TRUỴN NGẮN TRONG LÒNG BÀN TAY

Nguyn Tác: Kawabata Yasunari

Dịch: Nguỹn Nam Trn

ṬP V
 

 

62- Mấy mẩu vải vụn (Kogire, 1944) 

Nàng khng h̀ nghĩ rằng sẽ có ṃt ngày nào mình phải sửa lại l̀n áo lót kimono đã mặc từ h̀i mười ba mười b́n tủi.

Ḿy hm trước, khi dọn dẹp đ́ng qùn áo mùa đng và tìm ra nó từ dưới đáy tủ áo cũ, Miyako th́y tuy vòng c̉ quá hẹp khng còn mặc được nữa nhưng tự dưng lại đem tháo nó ra ngay r̀i giặt giũ c̉n tḥn.

Th́ r̀i hm qua khi đã là xong và đo thử, nàng th́y nó ṽn còn đủ dài, chỉ c̀n sửa ́ng tay là có th̉ mặc lại bởi vì b̀ ngang của ́ng tay chỉ thíu đ̣ ṃt t́c ta (shun = 3cm).

Hai ́ng tay áo được làm thành từ hai mảnh vải ńi ở mức ṃt ph̀n ba đ̣ dài. Miyako l̉m b̉m:

-Eo i! Đường vìn ḷt ra ngoài nhỉ!

Cùng lúc, nàng nhớ lại cái thời mình đ́n tủi mặc t́m áo lót này, vừa vặn khi ́y, cả nhà dọn ln śng ở Tky.

Mãi v̀ sau mẹ nàng mới giải thích cho nghe là theo phong tục ở Kansai (vùng Kyto-saka), thng thường người ta khu đường vìn bằng cách x́p ṃt phn (bu = 0,3 cm) l̀n lót r̀i ḷt nó từ trong ra ngoài, trong khi ở Kant (vùng Tky), họ cứ đ̉ nguyn th́ mà khu (khng có mặt trái mặt phải, NNT) hay ḷt ngược mé ngoài vào trong l̀n lót. Theo bà thì cách khu của người Kansai đỡ t́n kém hơn nhưng cũng nói thm rằng Miyako là ṃt c gái trẻ, nhìu dịp c̀n phải ra ngoài.

K̉ từ ngày đó, Miyako khám phá ra rằng sinh hoạt của mẹ nàng nh́t nh́t đ̀u theo phong cách Kansai. Bà khng chỉ śng với tập qun của ṃt phụ nữ thời trước. Nơi bà còn thấy đọng lại nét dịu dàng và sự trn trọng đ́n từng chi tít của lớp người cũ.

Mặt trái màu đỏ nơi c̉ tay áo lót tuy đã phai thắm nhưng đó là cái màu gợi bao hoài nịm của loại hàng mút-xơ-lin (merinos). Mặt ngoài cũng làm bằng hàng mút-xơ-lin và được trang trí với những m hình kỉu Yuuzen (1) ŕt d̃ thương. Trn thn t́m áo lót bằng hàng fla-nen (flanel) ́y là những khun hình mắt cáo bình dị với hai màu vàng và h̀ng hoàng, vì giặt đi giặt lại nhìu l̀n có hơi tơi ra nhưng ṽn là thứ vải t́t. Mút-xơ-lin hay fla-nen là những mặt hàng giờ đy khng ḿy khi được th́y và đìu này chợt làm lòng nàng ́m lại. Vì ṿy Miyako ước ao được sử dụng những m̉u vải cùng loại như thế đ̉ sửa ́ng tay áo.

Nơi c̉ tay, vì cần ńi thm ở mặt trong l̃n mặt ngoài, tại sao mình khng ráp thm ṃt m̉u vải mượn ln ǹn fla-nen nhỉ? Miyako vừa ĺy cái ḥp đựng các m̉u vải ra vừa tự nhủ. Cái ḥp ấy đ́n từ ṃt cửa hàng bán qùn áo đàn ng và bn trn, nàng có dn thm gíy Chiyogami (2) sặc sỡ. Cái ḥp này đã có từ thời nàng còn là học sinh trường nữ trung học, và khi trang trí như ṿy, nàng mún xác định nó là mn đồ của ring mình. Nàng ĺy những m̉u vải từ trong ḥp và bày ra. Chúng nhìu đ́n n̉i hai đùi nàng như bị ng̣p dưới đ́ng vải. Đó là những m̉u vụn còn sót lại khi người ta may qùn áo ty chứ khng phải khi may đồ ta nn chẳng th́y m̉u nào có th̉ dùng vo việc ńi dài ṃt c̉ tay kimono bằng fla-nen.

Tuy khng tìm ra nhưng đó khng phải là đìu làm cho Miyako đau kh̉. Mặt khác, nàng cũng th́y khng c̀n phải ṿi vàng nn cứ ng̀i yn ṃt ch̃, duy cái đ̀u hơi có hơi cúi xúng đằng trước ra chìu tư lự. Dĩ nhin, m̃i m̉u vải đ̀u gắn lìn với ṃt kỷ nịm của thời thíu nữ. Th́ nhưng những kỷ nịm đó cũng khng đ́n ñi tun ra ào ạt trong đ̀u nàng, chỉ bít lúc ấy, đ́i với nàng, thời gian tri qua tḥt m ả. Nàng chỉ có ́n tượng là m̃i m̉u vải gíng như ṃt ṿt th̉ śng đ̣ng, đang chíu những tia sáng của chúng v̀ hướng nàng.

Nàng nhớ lại ṃt người bạn gái của mình dưới Kansai. C bé kia đã giữ lại trong ṃt ṭp ảnh t́t cả các m̉u vải kimono c có từ khi mới ra đời. Chúng được sắp theo thứ tự thời gian c ́y được may kimono, m̃i l̀n đ̀u có chú thích tủi tác, năm tháng. Khi được xem ṭp ảnh đó, Miyako sững sờ và có ph̀n ganh tỵ. Nàng th́y từ con người c bé xinh đẹp kia như có cái gì tỏa sáng đ́n lóa mắt. Sở dĩ c gái kia có được sở thích như th́ cũng vì bà mẹ của c ta là nhà sưu ṭp những m̉u vải c̉ xưa. Lúc Miyako trở v̀ nhà và k̉ chuỵn lại, mẹ nàng tỏ ra khm phục vì theo bà, đ́i với ṃt đứa bé gái, có lẽ đó là những kỷ nịm cn quí giá hơn cả tranh ảnh và sẽ làm cho c ấy h́t sức vui mừng được nhìn lại chúng khi lớn ln.

-Mẹ khng h̀ nghĩ tới. Cho dù có ý tưởng đó đi nữa, mẹ cũng khng đủ sức làm. Đáng lý ra mẹ phải giữ những m̉u vải cũ cho Miyako.

-Mẹ ơi, mẹ giữ cho Miyako đi. Từ by giờ thi cũng được mà! B̀ gì ḿy m̉u vải cũ ṽn còn đ́y chứ, mẹ nhỉ?

-Vớ v̉n tḥt. Ba chuỵn như ṿy con nhà thường dn khng ai người ta làm.

ng b́ nói như tát. Bà vợ ngơ ngác nhìn ch̀ng r̀i nín thinh. ng ta lại típ tục:

-Suy nghĩ gì m kỳ cục. Nui dạy con cái kỉu này làm sao chúng nn người được.

Trước đó, Miyako khng hỉu tại sao cha mình lại gịn dữ đ́n ṿy nhưng by giờ nàng bắt đ̀u vỡ lẽ. Khng nn bị ru ngủ bởi kỷ nịm. Đ̉ lòng mình vương vấn những chuỵn thục v̀ quá khứ hay mún níu kéo nó đ̀u khng ̉n. Ở đy, điều quan trọng hơn h́t là những m̉u vải của Miyako khng có ṃt bóng đen nào che phủ ln. Toàn là những kỷ nịm tuy bình dị nhưng trong sáng và hạnh phúc. Trong khi đó, những m̉u vải đẹp đẽ của c bạn kia bít đu chẳng mang v́t tích sự nhục hay b́t hạnh của người mẹ hoặc người con. Phải chăng hai mẹ con đang gìn giữ sự đau bùn của đời họ như ṃt thứ bảo ṿt?

- kìa! kìa!

Mẹ của Miyako đ́n đứng bn cạnh nàng, mắt nhìn như dò hỏi. C gái hơi đỏ mặt vì e thẹn.

-Con mún sửa lại áo lót kimono à? Chuỵn khng d̃ đu nhé! Nh́t là ́ng tay, phải khng? Chắc mẹ có đủ đ̀ đ́y. Ĺy cái cái rương cũ của mẹ lại đy coi!

Miyako ĺy cái rương cũ đựng đ̀ l̀, nặng ǹ đặt nó trước đ̀u ǵi của mẹ. Bà mở nắp rương và đưa tay thoăn thoắt kỉm đỉm những x́p m̉u vải được x́p c̉n tḥn bn trong như th̉ đang đ́m gíy bạc.

-M̉u này dành cho ́ng tay đy. Còn l̀n lót bn trong thì phải dùng đ́n thứ này.

Bà vừa nói vừa rút ra ṃt x́p m̉u vải mút-xơ-lin có hoa văn hoa cúc nhỏ và vải c-tng đỏ.

Miyako nhìn quang cảnh với vẻ thán phục trước khi ḅt cười.

-Sao con lại cười?

-Đu. Khng có lý do gì cả. Th́ nhưng khi nhìn mẹ kím vải, con có cảm tưởng như c một php lạ v từ trong rương mẹ muốn lấy ra ci g cũng c.

-Chỉ vì mẹ đã quen vịc thi, con ạ.

Bà ngắm nhìn con gái đo ḿy m̉u vải trong ṃt khoảnh khắc r̀i nói với ṃt giọng bình thản:

-Dạo này Miyako ṽn còn vít thư thăm c̣u Tayama đ́y chứ?

-Vng, h̀u như m̃i tháng ṃt l̀n.

Nàng trả lời nhưng đã bỏ bớt đ́n ṃt ph̀n ba sự tḥt.

-Lu quá con nhỉ!

-B́n năm r̀i, mẹ ơi...

Miyako cảm th́y lòng nn nao và những mún đặt ṃt cu hỏi cho người mẹ nhưng ŕt cục chỉ cúi g̀m.

-Chín tranh đã kéo dài từ đ̣ t́m áo lót kimono này khng còn vừa với thn hnh con nữa.

-Vng, đúng th́.

-Con đã trở thành người lớn giữa cục chín tranh.

-Nhưng con hãy còn nhút nhát lắm mẹ ơi.

-Có nhìu đìu mà khi còn trẻ, chúng mình khng bao giờ ngờ c ngy nó sẽ xảy đ́n đu con ạ ...

Chưa dứt lời, người mẹ đã đi ra khỏi phòng.

Đúng như ṿy, Miyako đã trở thành ṃt thíu nữ ngay giữa lòng cục chín. Khi nghĩ đ́n đó, những thớ tim nàng b̃ng nhin quặn thắt. Nàng đưa mắt nhìn ln b̀u trời và nghĩ v̀ tṛn bão lửa của định ṃnh đ́i với những c con gái mới lớn cùng trang lứa.

Tuy ṿy, Miyako lại c̀m ĺy mũi kim khu. Nàng chợt th́y mình có ṃt tình cảm trìu ḿn tḥt tươi mới đ́i với những m̉u vải lót kimono cũ kỹ này. Thm vào đó là ṃt cảm giác kỳ lạ. Nàng th́y như th̉ những m̉u vải đó - trong sút thời gian cục chín kéo dài từ dưới đáy rương cũng đã m th̀m chờ đợi nàng.

Nàng mới khu xong ṃt bn ́ng tay áo thì bà bác của nàng vừa tới. Nhn có tíng bước mạnh mẽ như đàn ng đi bn cạnh b, Miyako ch̀n chờ chưa mún đứng ḍy nhưng mẹ nàng đã ra ngoài cửa đón típ họ.

Khi đưa khách vào nhà, mẹ nàng đi ngang qua cánh cửa phòng mà khng h̀ ln tíng gọi con gái khín cho nàng hơi ĺy làm lạ. Th́ nhưng chẳng ḿy ch́c, cánh cửa kéo fusuma ngăn hai căn phòng đã mở hé. Mẹ nàng nói mà như chỉ đ̉ mình nghe:

-Tḥt khó xử với bác Shimamura của mày quá ... Mẹ ĺy trà ra mời bác ́y đy, con pha ḥ mẹ nhé?

Bà nhờ Miyako như ṿy r̀i quay ngoắt lại phía phòng khách, khun mặt hơi b́i ŕi.

-Bác Shimamura định giới thịu cho mình ṃt đám nào đó chăng?

Miyako tự hỏi, lòng lo lắng. Nàng sửa soạn bình trà r̀i khng hỉu vì sao lại đi ra gian tìn đường. Nàng th́y ṃt đi ủng sĩ quan ai cởi ra đ̉ đó. Lại có ṃt chíc mũ lưỡi trai được đặt trn ḅc thang. Miyako chìa tay ra, ch̀n chờ ṃt chút r̀i nhẹ nhàng nh́c ĺy nó và gác ln cao. Nàng trở lại phòng mình, c̀m ĺy kim khu nhưng l̀n này cánh tay chợt cứng ra và bàn tay có hơi run.

-Miyako ra chào bác đi con.

Tíng người mẹ gọi nàng từ phía hành lang.

Bà bác Shimamura giới thịu trung úy sawa với nàng r̀i típ tục nói sau khi đưa mắt líc nhìn c cháu tḥt nhanh:

-Này cháu Miyako! Trung úy sawa phải đi ngay đó. Cháu có tĩn được ra đ́n ga khng?

Tuy là nhờ nhưng giọng bà gíng như ra ḷnh.

-Vng ạ!

Lính quính khng bít phải làm sao, Miyako nhón chn đứng ḍy r̀i lại quì ṃt bn ǵi ln mặt chíu. Mẹ nàng đi ra trước v̀ phía hành lang vừa ra hịu cho nàng bằng mắt và thì thầm:

-Mẹ đã trình bày cho họ xong chuỵn c̣u Tayama r̀i. Ṿy Miyako cứ l̃ phép tĩn chn trung úy ra ngoài ga đi con!

Miyako chợt cảm th́y c lùng hơi nóng bừng ln đi mắt và ṃt tình cảm thỏa nguyện lan ra khắp chu thn.

Hai người vừa mới ra khỏi c̉ng được bảy tám bước thì trung úy sawa chợt đứng lại:

-Thi, đ̉ ti ở đy cũng được. Xin l̃i đã làm phìn c!

-Dạ khng sao đu. Đ̉ em tĩn trung úy ra ṭn ga.

Miyako trả lời và l̀n đ̀u tin Miyako ngước mắt ln nhìn khách.

Anh ta có vẻ suy nghĩ:

-Cũng được. Xin mời c đi cùng ṿy.

Người sĩ quan nói với giọng cả quýt.

Anh ta k̉ cho c hay là nhn lãnh ṃt cng vụ, anh được lui v̀ ḥu phương khoảng hai tùn l̃ nhưng sẽ ra tìn tuýn trở lại. Bác Shimamura của nàng bảo là ńu anh có ý định ḷp gia đình, bà sẽ làm mai cho ṃt người tḥt xứng đáng.

-Như c cũng bít tính bác ́y đ́y, bác li ti đi mà chẳng nói trước gì cho ti cả. R̀i chúng ti lại đ̣t ng̣t đ́n thăm nhà mà khng thng báo cho gia đình c hay. Xin l̃i c tḥt nhìu vì đã qúy r̀y, c nhé.Th́ nhưng bà bác của c đã nhắc đi nhắc lại với ti rằng c là ṃt người con gái tuỵt vời và quả đúng như ṿy.

Miyako khng bít trả lời làm sao. Nàng cảm th́y ṃt ñi bùn tḥt thanh khít nhưng nó lại gíng như sự bình yn trong sáng. Hình bóng của Tayama b̃ng dưng hịn ra trong tm trí nàng.

-Cảm ơn c đã tĩn ti.

Trước quầy bn v, vin trung úy làm ṃt cử chỉ trang trọng: anh chào Miyako theo kỉu nhà binh.

-C nhớ giữ gìn sức khỏe nhé!

Anh ́y nhìn mình kìa, Miyako tự nhủ, và cảm th́y như bị người đàn ng kia cún hút. Nàng khng bít phải đ́i phó làm sao, đành đ̉ cho nước mắt ứa ln. Anh ́y có ṃt cái nhìn khng khác gì Tayama. Những người ra đi đ̀u có chung cái nhìn như th́ hay sao?

Tayama và nàng chưa h̀ trao đ̉i ṃt lời giao ước. Th́ nhưng cái nhìn của anh ấy ṽn còn śng trong lòng nàng và đã giúp nàng trưởng thành từ b́n năm qua. Th́ là đã đủ đ̀y ắp khín cho giờ đy nàng phải tìm cách xóa khỏi trái tim mình cái nhìn của vin trung úy. Th́ nhưng, cùng ṃt lúc, nàng lại khng mún qun nó đ̉ còn c thể c̀u nguỵn cho anh.

(Dịch ngày 20 tháng 11 năm 2018)

(1) Yuuzen (Hữu Thìn) là ṃt ngḥ nhn thời Edo đã nghĩ ra phương pháp nhụm và trang trí hàng vải n̉i tíng mang tn mình.

(2) Chiyogami (Thin đại chỉ): Gíy trang sức nhìu màu có hoa văn hoa, cỏ, nai vv..in bằng ṃc bản.

 

Xem tiếp : [ 63- Bộ đồ đi ngựa ]

 

 


* Nguyễn Nam Trn :

Một trong những bt hiệu của Đo Hữu Dũng, sinh năm 1945 gần Đ Lạt. Nguyn qun Hương Sơn, H Tĩnh. Theo học Chu Văn An (1960~1963) v Đại Học Sư Phạm Si Gn trước khi đến Nhật năm 1965. Tốt nghiệp Đại Học Đng Kinh (University of Tokyo) v Đại Học Paris (Pantheon-Sorbonne). Tiến sĩ khoa học truyền thng. Gio sư đại học. Hiện sống ở Tokyo v Paris. E-mail: dhdungjp@yahoo.com

.........................

"Khi pht hnh lại bi viết của trang ny cần phải c sự đồng của tc giả (dhdungjp@yahoo.com)
v ghi r nguồn lấy từ www.erct.com