Chuyện bầu cử ở Úc năm 2022

Phạm Vũ Thịnh

 

Nước Úc sẽ bầu cử Quốc Hội vào ngày 21 tháng 5, 2022. Kết quả bầu cử này sẽ quyết định đảng nào chiếm đa số trong Quốc Hội mới, và dựa theo đó chức vụ Thủ tướng, rồi Nội các Chính phủ Úc. Hiện nay Thủ tướng Úc là Scott Morrison từ đảng Liberal – Tự do, và Nội các gồm người trong Coalition - Liên đảng: Liberal và National – Quốc gia.

Liệu chính phủ đương nhiệm có được cử tri Úc bầu thêm một nhiệm kỳ 3 năm nữa hay không?

Nhà báo, chuyên gia kinh tế chính trị Ross Gittins đă đăng trên nhật báo Sydney Morning Herald ngày 13 tháng Tư năm 2022 bài báo (xin xem tại đây) bàn về việc suy nghĩ như thế nào về cuộc bầu cử lần này. Ông viết: "Cách chúng ta bỏ phiếu như thế nào trong cuộc bầu cử lần này sẽ tạo ra sự khác biệt lớn. Chúng ta nên sử dụng lá phiếu của ḿnh để bắt buộc phải có phẩm chất cai quản tốt hơn, đối với các công chức công bộc chính trị ương ngạnh và vị kỷ của chúng ta."

Bài viết ấy đă nhắc đến những thách thức lớn "mà chính phủ mới sẽ phải đối đầu, như biến đổi khí hậu, lương bổng tŕ trệ, người dân không thể chi trả nhà cửa, vấn đề lăng phí của công trên danh nghĩa xây dựng cơ sở hạ tầng,... đấy là chưa kể đến vấn đề liêm chính trong chính phủ".

Sau đây là thông tin từ báo chí về các vấn đề lớn ấy của nước Úc hiện nay:

(1) biến đổi khí hậu: Theo Thỏa thuận Khí hậu Paris năm 2015 nhằm giải quyết t́nh trạng nhiệt độ toàn cầu tăng cao, Úc đă đặt mục tiêu đến năm 2030 là giảm 26-28% lượng khí thải so với mức năm 2005. Các mục tiêu này đă bị chỉ trích là quá thấp, và năm 2019, Liên Hiệp Quốc báo cáo rằng Úc đă không đi đúng hướng: "Chính sách khí hậu của Australia không có sự cải thiện nào kể từ năm 2017, và mức phát thải cho năm 2030 được dự đoán là sẽ cao hơn nhiều so với mục tiêu". Thực tế là chính phủ Scott Morrison cùng Liên đảng Tự do và Quốc gia vẫn kiên cường bám víu vào ngành nhiên liệu hóa thạch: than đá, dầu hỏa, khí đốt; đa số trong Liên đảng vẫn c̣n cố chối bỏ nguy cơ biến đổi khí hậu, mặc dù gần đây, cháy rừng, lũ lụt ở Úc liên tiếp phát sinh với mức thiệt hại chưa từng thấy. Chính Scott Morrison đă từng giơ cao một cục than đá lớn trong phiên họp Quốc hội và nói: Đây là Than đá. Đừng sợ! Và vẫn tiếp tục cho phép khai thác mỏ than mới.
Lượng khí thải CO2 b́nh quân đầu người của Úc thuộc hàng cao nhất thế giới. Kể từ khi thỏa thuận Paris được kư kết vào năm 2015 cho đến năm 2020, Úc đă thải ra 5,34 tấn carbon dioxide mỗi người mỗi năm, xếp trên Hàn Quốc (3,81), Nam Phi (3,19), Mỹ (3,08) rồi đến nước phát thải nhiều nhất thế giới tính trên tổng số là China (2,71).

(2) lương bổng tŕ trệ: Tiền lương cho công nhân viên Úc chỉ tăng ở một mức tồi tệ nhất trong thế giới công nghiệp hóa. Đối với hơn một phần ba số người lao động theo hợp đồng cá nhân, tiền lương không hề tăng. Điều này thật kỳ lạ, xảy ra ngay cả lúc nước Úc đang ở trong một năm (2019) tăng trưởng kinh tế "kỷ lục" liên tiếp trong 28 năm, với tỷ lệ thất nghiệp thấp và một nền kinh tế được cho là vững mạnh. Chính phủ Liên đảng đă đưa ra một loạt lư do để biện minh, có cả việc đổ lỗi cho người lao động không chịu thay đổi công việc để có mức lương cao hơn. Nhưng yếu tố rơ ràng nhất là t́nh trạng giới lao động mất đi sức mạnh thương lượng về điều kiện làm việc, v́ các nghiệp đoàn lao động bị chèn ép phải suy giảm quyền lực liên tiếp trong ba thập niên vừa qua. Tăng trưởng tiền lương thấp đang là một vấn đề ở hầu hết các nước công nghiệp phát triển, nhưng kể từ năm 2013, tăng trưởng tiền lương danh nghĩa của Úc vẫn chưa bằng một nửa mức trung b́nh của OECD, theo Jim Stanford tại Centre for Future Work của Australia Institute.
Nghiệp đoàn lao động giảm mạnh cả số lượng lẫn năng lực, mức lương lao động tăng quá ít, không kịp mức lạm phát (năm 2021, lạm phát 3,5%, trong khi tiền lương chỉ tăng 2,3%, là t́nh trạng tiêu biểu cho khoảng mười năm gần đây). Đưa đến t́nh trạng nhiều người dân không thể chi trả nhà thuê, không thể mua được nhà ở. Hố sâu cách biệt về kinh tế, về tài sản, càng ngày càng rộng lớn
; vấn đề bất b́nh đẳng kinh tế càng ngày càng tệ hại thêm.

(3) vấn đề lăng phí của công trên danh nghĩa xây dựng cơ sở hạ tầng: Chính phủ Liên đảng đương nhiệm bị phát giác đă dùng của công để mua chuộc cử tri, nhất là ở các vùng tranh chấp hoặc các vùng ủng hộ Liên đảng.
- Vụ "sport rorts": Bridget McKenzie, Bộ trưởng Thể thao - Nông nghiệp, vào tháng 1 năm 2020 đă bị Auditor General - Tổng kiểm toán Quốc gia báo cáo phát hiện ra rằng chương tŕnh tài trợ thể thao trị giá 100 triệu AUD do bà giám sát đă được điều hành theo cách "không dựa trên một quy tŕnh đánh giá thích hợp và lời khuyên hợp lư"; một tỷ lệ ngân quỹ quá cao không tương xứng, đă được phân bổ cho các câu lạc bộ thể thao ở các khu vực bầu cử mà Liên đảng chỉ chiếm được ưu thế rất nhỏ, có nguy cơ bị mất. Sau đó, có thêm tiết lộ rằng McKenzie đă trao khoản tài trợ 36.000 AUD cho một câu lạc bộ bắn súng ở Tiểu bang Victoria mà không công bố rằng bà là thành viên. Thủ tướng được hỏi tại sao văn pḥng của ông đă phê duyệt thêm 42,5 triệu AUD cho kế hoạch tài trợ thể thao vào tháng 3 năm 2019 ngay trước bầu cử, nhưng ông không giải thích. Báo cáo của Secretary of the Department of Prime Minister and Cabinet - Bộ trưởng Phủ Thủ tướng và Nội các, xác định rằng McKenzie đă vi phạm quy tắc ứng xử cấp Bộ trưởng và vào ngày 2 tháng 2, 2020, bà đă đệ đơn từ chức Bộ trưởng và Phó lănh đạo đảng Quốc gia. Nhưng chỉ vài tháng sau, lại được tái bổ nhiệm vào Nội các với tư cách là Bộ trưởng Emergency Management and National Recovery and Resilience, kiêm Bộ trưởng Regionalisation, Regional Communications and Regional Education.
- Vụ "car parks rorts": Chính phủ Liên đảng công bố ngân sách 660 triệu AUD xây thêm băi đậu xe, chỉ hai tuần trước kỳ bầu cử năm 2019. Năm 2021, Văn pḥng Kiểm toán Quốc gia Úc đă công bố một báo cáo nghiêm khắc, cho thấy 77% địa điểm băi đậu xe được chọn là ở các khu vực bầu cử mà Liên đảng đang nắm giữ, thay v́ ở các khu vực có nhu cầu thực sự cần đối phó với các vấn đề tắc nghẽn xe cộ. Không có địa điểm nào trong số 47 địa điểm được lựa chọn để cam kết tài trợ, lại được đề xuất bởi cơ quan chuyên trách về cơ sở hạ tầng. Rồi đến năm 2022, Josh Frydenberg, Bộ Trưởng Ngân sách Quốc gia đă phải tuyên bố băi bỏ dự án xây các băi đậu xe, tổng chi 65 triệu AUD, ngay trong khu vực tuyển cử của chính ông ta.

(4) vấn đề liêm chính trong chính phủ: Scott Morrison đă hứa hẹn trong kỳ bầu cử năm 2019 là sẽ thiết lập một Ủy ban điều tra tố giác tham nhũng cấp Liên bang gọi là Federal Integrity Commission. Ở cấp Tiểu bang th́ đă có Ủy ban này từ lâu rồi, như ở NSW (New South Wales) đă có ICAC - Independent Commission Against Corruption - Ủy ban Độc lập Bài trừ Tham nhũng, từ năm 1988, đă đạt được nhiều thành tích lớn, khiến vài Thủ hiến phải từ chức, Bộ trưởng bị cách chức, Nghị viên - Dân biểu vào tù, v́ tham nhũng. Thế nhưng ở cấp Liên bang th́ cho đến nay sắp hết nhiệm kỳ vẫn chưa có một Federal Integrity Commission như đă được hứa hẹn. Gần cuối nhiệm kỳ, Scott Morrison chỉ đề xuất một mô h́nh để bàn luận; mô h́nh đó bị phê phán là quá yếu: không có quyền lực để tiến hành các cuộc điều tra độc lập về tham nhũng của Chính phủ, không được tổ chức các phiên điều trần công khai đối với các chính trị gia hoặc công chức, và bị cấm điều tra bất kỳ vụ bê bối nào trong quá khứ của Chính phủ Morrison. Nó đă được các chuyên gia pháp lư mô tả như một cơ quan được thiết kế không phải để dập tắt tham nhũng mà để giúp che đậy tham nhũng.

Thực tế, trong nhiệm kỳ này của chính phủ Liên đảng đă có những chuyện bất-tường xảy ra, khiến người dân phải đặt nặng vấn đề liêm chính trong chính phủ:

-         Brittany Higgins, một nhân viên từng làm việc cho hai Bộ trưởng trong Chính phủ Liên đảng đă tố cáo đồng liêu nam hiếp dâm ngay trong ṭa nhà Quốc Hội mà Bộ trưởng là thượng cấp đă thờ ơ không giải quyết, và văn pḥng Thủ tướng bảo là không hề hay biết. Một cuộc kiểm điểm sau đó do Ủy viên Phân biệt Giới tính - Sex Discrimination Commissioner Kate Jenkins thực hiện cho thấy cứ ba nhân viên làm việc tại các văn pḥng Quốc Hội th́ có một người từng bị quấy rối t́nh dục. Cho đến nay vẫn chưa thấy Chính phủ Liên đảng thi hành phương sách ǵ dựa trên báo cáo và khuyến nghị của Kate Jenkins về "văn hóa nơi làm việc".

-         Christian Porter, Bộ trưởng Tư pháp trong Chính phủ Liên đảng, bị cáo buộc hiếp dâm, đă rời khỏi chức vụ để theo đuổi kiện tụng việc bị phỉ báng, cuối cùng đă từ chức, sau khi tuyên bố rằng ông đă nhận tiền từ các nhà tài trợ ẩn danh để trang trải một số chi phí pháp lư mà không buộc các nhà tài trợ phải tiết lộ danh tính.

-         Alan Tudge, Bộ trưởng Giáo dục, bị cựu thư kư bộc lộ chuyện quan hệ tính dục và hành hung; bị mô tả là người giả đạo đức chủ trương hôn nhân truyền thống, chống hôn nhân đồng tính. Đă tuyên bố không trở lại Nội các, nhưng Thủ tướng vẫn cho biết là c̣n giữ chức vụ tuy vắng mặt dài hạn.

-         Barnaby Joyce, Phó Thủ tướng, là Đảng trưởng đảng Quốc gia trong Liên đảng, năm 2017 đă mất chức Dân biểu v́ có thêm quốc tịch New Zealand, đến cuối năm lại đắc cử và phục chức; năm 2018 thừa nhận quan hệ và có con riêng với thuộc cấp cũ, đă từ chức, nhưng ba năm sau được trở lại chức vụ trước, cho đến nay.

Khuynh hướng khinh thị phụ nữ ngay cả ở nơi làm việc của đảng viên Liên đảng trong chính phủ và Quốc Hội đă bộc lộ trong các sự kiện Brittany Higgins, Christian Porter, Alan Tudge, Barnaby Joyce, và trong báo cáo của Kate Jenkins nói trên.

Kư giả Antoinette Lattouf viết trong bài báo của The Guardian: "Phân biệt chủng tộc ở Úc là chuyện các cấu trúc của hệ thống được thiết lập để đảm bảo rằng người không phải da trắng th́ không được đối xử công bằng":

"Bất chấp những lời hùng biện tự chúc mừng của người Úc cho việc trở thành một quốc gia đa văn hóa thịnh vượng, về nhiều mặt, nước Úc vẫn giống như một 'ethnocracy – sắc tộc thống trị' hơn là một nền dân chủ. Bởi chính phủ, truyền thông và ṭa án của chúng ta bị chi phối và điều hành bởi người da trắng, mặc dù thực tế ước tính có khoảng 24% người Úc là người bản địa hoặc không thuộc Châu Âu (không phải là người Anglo, Châu Âu hoặc da trắng).

"Nội các 24 người của Morrison không chỉ có nam giới thống trị mà c̣n toàn màu da trắng đến chói mắt. Chỉ có một thành viên là người bản địa, nhưng không có người nào không phải là người gốc Châu Âu cả, mặc dù chúng ta có một nhóm dân số khá đông nói tiếng Quan Thoại, tiếng Hindi và tiếng Ả Rập.

"Đảng Lao động - Labor của Úc có phần tốt hơn Liên đảng, nhưng cũng chỉ ở mức độ khiêm nhượng. Trong khi Nội các đối lập của Anthony Albanese gần như b́nh đẳng về giới tính, th́ ngoài một thành viên nội các là người bản địa, chỉ có hai người có nguồn gốc không phải là người Châu Âu."

Bài báo ấy nhắc đến sự kiện Michael Towke là một chính trị gia trẻ gốc người Lebanon với một sự nghiệp đầy hứa hẹn mà ông cho rằng đă bị tước đoạt, cáo buộc Scott Morrison đă sử dụng lư lịch chủng tộc Lebanon của Towke để giành lấy chức vụ dân biểu quốc hội liên bang thuộc đảng Tự do. Trong quá tŕnh tuyển chọn đảng viên ra ứng cử ở địa hạt Cook năm 2007, ban đầu Michael Towke đă giành được 82 phiếu bầu, Morrison 8 phiếu, nhưng sau đó "ban điều hành đảng ở Tiểu bang  đă bỏ phiếu 12 chống 11 không tán thành Michael Towke và đặt ra một quy tŕnh lựa chọn khác” theo lời kể của Thượng nghị sĩ Tự do sắp măn nhiệm Concetta Fierravanti-Wells. Các báo Saturday Paper và Sydney Morning Herald đă tiết lộ nội dung của các statutory declarations - tuyên bố theo luật, kư vào năm 2016, rằng Scott Morrison đă nói với người trong đảng: “một ứng cử viên gốc người Lebanon không thể giữ ghế dân biểu ở Cook, nhất là sau cuộc bạo loạn Cronulla” (xung đột chủng tộc, đám đông da trắng vây đánh người Lebanon ở băi biển Cronulla năm 2005) và "có tin đồn quả quyết rằng Towke thật ra là một người Hồi giáo". Michael Towke là một tín đồ Công giáo (Maronite Catholic).

"White Australia - Chủ nghĩa Úc châu của người da trắng" đă khai-tử từ các năm 1970, nhưng mạch ngầm thượng tôn da trắng vẫn c̣n tồn đọng, và bộc lộ mạnh mẽ mỗi khi có cơ hội và xúc tác:

Pauline Hanson vốn là đảng viên Tự do từ năm 1995, đă ly khai, lập ra đảng One Nation năm 1997 có lập trường bảo thủ cực hữu, đặc biệt kỳ thị chủng tộc. Năm 1996, với tư cách là ứng cử viên đảng Tự do cho Oxley, Pauline Hanson đă có những b́nh luận phân biệt chủng tộc đối với người bản địa trong một lá thư gửi cho Thời báo Queensland, ủng hộ việc băi bỏ sự hỗ trợ đặc biệt của chính phủ dành cho Thổ dân Úc v́ "người Thổ dân nhận được nhiều lợi ích từ chính phủ, hơn những người không phải là Thổ dân". Đă nhận được đa số phiếu bầu và đắc cử, mặc dù bị đảng Tự do rút lại sự ủng hộ. Sau đó, Hanson cảnh báo rằng nước Úc đang có "nguy cơ bị người châu Á trùm phủ", và kêu gọi xóa bỏ chủ trương đa văn hóa: “Tôi tin rằng chúng ta có nguy cơ bị người châu Á tràn ngập trùm phủ. Họ có nền văn hóa và tôn giáo riêng, lập thành các khu ổ chuột và không chịu đồng hóa”. Rồi bài xích người Hồi giáo. Năm 2017, trong chương tŕnh TV "A Current Affair – Thời sự", Hanson nói: “Tôi cũng tin rằng có một số người muốn có một cuộc sống yên tĩnh và tốt đẹp, nhưng cho tôi biết đi, khi xếp hàng một đám người theo đạo Hồi, th́ ai là người tốt? Ai không?".

George Christensen cũng của Liên đảng Tự do và Quốc gia, được biết là người có quan điểm chính trị bảo thủ cực hữu về mặt xă hội, và là người truyền bá nhiều thuyết âm mưu, bao gồm cả thông tin sai lệch liên quan đến biến đổi khí hậu, COVID-19 và vắc-xin, c̣n được công nhận là chống Hồi giáo. Đă công khai khuyến khích người Mỹ bỏ phiếu cho Donald Trump trong cuộc bầu cử năm 2016 ở Mỹ. Mới đây đă ly khai và nhập bọn vào đảng One Nation của Pauline Hanson.

Nhà báo Ross Gittins viết:
"Theo kinh nghiệm của tôi, các chính phủ nắm quyền càng lâu năm th́ càng trở nên tồi tệ thêm. Họ trở nên lười biếng và tự măn. Họ lo tính nhiều hơn về chuyện giúp đỡ làm giàu cho phe đảng của họ, mà ít lo nghĩ ǵ về việc giữ cho những người c̣n lại là chúng ta được vui sống.
Họ quen có tâm lư xứng đáng được hưởng đặc quyền đặc lợi. Họ nghĩ rằng họ là chủ nhân và họ đang chi tiêu tiền bạc của chính họ đấy.
"

Chính phủ Liên đảng Tự do và Quốc gia đă cai trị nước Úc chín năm liên tiếp. Thật sự họ đă lộ ra những dấu hiệu lười biếng và tự măn; biểu lộ rơ ràng trong các sự kiện:
- các Bộ trưởng Bridget McKenzie, Barnaby Joyce từ chức rồi lại được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ khác;
- Christian Porter, Alan Tudge vẫn được tín nhiệm yểm trợ;
- Richard Colbeck, Bộ trưởng Aged Care – Săn sóc người cao niên, không màng biết có bao nhiêu người đă chết v́ COVID-19 trong các nhà dưỡng lăo. Trong khoảng tháng 8 đến tháng 9 năm 2020, Colbeck đă bị chỉ trích v́ xử lư tồi tệ các đợt bùng phát COVID-19 tại các cơ sở chăm sóc người cao tuổi ở Victoria, dẫn đến cái chết của 350 cư dân cao tuổi, tính đến cuối tháng 8 năm 2020. Phe đối lập (đảng Lao động) yêu cầu Colbeck bị sa thải khỏi chức vụ, và tháng 9 năm 2020, Colbeck bị Thượng viện bỏ phiếu 25–21 khiển trách đă không chịu trách nhiệm về
"cuộc khủng hoảng trong lĩnh vực chăm sóc người già", nhưng vẫn được bảo vệ bởi Thủ tướng bảo rằng phần lớn lĩnh vực này không bị ảnh hưởng trong đại dịch. Sau đó, danh mục chăm sóc người cao tuổi đă được chuyển cho Bộ trưởng Y tế Greg Hunt.

Ngay giữa lúc cháy rừng tung hoành gây thiệt hại tài sản và nhân mạng ở nhiều nơi trong Tiểu bang NSW, Thủ tướng Liên đảng Scott Morrison đă cùng vợ con qua Hawaii nghỉ mát. Báo chí công bố h́nh chụp Morrison cười đùa cùng du khách Úc ở Hawaii. Morrison phải cắt ngang chuyến nghỉ mát sau hai ngày, trở về Úc đi thăm các vùng cháy rừng, đă bị dân chúng từ chối không muốn bắt tay, hay bị lớn tiếng trách mắng. Thủ tướng đă bào chữa với báo chí: "I don't hold a hose, mate - Tôi có cầm ṿi nước đâu bạn!"

Gần đây, nạn nhân bị lũ lụt nặng đến mức kỷ lục ở hai Tiểu bang  Queensland và NSW cũng đă than phiền Chính phủ Liên bang vô cảm, không hành động cứu người, không cứu trợ bù đắp kịp thời. Scott Morrison đă phản pháo lại đảng Lao động và các Tiểu bang về phản ứng của ông đối với cuộc khủng hoảng lũ lụt ở NSW và Queensland, đặt câu hỏi tại sao các Thủ hiến (Tiểu bang) “liên tục” yêu cầu Chính phủ Liên bang tài trợ cho các trách nhiệm của Tiểu bang? Trước những lời chỉ trích gay gắt sau khi các thị trấn Ballina và Lismore thuộc NSW ghi nhận thiệt hại lớn, Morrison bảo rằng việc cứu trợ thiên tai chủ yếu là trách nhiệm của chính quyền Tiểu bang.

Chính phủ Liên đảng cũng đă bị chỉ trích về những thất sách trong việc pḥng chống COVID-19: không đặt mua kịp thời vaccine Pfizer, chỉ mua AstraZeneca (v́ giá rẻ hơn nhiều?); không đặt mua bộ thử nghiệm nhanh "RAT kits" kịp thời cho dân chúng; không xây dựng kịp thời các trung tâm cách ly người bị nhiễm COVID-19, để mặc các Tiểu bang phải tiếp tục dùng các khách sạn vốn không thích hợp cho việc cách ly này, mà lại nằm trong các khu vực đông người.

Phó Thủ tướng Barnaby Joyce đă viết cho Brittany Higgins về Thủ tướng Scott Morrison: "Ông ta là một kẻ đạo đức giả và một kẻ dối trá theo quan sát của tôi, và đó là quan sát qua một thời gian dài. Tôi chưa bao giờ tin tưởng ông ta, và tôi không thích cách ông ta hăm hở sắp xếp lại sự thật thành ra lời dối trá." ("He is a hypocrite and a liar from my observations and that is over a long time. I have never trusted him and I dislike how he earnestly rearranges the truth to a lie.")

Gladys Berejiklian, cựu Thủ hiến NSW, cũng cùng đảng Tự do, không phủ nhận việc gửi các văn bản trong đó có báo cáo mô tả Thủ tướng Scott Morrison là một "người kinh khủng, khủng khiếp", kẻ "quan tâm đến chính trị hơn con người" ("horrible, horrible person" who was "more concerned with politics than people").

Concetta Fierravanti-Wells, Thượng nghị sĩ đảng Tự do, đă mô tả Thủ tướng Scott Morrison là "không thích hợp cho chức vụ", một "kẻ chuyên quyền" và "kẻ bắt nạt" "không có chỉ hướng đạo đức", "đă sử dụng cái gọi là tín ngưỡng của ḿnh như một lợi thế tiếp thị" ("unfit for office", an "autocrat", and a "bully" with "no moral compass", "has used his so-called faith as a marketing advantage").

Thập niên vừa qua đă chứng kiến một cuộc tranh luận ngày càng tăng về nguy cơ cho nền dân chủ trên khắp thế giới. Hầu hết các học giả đồng ư rằng một sự thoái trào đă xảy ra ở nhiều khu vực, một hiện tượng ngày càng tệ hại gọi là “democratic backsliding - dân chủ thụt lùi”. Quả thật, điều này c̣n đúng ngay cả ở các nền dân chủ điển h́nh lâu đời của Âu Mỹ, từ cơn mê loạn Donald Trump, cơn sốc Brexit và sự trỗi dậy của "chủ nghĩa dân túy - populism" nói chung. Các cuộc khảo sát quy mô đă chỉ ra rằng niềm tin của người dân vào chính phủ dân chủ càng ngày càng suy giảm, nên họ mơ tưởng và sẵn sàng bầu cho các lănh tụ kiểu "người hùng" "dám nói dám làm", các đảng phái giương ngọn cờ đại diện cho “nhân dân” bất chấp các giá trị tự do và quyền của thiểu số. Bảo thủ khuynh hữu và cực hữu lại càng được khích lệ tiếp nối "Thánh tích - Miracle" của Donald Trump và đảng Cộng ḥa Mỹ, hoặc Marine Le Pen và Mặt trận Quốc gia Pháp, thực chất là tham vọng độc tài chuyên chế của đám thượng tôn da trắng, mơ ước được như Tập Cận B́nh hoặc Putin cai trị một xă hội "trật tự", ngoan ngoăn phục tùng như ở China và Nga.

Freedom House, tổ chức đo lường sức khỏe của các nền dân chủ trên toàn cầu, cho biết đă có 15 năm suy giảm dân chủ liên tiếp. Dân chủ chưa hấp hối nhưng đă suy yếu lắm rồi.

Nền dân chủ Mỹ đă lung lay. Nước Úc cũng chẳng phải là được miễn dịch. Tuy Úc là một trong những nền dân chủ vững mạnh trên thế giới, nhưng cũng đang có nguy cơ trở thành mồi ngon cho căn bệnh Mỹ về những cuộc chiến tranh văn hóa không ngừng thổi bùng nhiệt t́nh mê muội và lư trí mù mờ. Mọi phần tử thượng tôn da trắng, dù ẩn nấp dưới chiêu bài Tự Do, Quốc Gia, hay Lao Động, hay độc lập,... cũng đều là mối nguy hại cho nền dân chủ Úc.

Nhà báo Ross Gittins nhắc nhở: "Paul Keating (cựu Thủ tướng Úc, từ đảng Lao động) đă nói rất đúng rằng 'thay đổi chính phủ, là thay đổi cả quốc gia'. H́nh trạng quốc gia chúng ta 10 năm sau đây sẽ như thế nào, hoàn toàn tùy thuộc vào kết quả chúng ta bỏ phiếu cho ai trong cuộc bầu cử lần này."

Phạm Vũ Thịnh
28 Apr 2022

 


® "Khi phát hành lại thông tin từ trang này cần phải có sự đồng ư của tác giả 
và ghi rơ nguồn lấy từ www.erct.com"

Cảm tưởng, ư kiến xin gởi về  t4phamvu@hotmail.com