BA TÁC GIẢ TRUYỆN NHI ĐỒNG NHẬT BẢN

 

Akutagawa Ryuunosuke (1892-1927)

Một trong những văn hào Nhật Bản, có thể so sánh với Natsume Soseki và Mori Ôgai.Tài hoa nhưng mệnh bạc. Thường viết truyện ngắn (short story) và truyện nhỡ (novella). Từng cộng tác với Tạp chí Akai Tori (Con Chim Đỏ) chuyên về văn học nhi đồng nhưng cốt truyện lại đặt vấn đề suy nghĩ cho cả người lớn. Cậu Đỗ Tử Xuân (Toshishun) là một truyện tiêu biểu thuộc thể loại này bên cạnh Sợi Tơ Nhện (Kumo no ito), Chiếc xe g̣ng (Torokko), Mấy trái quít (Mikan), Shiro (Con chó Bạch) vv...

 

 

CẬU ĐỖ TỬ XUÂN

(Toshishun)


Nguyên tác: Akutagawa Ryuunosuke

Dịch: Nguyễn Nam Trân

 

Một 

Đó là một buổi chiều xuân.

Dưới Tây môn của thành Lạc Dương, kinh đô nhà Đường, một người trẻ tuổi đang bâng quơ nh́n lên bầu trời.

Tên của người trẻ tuổi ấy là Đỗ Tử Xuân[1], nguyên là con nhà giàu nhưng giờ đây v́ đă phung phí hết tài sản nên lâm vào cảnh khánh tận. Buổi chiều hôm đó, đă đến mức không c̣n cả tiền ăn tiền trọ, t́nh trạng của cậu thật đáng thương.

Nói ǵ th́ nói chứ lúc ấy thành Lạc Dương[2] là một nơi đệ nhất phồn hoa trong thiên hạ. V́ là chốn kinh đô hết sức đông vui, ngựa xe như nước, áo quần như nêm. Trong vùng ánh sáng mặt trời đang chiếu loang loáng lên khắp khu vực Tây môn, người ta thấy có những lăo trượng đội mũ bằng sa, những nàng con gái Tây vực với khuyên tai bằng vàng và những con ngựa bạch thắng dây cương bằng tơ đủ màu...đang đi như trẩy hội trên đường. Cảnh tượng đẹp đẽ nào khác trong tranh.

Thế nhưng Đỗ Tử Xuân vẫn ngôi nguyên một chỗ, lưng dựa vào bức tường thành, đôi mắt lơ đăng nh́n lên bầu trời. Trên đó là một con trăng liềm mỏng, ánh sáng nhàn nhạt đang hiện ra giữa làn sương chiều như một vệt móng tay.

-Trời sắp tối, bụng đói cồn cào và đêm nay chưa biết ai sẽ cho ḿnh ngủ trọ. Nếu cứ phải sống với bao lo lắng như thế này, chi bằng ra bờ sông nào đó mà gieo ḿnh xuống nước, có lẽ chết đi ḿnh c̣n thấy sướng hơn.

Từ năy giờ, Đỗ Tử Xuân không ngừng bị ám ảnh với ư tưởng ấy.

Thế rồi không biết từ đâu bỗng có một lăo già một bên mắt bị hiếng đến dừng chân trước mặt cậu. Trong ánh nắng của buổi chiều chập choạng, cái bóng lớn của ông ta in lên cửa thành. Ông lăo nh́n cḥng chọc vào mặt cậu và hỏi một cách đường đột:

-Ngươi đang suy nghĩ ǵ thế?

-Cụ hỏi tôi à? Tôi đang suy nghĩ tối nay không biết làm cách nào để có chỗ ngủ qua đêm.

Tuy lăo già đột ngột bắt chuyện như vậy nhưng Đỗ Tử Xuân vẫn tỉnh như không, đôi mắt cậu không nh́n lên và thốt ra một câu trả lời thành thực.

-Thế à? Ngươi đáng thương thật!

Lăo già ra chiều suy nghĩ một hồi rồi lấy tay chỉ về phía vạt nắng chiều đang chiếu trên đường mà nói:

-Thế th́ ta sẽ chỉ dẫn cho nhà ngươi một điều hay lắm. Ngươi cứ đi vào chỗ có ánh nắng kia và đứng đó để nắng chiếu lên người và đổ bóng xuống đất, rồi giữa đêm nay, hăy ra đó và đào xuống chỗ ngang tầm bóng nắng in cái ĐẦU của ngươi xem. Chắc chắn nơi đó có chôn một số hoàng kim chất đầy cả xe đấy.

-Cụ nói thật không?

Đỗ Tử Xuân ngạc nhiên. Đôi mắt đang chụp xuống bỗng ngước lên. Thế nhưng, có một điều lạ hơn nữa là lăo già ấy đă biến mất dạng. Có lẽ là vậy v́ nh́n quanh nh́n quất, cậu không c̣n thấy bóng dáng của lăo nữa. Thay vào đó, màu của vầng trăng trên bầu trời thấy như trắng ra hơn, nh́n ra đường cái, đă thấy bóng 2, 3 con dơi vội vă, không đợi đêm về, liệng qua liệng lại trên đầu khách bộ hành.

Hai

Chỉ trong ṿng một ngày mà Đỗ Tử Xuân đă trở thành tay cự phú có một không hai trong thành phố Lạc Dương. Theo đúng lời dặn ḍ của lăo già, cậu đă đi vào chỗ có bóng nắng đổ xuống, rồi giữa đêm khuya nhắm ngay cái bóng của đầu ḿnh mà lặng lẽ đào lên. Nh́n ra mới thấy nơi đó có chứa một núi vàng ṛng chất đầy cả cỗ xe.

Khi đă trở thành đại phú hào rồi, Đỗ Tử Xuân mua ngay một ṭa nhà tráng lệ và bắt đầu sống một cuộc đời, c̣n xa hoa c̣n hơn cả Hoàng đế Huyền Tông nhà Đường. Cậu kiếm rượu Lan Lăng[3], mua long nhăn Quế châu, trong vườn trồng loại hoa mẫu đơn có thể đổi sắc 4 lần trong một ngày, nuôi vài con chim công trắng. Cậu lại cho người đi gom góp ngọc quí, đồ thêu bằng gấm, đi xe gỗ trầm hương và ngồi chơi trên ghế tiện từ ngà voi. Nếu cứ kể cho hết những thú ăn chơi huy hoắc của cậu th́ tôi e rằng không biết bao giờ cái truyện ngắn này mới chấm dứt được.

Thế rồi, nghe lời đồn của thiên hạ về cậu, có những người bạn mà xưa kia nếu có gặp trên đường chưa chắc họ đă chào hỏi nay đă đến thăm và ở lại chơi hết sáng đến chiều. Con số đó mỗi ngày một tăng, chỉ mới nửa năm trời mà những bậc tài tử giai nhân vào hàng danh tiếng trong kinh đô Lạc Dương, không ai là không có lần đến chơi nhà Đỗ Tử Xuân. Để tiếp đăi các vị khách này, mỗi ngày Đỗ Tử Xuân đều bày hết rượu tiệc này đến tiệc rượu khác, tất cả đều thịnh soạn không kể xiết. Cậu châm rượu bồ đào của các nước phương Tây đầy những cái cốc bằng vàng và mời các nhà ảo thuật người xứ Thiên Trúc đến biểu diễn tṛ nuốt dao vào bụng. Những khi ấy, chung quanh thực khách lại có hai mươi nàng con gái: mười nàng đeo trên tóc cánh trâm h́nh đóa sen bằng ngọc phỉ thúy, mười nàng khác lại đeo những đóa mẫu đơn bằng ngọc mă năo. Các nàng vừa thổi sáo vừa đánh đàn cầm và tấu lên những khúc nhạc êm tai.

Thế nhưng cho dù giàu có đến mức nào, tiền bạc cũng phải đến lúc hết. Hơn nữa một người xứng danh là tay ăn chơi như Đỗ Tử Xuân th́ chỉ trong ṿng một, hai năm thôi, đă trở thành nghèo túng. V́ con người là giống bạc bẽo cho nên những bạn bè hôm qua c̣n đến chơi với cậu mỗi ngày, hôm nay có ngang qua cửa cũng chẳng thèm chào mà bỏ đi tuốt luốt. Cuối cùng th́ đến mùa xuân năm thứ ba, Đỗ Tử Xuân đă trở về t́nh trạng cũ nghĩa là một đồng một chữ cũng không có. Trong cả một kinh đô rộng lớn như thành Lạc Dương, cậu cũng không t́m ra được một chỗ trọ qua đêm. Nào chỉ là chỗ trọ thôi đâu, nay th́ cả đến bát nước lă cũng không ai thèm cho uống.

Đến mức này th́ vào một buổi chiều khi mặt trời sắp tắt, một lần nữa người ta lại thấy cậu ngồi ở cái chỗ của dưới Tây môn thành Lạc Dương và bâng quơ nh́n bóng hoàng hôn đang xuống ở phía chân trời. Th́ vừa lúc đó, ông lăo bị hiếng một mắt thuở nào, không biết từ đâu lại hiện ra. Ông ta cất tiếng hỏi:

-Ngươi đang suy nghĩ ǵ thế?

Đỗ Tử Xuân nh́n mặt ông lăo, cảm thấy xấu hổ nên lại cúi gầm xuống, trong một lúc lâu, không sao trả lời.Thế nhưng ông lăo vẫn thân mật như xưa và lập lại câu hỏi cũ khiến Đỗ Tử Xuân rốt cuộc cũng e dè trả lời cùng một kiểu:

-Tôi đang nghĩ không biết cách nào t́m ra chỗ trọ đêm nay.

-À ra thế!. Ngươi thật đáng thương. Vậy ta chỉ cho người một điều hay lắm. Ngươi hăy vào đứng trong ánh nắng chiều để xem cái bóng ngươi đỗ xuống thế nào rồi nhắm nơi in bóng cái NGỰC của ngươi, giữa đêm nay ra chỗ đó mà đào. Nhất định là nơi đó có chôn một số lượng hoàng kim mà nguyên cả cỗ xe cũng không tải hết.

Ông lăo vừa nói dứt lời th́ lần này cũng như lần trước, đă bỏ đi đâu mất. Có thể ông đă tan biến vào trong đám đông trên đường phố cũng không chừng.

Sáng hôm sau, Đỗ Tử Xuân đă lấy lại được vị trí đại phú hào số một của thành Lạc Dương. Đồng thời, cậu bắt đầu sống cuộc đời xa hoa huy hoắc như trước.Vườn nhà cậu lại nở đầy hoa mẫu đơn và trong đó những con chim công trắng đang nằm ngủ. Rồi vẫn bọn ảo thuật gia biết nuốt gươm đến từ Thiên Trúc trổ tài biểu diễn ...nghĩa là chẳng có ǵ khác ngày trước.

Có lẽ cũng v́ thế mà một xe chất đầy vàng ṛng kia chỉ cần có 3 năm là đă sạch bách.

Ba 

-Ngươi đang suy nghĩ ǵ thế?

Lăo già mắt hiếng lại hiện ra lần thứ ba trước mặt Đỗ Tử Xuân và hỏi lại cùng một câu như những lần trước. Dĩ nhiên lúc đó Đỗ Tử Xuân vẫn đang ngồi ở một chỗ dưới Tây môn thành Lạc Dương, bâng quơ nh́n vầng trăng ngày mồng ba treo trên bầu trời giữa lớp sương chiều.

-Cụ hỏi tôi đấy à? Tôi đang nghĩ cách t́m ra chỗ trọ cho tối hôm nay.

-À ra thế! Ngươi thật đáng thương.Ta sẽ chỉ cho người một điều hay lắm. Bây giờ người hăy ra đứng trong vạt nắng chiều để cho nó in bóng của người lên mặt đất. Thế rồi hăy nhớ chỗ có bóng của cái BỤNG ngươi. Đến giữa đêm nay ra đó mà đào. Nhất định ở đó có chôn một xe ....

Lăo già vừa nói đến đây th́ Đỗ Tử Xuân đă đưa cánh tay lên như muốn ngăn, không để lăo nói tiếp.

-Không, không, tôi không cần vàng nữa, cụ ơi!

Ông lăo giương to mắt như lấy làm lạ và chăm chú nh́n vào mặt Đỗ Tử Xuân:

-Không cần vàng nữa à. Phải, ta hiểu rồi, giờ đây ngươi đă chán ngấy cuộc sống xa hoa.

-Cái ǵ? Tôi nào chán cuộc sống xa hoa. Tôi chỉ ngán ngẩm thế thái nhân t́nh.

Đỗ Tử Xuân lộ vẻ bất b́nh, nói một cách cay cú như thế.

-Hay quá nhỉ! Cái ǵ đă khiến ngươi chán ngán người đời vậy?

-Con người là giống bạc bẽo. Khi tôi có nhiều tiền th́ họ nịnh bợ, xu phụ. Đến khi tôi nghèo túng th́ cụ xem! Họ không thèm nh́n tôi ngay cả với nét mặt ái ngại. Khi nghĩ đến chuyện đó, cho dù có cơ hội giàu có thêm một lần nữa, tôi cảm thấy nó chẳng đem lại cho tôi điều ǵ cả.

Ông lăo nghe những lời Đỗ Tử Xuân nói, chợt cười hềnh hệch mà rằng:

-Vậy à? Ta thấy cách suy nghĩ của ngươi không giống như lớp trẻ cùng trang lứa. Đúng là một gă đàn ông đă hiểu đời. Thế th́ từ nay ngươi định sống yên vui với cảnh nghèo hay sao đấy?

Đỗ Tử Xuân tần ngần một chút rồi ngẫng mặt lên như đă quyết tâm:

-Chuyện đó hiện nay tôi vẫn chưa làm nỗi. Cho nên tôi đang muốn trở thành đệ tử của cụ để học thuật tu tiên. Cụ đừng dấu tôi nhé. Cụ chính là một tiên ông đạo đức cao dày. Nếu không là tiên th́ cụ đă không thể nào trong một đêm biến tôi thành một kẻ giàu có bậc nhất trong thiên hạ được. Vậy xin cụ vui ḷng chịu làm thầy và dạy tiên thuật kỳ diệu của cụ cho tôi.

Lăo già chau mày mà không nói năng chi như đang có điều ǵ suy nghĩ. Cuối cùng lăo mới tươi cười chấp nhận nguyện vọng của cậu:

-Thực ra là ta người tiên sống trên ngọn Nga Mi Sơn, biệt hiệu Thiết Quan Tử[4]. Lần đầu tiên khi nh́n tướng mạo ngươi, ta thấy ở đâu đó ngươi có vẻ là người có tư chất nên đă cho ngươi được giàu có đến hai lần. Nhưng thôi,nếu ngươi c̣n muốn tu tiên th́ ta cũng sẽ thâu nhận ngươi như đệ tử.

Đỗ Tử Xuân vui mừng không biết để đâu cho hết. Khi Thiết Quan Tử chưa nói dứt lời th́ cậu đă dập đầu xuống đất và lạy lấy lạy để.

-Không! Ta không cần ngươi lạy tạ như thế. Không phải cứ được ta nhận làm đệ tử là ngươi sẽ thành tiên. Mọi sự c̣n tùy thuộc vào ngươi nữa! Tuy nhiên, giờ đây ngươi có thể theo ta về động trên núi Nga Mi Sơn. À này, may quá, ở đây lại có một thanh trúc ai đánh rơi. Vậy ngươi mau cưỡi nó mà bay lên trời với ta.

Thiết Quan Tử bèn nhặt cành trúc xanh đó, miệng niệm thần chú rồi cùng Đỗ Tử Xuân cưỡi trúc như cưỡi ngựa và bay lên không. Lạ lùng làm sao, thân trúc giống như thân rồng đă lập tức bay lượn trên tầng không một cách mạnh mẽ và băng ngang qua bầu trời chiều của một ngày xuân quang đăng rồi bay về hướng núi Nga Mi.

Đỗ Tử Xuân sợ hăi đến vỡ mật, chỉ biết len lén nh́n xuống dưới. Thế nhưng bên dưới cậu chỉ thấy màu xanh của những rặng núi nằm  dưới mặt trời chiều.Có lă v́ sương mù che phủ nên cậu không thấy Tây môn của thành Lạc Dương đâu cả. Trong khi đó th́ Thiết Quan Tử cứ để cho gió thổi tung mái tóc bạc và cất cao giọng hát: 

Sáng chơi Bắc Hải, chiều Thương Ngô,
Tay chứa rồng xanh, mật vốn to.
Ba bận Nhạc Dương, ai kẻ biết,
Thơ vang, bay lướt Động Đ́nh Hồ.
 

(Triều du Bắc Hải, mộ Thương Ngô,
Tụ lư thanh xà, đảm khí thô.

Tam nhập Nhạc Dương
[5], nhân bất thức,
Lăng ngâm phi quá Động Đ́nh Hồ). 

朝遊北海暮蒼梧 袖裏青蛇胆気粗 三入岳陽人不識 朗吟飛過洞庭湖

Bốn 

Chẳng bao lâu cây gậy trúc xanh chở hai thầy tṛ đă đến nơi và lượn ṿng trên đỉnh núi Nga Mi.

Đó chỉ là một phiến đá rộng, lơ lửng trên không và nh́n xuống vực sâu, rơ ràng là nó ở một nơi rất cao. Từ chỗ ấy mà nh́n sao Bắc Đẩu th́ thấy nó to như cái bát uống trà và chiếu sáng lấp lánh. Xưa nay chưa có người nào từng đặt chân lên tới ngọn núi này nên chung quanh hoàn toàn vắng lặng. Cùng lắm, nếu có một âm thanh nào lọt vào tai th́ đó chỉ là tiếng reo trong gió đêm của một cây tùng đơn độc và cong queo mọc đằng sau vách đá dựng đứng.

Khi hai người đáp xuống phiến đá này rồi, Thiết Quan Tử mới bảo Đỗ Tử Xuân ra ngồi vào chỗ vách đá nh́n xuống vực sâu. Ông lăo nói với cậu:

-Bây giờ ta phải lên trên Thượng giới để lạy chào Tây Vương Mẫu cho nên trong khoảng thời gian đó hăy ngồi ở đây đợi ta về. Có lẽ là khi ta rời khỏi nơi đây, sẽ có yêu ma hiện ra trước mặt ngươi để quấy phá. Tuy nhiên dù chuyện ǵ xảy ra, ngươi cũng không được quyền lên tiếng. Nhớ cho là chỉ cần thốt ra một lời thôi, người sẽ vĩnh viễn không thể thành tiên được. Nhớ nhé! Dẫu trời long đất lở ngươi cứ nín khe cho ta!

-Xin cụ yên tâm. Tôi sẽ không bật ra một tiếng kêu nào. Cho dù có mất mạng, tôi cũng ngồi im thin thít.

- Thế à! Nghe người nói thế, ta an tâm.Thôi ta đi đây!

Lăo già từ biệt Đỗ Tử Xuân xong lại nhảy lên cây gậy trúc xanh và lướt trên tầng không qua những mỏm, tựa như một h́nh chữ nhất  đâm thủng màn đêm..

C̣n lại mỗi một ḿnh Đỗ Tử Xuân ngồi im trên phiến đá, lặng lẽ ngắm sao trên trời. Khoảng nửa tiếng sau, hơi lạnh ban đêm từ trong ngàn sâu đă thấm qua lần áo mỏng manh của cậu. Lúc đó chợt trên không trung, có tiếng ai gọi, giọng nghe như quát mắng:

-Đứa nào đang ngồi đó thế?

Thế nhưng Đỗ Tử Xuân nhớ lời lăo già đă dặn nên không trả lời một tiếng nào. Một đỗi sau, tiếng đó lại vọng đến, giọng hung hăng dọa dẫm:

-Không chịu trả lời ta là mất mạng đó nghe chưa!

Dĩ nhiên Đỗ Tử Xuân vẫn thủ khẩu như b́nh.

Thế rồi một con hổ với đôi mắt sáng như bốc lửa không biết từ đâu đă nhảy phóc lên trên phiến đá và đưa mắt nh́n Đỗ Tử Xuân trừng trừng rồi gầm lên một tiếng thật to. Nào đă hết, cũng vào lúc đó, mấy nhánh tùng ngay trên đầu cậu chao qua đảo lại dữ dội rồi từ trên đỉnh của vách núi đá dựng đứng đằng sau lưng, một con măng xà to cở 4 đấu đựng rượu đang thè cái lưỡi đỏ như ngọn lửa, thoắt cái đă thả người xuống bên cạnh cậu rồi.

Đỗ Tử Xuân vẫn b́nh thản như không, ngồi y nguyên, cả lông mày cũng không động đậy. Hổ và măng xà cùng tranh một con mồi và đang t́m khe hở của đối phương cho nên vẫn c̣n vờn qua vờn lại. Rốt cuộc, v́ không ai chịu nhường ai, cả hai đồng loạt tấn công Đỗ Tử Xuân. Đang khi tính mạng như ngh́n cân treo sợi tóc, không biết ḿnh sẽ bị chết v́ hổ ngoặm hay v́ rắn nuốt, cậu bỗng thấy cả hổ lẫn măng xà như bị gió đêm cuốn đi và tan biến vào trong sương mù, duy chỉ c̣n lại tiếng thông reo xào xạc trên vách đá đằng sau lưng như trước đến giờ. Đỗ Tử Xuân thở hắt một cái và tự nhủ không biết sẽ có chuyện ǵ xảy tiếp.

Sau đó, gió bỗng nổi lên rồi mây đen tụ lại như mực và trong khi nó sắp sửa trùm lên mọi vật th́ một tia chớp màu tím lóe lên, xé toang bóng tối làm đôi, kèm theo tiếng sấm nổ chát chúa. Không, không chỉ có sấm mà thôi. Cùng với tiếng sấm là một trận mưa bất chợt đổ xuống ào ạt như thác lũ. Giữa cảnh đất trời chuyển động thiên biến vạn hóa như thế, Đỗ Tử Xuân vẫn ngồi đó, không chút sợ hăi. Tiếng gió thổi, khói mưa mù và chớp nháng liên tục một hồi lâu tưởng chừng đang muốn cùng nhau chôn vùi cả ngọn núi Nga Mi hiểm trở. Trong khi tai Đỗ Tử Xuân đang điếc v́ tiếng sấm rền th́ giữa đám mây đen xoáy ốc, một trụ lửa đỏ rực đang nhắm đúng ngay đầu cậu rơi xuống.

Bất chợt, Đỗ Tử Xuân đưa hai tay lên bịt lấy tai và nằm phủ phục trên phiến đá. Thế nhưng khi cậu mở mắt ra nh́n th́ thấy bầu trời vẫn quang đăng như trước, trên đỉnh ngọn núi cao phía đối diện, ngôi sao Bắc Đầu to như cái bát uống trà vẫn chiếu sáng lay láy. Nh́n lại th́ mới thấy băo tố kinh hoàng vừa mới xảy ra cũng như hổ dữ và măng xà -đúng như lời Thiết Quan Tử căn dặn – chỉ là những tṛ chơi của yêu ma – chúng đă lợi dụng lúc ông vắng nhà mà phá phách cậu. Bấy giờ Đỗ Tử Xuân mới tạm yên tâm, cậu đưa tay lên trán chùi mồ hôi lạnh và tiếp tục sửa lại tư thế ngồi của ḿnh trên phiến đá.

Tuy vậy, trong khi Đỗ Tử Xuân c̣n chưa thở lại điều ḥa th́ trước mặt cậu lại hiện ra một vị thần tướng ḿnh cao ba trượng khôi giáp rỡ ràng, dáng điệu uy nghiêm. Một tay thần tướng cầm cây kích tam xoa[6], bỗng dưng ông ta chĩa mũi kích ấy đâm thẳng vào ngực cậu, mắt trừng trợn c̣n miệng th́ thốt ra những lời mắng nhiếc:

-Người kia, ngươi là ai vậy? Núi Nga Mi này từ thuở khai thiên lập địa là nhà của ta. Dám cả gan một ḿnh đặt chân lên đây chắc ngươi không phải người phàm. Nếu c̣n tiếc mạng th́ hăy trả lời ta hay.

Thế nhưng Đỗ Tử Xuân làm đúng lời căn dặn của lăo già nghĩa là không mở miệng.

-Không trả lời ta à?.....Không? Được rồi, nếu ngươi không muốn đáp th́ cứ việc. Chả sao. Thế nhưng bộ hạ của ta sẽ băm vằm ngươi cho xem!

Vị thần tướng ấy bèn hươi cây kích, hướng về phía bầu trời trước mắt và vẫy gọi. Màn đen ở đằng xa như bị xé toạc ra rồi kinh khiếp làm sao, vô số thiên binh xuất hiện như lấp kín cả bầu trời. Trên tay họ đều gươm giáo sáng ḷa và đang nhất loạt tiến về phía cậu tấn công.

Chứng kiến cảnh tượng ấy, Đỗ Tử Xuân định la hoảng lên nhưng một lần nữa, cậu lại nhớ đến lời dặn ḍ của Thiết Quan Tử nên cố gắng giữ im lặng.Vị thần tướng thấy cậu không e sợ nên không thể gh́m cơn giận dữ:

-Cái tên cứng đầu kia! Nếu ngươi không thèm trả lời ta, ta sẽ lấy mạng sống của ngươi như đă nói trước

Vừa hét xong, thần tướng đă đâm ngay một nhát kích tam xoa nhanh như làn chớp, giết chết Đỗ Tử Xuân. Xong, vị ấy bèn cất tiếng cười khanh khách thiếu điều làm rung chuyển cả ngọn Nga Mi Sơn rồi biến đi đâu không rơ. Dĩ nhiên sau đó vô số thiên binh cũng đă cùng với làn gió đêm đang băng qua vùng biến mất theo chủ tướng như trong một giấc chiêm bao.

Ngôi sao Bắc Đẩu lại bắt đầu chiếu tia sáng lạnh lẽo của nó lên trên phiến đá. Cây tùng mọc trên vách đá thẳng đứng tiếp tục ŕ rào trong gió. Thế nhưng Đỗ Tử Xuân giờ đây đă tắt thở, ngă lăn ra nga mặt lên trời.

Năm 

Thi thể của Đỗ Tử Xuân nằm trên ghềnh đá, mặt ngước lên trời. Linh hồn của cậu lặng lẽ rời khỏi thân xác và đi lần xuống dưới đáy Địa Ngục.

Giữa trần gian và địa ngục có một con đường thông nhau gọi là Ám Huyệt Đạo. Ở đó quanh năm bầu trời tối tăm và có những trận gió lạnh như băng thổi vù vù. Đỗ Tử Xuân bị những con gió ấy kéo đi trên trời như một chiếc lá ĺa cành không định hướng, cuối cùng mới đáp xuống một cung điện đồ sộ, trên ngạch cửa có tấm biển đề mấy chữ Sum La Điện.

Đằng trước cửa điện đă thấy vô số quỷ dữ đang đứng chờ. Khi chúng vừa nhác thấy bóng Đỗ Tử Xuân bèn kéo tới bủa vây chung quanh, kéo cậu đến trước thềm. Trên thềm điện, một vị vương giả mặc áo bào đen, đầu đội kim quan, mắt đang quắt lên, nghiêm nghị nh́n khắp nơi một loạt. Đây nhất định là vị vua chốn Âm phủ gọi là Diêm Ma Đại Vương (Enma) chứ không ai khác. Đỗ Tử Xuân đang c̣n không biết sự thể nguy hiểm nào sắp xảy ra cho ḿnh, cậu đành riu ríu qú gối để chờ.

-Ḱa, tên kia là ai và v́ cớ ǵ mà dám leo lên ngồi trên ngọn núi Nga Mi thế?

Giọng của Diêm Vương từ trên bệ vọng xuống nghe như sấm rền. Đỗ Tử Xuân định mau mắn trả lời nhưng bất chợt, cậu nhớ lại lời răn bảo của Thiết Quan Tử là “Tuyệt đối không nói ǵ hết!”. Lúc đó, cậu chỉ cúi gầm mặt và ngậm câm. Thấy thế Diêm Vương mới lấy cái hốt bằng sắt của ḿnh đưa lên, vén ngược cḥm râu và cất tiếng nạt nộ:

-Này, nhà ngươi có biết đây là đâu không? Trả lời ngày th́ tốt, bằng không, nếu để chậm trễ, ta sẽ cho ngươi nếm mùi địa ngục!

Thế nhưng Đỗ Tử Xuân vẫn không chịu hở môi. Thấy thế, Diêm Vương mới quay lại bọn quỷ sứ, nói những điều ǵ hung hăng không rơ mà chúng đều tỏ ra khiếp đảm và lật đật kéo Đỗ Tử Xuân đứng dậy rồi cùng bay lên bầu trời trước cửa điện Sum La.

Nói về địa ngục th́ ai cũng biết nơi đó có Kiếm Sơn (núi kiếm) và Huyết Tŕ (ao máu). Ngoài ra hăy c̣n có Tiêu Nhiệt Địa Ngục nơi hừng hực lửa và Cực Hàn Địa Ngục, một cái biển băng, cả hai nằm ở dưới một bầu trời tối đen. Bọn quỷ bèn dắt Đỗ Tử Xuân vào trong đó, thay phiên nhau đưa cậu từ chỗ này sang chỗ khác và đẩy cậu xuống dưới ấy. V́ thế mà thân thể của cậu tan hoang: ngực th́ bị lưỡi kiếm xuyên qua, mặt th́ bị ngọn lửa táp tới, lưỡi bị rút, da bị lột, người bị chùy sắt đập và luộc sống trong chảo dầu, năo bị rắn độc cắn nuốt và mắt bị chim ưng khoét mổ. Cậu đă nếm hết đủ mùi. Sự đau đớn của cậu thật không thể đếm hết và cũng không bút nào tả cho xiết.  Dù vậy, Đỗ Tử Xuân vẫn cắn răng nhịn chịu chứ không hề cất một tiếng than van.

Có lẽ cậu đă khiến cho cả quỷ cũng phải ngao ngán nên chúng bèn đưa cậu bay lên bầu trời đang tối như bưng và đưa cậu trở lại ngôi điện Sum La. Chúng đồng thanh tâu:

-Tội nhân coi bộ vẫn không chịu hở môi!

Diêm Vương nghe thế mới cau mày, suy nghĩ lung lắm, cuối cùng dường như t́m ra được một cách, mới quay sang nói với hai con quỷ:

-Cha mẹ của tên tội nhân này chắc chắn đang ở trong Súc Sinh Đạo. Vậy chúng bay hăy nhanh nhanh dắt chúng lên đây cho ta.

Quỷ liền cưỡi gió bay về hướng Địa Ngục, rồi chẳng bao lâu, như ánh sao băng, chúng đă dắt về hai con thú và đặt xuống thềm điện Sum La. Khi vừa nh́n hai con thú đó, Đỗ Tử Xuân không khỏi kinh hoàng. Lư do là tuy có h́nh dạng của hai con ngựa gầy nhom nhưng mặt của chúng là mặt người. Hai khuôn mặt đó th́ dù có nm mơ, Đỗ Tử Xuân cũng không thể nào quên được. Đó là hai khuôn mặt giống y mặt của cha mẹ cậu giờ đă qua đời.

-Này, tên kia. Hăy cho ta biết tại sao ngươi lại leo lên núi Nga Mi mà ngồi trên đó. Nên không thành tâm thú thật th́ ta sẽ cho cha mẹ ngươi biết tay.

Tuy bị uy hiếp như thế nhưng Đỗ Tử Xuân vẫn không lên tiếng trả lời.

-Tên bất hiếu này, nếu ngươi muốn cho cha mẹ ḿnh phải đau khổ mới bằng ḷng, th́ ta sẽ giúp ngươi chuyện đó!

Tiếng quát tháo của Diêm Vương rền vang, tưởng chừng có thể làm sụp đổ cả ngôi điện Sum La.

-Này quỉ sứ! Các ngươi hăy đánh hai con súc vật này đến khi tan xương nát thịt cho ta!

Bọn quỷ sứ nhất tề đáp “Xin vâng!” rồi dùng roi sắt từ bốn phương tám hướng đánh đập túi bụi hai con ngựa không thương tiếc. Tiếng roi sắt xé gió nghe vun vút, đánh xuống như mưa bấc và không chừa một chỗ nào làm cho da thịt hai con ngựa tan nát. Hai con ngựa - tức cha mẹ Đỗ Tử Xuân bị đọa làm thú vật – hầu như đang ở trong t́nh trạng kiệt quệ, cất tiếng hí mà đôi mắt đỏ ngầu máu lệ, thảm thương đến độ cậu không dám nh́n.

-Thấy thế nào? Ngươi đă chịu cung khai chưa?

Diêm Vương mới ra lệnh cho bọn quỷ sứ tạm dừng tay và một lần nữa, thôi thúc Đỗ Tử Xuân trả lời. Lúc đó th́ ở trước bệ, hai con ngựa kia đều đă ngă quỵ, thịt nát xương tan và sắp sửa tắt thở.

Đỗ Tử Xuân vẫn kiên tŕ làm theo lời dặn ḍ của Thiết Quan Tử. Lúc đó th́ cậu nghe có những âm thanh, hầu như không phải là tiếng nói nữa, mơ hồ vọng vào bên tai:

-Con chớ lo. Bọn chúng ta ra sao cũng được, miễn là con có hạnh phúc. Không có điều ǵ bố mẹ coi trọng hơn điều đó. Cho dù Đại Vương có bảo ǵ con, nếu con không muốn trả lời th́ cứ làm thinh đi.

Nghe như thế, Đỗ Tử Xuân biết đó chính là cái giọng nói thương yêu của mẹ ḿnh. Bất giác mở mắt ra, cậu thấy một con ngựa – sức đă tàn – vẫn nằm lăn ra đó nhưng đang ngước đôi mắt buồn bă đăm đăm nh́n cậu. Người mẹ trong thảm cảnh như thế này mà vẫn nghĩ về con, dù bị biết bao nhiêu roi vọt của quỷ sứ, vẫn không hề biểu lộ sự oán hận. Cậu nhớ thuở ḿnh là một đại phú hào, biết bao nhiêu kẻ nịnh nọt xun xoe mà khi ḿnh nghèo đi rồi, họ không thèm mở miệng hỏi thăm một tiếng. Nếu so sánh với họ th́ chí khí của mẹ cậu thật cao cả và quyết tâm của bà kiên cường biết bao. Thành thử Đỗ Tử Xuân quên mất lời răn dạy của Thiết Quan Tử mà chạy xô tới một bên và đưa hai cánh tay ra ôm chầm lấy cái cổ của con ngựa đang dở sống dở chết, để những giọt lệ rơi lả chả và thốt lên hai tiếng: “Mẹ ơi!”.......

Sáu 

Khi nhận ra âm thanh vừa phát th́ Đỗ Tử Xuân đă thấy chỗ ḿnh ngồi là dưới cánh cửa Tây của một kinh thành Lạc Dương tắm trong ánh nắng của buổi chiều vàng vọt và ḿnh th́ đang đưa mắt nh́n bâng quơ. Vẫn là một tầng không mờ sương với con trăng mồng ba trắng nhạt và cảnh bộ hành qua lại không ngừng trên đường cái. Tất cả đều không có ǵ thay đổi so với thời trước khi lăo già đưa cậu lên ngọn núi Nga Mi.

-Ngươi thấy sao? Làm đệ tử của ta th́ được rồi nhưng vẫn chưa đủ điều kiện để trở thành tiên, phải không?

Ông lăo già mắt hiếng một bên đang cố nhịn cười để hỏi Đỗ Tử Xuân.

Cậu vẫn c̣n chưa ráo hết nước mắt, bất chợt đưa tay ḿnh ra nắm lấy tay lăo.

-Không biết tôi có thể trở thành tiên được hay không, nội việc phải chứng kiến cảnh cha mẹ ḿnh bị đánh đập ở trước điện Sum La dưới địa ngục th́ tôi không thể nào giữ được im lặng.

-Nếu như ngươi tiếp tục giữ im lặng...

Nói đến đây tự nhiên mặt Thiết Quan Tử đanh lại, mắt cḥng chọc nh́n Đỗ Tử Xuân.

-Nếu ngươi tiếp tục giữ im lặng th́ chắc chắn ta đă giết ngươi ngay tại chỗ......Có lẽ bây giờ mi đă hết muốn trở thành tiên rồi! Mà ngươi cũng không c̣n muốn trở thành đại phú hào chi cho rắc rối đâu nhỉ? Từ giờ trở đi, ngươi muốn trở thành thứ ǵ nào?

-Dù thành ǵ đi nữa, tôi cũng phải sống sao cho trung thực, cho ra hồn người thôi, cụ ạ!

Lúc ấy, giọng nói của Đỗ Tử Xuân nhẹ nhàng và thanh thản như chưa từng thấy.

-Đừng bao giờ ngươi quên lời đă nói ra hôm nay nhé! Ta đi đây. Ta với ngươi sẽ không c̣n cơ hội gặp lại nhau nữa.

Thiết Quan Tử nói thế rồi đang dợm đưa chân bước bèn dừng phắt và quay đầu lại bảo Đỗ Tử Xuân:

-Mà này! May quá. Ta chợt nhớ ra là ở phía nam dưới chân núi Thái Sơn ta hăy c̣n có một nóc nhà. Ta sẽ tặng cho ngươi ngôi nhà ấy với ít vườn tược bên cạnh. Vậy ngươi hăy nhanh chân đến đó mà sống.

Thế rồi, ông lăo c̣n vui vẻ tiếp lời:

-Vào cữ này th́ chung quanh nhà, mấy cây đào có lẽ ra hoa hết cả rồi!

 

Dịch ngày 21/06/2020

(Đă in trong Tuyển tập Akutagawa*, Nxb Hội Nhà Văn, 2021) 

(Nguyên tác in trong Tuyển tập Toshishun-Nankin no Kito (Đỗ Tử Xuân -Chúa Ki Tô ở Nam Kinh) do Nxb Kadokawa năm 1968. Bản sử dụng: bản tái bản năm 1996)


 

[1] Nhân vật thời Lục Triều, từng xuất hiện trong một truyện truyền kỳ đời Đường nhan đề “Đỗ Tử Xuân truyện”

[2] Kinh đô nhà Đường vào thời kỳ sau, nằm ở tỉnh Hà Nam bây giờ.

[3] Đt Lan Lăng nằm trong tỉnh Giang Tô, phía Đông nước Tàu, nổi tiếng là nơi chếợu ngon. Lư Bạch có ca tụng trong bài “Khách Trung Hành”.

[4][4] Đạo hiệu của Tả Tư, một người tiên trường sinh bất lăo, tu trên Thiên Quế Sơn, vào thời Tam Quốc, từng trổ tài trước mặt Tào Tháo.

[5] Ư nói ḿnh là người tiên như Lữ Động Tân, đă đến chơi và ba lần say trên lầu Nhạc Dương

[6] Kích tam xoa: mũi kích đầu chĩa ra làm ba.

 


* Nguyễn Nam Trân :

Một trong những bút hiệu của anh Đào Hữu Dũng, sinh năm 1945 gần Đà Lạt. Nguyên quán Hương Sơn, Hà Tĩnh. Theo học Chu Văn An (1960~1963) và Đại Học Sư Phạm Sài G̣n trước khi đến Nhật năm 1965. Tốt nghiệp Đại Học Đông Kinh (University of Tokyo) và Đại Học Paris (Pantheon-Sorbonne). Tiến sĩ khoa học truyền thông. Giáo sư đại học. Hiện sống ở Tokyo và Paris. E-mail: dhdungjp@yahoo.com

.........................

® "Khi phát hành lại bài viết của trang này cần phải có sự đồng ư của tác giả (dhdungjp@yahoo.com)
và ghi rơ nguồn lấy từ www.erct.com