cô Hanai nói nhỏ.

Ngồi gần bức tường đằng sau là một người đàn ông khác đang khoanh đùi, tay chống cằm. Chính ông Kusai chứ không ai khác! Cậu R62 nghĩ sao mà họ lại đi làm chuyện ṿng vo tam quốc, không khác tṛ hề chút nào.

Hân hạnh gặp cậu.” Ông giám đốc cất tiếng chào, giọng êm và dịu như phụ nữ nhưng rất nặng nề h́nh thức. Cậu R62 vừa định tiến tới th́ bị cô Hanai chú ư:

Anh đứng ở đó đi.”

Cậu đă quyết tâm rồi chứ?” Ông giám đốc hỏi.

Cậu R62 suy nghĩ cậu có thể gật đầu cũng được nhưng đến đây thấy t́nh trạng tài chánh của văn pḥng không lấy ǵ giàu có, nếu quá tin tưởng để cho họ muốn nói ǵ th́ nói, th́ kết quả có thể là con đường cụt không chỗ dựa. Cậu bèn nói lửng lơ:

Đại khái th́ là đă quyết tâm rồi ...” Ông giám đốc ra vẻ ngạc nhiên:

Tôi chỉ nói xă giao thôi. Nói đại khái tức là cậu c̣n lo sợ. Quyết tâm không phải là chữ thích hợp. Nghĩ rằng người chết c̣n có một thứ lựa chọn nào đó là một ngộ nhận khá lạc quan.”

Nhưng tôi nghĩ tự sát cũng là mong ước tự do. Thất nghiệp không phải là mong ước tự do.” Cậu R62 phản biện.

Tự do à! Vớ vẩn...” Ông giám đốc vừa lờ đi vừa mở cái hộp nhỏ ở trước mặt, lấy ra cái ông nḥm. Liền lúc đó, như được ra hiệu, cô Hanai bốc lên tấm vải trắng phủ trên cái quan tài. Hiện ra là một cái giường kỳ quái có gắn máy điều khiển, na ná cái giường đặc biệt chuyên dành cho bệnh nhân . Rồi cô Hanai tiến đến phía sau cậu R62, nhè nhẹ kéo tay hắn và nói:

Xin mời”

R62 liền khoát tay một cách phản xạ, nhưng ngược lại bị kẹt cứng làm hai người giằng co cho đến khi đụng phải bức tường. Khi ấy không biết v́ lư do ǵ mà nút áo của cậu R62 vướng vào một bông tai của cô Hanai. Cô hét lên một tiếng rồi cắn mạnh vào ngón tay của cậu R62.

Đồ ngu.” Ông giám đốc ngó qua ống nḥm, lạnh lùng nói.

Đừng giở tṛ chống cự.” Ông Kusai vừa nói vừa cười.

Cậu đă kư xong rồi, làm như vậy không phải như là mất trâu rồi mới làm chuồng hay sao?”. Nói xong, ông ôm chặt hai khuỷu tay của cậu R62 như trói gà rồi nhẹ nhàng đặt lên giường. Cô Hanai lấy cái ṿng sắt rồi lần lượt c̣ng tay cậu. Kế đó, tay quay ở cạnh giường được kéo ra, ṿng sắt c̣ng chân th́ cố định ở vị trí cũ, ṿng sắt c̣ng tay th́ được kéo ra ngoài. Ở thế nằm ngửa trên giường, cậu R62 không thể cử động. Rồi hắn bị vô số mấy miếng băng da buộc chặt cứng.

Làm ǵ vậy? Buông tôi ra không! Tôi sẽ la lớn cho coi. Có bao nhiêu sức tôi sẽ la lớn bấy nhiêu. Không ngừng đâu.”

Ánh đèn bật sáng lên như lấn át tiếng la hét, như đấm vào người. Hắn cảm thấy lo âu, thân thể cứng ngắt. Tháo ống nḥm ra, ông giám đốc nói:

Thằng này thật khó chịu. Bề ngoài cậu trông như một người đàn ông đói bụng và đàng hoàng, không ai nhờ vả chuyện ǵ, không thích th́ cứ nói rơ là không thích. Chắc cậu đă thấy, cậu có biết tại sao chúng tôi đặt tên căn pḥng sát cửa ra vào là pḥng Hoàn Nguyên không? Chúng tôi đă bỏ công thiết kế căn pḥng đó sao cho những đứa khó hiểu như cậu được toại nguyện. Với cái ghế và sợi dây điện đó, cậu em muốn ǵ cũng được mà. Rất đơn giản. Trong trường hợp cậu không có cái may mắn chấp nhận sự quyến dụ, th́ chúng tôi sẽ cho cậu trở lại t́nh trạng mà cậu đương nhiên phải đến thôi. Bây giờ, cậu muốn cái nào? “

Nằm yên đi, không th́ phiền đấy.” cô Hanai nói.

Giá trị thật sự của con người không phải là sau khi ván ḥm đă đóng lại hay sao?”. Ông Kusai nói.

Cậu R62 nhắm nghiền mắt. Rồi nhắm luôn con mắt của tâm hồn. Có lẽ cậu bị thôi miên?

 

* * *

 

Này này, không được cử động đấy.” Tiếng la giọng đàn ông làm cậu R62 tỉnh giấc, nhưng như bị âm thanh và ánh sáng dữ dội trói chặt, cậu hoàn toàn không nhúc nhích được. Tiếng đinh đóng, tiếng máy tiện, ánh sáng hàn, mùi kim loại cháy. Cậu nghĩ cậu đang ở một cơ xưởng chế biến. Không hiểu v́ sao, cậu cảm thấy thật hạnh phúc như đang ngắm ánh nắng ấm áp xuyên qua lỗ hổng bờ tường... Thất nghiệp, tại sao... Có thấy cơn ác mộng xấu như vậy không? Nhưng mà tôi đă làm những chuyện ǵ? Mang bảng mẫu đến pḥng thiết kế phải không? Nội trong đêm nay, tôi phải hoàn thành bảng thiết kế đầu máy tiện tự động tổng hợp để nộp cho ban kỹ thuật... Thất nghiệp ư? Ừ tôi sẽ mang chuyện tuyển cử lănh đạo công đoàn vào tổ...

Coi chừng!” Cậu nghe như tiếng ḥn sắt cháy đỏ lăn vào thùng dầu. Như tiếng kéo một tảng đá. Sự thực đó cũng là âm thanh phát ra từ cái mộng tưởng đang che đậy một hiện thực không tài nào thay đổi, bị giật ra.

Tôi đă bảo cậu phải nằm im kia mà!”

Thực tế đầy sát khí bao trùm. Cậu kêu la định chạy thoát nhưng như con côn trùng bị nhựa cây 500 năm trước nhốt kín, không một cử động nhỏ nhoi nào có thể thực hiện được. Cậu mở mắt ra. Hai người đàn ông mặc áo giải phẫu và cô y tá đang chăm chăm ngó.

À, tôi đă bị buộc chặt vào thân giường. Lửa hàn mà tôi tưởng, thực ra là ánh đèn. Mùi kim loại bị cháy đúng là mùi máu. Bàn tay ba người giơ cao lên như đang cầu nguyện, lóng lánh máu đỏ. Một người cầm cái nhíp và khí cụ mỏng làm bằng thép tựa như cái vạch. Ông Kusai cầm một cái ǵ giống như cái nĩa đầu cong. Cô y tá cầm cái dĩa thép không rĩ đựng khí cụ và miếng bọt biển hút máu ph́nh lớn lên. Tất cả cầm với thái độ nghiêm chỉnh.

Nếu cậu nhúc nhích th́ cậu chết đấy!” Tiếng ông giám đốc. Ông leo lên bàn ngó qua ống nḥm. Cậu thấy buồn cười, rồi thấy dễ thở ra.

Người đàn ông nhỏ mập gật đầu nói nhỏ:

Chúng ta bắt đầu đi”. Ba người cùng loạt giơ tay lên đỉnh đầu của cậu R62. Có lẽ người đàn ông này là vị chỉ huy ở đây.

Làm ....” cái ǵ vậy? Cậu R62 định nói nhưng môi bị khô, những chữ sau cùng không thành tiếng. Cậu đưa mắt dọ hỏi th́ nghe:

Tôi đă khoan một lỗ vào trong sọ, đặt lưỡi cưa vào bên trong và mới cưa xong. Sau đó tôi sẽ lấy một miếng sọ ra.” Tiếng người đàn ông trẻ trả lời.

Cậu R62 tê cứng người, cơ thể như thun nhỏ lại chỉ c̣n phân nửa. Ôi, tại sao tôi phải chịu cảnh như thế này. Chết hẳn đi có phải sướng hơn không? Nằm dưới đáy con kênh sẽ thoải mái hơn làm sao, tôi cũng không biết. Có con ruồi nhỏ vo ve trên màng tai. Tiếng kêu đau. Bôi parafin đi. Miếng bọt biển. Lấy giùm ống hút, con dao...

Bây giờ tôi sẽ mở cái sọ ra”. Người đàn ông nháy mắt cho biết.

Mấy người làm cái ǵ vậy?”

Im đi, cấm nhúc nhích”. Ông giám đốc đứng trên bàn nạt xuống.

Bác sĩ ơi ! Trị cái thằng này một trận đi. Đồ heo. Đồ khó chịu.”

Đúng là đồ heo.” Bác sĩ nói theo.

Không chú ư th́ chết ngay. À, tôi thấy vỏ tiền năo rồi. Năo áp tăng cao rồi đó, lấy máy hút đi! Số 6. Giống như màu đậu hũ thúi. Huyết quản lớn ḅ quanh bộ năo như rễ rong biển. Máu chảy trong đó. Kỳ diệu thật. Bộ năo này là cậu hay cậu là một phần của bộ năo... Sao, thấy tôi nói khó hiểu hơn câu nói của Hamlet không? Hà hà, thế nào, cậu có thấy thế giới bị méo mó không? Bằng số 5, tôi đang lật năo cậu. Tôi thấy hạ thủy thể của bộ năo. Hay thật...”

Ông bác sĩ ơi, coi chừng nói văng nước bọt đấy.” Ông giám đốc chú ư ông bác sĩ nhưng ông vẫn thản nhiên tiếp tục nói:

Không sao đâu. Bộ năo có sức đề kháng mạnh lạ lùng. Chúng ta rất ít nghe chuyện năo làm mủ, có phải vậy không?”

Cậu R62 cảm thấy tức giận.

Đây là lúc biểu diễn tài nghệ đây. Giữa cái sống và cái chết, chỉ có một lằn ranh mỏng như một tờ giấy... Thành công rồi, ta tài thật. Cậu sống thật đấy chứ. H́ h́, thân thể là của người chết mà c̣n sống, thật là nực cười. Kế đó là nhân đồi năo, ta sẽ nắm thử nó một chút.”

Đột nhiên cậu R62 giận sôi lên. Cậu rên rỉ lớn tiếng. Nghe như ngọn gió cuối thu báo trước mùa đông sắp đến, dùng những móng tay khô khan, khảy những sợi dây điện giăng mắc chung quanh thành phố. Rồi gió đột nhiên ngừng thổi. Một nỗi buồn như bị những hạt kiếng màu phủ lấp.

Hà hà, giựt ḿnh chưa?” Bác sĩ cười.

Tôi mới chọc nhân đồi năo của nó một chút thôi. Như các người đă thấy, đây là hạ vị trung khu, nó thường thôi. Điều khiển được cái này sẽ làm cho lô-gíc của bộ óc giản đơn hơn. Nói tóm lại, rôbốt là cái lô-gíc giản đơn.

Xin van các ông. Đừng làm chuyện bậy bạ.” Cậu R62 hét lớn, giọng ai oán cầu khẩn.

Nếu cắt thêm một chút, nè có thấy ǵ khác không?”. Người đàn ông thấp nhỏ nói.

Liền sau đó như là lớp da bị lột một cách khéo léo, thế giới trở thành trong suốt, chỉ có đường chân trời.

Tôi không c̣n chút t́nh cảm nào nữa sao?”

Làm ǵ có chuyện đó. Chỉ thuần hoá ra thôi. ”

Dường như tôi thấy những giọt nước xanh, không biết từ đâu, từng giọt từng giọt rơi ở những khoảng cách chính xác.”

Cậu nói như là thi sĩ vậy.” Người đàn ông thấp nhỏ cười ha hả. Nhưng cái này chính là một phát minh đây. Tôi biết cách chế tạo những thi sĩ rồi.”

Sau đây là phần cuối. Bác sĩ vừa thở vừa nói.

Máy hút... Kẹp số 3... corpus callosum ...Ông giám đốc. Ông thấy không? Đây là đường nối giữa hai phần bán cầu, phần trái và phần mặt của bộ năo. Như là sợi dây điện vậy đó. Tất cả hệ liên kết của bộ năo đều qua đây. Đây là bộ phận liên kết tạo ra một điện thế hoạt động bằng trị khác biệt giữa hai điện vị ở bên trái và bên mặt của năo bộ. Ông cần biết điều này khi ông diễn thuyết nên ông ráng nhớ cho kỹ nghen. Bọt biển.... để ở chỗ này... corpus callosum nhân tạo là do hăng tôi chế tạo tại nhà máy ở California... máy hút... dương 61... áp b́nh thường... lấy kẹp gắp corpus callosum nhân tạo... cái đó ở trên... để xuống từ từ... Tốt... sau khi cắt vách ngăn ra... và nối tấm phản ứng với ống chân không B... lăng kính biên điện... dây bạch kim... không phải... dây 31... cuộn từ từ đi.

H́nh như cuộc giải phẫu càng lúc càng gặp khó khăn. Những tiếng thở dài đứt khoảng khó nghe, tiếng va chạm lắc cắc giữa những dụng cụ y khoa như làm thời gian dài hơn. Một chặp, như con chim nhỏ cất tiếng hót đầu tiên lúc trời b́nh ḿnh c̣n màu tím, một người nào đó thở nhẹ. Có lẽ đă xong rồi.

À, c̣n năm phút nữa.” Bác sĩ vui vẻ nói.

Gắn kính lọc vào capsula interna.... Nối giùm dây bạch kim. .. Xong rồi... Ông giám đốc, ông biết không? chuyện này vĩ đại lắm đấy. Bởi v́ phần liên kết nhị cấp giữa bộ phận xung kích và vận động đă được độc lập với các bộ phận khác. Tuần trước ở câu lạc bộ ông diễn thuyết dở quá. Ông nói không trúng vấn đề... lấy cái kẹp ra đi... Ông phải lư giải như thế này. Ư thức của con người, thí dụ như kư ức về ngôn ngữ, cái này ổn định được là do có sự liên kết với phần hạ vị kết hợp, thí dụ như thị giác hay là vận động cơ bắp trong quá tŕnh viết chữ. Bây giờ chúng ta đă cắt bỏ phần đó. Nghĩa là chúng ta có thể chọn lọc và chi phối tín hiệu từ bên ngoài bộ óc... nới lỏng ra đi... Và chúng ta sẽ dẫn chứng ngạn ngữ cho rằng khác biệt giữa thiên tài và người điên chỉ mỏng manh như một tờ giấy. Thiên tài là tài năng về quên lăng và phân liệt. Bây giờ, chúng ta đă thành công trong việc thực tế hoá cái đó một cách có hệ thống.”

Ông giám đốc ngắt lời, giọng mệt nhọc:

Lần tới tôi sẽ nhờ bác sĩ vậy. Tôi không thích thú ǵ đối với những vấn đề ngoài phạm vi tư tưởng...”

Ông làm tôi kẹt rồi. Ông nên nhớ tư tưởng chính là khoa học đấy... Bắt đầu từ từ dọc theo phần sau năo bộ... ǵ mà khô lẹ vậy, lấy miếng gạc thấm năo dịch lau giùm đi... từ từ trở lại chỗ cũ... Tốt... khâu màng cứng lại... không thấy thiếu chỉ hay sao! Ôi, đo sọ đi, số mấy? S 4/8 L2 chứ ǵ. Bậy, không phải vậy, dùng tạm số L3 đi... Tôi th́ lúc nào cũng lấy làm ngạc nhiên với bộ óc nhân tạo này. Theo tính toán th́ cái dĩa phẳng bẹt này có thể chứa gọn lỏn một cái đài phát sóng nhỏ hồi xưa. Kỳ diệu lắm. Năm sáu năm trước, có ai đă tưởng tượng được rằng sọ không phải là xương không thôi mà là một chất xám bao trùm đài phát sóng. Cũng không ai nghĩ được có lúc sọ của thằng này hầu như chỉ có xương. Khoan một lỗ ở sọ cho dây anten thông qua, phủ lên một lớp da xong th́... hà hà... coi này, ngon lành chưa? Nó có sừng mạ kền rồi đó. Không có ǵ đáng lo ngại. Anten chỉ tới 3 xentimet thôi. Khi tóc mọc lại, để dài th́ xong thôi.”

Ông giám đốc cắt ngang:

Chính đó là vấn đề, cái đầu của thằng này bây giờ tṛn như cái trứng, coi mọi rợ quá.”

Cậu R62 lẩm bẩm, rất ư thành thật:

Ờ tôi cũng nghĩ vậy. Thôi th́ tôi sẽ đội nón cho tới khi tóc tôi mọc lại.”

Ông bác sĩ bắt đầu rửa tay, kêu ọc ạch như heo uống nước. Từ trên bàn, ông giám đốc bước xuống đất, nới lỏng tay quay rồi tháo c̣ng cho cậu R62. Sau khi nói xin lỗi, miệng ông ta hơi méo một bên một chút, ông không nói thêm ǵ rồi trở về ghế ngồi xuống. Cậu R62 đứng dậy rồi thong thả ngồi xuống bên mép giường, hai tay chấp trên đùi một cách vô tư lự. Đầu hơi nặng.

Người trợ giúp và cô y tá đẩy xe chất dụng cụ giải phẫu ra khỏi pḥng.

Ông giám đốc hỏi:

Tụi nó là rôbốt số 30 và 42, phải không bác sĩ?”

Ông bác sĩ gật đầu.

Ông giám đốc cười và hỏi tiếp:

Rôbốt số 42 th́ như thế nào?”

C̣n ǵ phải hỏi. Đàn bà con gái mà như rôbốt th́ là tiên giáng trần. H́ h́, truyền thống đạo đức tốt đẹp của phụ nữ Nhật Bản đă được hoàn toàn phát huy rồi đó. Bây giờ là cô rôbốt Fujiyama phải không? Ḿnh phải giới thiệu cô ta cho cậu M đang làm việc cho Hiệp hội Du lịch.”

Ủa, thằng R62 nó làm sao mà mắt nó trợn trắng lên vậy? Có sao không?” Ông giám đốc ngó cậu R62, vẻ mặt hoảng hốt.

Nó bị sốc thôi.” Ông bác sĩ giải thích vẻ đắc ư, dùng tay điều chỉnh đầu anten.

Nè, ông thấy nó có đỡ ra không?”

Kiểm tra nó đi.” Nói xong ông giám đốc cúi xuống gầm giường, lấy ra một cái hộp bề ngang và chiều dài chừng 50 xentimet, dày khoảng 30 xentimet, có tay cầm, rồi mang đến đặt trên bàn. Ông bác sĩ th́ cắm dây điện vào ổ điện trên tường, rồi vừa xoa tay vừa ngó qua vai ông giám đốc. Khi ông giám đốc mở nắp hộp và làm vài động tác th́ đột nhiên từ phía trong một luồng ánh sáng xanh phụt lên, làm mặt ông giám đốc sệ xuống giống như con ma Tây phương.

Hộp có nhiều khí cụ phối trí phức tạp như mặt đồng hồ, cái quay số và cây đ̣n bẩy. Đột nhiên một âm thanh như từ ống sáo sậy nổi lên. Như có cái ǵ xảy ra cùng một lúc giữa cái hộp và khuôn mặt của cậu R62. Chắc là một tín hiệu ǵ đó. Cậu R62 cảm thấy sẽ có cái ǵ bắt đầu nên cậu nín thở chờ.

Với ánh mắt lạnh lùng, ông bác sĩ quan sát:

Cậu cảm thấy sao?”

Cậu R62 chăm chú nh́n bức tranh vẽ phong cảnh không có một chút hồn. Một nỗi buồn man mác. Cái khung rời ra làm phong cảnh bên trong di động.

Tôi cảm thấy sung sướng. Chỉ hơi đau một chút thôi...”

Ôi, nó chảy nước mắt đấy.” Ông bác sĩ cười gượng.

“ Khá hiệu quả đó, có phải không.” Ông giám đốc hừ một tiếng từ lỗ mũi, lấy ngón tay giữa mập của ông ấn vào trán cậu. Tuy nhiên cậu R62 không một chút phản ứng. Bây giờ chân có bị cưa đi chăng nữa, cậu ta cũng có thể mỉm cười.

Ông giám đốc quay thêm một chút th́ tiếng sáo lại trổi lên. Tâm trạng cậu R62 liền thay đổi đột ngột như một trang sách được lật qua. Lần này cậu mất ngay sự b́nh tĩnh, thấy bồn chồn bứt rứt như khi cậu quên làm một chuyện ǵ quan trọng. Chắc hẳn cậu đă thay đổi theo mệnh lệnh của máy. Hai người cùng gật đầu ra vẻ đồng ư. Ông bác sĩ nói giọng châm chọc:

Cậu hát cho tụi tui nghe đi.”

Nghe nói vậy, cậu R62 vỗ tay cười:

Được, tôi đang muốn hát đây.” Như đứa học tṛ lớp sơ đẳng đứng hát trên sân khấu cho buổi tŕnh diễn âm nhạc của nhà trường, cậu ưỡn ngực bắt đầu hát một cách hồn nhiên và tự hào:

 

Mây mẹ rầy la

Mây con rưng rưng nước mắt

Bay qua bên kia núi

....................................

 

Điều kỳ diệu là cậu ta hoàn toàn không biết bài ca đó từ trước. Không biết mà cậu hát liên tục đúng giọng và đúng lời một cách tự nhiên. Ông giám đốc cùng ông bác sĩ bật cười. Cười không dứt khi cậu đang hát. Vẻ tàn nhẫn. Có lẽ họ cố cười cho có mà thôi. Cậu R62 vẫn hát đàng hoàng.

Thành công rồi.” Họ tắt máy.

Suốt một tuần sau đó, cậu R62 bị giam hăm trong một căn pḥng nhỏ, hướng về phía Bắc và sát cái hành lang bí mật. Không, nói bị giam là không xác thực. Đúng là cửa pḥng bị đóng kín, chuyện ǵ xảy ra bên ngoài cậu ta không thể biết nhưng có lẽ cậu ta cũng không muốn biết làm ǵ. Mà cậu cũng có thể ra vào tự do nếu cậu mở cái cửa bí mật phía đối diện, ngụy trang bằng một tấm ván dưới chân tường. Nhưng cậu không muốn đi xa hơn cái cầu tiêu trong pḥng. Có lẽ v́ cậu không nắm vững t́nh h́nh và cái hành lang như là cái mê hồn trận làm cậu không muốn đi đâu. Tuy nhiên đó không phải là lư do duy nhất. Cậu đă hoàn toàn trở thành người thực vật nhưng biết tự túc.

Căn pḥng chỉ có cái ghế dài và cái bàn có một bức tranh màu vẽ núi Phú Sĩ nhưng không hẳn là nhàm chán. V́ pḥng có cửa sổ rộng, bên ngoài phong cảnh trông mát mắt. Cánh cửa dơ v́ nước mưa nhưng ngó xuống dưới người ta sẽ thấy cùng một lúc một cánh cửa quay, người người đi lại tấp nập, rồi dăy dây điện cao thế, hàng ngàn mái nhà san sát. Ban đêm, tuyệt nhiên không có lúc nào thành phố đi ngủ trước.

Hơn nữa có vẻ cậu ta nói chuyện với ai đó suốt ngày. Thật ra cô Hanai có mang thức ăn đến cho cậu ngày ba bận rồi nói chuyện ǵ đó. Nhưng cũng có lẽ là do cậu ta tưởng tượng. Bởi v́ khi cô Hanai vừa bước ra khỏi pḥng th́ hầu như cậu quên mất ḿnh đang nói chuyện ǵ. Mặc dù vậy có vẻ cậu lại hiểu rất rơ tâm t́nh cô Hanai. Có ngày cậu tin chắc rằng cô ta yêu cậu. Khi ấy cô Hanai vừa để tay trên vành tai bị thương tích sau vụ cái bông tai bị kẹt vừa chăm chú nh́n cậu bằng nữa cặp mắt với mí mắt trắng như niêm mạc. Cậu nghĩ cậu phải ôm cô Hanai vào ḷng. Cậu định đứng lên và đưa hai cánh tay ra. Liền khi đó, trong đầu cậu nghe như có tiếng sáo nổi lên và ai đó đang cười.

Cô Hanai rất b́nh tỉnh, có lẻ đă dự đoán những chuyện như thế. Cô vừa lắc đầu vừa nhỏ nhẹ nói với cậu R62 đang đứng yên tại chỗ:

Lúc trước cũng có một anh rôbốt trẻ số 58 định nhào tới ôm tôi như anh vậy. Nhưng cái sừng trên đầu anh vướng cái bàn rồi anh ta bị tê liệt luôn vậy đó.”

Cậu R62 bắt đầu cảm thấy lo âu. Nhưng cũng có một lần, một lần duy nhất thôi cậu cũng thấy lo khi nh́n qua khung cửa thấy làn sóng người biểu t́nh rầm rộ với cờ đỏ và biểu ngữ. Nghĩ măi không nhớ được ḿnh là ai, cậu ôm đầu oằn oại... Không có ǵ thôi thúc cậu phải hát... Thật ra nếu đo thời gian th́ chắc chắn chỉ là một khoảnh khắc. Tiếng sáo nổi lên, bỗng chốc cậu thấy ửng trên trời lơ lửng bay mấy cái bong bóng quảng cáo của tiệm may quần áo âu phục. Cậu mỉm cười. Cái đầu mọc sừng của cậu thật khó chịu.

Cứ như thế một tuần lễ b́nh thản trôi qua. Ngày hôm ấy, từ sáng mưa phùn rơi rả rích. Trọn nửa ngày cậu ngắm nh́n những hạt bụi, như loài sâu bọ, di chuyển không ngừng trong những giọt nước mưa lăn dài trên mặt kiếng rồi rơi xuống. Cái nỗi niềm nhung nhớ mông lung này nảy sinh từ những động tác của loài động vật nguyên thủy hay từ những hạt bụi làm cậu liên tưởng đến các nhà máy? Điều đó không rơ. Nửa ngày sau đó, cậu không nhớ ḿnh sống như thế nào. Xế chiều mưa tạnh và trời ấm dần.

 

***

 

Vào lúc đó, Câu Lạc bộ Thế giới R tổ chức hội nghị lần thứ nhất ở hội trường nằm dưới mặt đất của toà nhà. Do ánh sáng chiếu từ cái bóng đèn của bồn cá cảnh nhiệt đới, người ta thấy nhiều hơn những đường ranh huyền bí tranh tối tranh sáng trên trần khảm. Và trên mặt kiến dày của một cái bàn dài, đồ nhắm với rượu côctay được sấp xếp theo h́nh bản đồ thế giới. Ông giám đốc bắt đầu chào quan khách:

... Nói tóm lại, với rôbốt số R62 chúng ta đă đạt đến giai đoạn công nghệ. Tôi xin giới thiệu nó và nhân đây thành lập câu lạc bộ.

Không cần phải lặp đi lặp lại, tôi muốn tái xác nhận ư nghĩa lịch sử của câu lạc bộ của chúng ta. Chữ R, tên gọi của câu lạc bộ, óng ánh vàng trên ngực áo của quư vị, nghĩa là ǵ? Dĩ nhiên nó là chữ đầu của rôbốt. Nhưng không phải chỉ vậy thôi. Thực ra ư nghĩa của nó phức tạp, đa dạng và thâm thúy hơn nhiều. Lấy một thí dụ nhỏ, nhỏ thôi. Thứ nhất, R, biểu tượng của câu lạc bộ là của chữ Race nghĩa là Chủng Tộc, kế đó là Rule và Reign nghĩa là Cai Trị và Quyền lực, Rich nghĩa là Phú Quý, Revive hoặc Reaction nghĩa là Phục Cổ, Resettle nghĩa là Phục Hồi Thuộc Địa (vỗ tay), Right nghĩa là Chính Nghĩa hoặc là Phe Hữu (vỗ tay)...” Nói đến đây, ông giám đốc ngừng lại. Người bồi bàn - với cái sừng trên đầu th́ chắc là rôbốt mang đĩa côctay đến. Tất cả món côctay hôm nay tôi xin quư vị thử dùng qua đều bắt đầu bằng chữ R. Rượu tôi vừa mang đến tên là Rob, nghĩa là Cướp Đoạt, vị hơi chua... Ông giám đốc lấy khăn tay chậm nhè nhẹ lên môi rồi nói tiếp:

Kế đó nếu quư vị nghĩ thêm về kư hiệu của rôbốt, R là Rationalization, nghĩa là Hợp Lư Hóa Sản Xuất Công Nghiệp (vỗ tay), Rat là Bọn không đ́nh công (vỗ tay thật to như vỡ hội trường), Regular là Trung Thành (vỗ tay). Hơn nữa, R là của Rush, nghĩa là Đội Biệt Kích (c̣n nữa, có tiếng nói lớn, Nhật ngữ có chữ Rasetsu (La Sát) có nghĩa là thằng bị cắt dương vật, hà hà hà...). Hôm nay nói bao nhiêu cũng có. Bây giờ tôi xin có đề nghị như thế này. Để câu lạc bộ có cơ năng hành động, chúng ta sẽ thành lập một số chi bộ có chữ R, và biến câu lạc bộ này thành một tổ chức cơ động. Đây chỉ là một đề án thôi.” Nói xong ông ta mở ngay cuốn sổ tay ra, nói tiếp:

Chúng ta sẽ có câu lạc bộ Remilitarization lo chuyện tái quân bị, câu lạc bộ Report thu thập t́nh báo, câu lạc bộ Ring chi phối trường đua và ranh giới bầu cử, câu lạc bộ Resource nghĩa là Tài Nguyên và câu lạc bộ Rake nghĩa là Cái Cào cho giới thương mại, câu lạc bộ Reclaim chuyên khai thác đất đai cho giới công nghiệp, rồi câu lạc bộ Religion, nghĩa là Tôn Giáo cho tầng lớp văn hoá, câu lạc bộ Runner cho những người nhập cảng lậu hay người tị nạn.... À, chờ một chút”.

Cầm cái ly mới được phát, ông nói:

Để chúc mừng thần vạn năng đă tuyển chọn và sinh chúng ta, hăy cạn chén. Rượu côctay này tên là Rejuvenation, nghĩa là Hồi Xuân, có chất hoocmon chiết ra từ nước ép của một loại thực vật quư trồng ở phía Nam. Xin mời.” Không màng đến sự dao động của quan khách, ông ực một hơi rồi nói tiếp:

Những hội viên mà chúng tôi mời đến tập họp nơi đây gồm có những nghị viên, quan chức cao cấp, giám đốc ngân hàng, giám đốc điều hành ở những công ty lớn v.v.. Quư vị là giai cấp lănh đạo hiện tại và tương lai của nước Nhật, đă được Thượng đế chọn lọc (vỗ tay). Kính thưa quư vị, nếu trong số quư vị có bạn nào trở thành người chịu trách nhiệm cho một hoặc vài câu lạc bộ R mà tôi đă tŕnh bày th́ trên thực tế câu lạc bộ R của chúng ta sẽ trở thành biểu tượng của thành phần cai trị nước Nhật rồi, phải không quư vị?” ... Vỗ tay cuồng nhiệt....

Xin góp ư! Cho thêm câu lạc bộ Romance (lăng mạn), được không?” Một người để râu như con hải cẩu, mặc áo kimono thật sang trọng trên ngực gắn một cái huân chương to tướng, nói lớn.

Ai đó?”. Mọi người cùng hỏi và cười thoả thích, không lộ một vẻ ǵ khó chịu. Ông giám đốc mỉm cười:

Kính thưa quư vị, tôi cũng muốn tổ chức câu lạc bộ Regalia (vương tước) cho những người có huân chương... Tuy nhiên câu lạc bộ Romance th́ chắc là được. Thật t́nh mà nói, cá nhân tôi cũng muốn có một đề nghị giống như thế. Đặc biệt là đối với bên ngoài để giữ bí mật cho câu lạc bộ nên có cái ǵ để ngụy trang, hơn nữa thỉnh thoảng chúng ta cũng cần bồi dưỡng thêm năng lực, do đó tuyệt đối chúng ta phải thành lập một câu lạc bộ thật mềm như thế (vỗ tay). Trong trường hợp này, R là chữ R của Rapprochement nghĩa là Thân Thiện, của Random nghĩa là loạn xạ trong lúc vui chơi, của ṣng bài Roulet, của Rotary, hoặc là của câu lạc bộ Rose ngủ đêm với hồng nhan... Khi đến phần sau của buổi họp hôm nay, tôi sẽ đổi ngay thành câu lạc bộ Rose (vỗ tay như muốn vỡ hội trường). Tuy nhiên, cho tới khi đó, v́ đại sự của đất nước xin các bạn hăy lắng nghe trong ṿng một hai tiếng đồng hồ!”

 

***

 

Từ năy giờ, cậu R62 im ĺm nh́n chăm chăm cánh cửa bí mật và lắng nghe diễn biến của hội trường. Mọi hôm, khi bóng đèn neon của khách sạn Florida bên kia đường bật sáng th́ lúc nào cô Hanai cũng mang đồ ăn đến cho cậu đúng vào thời điểm đó... nhưng hôm nay không hiểu v́ sao, đă trễ đến ba mươi phút rồi mà không thấy cô đến. Thế cô là ông Kusai đang đứng chờ. Hôm nay là lần đầu tiên cậu R62 gặp lại ông Kusai sau lần giải phẫu.

Sao, cậu khoẻ không? Trời ơi, cái sừng hay quá. Coi hợp với cậu. Cậu chơi với mấy con hươu con được rồi đó.”

Từ đầu, cậu R62 cảm thấy bứt rứt lạ thường, hỏi bâng quơ:

Cô Hanai đâu rồi?”

Có chuyện ǵ với Hanai?” Ông Kusai hỏi lại vẻ khó chịu.

Thôi tôi hiểu rồi, đúng là tiểu nhân th́ nhàn cư vi bất thiện”.

Nhưng cậu R62 ra vẻ không nghe thấy chỉ bắt đầu cắm cúi ăn.

Ông Kusai tức giận, trông hung tợn:

Này, cậu phải nhớ rằng con quỷ mà ḿnh từng biết còn tốt hơn ông thánh lạ chưa gặp. Sao không nói ǵ vậy? Nói thử coi sao?”

Cậu R62 không nói năng ǵ chỉ ăn một hơi th́ hết chén cơm, mỉm cười vẻ buồn ngủ.

Đồ heo hôi hám! Ông Hanai đẩy lông mũi lên rồi lục trong túi quần lấy ch́a khoá của cánh cửa chưa mở, vừa xoay vừa nói:

Được rồi, nói ǵ th́ nói, tôi không c̣n gặp cậu nữa. Chút nữa sẽ có người đến đón. Đây là cái nón cậu phải đội khi ra ngoài. So với bộ quần áo của cậu th́ nó quá tốt.” Nói xong ông quăng một cái nón cũ, sướt ṃn đă mất dây ruy-băng lên bàn.

Đối với cậu th́ như là thắng lợi của cái chết, chứ ǵ?”

Cô Hanai có đến không?”

Hỏi hoài. Cái thằng chết dịch. Tôi được dạy từ nhỏ là phải sống tự lập, không cần ai che chở. Lần đầu tiên tôi mới thấy cái thằng mặt dày mầy dạn như mầy. Bẻ sừng giết trâu th́ không xong, thôi tôi nhẹ nhàng với cậu như là lấy kim chích ngựa chết. Nhưng tôi nói cho cậu nghe, tôi không phải là hạng người để đàn bà con gái ngủ với người chết, qua mặt tôi...”

Ở câu lạc bộ dưới đất, vừa lúc đó, cương lĩnh tổ chức được toàn thể hội trường thông qua sau tràng pháo tay.

Sau đây tôi xin tiếp tục nghị tŕnh.” Nói xong, ông giám đốc lấy cái hộp phát ánh sáng màu xanh để trên sàn nhà, rồi quan sát kỹ lưỡng.

Như đă giải thích với quư vị, tôi xin tŕnh làng một rôbốt mới, số R62. Từ ngày chế tạo, rôbốt này chưa ra khỏi pḥng bảo tồn lần nào. Nó là rôbốt mới tinh, bây giờ khi tôi làm vài động tác với hộp điều khiển này, nó có thể tự ra đây mà không cần ai hướng dẫn.

Chuyện ông Kasai bước ra khỏi pḥng, cậu R62 có vẻ nhớ mà cũng có vẻ không nhớ. Một chập trời đổ mưa, sập tối mà cậu quên bật đèn, có vẻ mơ mơ màng màng chờ một cái ǵ. Dưới những cặp mắt khẩn trương chờ đợi, ông giám đốc đắc ư quay số trên mặt đồng hồ trong ṿng hai ba phút hay là hai ba mươi phút chi đó.

Xin mời, xin mời tất cả nhấm món côctay Reel...” Tiếng sáo nổi lên, cậu R62 nghe tiếng nói từ một sứ giả vô h́nh. Cậu vội vàng đội nón... Không rơ từ đâu, một âm thanh như tiếng kiếng bể vang lên, căn pḥng sau giờ làm việc rực sáng. Cậu bước xuống cầu thang th́ đến trước cửa ra vào. Phải đi hết dăy hành lang th́ mới đến cái cửa để xuống dưới đất. Khi đi ngang qua căn pḥng mà cậu bị bắt kư tờ khế ước, cậu nghe tiếng người nam và nữ khóc rống. Ở tầng nhà dưới đất, làn gió ẩm ướt bay bốc lên. Cậu thấy ngay một bảng hiệu c̣n mới đề tên Câu lạc bộ quốc tế R, làm bằng sắt đúc. Vào đi! Nghe tiếng ra lệnh của sứ giả vô h́nh, không do dự cậu đẩy cánh cửa bọc da thật sang trọng, gắn bằng đinh đồng rồi bước vào.

Tiếng vỗ tay cuồng nhiệt vang lên.

Xin quư vị giữ yên lặng”. Ông giám đốc giơ tay ngăn. “Nếu các bạn vỗ tay để tỏ hảo ư đối với tôi th́ tôi xin nhận chứ cái này th́ các bạn dư biết nó chỉ là một tṛ giúp vui tầm thường thôi. Tôi nghĩ sau khi tôi giải thích ư nghĩa chân thật của con rôbốt này, các bạn cho một tràng pháo tay th́ thích hợp hơn.”

Quan khách bổng trở nên im lặng. Ông giám đốc ngước mắt nh́n:

Không có ǵ hết. Tôi chỉ nói sơ sơ thôi.” Có vẻ cậu R62 làm ông giám đốc bồn chồn.

Trước hết tôi xin nói về ư nghĩa lịch sử và xă hội của những con rôbốt của nước ta. Như các bạn đă thấy... “. Ông giám đốc hất hàm ngó cậu R62.

Cái ǵ vậy. Bỏ nón xuống hay không?” Ông hét lớn. Lấy lại giọng sau những âm ùm à nghe không rơ, ông tiếp tục:

...Bề ngoài chỉ là hai dây anten không tới 3 xentimet nhưng giấu bên trong là một thiết bị kinh dị chúng tôi mua trực tiếp từ trụ sở của một hăng Mỹ, phải nói là tinh túy của khoa học hiện đại, ùm, cấu tạo và nguyên lư của nó th́ đương nhiên là phải đề cập đến, nhưng hiện diện nơi đây có bác sĩ Henry Ishi... bác sĩ nổi tiếng trên thế giới về khoa ngoại năo, nhà chế tạo rôbốt hàng đầu, được trụ sở biệt phái qua đây. Theo chương tŕnh, ở phần sau bác sĩ Henry sẽ có vài lời nên xin các bạn chờ đợi, đại khái tôi xin lư giải phần tính năng. Ùm... mắt không rời mấy miếng thịt gà trên dĩa bị gậm nhấm gần hết chỉ c̣n xương:

Trước hết tôi xin suy nghĩ từ lịch sử của lao động. Lao động càng chuyển đổi từ tay chân con người sang máy móc th́ kỹ thuật càng ngày càng quan trọng. Nhưng ở giai đoạn khởi đầu của kỹ thuật, máy móc chỉ đóng vai tṛ hỗ trợ cho bắp thịt mà thôi, từ đây búp bê tự động nghĩa là máy móc có cơ năng như của con người đă trở thành niềm mơ ước của kỹ thuật. Khỏi cần nói, những con rôbốt thời đầu không khác hơn những món đồ chơi bắt chước con người. Chỉ khi nào cái lẫn lộn giữa h́nh thức và tính năng được khắc phục th́ chúng ta mới có sự phát triển thực sự của nền cơ khí. Trước tiên, sau khi có máy dệt, một loại máy mảy mai không bắt chước được con người, thay cho chân là xe hơi, thay cho tay là máy tiện, bắp thịt là tuabin, mắt tai và miệng là radio, tivi, phim, rađa, máy tính điện tử là một phần của bộ năo, th́ qua những biến đổi mạnh bạo đă thực hiện được những bước trưởng thành tự phát.

Lẽ dĩ nhiên, chúng ta có đủ cơ sở để suy luận rằng tập hợp những máy móc vừa nói là một con rôbốt khổng lồ. Không những máy móc đă có những cơ năng công nghệ vượt trội hơn con người, mà chúng c̣n có khả năng suy nghĩ, chọn lọc và ghi nhớ nữa. Như vậy th́ ở đây, cái lư do tồn tại của con người không c̣n nữa hay sao? Không phải thế đâu, không có con người th́ không thể có máy móc. Trong trường hợp này, vai tṛ của con người sẽ là ǵ? Nói thẳng ra th́ không hay nhưng con người sẽ là đầy tớ tốt của máy móc. Ông Ford, vua chế tạo xe hơi, đă cho chúng ta thấy rằng qua phát minh về dây chuyền sản xuất, là làm sao hợp lư hoá những người thợ làm việc chậm chạp để họ theo kịp máy móc. Vấn đề hiện tại là ở chỗ đó nhưng những con người kém cỏi không chịu hiểu, càng ngày họ càng tụ tập hoạt động cho công đoàn, h́nh ảnh của họ rơi xuống vực sâu của sự thoái hoá hoang dă, phải nói đúng ra là cái bi kịch của thế kỷ (vỗ tay lác đác). Người lao động là máu của máy móc, kỹ sư là hócmôn, những người ưu tú như chúng ta là tim là linh hồn (vỗ tay). Dù linh hồn có giá trị cao đi chăng nữa, nhưng nếu máu bị nhiễm độc th́ đương nhiên là sức khoẻ của máy móc sẽ bị phương hại, nói một cách khác đó là nguy cơ của nền văn minh. Nhiệm vụ của chúng ta bây giờ là thành lập một đội quân chữ thập để chiến đấu chống sự thoái hoá đó... Nói tóm lại, ư chí là sức khoẻ của nền văn minh, nghĩa là cái làm suy yếu sức khoẻ của máy móc là cái chậm tiến của con người... Dựa trên tư tưởng vĩ đại này, và sau những nỗ lực phi thường, cuối cùng chúng ta đă cho ra đời một rôbốt thuộc thế hệ thứ hai. Chúng tôi đă thành công trong việc từ con người mà tạo nên một cái khả năng trội hơn người. Hôm nay, giá trị con người là rẻ nhất so với tất cả mọi nguyên liệu (tiếng th́ thầm tán thành làm ông giám đốc chú ư). Tóm lại, cái công việc này quá đủ để lấy lại vốn (vỗ tay). Chúng ta phải yên tâm mà dũng cảm tiến lên (vỗ tay không ngừng). Kế hoạch thương măi của câu lạc bộ là tương lai chúng ta sẽ biến nhiều người đang là thành phần huyết dịch của máy móc thành rôbốt hết, nhưng bước đầu là hoàn thành con rôbốt kỹ thuật. Đây là rôbốt số 62.”

Bỗng nhiên ông giám đốc cảm thấy lo âu, ngó quanh quất. Từ năy giờ không khí hội trường trở nên là lạ. Mọi người gần như say túy lúy, coi như không có chuyện ǵ xảy ra. Họ nói chuyện riêng tứ tán. Ai vỗ tay, không có ư nghĩa đặc biệt ǵ hết th́ liền đó hai ba người cũng vỗ theo.

Thưa các bạn, tôi xin có đề án cuối cùng!” Ông giám đốc nói lớn.

Hà hà.” Ai đó cười. “Đúng vậy, tôi xin đề nghị. Như thế này, bước đầu để làm thử sự kết hợp rôbốt với sản xuất, chúng ta sẽ cho một nhà máy sản xuất mà kinh doanh không khá, mượn cậu R62 này, với điều kiện cho họ tự do xử dụng trong một thời gian để bảo đảm mặt tài chính cho họ...“. Tiếng vỗ tay lẫn tiếng cười vang lên. Không c̣n ai nghe rơ ai đó than thở rằng sao chưa tới phần của câu lạc bộ Rose. Ông giám đốc vội vàng rút mảnh giấy đă chuẩn bị trong túi, lắc lắc ông thống đốc già của ngân hàng M đang ngủ say trên ghế làm ông tỉnh giấc. Để cây viết mực vào tay ông thống đốc, ông nói nhỏ:

Liên quan đến vấn đề mà tôi xin ông đồng ư khi năy, xin ông kư ngay.”

Kư à?”

Sẽ chuyển sang câu lạc bộ Rose ngay.”

À, được thôi.”

Lấy được chữ kư xong, “Tới phiên ông đó, xin nhờ.”, ông giám đốc nói với bác sĩ Ishii rồi vọt ra ngoài.” Vừa chạy nhanh trên cầu thang tăm tối để đến pḥng điện thoại, ông tức giận lẩm bẩm “Chết đâu chết phức cho rồi. Đồ khiếp nhược.”

Nói xong, ông đánh bức điện tín khẩn cấp cho hăng Takamizu như sau:

Chuyện rôbốt thành công. Hẹn gặp trưa mai.”

 

***

 

Khi ông chủ tịch Takamizu gặp cậu R62 th́ ông ngạc nhiên đến độ chân ông run lẩy bẩy không đứng vững. Kéo ông giám đốc đến góc tường:

Nè ông, chắc thằng này là đứa tôi cho nghĩ việc ngay tại chỗ khi tôi nhận điện thoại của ông.”

Ông giám đốc cũng ngạc nhiên. Nhưng ông không hạ giọng như ông Takamizu, trái lại ông vui hẳn lên:

Vậy th́ tiện hơn chớ sao. Nó cũng quen chỗ này.” Quay lại cậu R62:

Có phải cậu bị cho nghĩ việc khi đang làm cho ông Takamizu phải không?”

Cậu R62 b́nh thản gật đầu. Nhưng ông Takamizu vẻ chưa yên bụng:

Thằng này làm cái ǵ cũng không xong. Hơn nữa, nó lại hoạt động cho công đoàn.”

Ông khỏi phải lo mà nói tiếng nhỏ xíu như vậy”. Ông giám đốc cười.

Nếu ông chịu giao việc th́ chúng tôi sẽ bỏ ra một tuần lễ để phân tích triệt để lư lịch của sóng năo, điều tra coi nó đă làm những chuyện ǵ và có những khả năng ǵ. Nó từng phụ trách máy tiện tự động đa năng chứ ǵ?

Đúng vậy.”

Không sao đâu, tôi đă xoá bỏ toàn diện cái kinh nghiệm đó, xong rồi đưa vào cái nhận thức căn bản mới của chúng ta về máy móc. Trên quan điểm làm sao phát huy được những khả năng vượt lên trên cái giới hạn của những con người ngu độn tầm thường, chúng tôi sắp xếp lại vấn đề, biến chúng thành những tín hiệu cho sóng năo rồi tạo ra điều kiện phản xạ hoàn toàn. Thằng này tuyệt đối là kỹ sư tài giỏi, xuất chúng. Ông thử xài nó xem sao. Tôi hứa với ông là từ 10 giờ sáng đến 5 giờ chiều, tôi sẽ xử dụng hộp điều khiển để gửi sóng điện. Nghĩa là nó sẽ trở thành thiên tài trong ṿng 7 tiếng đồng hồ đó thôi. Sau đó ông cho nó nghĩ. Nói là nghĩ chứ nó chỉ ngồi yên một chỗ, ông khỏi phải lo. Ngoài ra chuyện nó là Cộng sản, không có vấn đề ǵ hết. Bởi v́ nó đă là người chết.”

Trời, nó chỉ là cái tử thi à, thiệt không?”

Thiệt mà. “ Ông giám đốc vừa quay mặt lại phía rôbốt R62 vừa hỏi: “Đúng không?” th́ cậu ta ngoan ngoăn gật đầu.

Nhưng nghe sao mà rùng rợn quá.” Ông chủ tịch lắc đầu lộ vẻ không tin.

Tôi cứ tưởng có kỹ sư bên Mỹ qua.”

Cái đầu của nó là đồ Mỹ một trăm phần trăm. Có đến 29 bằng sáng chế trong đó. Hơn nữa nếu có vấn đề ǵ xảy ra làm công việc ông bị trục trặc th́ tôi sẽ gửi ngay luồng sóng năo của nó sang trụ sở để phân tích và nhờ các chuyên gia bên đó điều chỉnh lại....”

Thật vậy à?... Nhưng nói cái ǵ vậy... Ông giỡn chơi. Làm ǵ có chuyện đó. Chuyện hệ trọng mà ông không biết à. Nếu nó đ́nh công và làm ồn lên th́ ngân hàng cũng làm khó dễ tui.”

Khỏi phải lo. Vấn đề tài chính th́ đă được bảo đảm cho con rôbốt này rồi, do đó hăng xưởng chỉ cần thu nhỏ lại thật nhiều...”

Cám ơn ông. Nhưng chuyện tài chính có tin tưởng được không? Khế ước đối với tôi có chắc không? Ông chủ tịch vừa mới nói xong th́:

Thôi đừng nói bậy nữa. Lợi ích th́ chia đôi mà.”

Ừ nói thẳng ra là dù tôi có phải chết đi chăng nữa tôi cũng muốn sống, rồi... hội nghị ban giám đốc hay công đoàn th́ như thế nào?”

Tôi chịu trách nhiệm. Tin tôi đi.”

Nếu bị ngân hàng bỏ th́ làm sao?”

Ngân hàng làm việc theo ư kiến của tôi. Tôi sẽ giúp ông. Thằng rôbốt đă là một cái thế chấp tuyệt đối của ông rồi... hà hà xin ông châm chước. Ông đăng kư xong th́ tôi cũng sẽ cho ông gia nhập Câu lạc bộ quốc tế R... nếu vô câu lạc bộ ông sẽ là một nhà sản xuất công nghiệp thượng hạng... hà hà không biết nó sẽ chế tạo sản phẩm mới ra sao, tôi rất mong và vui sướng chờ đợi ngày đó. Ông giao chuyện đó cho tôi đi. Nó là thiên tài mà.

Thưa ông giám đốc, chỉ có một chuyện rất khó nói, đó là nó là tử thi, thấy không ổn làm sao đó.”

Chính nó đă nói như thế th́ ông phải tin... Chuyện này chỉ là tin hay không tin thôi. Người của chúng tôi sẽ quan sát phản ứng của nó từ đầu đến cuối, và nếu ông thấy có chuyện ǵ lạ thường th́ đến nói cho tôi ngay. Tôi sẽ sửa theo ư muốn của ông. Nếu muốn, khi nó nghỉ ngơi tôi cũng có thể bắt nó hát.

 

***

7 tháng trôi qua, buổi trưa một ngày quang đăng tháng 11, ở pḥng lắp ráp máy móc của phân khoa kỹ thuật thuộc hăng Takamizu, người ta bắt đầu cho chạy thử máy tiện mới do cậu R62 thiết kế và chế tạo. Bỏ qua mọi h́nh thức và nghi lễ, hôm nay là ngày họp mặt trong ṿng nội bộ của những hội viên thuộc câu lạc bộ quốc tế R và vài người có chức vụ quan trọng trong hăng. Ngồi ở hàng ghế đầu là ông thống đốc ngân hàng, ông giám đốc, vị bác sĩ và ông Takamizu. Đề pḥng trường hợp bất trắc, chuẩn bị trong tay với hộp điều khiển, ông giám đốc chiếm một vị trí gần cái máy. Khởi đầu là bài nói chuyện của ông giám đốc với đề tài “Ư nghĩa của ngày hôm nay”, ông đề nghị lấy ngày đó làm ngày kỷ niệm cho câu lạc bộ. Ông thống đốc ngân hàng chỉ cười cười, nói lấy làm vui có ngày hôm nay. Nhưng trong bụng thật sự là không vui v́ ông ta nghĩ ông đă bị lừa trong lúc say rượu mà kư vào tờ giấy.

Trong lúc đó ông Takamizu cảm thấy bồn chồn, cứ ngó mặt người nào th́ lại thấy lo. Thực ra ông Takamizu lo không phải là về chuyện máy móc mà là sự không thành thật của phía kinh doanh, là đứa vô lại mà một hội viên của câu lạc bộ và là chuyên gia phá hoại đ́nh công, đưa vào và nói theo cách nói của ông giám đốc, là hiện tượng thoái hoá của những người lao động cuối cùng đă bộc phát cơn giận dữ của họ. Không biết từ đâu, họ đánh hơi biết được ông Takamizu đă đến nhà máy nên từ trưa đến giờ họ ùn ùn kéo đến tập hợp trước cổng chánh.

Cuối chương tŕnh là phần báo cáo của chính cậu R62, sau khi cậu nhận mệnh lệnh từ hộp điều khiển. Vẻ mặt tươi tắn và hồn nhiên, cậu nói cái máy mà cậu phát minh là do quá tŕnh cụ thể hóa một cách trung thực cương lĩnh của Câu lạc bộ R. Trên mặt lư thuyết th́ chúng tôi có khả năng chế tạo những cái máy tự động làm những công việc phức tạp đến đâu cũng được, nhưng nếu phải cân nhắc đến phí tổn và năng suất th́ không hẳn là đạt được mục đích. Ngược lại, vấn đề ở đây là làm sao lợi dụng được những người có đồng lương rẻ nhất. V́ vậy tôi tập trung vào chỗ chế tạo một cái máy buộc con người phải có những năng lực đă được quy định, và hơn thế nữa xử dụng con người không ngừng nghỉ. Tôi đă hoàn thành chế tạo một cái máy biết xử dụng con người một cách hợp lư như thế... Để cậu R62 nói, chắc ra là do ư kiến đột phát. Cậu R62 được mọi người thực sự vỗ tay hoan hô và quan khách vui vẻ ra mặt.

Ông giám đốc ra hiệu, bức màn che bị cắt rồi rơi xuống. Khi thấy cái máy, chỉ có ông Takamizu là ra vẻ ngạc nhiên (thực ra ông măi lo vấn đề đ́nh công nên đây là lần đầu tiên ông thấy cái máy), c̣n những người khác v́ coi máy móc là thứ phức tạp nên quan sát nó với vẻ b́nh thường.

Cậu R62 th́ đứng trước nút khởi động c̣n ông Takamizu, với tư cách là chủ tịch hăng, điềm tĩnh tiến trước cái máy. Khi ông Takamizu đứng trên bục điều khiển th́ cậu R62 nhấn nút. Trên cái nền khoảng 1.6 mét vuông, hai cánh tay của cái máy cỡ thân ḿnh người thường đột nhiên được kéo ra dài gấp đôi, quay vào phía trong mà không gây một tiếng động rồi trong tích tắc ôm chặt ông Takamizu. Bánh răng của cái hộp số rất phức tạp, vừa cút kít lăn chầm chậm th́ từ mọi phía những con dao sáng chói bắt đầu nhô ra hướng về phía ông Takamizu. Thỉnh thoảng những con dao bay xen kẽ, từ phải sang trái rồi từ trái sang phải.

Thằng kia, tao biết rồi.” Ông Takamizu la lớn. Cậu R62 trả lời nhỏ nhẹ, giọng hành chính:

Nguy hiểm đấy. Có nhiều nút phía trước, nếu cái đèn màu xanh ở nút nào sáng lên th́ ông phải ấn ngay nút đó. Nếu ấn trễ 2,4 giây th́ một ngón tay sẽ bị chặt đứt. Có bị đứt tay đi chăng nữa, ông phải dùng ngón kế. Có 10 ngón tay nên ông chỉ được trễ 10 lần. Trên 10 lần th́ ngực sẽ bị đâm, ông chỉ có chết mà thôi.”

Cậu R62 vừa nói xong th́ một loạt những bánh răng mới chuyển động, cái máy gầm lên như là bắt đầu chạy hết tốc lực. Bóng đèn đầu tiên sáng lên. Ngón tay không bị đứt ĺa nhưng bị thương, máu đỏ tươi bắn tung ra theo h́nh cung.

Này, cậu em ơi, tao biết rồi.” Ông Takamizu chỉ nghĩ rằng cậu R62 chơi khăm nên la lớn, giọng cố ra vẻ đùa giỡn. Cậu R6 nói, giọng ôn ḥa như khi bắt đầu buổi nói chuyện bằng câu chuyện thời tiết:

Cái máy này được thiết kế là nếu bắt đầu chạy th́ không ngừng trong ṿng 4 tiếng đồng hồ.”

Máy chạy hoàn toàn không theo một quy tắc. Có chừng 30 bóng đèn, khoảng cách giữa 2 bóng ngoài cùng cách xa đến nổi phải di chuyển cả thân ḿnh mới ấn được, hơn nữa khi người ta tưởng bóng đèn tắt cháy chính xác theo một tuần tự nào đó th́ chúng lại bay loạn xạ. Khi tưởng rằng chúng theo một nhịp điệu âm nhạc th́ sau đó đổi sang một nhịp điệu khác, phức tạp không lường. Những kiểu tắt sáng như thế được liên kết với nhau, không kịp thở.

Một ngón tay bay đi. Từ đó bầu không khí trong đám quan khách trở nên dị thường. Ông thống đống ngân hàng rên rỉ từ đầu đến cuối, ông bác sĩ th́ từ từ thối lui, cuối cùng lưng ông dán chặt vào tường. Cậu R62 nói:

Nếu không thấy bóng đèn v́ bị dính máu th́ hăy ấn cái nút dưới cùng có bóng đèn đỏ. Chất metanola sẽ chảy từ trên xuống và rửa cái bóng đèn.”

Khi ngón tay thứ hai bay ra th́ ông Takamizu bắt đầu rống lên, tiếng kêu như giữa chữ A và Ô. Trong đầu ông chỉ mong những người thợ thuyền đang tụ tập sẽ phá cổng, chiếm pḥng biến điện rồi cúp cái công tắc trên bản phân phối điện cho ông. Xen lẫn với tiếng gầm gừ của cái máy, ông nghe như đám thợ la hét đừng bán cho Mỹ. Máu và mồ hôi, không thể phân biệt, chảy khắp người ông.

Từ lúc ngón thứ ba bị chặt th́ ông mất tự tin để chống trả. Không bao lâu, ngón thứ tư, thứ năm bị chặt đứt, ông bắt đầu dùng tay trái.

Ông thống đốc ngân hàng lấy hai tay che mặt, ḍm ngó qua giữa các ngón tay và rên la liên tục. Ông phản ứng như phản xạ không điều kiện. Đến nỗi ông rất hối hận v́ đă nghĩ rằng cái máy là tṛ bịp bợm. Ông giám đốc câu lạc bộ th́ ớn lạnh như bị ma nhập. Môi khô, ông luôn liếm môi, xong lấy ngón tay ướt để vào mũi. Những người khác th́ chắc là rung lẩy bẩy v́ cùng kinh hăi như nhau.

Khi ngón tay thứ bảy bị chặt th́ ông Takamizu tự ḿnh ngă người vào con dao phía sau, hai cánh tay buông tḥng xuống. Con dao vừa rung động vừa đâm xuyên thủng từ lưng sang phía trước ngực. Cả pḥng họp, những tiếng thét lớn màu đen đứng lên như những cột trụ.

Đứng lên, ông giám đốc nắm khuỷ tay cậu R62 hỏi, giọng nhỏ nhẹ lạ thường:

Trời ơi, cậu R62, cái máy này làm cái ǵ vậy?”

Cậu R62 ngó thẳng vào mặt ông giám đốc, vừa như ráng nhớ một điều ǵ vừa lắc đầu nhè nhẹ. Đúng lúc đó, cái máy kêu vo ve như con ruồi nhỏ mùa đông, rồi ngừng lại. Ông giám đốc giựt ḿnh quay lại th́ thấy bóng đèn của hộp điều khiển tắt cùng một lúc. Tiếng ca hát của đám thợ từ xa, sau đó chen lẫn với tiếng c̣i hụ càng lúc càng lớn phát ra từ đoàn xe cảnh sát. Trước hết, những giám đốc của các công ty, mặt biến sắc, tháo chạy ra ngoài. Kế đó là những hội viên của câu lạc bộ, lết cập chân run rẩy chạy theo. Ông bác sĩ đă biến mất, không biết nhập với nhóm nào.

Trong pḥng chỉ c̣n lại ông giám đốc, nếu kể cậu R62 như là tử thi. Cầm chặt cái hộp điều khiển đă im ĺm, ông ngó thẳng vào mặt cậu R62, giọng yếu ớt như hỏi thử chính ḿnh:

Cái máy này chế cái ǵ vậy?”

Vẻ mặt lơ đăng, cậu R62 lắc đầu, mắt chăm chú nh́n vào chỗ như không ai thấy rồi cười nhạt c̣n mặt ông giám đốc th́ dần dần méo lên v́ quá sợ hăi.

Mày định làm cái ǵ vậy?” Ông giám đốc lấy hết sức la thật lớn. Tuy nhiên tiếng la của ông bị át đi bởi những tiếng thịnh nộ xô đẩy gần đó. Còn cậu R62 thì chỉ thấy gương mặt tái xanh nhăn nhó và đôi môi rung bần bật của ông giám đốc mà thôi.

 

Nguyễn Ngọc Duyên dịch

Wollongong, Úc Châu, 2021