What Can I Do? Chương 10:

Thực phẩm, nông nghiệp và biến đổi khí hậu:

Tôi có thể làm được ǵ?

Jane Fonda
Phạm Vũ Thịnh dịch

 

Lời người dịch:

H́nh minh họa trích từ bài báo “Dozens Arrested for Demanding Food Justice at Jane Fonda's Fire Drill Friday Protest in DC” – Hàng tá người đă bị bắt v́ đ̣i hỏi Công lư Thực phẩm  trong cuộc biểu t́nh Diễn tập Chữa lửa Thứ sáu ở Washington DC, của Jane Fonda.

Dưới đây là bản dịch Phần cuối Chương 10 của cuốn sách “What Can I Do? My Path from Climate Despair to ActionTôi có thể làm được ǵ? Con đường dẫn tôi từ Tuyệt vọng đến Hành động v́ Biến đổi Khí hậu”, tác giả Jane Fonda đề cập đến những ǵ mỗi công dân có thể làm được ngay, ứng dụng những nhận thức đă có được từ buổi giảng diễn về “Thực phẩm, nông nghiệp và biến đổi khí hậu”. Tôi có thể làm được ǵ?: “Vote, Speak, Act”.

 

*

Dùng thực phẩm như thế nào là một trong những cách dễ dàng và trực tiếp nhất mà chúng ta có thể làm được để giúp pḥng chống khủng hoảng khí hậu, bắt đầu từ những ǵ chúng ta ăn, và mở rộng ra đến các chính sách nông nghiệp và thực phẩm mà chúng ta hỗ trợ.

Giảm lượng thịt và sữa chúng ta tiêu thụ đem lại lợi ích chung cho sức khỏe của chúng ta và cả sức khỏe của hành tinh nữa. Ăn nhiều trái cây, rau và ngũ cốc nguyên hạt làm giảm bệnh tim, tiểu đường, đột quỵ và một số loại ung thư. Các nghiên cứu đă chỉ ra rằng một chế độ ăn uống hữu cơ làm giảm nhanh chóng lượng thuốc trừ sâu c̣n sót lại trong cơ thể chúng ta. Nh́n chung, một chế độ ăn uống chủ yếu có nguồn gốc thực vật gồm các loại thực phẩm hữu cơ và không có hóa dầu, sẽ tốt cho sức khỏe hơn, cho cả những người làm nông nghiệp, các loài động vật có vú khác, cả các loài chim và côn trùng, cho đất, cho nước, cho không khí, cho cả trái đất!

Ngoài tiêu thụ cá nhân, chúng ta cũng có thể chung sức cùng nhau yêu cầu các tổ chức cơ quan chẳng hạn như nhà ăn của công ty, trường học, và cửa hàng tạp hóa chuyển khỏi ngành nông nghiệp quy mô công nghiệp lớn đang thải ra hàng tấn khí nhà kính. Từ các trang trại thịt công nghiệp cần dùng các hồ lớn chứa chất thải gia súc, đến những khu rừng bị chặt phá để trồng đậu nành làm thức ăn cho súc vật, đến các loại phân bón hóa học đổ lên cây trồng, đến những xe tải hạng nặng vận chuyển hàng hóa toàn cầu (như đậu nành và bắp), đến những chiếc máy bay chuyên chở cá hồi đánh bắt từ Alaska đến China để chế biến và đóng gói rồi quay trở lại bán ở Hoa Kỳ; chúng ta càng ăn nhiều thực phẩm địa phương hơn, ít phụ thuộc vào hóa chất, ít chế biến hơn, ít đóng gói hơn, th́ càng tốt cho chúng ta và cho cả hành tinh. Bên cạnh việc thay đổi cách mua sắm, chúng ta có thể yêu cầu các nhà bán lẻ và tiệm ăn giảm mua thịt và sữa công nghiệp, thay vào đó cung cấp nhiều lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật hơn, các nguồn thịt được sản xuất hợp đạo đức và sinh thái, đồng thời mua từ những người trồng và nhà cung cấp địa phương.

Giảm lăng phí thực phẩm là một bước quan trọng khác nữa đối với biến đổi khí hậu. Quá nhiều thực phẩm bị lăng phí. Tất cả chúng ta đều có kinh nghiệm vứt bỏ những túi rau giờ đă thối rữa vào thùng rác sau một hai tuần, chỉ v́ chúng ta không ăn không nấu kịp thời. Lăng phí thực phẩm không chỉ là lăng phí các chất dinh dưỡng quư giá; thực phẩm thối rữa trong băi rác thải ra khí mê-tan là một nguyên nhân khác của biến đổi khí hậu.

Không ai phán xét ǵ chuyện chúng ta không kịp nấu những túi rau đó; chỉ cần đảm bảo rằng chúng ta cố gắng ủ phân thay v́ vứt vào thùng rác, để các chất hữu cơ được quay trở lại đất. Có thể dễ dàng ủ phân ở sân sau nhà, hoặc nếu sống trong căn hộ, hăy thử ủ với trùn (vermicomposting). Tôi hiểu điều đó nghe có vẻ kỳ quái, nhưng thật đáng kinh ngạc là cách ủ đó có hiệu quả tốt như thế nào, và làm sao mà những sinh vật nhỏ bé đó lại có thể làm cho chất thải thực phẩm biến mất kỳ diệu như thế. Có rất nhiều thành phố và tiểu bang, từ California đến New York, thực hiện các chương tŕnh ủ phân trên toàn thành phố. Khi chúng ta có được dịch vụ thu gom phân ủ trộn từ lề đường, giống như rác và đồ tái chế, th́ thực sự không có lư do ǵ để đừng làm phân ủ trộn.

Thực phẩm có thể trở thành một phần của chính trị. Cần nhất quyết đ̣i hỏi các chính trị gia thành phố, tiểu bang và liên bang ngừng trợ cấp cho các trang trại nhà máy công nghiệp, thay vào đó hỗ trợ các nông dân hữu cơ nhỏ. Hăy viết thư cho các quan chức dân cử của chúng ta, và yêu cầu các ứng cử viên tranh cử chấm dứt trợ cấp cho thịt và các sản phẩm sữa công nghiệp. Vận động họ thúc đẩy việc sản xuất trái cây và rau quả tốt cho sức khỏe, từ các trang trại địa phương, và thịt, sữa được sản xuất sạch hơn, bền vững hơn từ các nhà chăn nuôi hợp sinh thái.

Có rất nhiều tổ chức tuyệt vời mà chúng ta có thể tham gia, đang chăm chỉ làm việc để đảm bảo một hệ thống thực phẩm có ư thức về khí hậu. Như Food & Water Watch tiến hành một chiến dịch chấm dứt hoạt động nông nghiệp theo kiểu nhà máy công nghiệp. Chiến dịch Less Is More của Greenpeace, Friends of the Earth cũng có các chiến dịch thực phẩm thân thiện với khí hậu.

Nếu có thể hỗ trợ các tổ chức cơ sở gốc rễ và do người lao động lănh đạo đấu tranh cho công bằng kinh tế và y tế, th́ xin hăy sốt sắng tham gia! Một số tổ chức tôi yêu thích là United Farm Workers - Liên hiệp Công nhân Nông trại, là hiệp hội công nhân nông nghiệp duy nhất trên toàn quốc, Chương tŕnh Thực phẩm Công bằng - Fair Food Program của Liên minh Công nhân Immokalee, Chiến dịch Sữa Xứng đáng - Milk with Dignity của tổ chức Công lư cho Người di cư; và Trung tâm Cơ hội Kinh doanh Tiệm ăn của Hoa Kỳ đấu tranh cho một mức lương công bằng. Trong số đó, Milk with Dignity và Chương tŕnh Thực phẩm Công bằng c̣n tạo áp lực đối với các đại công ty trồng trọt và bán lẻ đang trả lương công nhân ở mức nghèo khổ và thực hiện những hành vi hủy hoại môi trường.

Hướng các hành động và chiến dịch như thế về phía các tập đoàn kinh doanh lớn là một cách hoạt động thiên tài v́ ít nhất hai lư do. Thứ nhất, nó chuyển gánh nặng từ người tiêu dùng cá nhân, những người chỉ có khả năng hạn chế, sang các tập đoàn kinh doanh giàu có chắc chắn có đủ khả năng trả lương cao hơn cho công nhân nông nghiệp và dịch vụ ăn uống. Thứ hai, các tập đoàn phản ứng nhanh hơn nhiều trước áp lực của công chúng và người tiêu dùng, khi áp lực đến từ phong trào quần chúng hỗ trợ, hơn là từ những nỗ lực cá nhân rải rác ở chỗ này chỗ khác. Ở quy mô quốc tế, th́ chúng ta cũng có thể trở thành thành viên của các nhóm hành động có quy mô lớn như Food FirstLa Via Campesina.

Phạm Vũ Thịnh dịch
27 Mar 2021


® "Khi phát hành lại thông tin từ trang này cần phải có sự đồng ư của tác giả 
và ghi rơ nguồn lấy từ www.erct.com"

Cảm tưởng, ư kiến xin gởi về  t4phamvu@hotmail.com