TRUYỆN NGẮN TRONG LÒNG BÀN TAY

Nguyên Tác: Kawabata Yasunari

Dịch: Nguyễn Nam Trân

TẬP V
 

 

75. Bức thư (Tegami, 1962)

Mùa này khí trời mát mẻ, chắc trong người ông cũng khỏe khoắn ra, có phải không ạ? Tôi xin phép có đôi ḍng hầu thăm ông.

Về phần tôi, sau những tháng ngày khép kín khi vợ tôi vừa mất, bỗng đùng một cái, cảm thấy ḿnh thoát được t́nh trạng u uất và như hồi sinh giữa đất trời, t́m thấy lại mối giao t́nh mật thiết và sinh động với người vợ quá cố qua một thứ tṛ chơi mà tôi vừa mới bắt đầu. Vậy xin ông chớ lo lắng cho tôi.

Tôi đă thay mặt cho người vợ đă mất, thử tiến gần lại với gia đ́nh bà ấy. Những đứa cháu yêu mến vợ tôi, gọi bà là cô là d́ sao mà đông thế, đến độ tôi phải ngạc nhiên. Nh́n đàn cháu, tôi như thấy lại h́nh ảnh linh hoạt của vợ ḿnh. Trong bọn chúng có hai đứa thông minh cho nên tôi định giúp chúng nó làm được cái chuyện mà sinh thời, vợ tôi rất yêu thích nhưng không thực hiện được. Đó là giấc mơ nghiên cứu nghệ thuật và quốc văn của bà. Với ư nghĩ đó, tôi mới thử bàn bạc với cha mẹ chúng th́ các ông các bà cũng như hai cô đều tỏ ra hăng hái. Tôi sẽ sắp đặt để d́u dắt chúng vào hai con đường này. Người vợ quá cố của tôi, qua trung gian của hai cô cháu, chẳng bao lâu nữa, sẽ được thỏa nguyện ước vọng lúc sinh thời.

Đối với cô cháu thừa kế con đường nghệ thuật của bà th́ tôi đă nhờ phu nhân Kume nhận làm đệ tử để cô học các ca khúc dân gian (jiuta). Nhân v́ bà thầy rèn luyện một cách đặc biệt cho nên mới nhập môn được bốn năm tháng, cô đă được phép lên sân khấu tŕnh diễn lần đầu tiên. Có lẽ cô may mắn v́ đă có sẵn chút kiến thức về đàn Koto từ trước. Thế nhưng nếu cô được nâng đỡ quá mức như vậy cũng v́ cả hai thầy tṛ đều được mọi người đánh giá tốt, cô lại là một đứa con gái khỏe mạnh, thông minh nên cái viễn tượng tài năng cô sẽ đạt đến đỉnh cao là chuyện khó thể nghi ngờ. Một tài năng có thể nở bùng thành thiên tài hay không hăy c̣n phải trải qua nhiều thử thách nhưng ít nhất cô đă cho thấy phần nào cái khả năng thực hiện được mộng ước của vợ tôi. Khi nh́n cô sử dụng trụ đàn Koto (kotoji) (1) bằng ngà mà người vợ quá cố của tôi hằng yêu chuộng cũng như đàn những bản trong nhạc phổ riêng (kanjinchô) (2) của bà ấy, tôi không sao cầm được nước mắt.

Phần cô cháu định đi cho theo con đường nghiên cứu quốc văn th́ đă vào được Khoa Quốc Văn của Đại học Keiô. Trước đây cô từng làm thơ Waka. Tuy phạm vi sáng tác c̣n hẹp nhưng thấy đă lộ được tố chất. Dạo sau này, cô c̣n cho biết là c̣n muốn viết tiểu thuyết nữa nhưng v́ cái hồn thơ chưa đủ rộng răi để tiếp cận thể loại này nên tôi muốn đợi đến khi cô được 25 tuổi, xem thử lúc đó thực sự có năng khiếu viết tiểu thuyết hay không rồi hẳn kết luận.

Mới đây thôi, sau khi đi thăm mộ vợ về, tôi bỗng gặp được một người con gái lư tưởng, mẫu người mà cả hai vợ chồng từ lâu chủ tâm t́m kiếm.T́nh cờ gặp nhau ở trên đường thôi. Người con gái ấy con nhà gia giáo, tính t́nh khoan thai lại xinh đẹp nữa. Cô cho biết tuổi mới 16. Đó là mẫu người đẹp của thời Momoyama (3). Nhân có bố mẹ cô ấy đi bên cạnh, tôi đă xin phép chụp một tấm ảnh của cô ấy và ông bà đă chấp thuận. Tôi nhờ một nhà nhiếp ảnh tên tuổi là ông Kaneda đến nhà cô ấy chụp. Khi nào ảnh rửa xong, tôi sẽ xin đến gặp. Nếu như hai nhà đi đến chỗ nhất trí trong mọi điều kiện th́ tôi sẽ xin hỏi cưới cô gái ấy cho con trai của chúng tôi, điều mà người vợ quá cố của tôi và chính tôi từng ấp ủ trong ḷng. Tuy vậy, nhân duyên là định mệnh của hai bên nam nữ nên tôi nhất quyết không nói xen vào. Bố mẹ cô gái cũng sẽ không can thiệp. Sau đó th́ tôi chỉ âm thầm theo dơi và chờ đợi cho đến ngày cô gái ấy trưởng thành.

Do đó, dù đă qua đời nhưng vợ tôi như hăy c̣n sống. Tôi thấy bà ấy buổi sáng thức dậy là ra khỏi nhà để đi chơi, c̣n tôi th́ cũng bận rộn với công việc đến hoa cả mắt. Tôi tin chắc là vợ tôi đang sống một cách thực sự như tất cả mọi người. Cả tôi lẫn người vợ đă quá cố - qua trung gian của những người con gái nói trên – đă có cơ hội sống và sinh hoạt.

Nhân v́ muốn gặp lại vị thiền sư đă đi từ Toyama đến điếu tang vợ tôi nên khoảng đầu tháng sau, tôi sẽ lên đường đi ngắm lá hồng (momiji-mi). Cũng coi thử nhà sư này c̣n ám một chút mùi nhang khói (= thích thuyết pháp) nào không để đánh cho ông ấy một trận mà sửa trị. Bởi v́ cái ông sư trẻ này khi nhận được tin vợ tôi nhắm mắt, đă từ vùng nhà quê Toyama vừa khóc vừa chạy xuống đây, đến ngôi nhà nhỏ của chúng tôi rồi ra ngoài mộ.Thế xong, ông lại vừa khóc vừa quay về chùa. Ông chỉ biết khóc liên tục. Ông bảo ṿng rào khu mộ địa của vợ tôi có hoa trầm đinh hương (jinchôge) (4) nên ông cũng cho trồng hoa ấy trong sân chùa và nói là để tưởng nhớ đến vợ tôi. Thế nhưng ṿng rào của khu mộ ấy vốn làm bằng những bụi shikimi (5). Ông bèn bảo rằng cần phải làm sao cho hai bên đều giống nhau nên sau đó đă đem trầm đinh hương xuống trồng bên mộ.

Đối với hai chúng tôi, mộ địa chẳng qua là một nơi ḥ hẹn (rendez-vous) (6) giữa tôi và người vợ quá cố. Chúng tôi cùng đi ra đó và cùng trở về. Mấy lúc sau này, tôi không c̣n thấy cái sống và cái chết là hai h́nh thù cố định và tạo ra vấn đề nữa. Tôi có cảm tưởng là giữa cái cụ thể và cái trừu tượng, giữa quá khứ, hiện tại cũng như tương lai, không có một ranh giới nào rơ rệt. T́nh yêu không chút gián đoạn và vượt lên khỏi ṿng sinh tử thấy trong suốt cuộc đời của vợ tôi đă bao trùm và tác động lên cả một con người c̣n mê lầm như tôi. Chính là lúc này, tôi muốn báo đáp lại công ơn bà ấy.

Đối với ông là chỗ quen biết lâu ngày nên tôi mới dám có đôi lời để thử tŕnh bày với ông câu chuyện về những nàng con gái tôi có duyên gặp gỡ qua người vợ của tôi. Dám mong ông thứ lỗi.

(Dịch ngày 11 tháng 5 năm 2019)

(1) Kotoji = bộ phận đặt trên trục để nâng giây đàn koto (đàn cầm), có thể điều chỉnh âm thanh.

(2) Kanjinchô: nguyên nghĩa là tập chép kinh. Ở đây ư nói nhạc phổ cá nhân.

(3) Momoyama = thời đại lịch sử hậu bán thế kỷ 16 lúc Tể tướng Toyotomi Hideyoshi nắm quyền và đóng ở Momoyama, một khu vực thuộc thành phố Kyôto. Đặc điểm của nó là có một kiến trúc với phong cách hoa lệ và hoành tráng.

(4) Jinchôge = trầm đinh hương (a fragrant daphne), một loại cây thân cao khoảng 1m, có hoa thơm ngọt dịu.

(5) Shikimi = (japanese anise tree) một loại cây cao khoảng 3m, hạt (anise seed) có hương thơm và được dùng vào Phật sự.

(6) Nguyên văn tiếng Pháp.

 

Xem [    ]

 

 


* Nguyễn Nam Trân :

Một trong những bút hiệu của Đào Hữu Dũng, sinh năm 1945 gần Đà Lạt. Nguyên quán Hương Sơn, Hà Tĩnh. Theo học Chu Văn An (1960~1963) và Đại Học Sư Phạm Sài G̣n trước khi đến Nhật năm 1965. Tốt nghiệp Đại Học Đông Kinh (University of Tokyo) và Đại Học Paris (Pantheon-Sorbonne). Tiến sĩ khoa học truyền thông. Giáo sư đại học. Hiện sống ở Tokyo và Paris. E-mail: dhdungjp@yahoo.com

.........................

® "Khi phát hành lại bài viết của trang này cần phải có sự đồng ư của tác giả (dhdungjp@yahoo.com)
và ghi rơ nguồn lấy từ www.erct.com