BẢY TRUYỆN NGẮN TRONG L̉NG BÀN TAY

 

 

1- Hoan hô – 2- Đàn bà - 3- Nụ cười ngoài sạp hàng đêm -4- Ở tiệm cầm đồ -5 - Nhà ga dưới mưa rào - 6 – Bàn bi-da- 7- Đồng 50 Sen bằng bạc

 

 

Ở TIỆM CẦM ĐỒ

(Shichiya nite, 1929)

Nguyên tác: Kawabata Yasunari

Dịch: Nguyễn Nam Trân

  

Cửa hiệu cầm đồ phong cách xưa (ảnh minh họa)  

 

Những nhánh tùng trưng bày trước cửa để đón mừng năm mới (kadomatsu) đổ bóng lên cánh cửa kính mài mờ nhận được ánh sáng phản chiếu từ mặt tuyết. Người con trai chủ hiệu cầm đồ đang ngồi để lộ tấm áo lót trắng tinh bên dưới lớp kimono. Cậu có đôi môi đỏ như một cô gái mới tô son. Da thịt chung quanh ngấn cổ lại mềm mại mượt mà như làn da thiếu nữ. Những khung cửa h́nh mắt cáo rơ ràng vừa mới được thay bằng một thứ gỗ trơn vào dịp cuối năm đă khiến cho cửa hiệu có vẻ sáng sủa như những tấm phông sân khấu. Hắn vừa trao đổi câu chúc đầu năm với cậu con trai tiệm cầm đồ xuyên qua khung cửa đan h́nh mắt cáo ấy. V́ lư do đó mà cả hai, sau khi mỉm cười với nhau đă chuyển ngay qua đề tài cho vay tiền với lăi cao. Tính ra th́ với lăi suất 10%, người đi vay 300 Yen phải trả mất 30[1].

-Nếu thế th́ với một số vốn là 1.500 Yen, cậu làm ǵ chẳng sống thoải mái với tiền lăi thu vào? Thật là lạ. Tại sao ai nấy không sống bằng nghề cho vay lấy lăi, cậu nhỉ!

Cậu con trai nói:

-V́ vậy mà ông chớ có đi vay. Tiền lăi sẽ bị khấu trừ ngay từ đầu, rồi c̣n bị trừ thêm huê hồng và phí điều tra, rốt cuộc ông chỉ nhận được rất ít so với mệnh giá của món tiền ông vay. Vả lại một món nợ không kèm theo thế chấp khó điều đ́nh lắm!

-Tôi đang gặp khó khăn đây. Nếu gia đ́nh cậu biết chung quanh đây có người nào làm nghề cho vay th́ xin giới thiệu hộ.

-Thưa được.

Tuy cậu con trai tươi cười với hắn một cách thân t́nh như một thiếu nữ nhưng trong giọng nói nhẹ nhàng ấy là sự ranh mănh của một kẻ cho vay đă lơi đời.

Hắn nghĩ nếu ḿnh tiếp tục nói chuyện, cậu ta sẽ đề nghị cho ḿnh vay. Thế nhưng ḿnh không được để cho cậu ta thấy cái hy vọng mơ hồ và vị kỷ của ḿnh hiện ra trên nét mặt mới được. Hắn nghĩ đến người vợ đang đứng chờ ngoài đường dưới trời tuyết.Thế nhưng, đùng cái, cánh cửa tiệm mở ra. Người bước vào không phải là vợ của hắn mà là một gă đàn ông.

Giống như một người vừa ngả bệnh dọc đường và đang cố gắng về đến nhà để chết, người ấy loạng choạng đằng trước đằng sau rồi đưa tay nắm lấy cánh cửa vừa mới đóng xong. Vai tựa vào tường, anh ta men theo đó và bám vào khung cửa mắt cáo ở quầy hàng.

-Tôi mới đến đây lần đầu. Thế cậu có cho cầm cái thứ này không?

Anh ta đưa ra cho cậu con nhà chủ một cái váy lót dài của đàn bà. Mặt hàng bằng tơ mút-xơ-lin này đă bị ố bẩn v́ tiếp xúc lâu ngày với da thịt phụ nữ. Hắn, người khách đầu tiên, bèn ngó đi chỗ khác nhưng vẫn nhác thấy bên trong tấm kimono của người đàn ông lộ ra một bộ áo ngủ bằng hàng fla-nen đă cũ. Cái răng gỗ phác dưới đôi guốc gheta của anh ta dính đầy bùn và tuyết c̣n dây quai dày của nó đă bị sổ tuột ra.

-Nếu đây là lần đầu ông đến th́ tôi không thể nhận cầm món đồ này cho đến lúc tôi biết nhà biết cửa ông.

-Trời ạ! Thực ra trước đây có một lần hồi cuối năm rồi, tôi có đến và cậu đă trả lời cùng một kiểu. Hồi đó vợ tôi c̣n hay mắc cỡ với xóm giềng. Bây giờ th́ khác, bà ấy bảo rằng bọn tôi đă đến cái thế không c̣n phải thẹn thùng hay ngại ǵ tai tiếng nữa cho nên cậu muốn đến chơi th́ cứ việc đến thôi. Từ hồi tháng 11 tới giờ, cả hai vợ chồng đều nằm liệt giường. Nhà tôi ở tuốt phía bên kia ga, đến đây mất nhiều thời giờ lắm. Tôi không đi về nổi nữa. Tôi bước rất chậm. Tôi sẽ đưa cậu về chỗ tôi chơi nhưng hăy cho tôi xin một Yen với 50 Sen cái đă. 

-Bây giờ là dịp Tết nhất, nhà neo người, tôi không gửi ai cùng đi với ông được.

-Xin cậu hiểu cho tôi đang ốm. Để đi khoảng một cây số rưỡi, tôi phải mất cả tiếng đồng hồ.

Người đàn ông ngừng nói và ho vào trong một miếng giấy báo. Hai đầu gối của ông kẹp chặt vào nhau c̣n những ngón tay bẩn thỉu và cả mảnh giấy báo ông đang cầm run lẩy bẩy trong tay. Bằng một giọng kẻ cả với chủ tâm muốn lấn ép cậu con trai, ông ta bắt đầu kể đi kể lại trăm thứ nhọc nhằn khốn khổ của ḿnh. Thế nhưng cậu kia vẫn giống như một cô gái cứng đầu, chẳng hé môi nói ǵ.

-T́nh cảnh tôi như thế mà cậu lại...

Ông ta dợm gói cái váy lại vào trong tờ báo. Ông ta vội vă dấu tờ báo có lấm tấm vết máu vào giữa đầu gối và lên tiếng hỏi:

- Thế trong người cậu không có máu hay sao? Máu người đó!

-Xin lỗi ông chứ tôi không có bao nhiêu máu để ho măi như ông.

-Cái ǵ?

Sau một cơn ho kịch liệt, ông ta phun hết cả đờm răi và máu lên cái khung cửa mắt cáo.

-Đây là máu người đấy nhé. Hăy nhớ cho kỹ vào.

Gân xanh phồng lên trên trán, đôi mắt ông trợn ngược c̣n người th́ như chực ngă. Hắn - người khách đầu tiên - bèn nhảy vào can thiệp:

-Xin lỗi. Nếu 1 Yen 50 Sen là món tiền ông cần th́ tôi có thể cho ông vay được.

Người đàn ông nh́n hắn với vẻ ngạc nhiên.Thế rồi, người ấy như rũ ra v́ kiệt lực. Trong khi ông ta c̣n đang do dự th́ cánh cửa lại mở ra một lần nữa. Hắn bèn dúi món tiền vào trong ḷng bàn tay vào trong bàn tay của bệnh nhân.

-Xin ông nhận cho cái này.

Người đàn ông t́m cách trao cho hắn cái váy dài . Khi hắn mỉm cười từ chối, người ấy bèn cúi đầu thật thấp, đến nỗi món tóc dài của ông ấy đổ cả về phía trước. Ông ta th́ thào điều ǵ đó rồi lảo đảo chạy ra khỏi cửa hiệu. Lúc ấy, cậu con chủ tiệm mới quay vào bên trong lấy thuốc khử trùng ra lau sạch vệt máu dính trên khung cửa mắt cáo.

-Ông này mới ngoi từ địa ngục lên và cố t́nh đến tống tiền cậu đấy

-Làm sao tôi chấp nhận một người giống như ổ vi trùng lao thế kia. Lại c̣n ăn nói hung hăng như kép độc trên sân khấu! Tôi chắc hắn phải là dân Cộng Sản.

Một người đàn ông thứ hai vừa bước vào tiệm, có vẻ như đang bị ai đó đuổi theo sau. Ông ta đứng trong một góc, không thèm theo dơi câu chuyện giữa hai người.Thế nhưng khi cậu con trai quay lại chỗ quầy làm việc, ông đă vội vă chạy đến bên cạnh. Lấy từ trong kimono ra một cái gói giấy nhỏ, ông đưa cho cậu con trai:

-Cái này cậu xem được bao nhiêu nào?

Khi mở ra, cậu kia mới thấy đó là một xấp giấy bạc. Để che cái cảnh cậu con trai đếm tiền cho hắn khỏi thấy, người đang ông kia x̣e tay áo kimono ra như hai cái cánh dơi và đưa tay nắm lấy khung cửa mắt cáo. Đó là cái khung cậu con trai mới vừa lau vết máu trên đó xong. Từ sau lưng mà nh́n th́ cái dáng của người đàn ông cánh dơi trông mới đê tiện và gian giảo làm sao. Vừa nhận từ tay cậu con trai tấm biên lai gửi đồ, ông ta đă lừng lửng bước ra khỏi cửa hiệu với dáng điệu của một kẻ bất cần đời v́ đă khổ nhiều rồi.

-Này cậu, chỗ đó phải đến 300 Yen như chơi. Tại sao ông ta lại đưa tiền cho cậu để phải trả 100 Yen lăi nhỉ?

-Làm ǵ phải trả lăi đâu ông.

Cậu con trai năy giờ mới t́m lại được nụ cười giống như con gái.

-Thật ra là bí mật nhà nghề nhưng ông khách đó vừa đem tiền mặt đến gửi cho chúng tôi giữ.

-Ông ấy trộm được ở đâu đó à? Thế th́ ai phải trả lăi?

-Th́ cũng giống như mọi món hàng khác thôi, người gửi phải trả lăi chứ. Ông ta nói ḿnh làm như thế để tránh tiếng với hàng xóm. Ông ta muốn chứng tỏ cho họ thấy là gia đ́nh ông vẫn thường lui tới tiệm cầm đồ và cũng gặp cảnh khó khăn như họ. Trường hợp ông ta hoàn toàn ngược với người bệnh khi năy.

-Nếu ông ấy cần cho người ta thấy là ḿnh nghèo đến mức độ đó th́ nguồn gốc của món tiền kia thật đáng ngờ. Thế nghề nghiệp ông ta là ǵ nào?

-Nếu người ta nghĩ là ông ấy nghèo th́ ông ấy đỡ phải tốn kém. V́ sẽ không có ai t́m cách đến ông để ṿi tiền.

-Phần tôi th́ có nhiều người hỏi tiền nhưng tôi đang không biết làm sao đáp trả đây này. Trong trường hợp đó, cậu có đem món tiền mới thu vào cho tôi vay được không?

-À, để xem....

Cậu con trai đi khuất vào bên trong nhà. Thế rồi với dáng điệu thân t́nh như một cô em nhỏ, cậu lại chạy ra:

-Ông già tôi bảo là được. Ông có thể vay đến phân nửa số tiền 300 Yen vừa rồi.

Hắn hớn hở bước ra khỏi cửa tiệm cầm đồ giữa vùng nắng chiếu lên mặt tuyết. Đứng giữa đàn con đang đắp một h́nh nhân bằng tuyết ở bên b́a rừng, người vợ của hắn nh́n chồng, tươi cười như muốn trêu chọc.

 Dịch ngày 8 tháng 9 năm 2020

[1] Câu chuyện về tiền bạc và giá trị của nó, xin đặt vào bối cảnh những năm cuối cùng của thập niên 1929 chứ không phải ngày nay.

 


* Nguyễn Nam Trân :

Một trong những bút hiệu của anh Đào Hữu Dũng, sinh năm 1945 gần Đà Lạt. Nguyên quán Hương Sơn, Hà Tĩnh. Theo học Chu Văn An (1960~1963) và Đại Học Sư Phạm Sài G̣n trước khi đến Nhật năm 1965. Tốt nghiệp Đại Học Đông Kinh (University of Tokyo) và Đại Học Paris (Pantheon-Sorbonne). Tiến sĩ khoa học truyền thông. Giáo sư đại học. Hiện sống ở Tokyo và Paris. E-mail: dhdungjp@yahoo.com

.........................

® "Khi phát hành lại bài viết của trang này cần phải có sự đồng ư của tác giả (dhdungjp@yahoo.com)
và ghi rơ nguồn lấy từ www.erct.com