Yoemon Mặt Mướp

Fujisawa Shuhei

Phạm Vũ Thịnh dịch

 

1

Hỗn danh "Mặt Mướp" tất nhiên là từ khuôn mặt của Mikuri Yoemon. Khuôn mặt xanh nhợt nhạt, thuôn thuôn dài thọng đến cằm lại c̣n cẩn thận lơm vào một tí nữa, khiến ai nh́n vào cũng tự nhiên mà nghĩ ngay đến quả mướp chín cây.

Tất nhiên chẳng phải một sớm một chiều mà thay đổi thành khuôn mặt như vậy, "Mặt Mướp" của Yoemon vốn sinh ra là đă vậy rồi. Từ thời con nít có tên cúng cơm là Yonosuke, đă luôn bị chế giễu "Mặt Mướp! Mặt Mướp!". Đến khi lớn lên th́ quả là không c̣n ai trêu chọc ngay trước mặt, nhưng mỗi khi gặp nhau, cứ nh́n vào thái độ ngượng nghịu sao đâu hoặc vẻ mặt lộ liễu cố nín cười của người đối diện, anh biết là người ta vẫn c̣n cười cợt dùng hỗn danh ấy sau lưng ḿnh.

Mà điều này cũng tự nhiên thôi, bởi hầu hết mọi người đều thay đổi khuôn mặt một lần khi từ con nít thành người lớn, thế nhưng khuôn mặt của Yoemon th́ chỉ thay đổi từ quả mướp nhỏ thành quả mướp lớn mà thôi.

Gốc Yoemon là nhà Naito, và cha mẹ anh có thời đă rất lo lắng về khuôn mặt của anh. Nhà Naito có ba trai hai gái, Yoemon là con trai thứ, sớm muộn ǵ cũng sẽ phải kiếm chỗ vào làm rể nhà khác. Bảo là đàn ông không cần phải quan tâm đến khuôn mặt, thế nhưng cũng c̣n phải có giới hạn nữa chứ. Đến như khuôn mặt quả mướp của Yoemon th́ có phần nào vượt quá giới hạn ấy rồi.

"Khuôn mặt dài là v́ giống ta," cha của anh là Jirobee nói, "Nhưng ta là mặt ngựa, chứ đâu có trắng bệch như Yoemon."

“Da trắng là giống mẹ rồi.” Mẹ anh nói, “Bởi tôi th́ từ nhỏ đến lớn có dang nắng mấy cũng không đen da. Nhưng mà, khuôn mặt dài lại lơm như thế…”

"Hẳn là chướng ngại cho việc làm rể hả?"

“Chắc chắn không phải là điều kiện tốt rồi.” Bà mẹ thở dài, “Chẳng biết là giống vị nào thế nhỉ?"

"Chà, chẳng nghĩ ra vị nào, nhưng có lẽ tổ tiên đời nào đấy đă có khuôn mặt như thế không chừng."

Khi Yoemon đến tuổi thành hôn, cha mẹ anh thường thầm th́ bàn chuyện như thế vào đêm khuya. Nhà Naito làm việc trong tổ Xây cất lănh lương 60 hộc, nuôi con trai thứ ăn bám trong nhà lâu nay, không dư dả ǵ nên cuộc bàn chuyện đương nhiên là thập phần nghiêm túc.

Thế mà không ngờ, chuyện hôn nhân của Yoemon lại đă tiến hành cực kỳ suôn sẻ.

Cô Taka là con gái duy nhất của nhà Mikuri, nhưng cô không có tính ngang bướng nhơng nhẽo thường thấy ở các cô con một, mà là một thiếu nữ thông minh có phần quả quyết. Người đến nhà Mikuri để mai mối cho Yoemon là người thân thiết với cả cha mẹ lẫn cô Taka nên đă không giấu giếm ǵ chuyện khuôn mặt Yoemon trông giống như quả mướp. Đương nhiên chuyện anh học tập ở trường của phiên trấn, và là môn sinh cấp cao của vơ đường phái kiếm Mugai ở xóm Kanesuke trong thị trấn,... đă được đưa ra tán dương rất nhiều, nhưng người mai mối cũng nghĩ là chuyện tướng mạo trọng yếu mà không bày tỏ ra, th́ e rằng sau này có thể bị trách mắng là lỗi tại miệng lưỡi người mai mối, nên đă sớm nói ra cho dù nếu v́ lư do tướng mạo ấy mà hôn nhân không thành được th́ cũng đành chịu thôi.

Thế nhưng người trong nhà Mikuri đă không tỏ ra quan tâm mấy về khuôn mặt quả mướp của Yoemon. Họ liên miên lục vấn cặn kẽ tường tận về tính cách và khả năng kiếm thuật của anh. Có vẻ nhà Mikuri lănh lương 100 hộc, đời này qua đời khác tiếp tục làm công việc thư kư rồi, nên lại thấy đối tượng được mai mối đến là cao thủ của phái kiếm Mugai là mới lạ hấp dẫn.

Cha cô Taka nói: “Đàn ông có khuôn mặt như thế hẳn không phải là người thô bạo đâu." C̣n cô Taka th́ vài ngày sau, đă trùm khăn kín mặt, cùng người hầu gái đến xóm Kanesuke để từ bên ngoài nh́n trộm vào trong vơ đường. Dám làm như thế bởi cô là một thiếu nữ có phần quả cảm hơn người. Kết quả là cuộc hôn nhân ấy đă được thỏa thuận một cách dễ dàng.

Nhà Mikuri cả cha mẹ lẫn cô Taka đều đă không quan tâm đến bề ngoài, mà họ bằng ḷng về phẩm chất tốt đẹp nhất ở Yoemon thích hợp làm con rể của nhà ấy, đó là tính cách ôn ḥa và tài năng kiếm thuật xuất chúng trong phái kiếm Mugai. Thế nhưng người đời dường như không nghĩ như vậy. Họ phẩm b́nh rằng đấy chỉ là chuyện có người t́nh cờ bắt gặp may mắn bất ngờ đó thôi. Có lẽ là v́ người đời không ai muốn nh́n thấy vẻ đẹp của người khác, họ chỉ ham t́m ra nét xấu ở người ta mà thôi. Yoemon thời đó c̣n mang tên là Yonosuke, sau khi vào làm rể và thừa kế nghiệp nhà Mikuri mới đổi tên thành Yoemon. Những người cùng trang lứa kiếm chỗ đi làm rể bị anh qua mặt th́ ngang nhiên nói những là “Yoemon Mặt Mướp vậy mà làm được món ngon lành quá chứ!”...  Bởi được vào làm rể một nhà lănh lương 100 hộc, lại cưới được một cô gái xinh tươi, tuy có thể dung nhan chưa đến mức gọi là giai nhân đi nữa cũng vẫn là nhan sắc không kém ai, th́ thật sự là đáng ghen tị để thốt lên những lời như thế.

Tất cả mọi người ấy đều tức hận về chuyện "Mặt Mướp kia th́ có chỗ nào mà ưng ư được chứ!" nên chẳng một ai bận tâm suy nghĩ về dây liên kết giữa tài năng kiếm thuật phái Mugai của Yoemon với sự thành tựu của cuộc hôn nhân ấy cả.

Thời bấy giờ th́ cũng đă như vậy rồi. Chí đến ngày nay, mười năm sau, nh́n thấy Yoemon thừa kế nghiệp nhà Mikuri siêng năng làm việc trong thành, phần lớn mọi người vẫn chỉ quan tâm đôi chút về khuôn mặt quả mướp của anh mà thôi, tuyệt nhiên chẳng có ai nhớ tới chuyện kiếm thuật phái Mugai ngày trước nữa. Chỉ v́ dung mạo quả mướp ấy mà Mikuri Yoemon bị người ta khi dễ đôi phần, như anh chẳng qua chỉ là một phiên sĩ quèn làm công việc thư kư chẳng có ǵ đáng để ư.

Vậy mà vào khoảng bắt đầu mùa mưa, Mikuri Yoemon ấy đột nhiên lại trở thành nhân vật chính trong một tin đồn diễm t́nh. Tin đồn rằng có người đă nh́n thấy anh ta thông gian với quả phụ của cấp trên cũ.

"Ha ha, ngài Mặt Mướp đấy sao?"

Những người nghe tin đồn đều thản nhiên mà cười cợt như vừa nghe được chuyện ǵ đó buồn cười. Nhưng tất nhiên, thực tế th́ chẳng phải là chuyện cười đùa ǵ được.

2

Tin đồn ấy lan truyền khắp trong thành, hai ngày sau đă đến tai người nhà Yoemon.  Từ thành về đến nhà ngày hôm ấy, Yoemon cảm thấy sắc mặt của vợ ḿnh khi ra đón có vẻ ǵ đấy không ổn mà hiểu như thế.

Quả thật, sau khi giúp chồng thay quần áo xong, Taka mời anh ngồi xuống, bảo là có chuyện muốn nói. Cô ấy thường ngày không phải là mẫu phụ nữ kiêu căng  cậy ḿnh là con nhà gia thế, nhưng hôm ấy giọng cô nghe có phần sắc nhọn trong tai Yoemon. Từ ngày cha cô qua đời v́ bệnh hai năm trước đây, Taka như có thêm phần căng thẳng thầm kín trong thâm tâm, giờ đây cũng bộc lộ cả trong giọng nói.

Yoemon đành ngồi ngoan ngoăn trước mặt vợ.

“Ngài Yone nhà Higuchi vừa đến đây.” Taka nói đến một phụ nữ trong họ hàng, “Bảo là bây giờ đang có tin đồn kỳ lạ về anh đấy.”

Vừa nói vừa nh́n đăm đăm vào mặt chồng, có lẽ v́ như cô đă nói với bà Higuchi Yone, cô cảm thấy khuôn mặt này quá đỗi xa vời đối với nội dung của tin đồn đại ấy.

Thực tế, khi nghe Higuchi Yone nói chuyện ấy, cô đă bật cười thành tiếng mà thốt lên "Chẳng lẽ nào!" nên bị khiển trách là hành vi thiếu thận trọng. Nhớ lại lúc đó, cô bất giác mím môi cười.

"Gây ra tin đồn diễm t́nh đến mức như thế th́ thật là hiếm hoi quá chứ."

"..."

"Em đă thưa với ngài Yone rằng hẳn là đă có lầm lẫn ǵ đấy rồi. Bởi em tin rằng anh chắc chắn không phải là người có thể làm chuyện như vậy được."

"..."

"Thế nhưng anh cũng là đàn ông mà..." Nói thế xong, Taka đột nhiên lộ vẻ bất an. Cô nhớ ra rằng người chồng đang ngồi im ĺm thin thít trước mắt ḿnh đây cũng đường đường là một người đàn ông đă cho cô đến hai đứa con rồi. Cô nghiêm nghị nói: "Thế nào đi nữa, em muốn nghe sự thật từ miệng anh. Thế đă có chuyện ǵ xảy ra với ngài quả phụ Tsuchiya nào?"

Yoemon đáp: “Không có chút ǵ như lời đồn đại ấy cả. Nhưng mà, đă có chuyện xảy ra khiến gây hiểu lầm như thế.”

“Hả?” Taka trợn tṛn mắt, “Nói ra đi. Chuyện ǵ đă xảy ra?"

“Đừng nóng! Kể ra ngay bây giờ mà.” Yoemon nói, nhưng anh quá đỗi thắc mắc v́ nghĩ măi không ra được ai đă ṛ rỉ ra như thế nào về chuyện đó.

Tsuchiya Unume, người cai quản tổ Thư kư, đă chết v́ bạo bệnh cách đây hai năm, v́ đột ngột qua đời trong lúc thi hành nhiệm vụ, nên chính quyền phiên trấn ​​đă không chỉ cho phép người con là Shintaro mới mười tuổi được thừa kế nghiệp nhà, mà sau đó c̣n giành nhiều ưu đăi cho di tộc đó nữa.

Vào ngày hôm đó, Yoemon xong việc từ thành về đă ghé lại nhà Tsuchiya ở xóm Abura, cũng là v́ được quan cai quản mới là Hattori Sanzaemon giao nhiệm vụ mang quà đến nhà ấy. Quà đó là hộp bánh kẹo từ trên Edo do Lănh chúa ​​ban tặng.

Mùa xuân năm đó, ngay trước khi Lănh chúa lên Edo trú nhậm, đă phát hiện ra thiếu sót trong các tư liệu cần mang theo. Nguyên nhân là do quan Gia lăo đương trực tháng ấy đă lầm lẫn, thế là bộ phận văn thư tuy không có lỗi ǵ, nhưng cũng v́ phải đối phó với sự cố bất ngờ này mà toàn thể nhân viên thư kư trong phiên trấn nhà ​​đều được lệnh phải vào thành làm thêm suốt đêm để soạn lại các văn bản.

Lănh chúa đă ​​không quên lần náo động ấy mà gửi bánh kẹo từ Edo về ủy lạo bộ phận văn thư, và Hattori vốn là người trọng lễ nghĩa, nghĩ rằng vinh dự như thế vô cùng hiếm có, nên đă phân phát một phần bánh kẹo ấy cả cho nhà Tsuchiya vốn đă có người thuộc tổ Thư kư.

Chỉ là nhiệm vụ trao quà thế thôi. Tuy nhiên, cho dù chỉ là một miếng bánh nhưng vẫn là quà Lănh chúa ban cho, nên không thể chỉ trao ngay trước cửa là xong được, Yoemon đă phải tuân theo lời mời của bà Iku quả phụ nhà Tsuchiya mà vào trong nhà uống một chén trà.

Nhưng nói vậy chứ cũng chẳng phải là chỗ có thể ngồi lâu được. Uống xong chén trà, anh vội vàng ngỏ lời từ biệt rồi đứng dậy ra về. Chuyện xảy ra khi cả hai người bước đến ngưỡng cửa. Bà Iku quỳ gối trên bậc thềm để tiễn anh, đột nhiên gập người lại mà rên lên đau đớn.

"Đấy, em cũng thường bị như thế mà, th́nh ĺnh bụng vẫn bị đau nhói lên đấy thôi."

“Hừm, thật thế sao?” Taka nh́n Yoemon có vẻ nghi ngờ.

"Em cho rằng ta nói dối sao?"

"Không, em chỉ nghĩ có vẻ như cơn đau bụng ấy của bà ta đă xảy ra quá đúng lúc thế thôi."

Taka tỏ vẻ không mấy tin khi nói thế, nhưng có lẽ sau khi cân nhắc sự thật trong lời nói và khuôn mặt quả mướp thô kệch của chồng, cô cảm thấy vẫn c̣n muốn nghe thêm, nên thúc giục anh kể tiếp. "Rồi sao nữa?"

Yoemon đă kinh ngạc mà gọi với vào trong nhà, nhưng chẳng có ai bước ra cả. Về sau anh mới biết pḥng sau chỉ có bà mẹ chồng bệnh liệt giường, mà khổ nỗi lại nhằm lúc cả người lăo bộc lẫn cô hầu đều đă đi mua sắm đâu đấy rồi, c̣n cậu con trai Shintaro th́ đi tập kiếm ở Vơ đường phái Itto ở xóm Koyanagi, chẳng c̣n ai ở nhà.

Không làm sao hơn, Yoemon đă bước xuống nền đất, lại đành phải bước lên bậc thềm, ṿng ra phía sau lưng Iku đang cong oằn người v́ đau đớn.

"Rồi anh cũng đă làm như thế giúp bà ấy à?"

Taka tỏ vẻ không bằng ḷng. Sau hai lần sinh nở, Taka cũng hay bị đau nhói ở ngực và bụng. Đôi khi cơn đau ập đến dữ dội khiến đổ mồ hôi dầu ràn rụa. Lúc đó có Yoemon ở bên cạnh th́ anh xoa bóp lưng cho vợ, có lẽ anh biết các chỗ huyệt đạo nên ấn huyệt rất hiệu quả. Được khen có hiệu quả lắm, Yoemon rất vui thích, nên cứ khi nào Taka lên cơn đau bụng như thế, th́ anh nhanh nhẩu chạy ṿng ra phía sau lưng cô mà thét lớn vừa vận sức ấn huyệt cho cô.

Thế nhưng, Taka vẫn nghĩ đấy là hành vi riêng tư bí mật giữa vợ chồng cô. Cho dù chồng có giỏi ấn huyệt đến mấy đi nữa th́ ư nghĩ chồng ḿnh mó tay lên thân người phụ nữ nào khác vẫn khiến cô khó chịu. Cho dù có biết rằng chỉ xoa lưng mà thôi đi nữa. Huống hồ bà quả phụ Iku nhà Tsuchiya ấy, tuy có hơn Taka gần chục tuổi, nhưng ở khoảng tuổi ba mươi lăm mà vẫn c̣n nổi tiếng là mỹ nhân nữa, làm sao mà Taka yên ḷng cho được.

"Chuyện giúp người ta đấy. Không thể làm khác được."

"Thật sự là chỉ có thế đấy chứ?"

"Tất nhiên rồi!"

"Nhưng mà, với tin đồn như thế, e rằng anh không thể nào vô sự mà xong được."

“Có lẽ sớm muộn ǵ cũng bị trên tra hỏi.” Yoemon nói, “Tai tiếng kiểu này th́ cố gắng biện minh mấy cũng khó có ai nghe cho. Có khi c̣n bị trừng phạt ǵ đấy nữa, cho nên phải chuẩn bị tinh thần đấy.”

Nói thế xong, Yoemon lắc đầu nghi hoặc.

"Nhưng mà, nghĩ mấy cũng vẫn thấy kỳ lạ quá..."

"Ǵ cơ?"

"Cơn đau bụng của ngài quả phụ nhà Tsuchiya đă được chữa xong ngay mà. Ta đă vội vàng rời khỏi nhà ấy. Trong khoảng đó, có gặp ai ngoại trừ bà ấy đâu."

"Thế người sứ giả đưa anh đến th́ sao? Có khi đă quay trở lại đấy không chừng?"

"Không, có quay trở lại đâu. Chà, bị ṛ rỉ từ đâu vậy nhỉ? Thật kỳ lạ quá!"

"Nếu không gặp ai khác cả, th́ chỗ ṛ rỉ chẳng phải là đă rơ ​​ràng đấy sao?"

"Hả?"

"Th́ chính từ bà Iku chứ ǵ nữa."

"Có lẽ nào..." Yoemon nói, "Chuyện xấu hổ của chính ḿnh th́ làm ǵ bà ấy tiết lộ ra ngoài được."

"Không biết bà ấy đă làm ǵ, nhưng cứ hỏi ngay đương sự th́ sao nào?"

3

Tuy nhiên, Mikuri Yoemon đă không có cơ hội để hỏi quả phụ nhà Tsuchiya về điều ấy. Ngay khi lên thành ngày hôm sau, anh cùng với cấp trên là Hattori Sanzaemon được gọi lên pḥng việc của Okumura Chojuro, quan Gia lăo đương trực trong tháng ấy, để tŕnh bày sự t́nh. Tưởng vậy là xong, ngờ đâu anh lại được lệnh phải ghé đến nhà quan Tổng Kiểm sát ngay khi rời thành về nhà.

Quan Tổng Kiểm sát Koide Gonbee tra hỏi cực kỳ nghiêm khắc, và Yoemon cung khai tất cả sự thật như đă xảy ra, nhưng quan vẫn không hài ḷng. Có vẻ như ông ta đă nắm được báo cáo bí mật ǵ đấy rồi mà Yoemon không biết, cuối cùng đă cho Yoemon về, nhưng bảo anh ta phải đến nhà cấp trên là Hattori Sanzaemon lúc tám giờ tối. Tại tư gia của Hattori đêm hôm đó, trước mặt Hattori Sanzaemon và một người kiểm sát làm chứng, Yoemon đă nhận h́nh phạt từ Koide Gonbee là phải đóng cửa giấu mặt 20 ngày.

Tối hôm sau, Nakagawa Sukezo thuộc đội Kỵ mă đến thăm. Đóng cửa giấu mặt thuộc loại h́nh phạt giam lỏng, nhưng tương đối nhẹ, bà con bạn bè đến thăm cũng được, mà ban đêm ra khỏi nhà cũng được lờ đi nếu không gây chú ư, chẳng hạn phải che mặt bằng khăn trùm đầu.

Sukezo đến, Yoemon bảo vợ pha trà, rồi cùng vào ẩn trong pḥng khách ở phía sau.

“Nghe nói rằng anh phải đóng cửa giấu mặt trong hai mươi ngày đấy nhỉ.” Sukezo nói. Anh ta mới 25 tuổi, phong mạo trẻ trung hùng dũng, là môn sinh cấp cao của vơ đường kiếm phái Itto ở xóm Koyanagi, từ lâu nay đă là bạn học kiếm thuật của Yoemon.

"Thật tệ quá," Yoemon nói.

“Tệ thật đấy.” Sukezo cũng nói theo. "Phía bên kia đă ấn định ngày thuyền đến rồi, nên phía chúng ta không thể thay đổi ngày đến Fujinotsu được."

"Thưa với quan Gia lăo mau t́m người thay ta giùm đi."

“Tất nhiên là đă t́m rồi chứ.” Sukezo cau mày, “Nhưng mà, một tay kiếm tài ba, kín miệng, lại ở ngoài tầm ảnh hưởng của Hiramatsu, người như thế có t́m đến ṃn xương cũng khó kiếm ra được. Tối nay em đă được lệnh của Trưởng tổ sai đến gặp anh để hỏi xem có nghĩ ra được ai thay thế không đấy."

"Hừm..." Yoemon vuốt chiếc cằm dài của ḿnh, vừa lúc cô hầu  mang vào trà và bánh khô, nên cả hai người đều ngậm miệng lại. Câu chuyện họ đang bàn là điều tối mật.

Quan Gia lăo mà họ nói đến là Hasegawa Shima, Gia lăo thứ nh́. Phiên trấn đă nhận được thông cáo từ Mạc phủ về chương tŕnh tu bổ các đền chùa trên toàn quốc​​, và Shima đang phải khổ tâm về việc thu xếp tiền nong cho việc ấy. Ước tính cần hơn 20 ngàn lượng, mà ngân khố phiên trấn th́ đă cạn đến đáy nên không thể nào cung ứng số tiền này được. Rơ ràng thế nào cũng phải đi vay từ nơi nào đấy, nhưng Shima đang nhức óc cân nhắc nên vay từ ai.

Khi Shima nhậm chức quan Trung lăo th́ phiên trấn đă mắc nợ 80 ngàn lượng rồi. Mà trong số đó, 70 ngàn lượng là các món tiền vay từ các thương gia trên Edo, và chúng có đặc điểm là lăi suất cực cao. Bị trói buộc bởi các khoản nợ xứ ngoài này, phiên trấn đă phải dùng tiền tiết kiệm được từ chính sách kiệm ước, tiền thuế đất và thu hoạch từ các đám ruộng mới, trút tất cả vào việc trả tiền lăi, thế mà các khoản lăi ấy vẫn cứ tiếp tục tăng lên khiến phiên trấn ngập ngụa trong nợ.

Shima xuất thân từ  một gia đ́nh danh tiếng đă nhiều năm tạm xa lánh chính quyền phiên trấn​​, khi lên nắm quyền, nhiệm vụ của ông tập trung vào việc dốc toàn lực trả các món nợ, và cải thiện đời sống cho nhân dân phiên trấn. Ông đă thực hiện nhiều biện pháp cho mục tiêu đó. Một mặt thi hành chính sách kiệm ước để giảm bớt một nửa kinh phí của phiên trấn lẫn dinh thự trên Edo, đồng thời gom tất cả cơ sở nhỏ lâu nay hoạt động riêng lẻ trồng cây sơn, cây dâu và cây gai thành xí nghiệp tích hợp của phiên trấn, đến khi nhắm sản xuất đại quy mô được th́ tích cực mở đường buôn hàng loạt sản phẩm sơn nước, sáp, vải gai sang các lănh địa khác. Mặt khác, mở rộng nghề nuôi tằm, trước nay chỉ là công việc phụ của vài làng quê, ra khắp nơi trong phiên trấn, đồng thời phục hưng việc sản xuất tơ lụa Tachida truyền thống. Những chính sách mới ấy của Shima đă dần dần mang lại sinh khí cho toàn phiên trấn. 

Nỗ lực ấy đă thành công, đến nay là năm thứ tám Shima nắm quyền, số nợ vay từ đám thương nhân Edo đă hoàn trả được 30 ngàn lượng, hiện vẫn c̣n nợ 40 ngàn lượng. Nhưng ngay khi vừa cảm thấy có chút ánh sáng phía trước mặt, th́ ông đă nhận được thông cáo từ Mạc phủ buộc phải cung ứng 20 ngàn lượng cho kế hoạch toàn quốc ấy.

Tất nhiên là phải vay tiền rồi. Xưa nay, thương nhân Edo cho phiên trấn vay tiền gồm có Yoshibee nhà Minoya, Gizaemon nhà Shirakoya và Fusanosuke nhà Iseya. Cả ba đều là loại thương gia đặc cách cho chính quyền vay trên Edo, và cũng là bọn cho vay nặng lăi. Đương nhiên, bởi quan hệ lâu dài mà một số người trong phiên trấn chủ trương mạnh mẽ rằng lần này cũng nên vay từ các nhà ấy thôi. Đó là đám người thuộc phe quan Gia lăo thứ nhất Hiramatsu Fujibee.

Hasegawa Shima đă quả quyết thực thi lệnh kiệm ước thắt lưng buộc bụng, khôi phục lại ngành công nghiệp và hoàn trả các khoản nợ, mang lại hoạt khí cho phiên trấn, nhưng những hành động này, cũng có thể được xem là cải cách chính quyền, chắc chắn làm suy yếu thế lực của phe Hiramatsu, vốn đă từng chi phối chính quyền phiên trấn trong suốt 30 năm nay.

Nhà Hiramatsu đời trước là Fujibee đă đánh bại cha của Shima là Hasegawa Mokusuke trong tranh chấp chính trị, rồi một ḿnh nắm giữ quyền lực, và nhà ấy đă hai đời làm quan Gia lăo thứ nhất. Nguồn gốc thế lực của phe Hiramatsu là mối quan hệ của họ với các thương gia đặc cách cho chính quyền vay trên Edo, từ hiệu buôn Minoya trở xuống. Vay nặng lăi để giúp bọn ấy làm giàu, rồi dùng tiền hối lộ từ chúng mà rải ra khắp nơi nhằm củng cố thế lực trong phiên trấn, cấu kết với nhau hai bên đều có lợi như thế đă bao lâu nay rồi.

Chính sách của Shima về cơ bản đă phá bỏ tận gốc lề thói vay mượn chỉ nhắm đến lợi ích phe phái ấy của nhà Hiramatsu, nên tuy lâu lắm mới trở lại chính quyền, ông đă được không ít người ủng hộ. Phe Hiramatsu đành bó tay ngồi nh́n nguồn tiền hối lộ vốn là nền tảng thế lực của phe họ dần dần hao hụt.

Thế rồi kế hoạch toàn quốc ấy của Mạc phủ đă từ trên trời rơi xuống. 20 ngàn lượng chẳng phải dễ dàng vay mượn được. Phe Hiramatsu muốn chắc ăn rằng Hasegawa Shima rốt cuộc chỉ có thể dựa vào đám thương nhân Minoya cùng đồng bọn, nên bắt đầu gây áp lực mỗi lần có hội nghị.

Nhưng Shima đang nghĩ đến việc vay tiền từ nơi khác. Ông nghĩ rằng nếu vay mượn từ các thương gia Edo ấy theo ư hướng của phe Hiramatsu th́ những nỗ lực trước nay của ḿnh hóa ra tiêu tán như bọt nước. Ít nhất cũng phải t́m vay một chủ nợ có lăi suất thấp hơn của bọn thương gia Edo ấy mới được.

Shima cực kỳ bí mật bàn chuyện vay với doanh nhân ở Kyoto là Adachi Soemon. Soemon không chỉ là một thương gia thường xuyên ra vào dinh phiên trấn ở Kyoto, mà c̣n là người có công lao đă mang cây đay sản xuất trong phiên trấn đến bán cho khu vực sản xuất vải lanh trắng ở Nara nữa.

Adachi Soemon thông báo chấp thuận trên nguyên tắc yêu cầu cho vay 20 ngàn lượng, với lăi suất chỉ gần bằng nửa so với đám thương gia Edo. Shima quyết tâm vay rồi, chỉ cân nhắc xem cần trao đổi khế ước chính thức với h́nh thức nào. Soemon đề nghị chính ông hoặc con trai là Seijiro gặp trực tiếp Shima để thương lượng về khế ước thỏa thuận vay mượn, thời hạn và phương thức chi trả. Đó là điều hợp lư đối với số tiền lớn đến 20 ngàn lượng, nhưng Shima c̣n sợ Hiramatsu Fujibee sẽ tḥ tay vào phá rối nữa.

Việc Soemon hay Seijiro đến gặp, hoặc Shima hay một trọng thần thay mặt đi Kyoto, đều rất nguy hiểm. Nếu tin tức bị lộ ra th́ hẳn là phe Hiramatsu nghĩ chuyện này sẽ làm suy sụp thế lực của phe ḿnh, mà t́m cách phá hoại bằng bất cứ thủ đoạn nào. Tốt nhất là tiến hành trong bí mật hoàn toàn cho đến khi hợp đồng được kư kết, sau đó mở một cuộc họp để thông báo đến tất cả cùng một lúc.

Kết quả của cuộc đàm phán bí mật giữa hai bên là Adachi Soemon trên đường đi Tsugaru để thương lượng buôn bán, sẽ ghé lại Fujinotsu ở lại qua đêm, và gặp Shima vào đêm đó mà trao đổi hợp đồng thật nhặm lẹ.

Ngày hẹn là 17 tháng 5. Đêm đó, Hasegawa Shima sẽ được Mikuri Yoemon và Nakagawa Sukezo hộ vệ đi thuyền nhỏ xuôi theo sông Umahiki đến Fujinotsu gặp Adachi Soemon; xong sẽ dùng ngựa trở về thành. Kế hoạch được trắc cận của Shima là Trưởng tổ Honda Gonroku chuẩn bị từ trước rồi.

Năm ngày trước ngày hẹn 17 tháng 5 ấy, Yoemon đă phải nhận lệnh trừng phạt giấu mặt 20 ngày.

"Mà này..." Nakagawa Shuzo nh́n Yoemon với vẻ ngượng nghịu. Mặc dù đă thừa kế nghiệp nhà, nhưng anh vẫn c̣n độc thân, trong khi Yoemon th́ đă ba mươi hai tuổi và có hai đứa con rồi. Phải hỏi một người lớn hơn ḿnh đến bảy tuổi để xác nhận thực giả về tin đồn diễm t́nh hiện nay, khiến chàng trai trẻ Sukezo cảm thấy xấu hổ, nên anh ngập ngừng hỏi. "Có thật thế không anh?"

"Cáo buộc vu khống đấy thôi."

Yoemon nói, tay vuốt bóp chiếc cằm dài của ḿnh mà lặp lại những ǵ đă nói với Taka.

“Chà, thế th́ kỳ lạ quá.” Sukezo nghe xong liền nói: “Chẳng lẽ ngài quả phụ nhà Tsuchiya lại cố t́nh loan truyền chuyện này khắp nơi, là điều khó nghĩ được. Hay là đă có ai khác nh́n thấy rồi?”

"Chả hiểu."

“Chẳng lẽ lại là mưu kế của phe Hiramatsu?” Sukezo đột nhiên nói, “Iguro Hanjuro của phe đó chắc chắn là họ hàng với nhà Tsuchiya đấy anh.”

"Iguro à..."

Yoemon rụt cằm nói rằng ḿnh không biết điều đó. Quả thật, Iguro Hanjuro được biết là một người thuộc phái Hiramatsu đích thực, chỉ huy đội Cận vệ, có bộ dạng cao sang. Ông ta đă từng luyện tập kiếm thuật của phái Togun trên Edo, là một nhân vật nổi tiếng về kiếm thời c̣n trẻ.

"Nhưng mà, cơn đau bụng của ngài quả phụ nhà Tsuchiya không phải là đóng kịch đâu, Sukezo."

"Thế à, có lẽ em nghĩ xa quá."

"Việc tôi nhận lệnh đi trao quà là quyết định đột ngột mà. Không thể nghĩ được là người ta kịp dàn xếp cho bà ấy đóng kịch như thế để loại tôi ra khỏi công tác hộ vệ."

“Ừ nhỉ.” Sukezo mỉm cười khổ sở, nhấp một ngụm trà rồi lấy lại vẻ mặt nghiêm trang hỏi: “Thế th́ phải nói thế nào với Trưởng tổ đây?"

"Tối mốt lại đến đây đi. Tôi sẽ t́m thử ở xóm Kanesuke xem sao."

4

Vơ đường Sugimura ở xóm Kanesuke có một môn sinh tên là Shirai Jinkichi mà Yoemon đă để ư từ lâu rồi. Có lần đi ngang qua xóm Kanesuke ghé lại Vơ đường xem đàn em đấu tập, anh đă đặc biệt chú ư đến một thanh niên cho ấn tượng mạnh là rất giỏi các thế kiếm pḥng ngự tuy không hề hoa mỹ. Đó chính là Shirai Jinkichi, em út trong nhà Shirai thuộc tổ Xây dựng lănh lương ba mươi lăm hộc.

Yoemon sai người tớ trai là Johei đến Vơ đường bí mật gọi Shirai Jinkichi đến nhà. Hỏi xem th́ quả là Jinkichi thật sự đang chiếm hạng nh́ trong Vơ đường Sugimura. Sau khi xác nhận Jinkichi c̣n không phân biệt được phe Hasegawa hay phe Hiramatsu, Yoemon tiết lộ vấn đề hộ vệ quan Gia lăo.

"Cậu thay ta giúp việc này được không nào?"

"..."

"Cậu làm thành công th́ ta sẽ báo cáo lên quan Gia lăo thưởng công cho."

"..."

"Không muốn th́ cứ nói thẳng. Ta nhắm cậu làm được, nhưng không ép. Tuy nhiên, không được lộ chuyện ra ngoài đấy. Nếu ta biết là cậu làm lộ chuyện ra th́ không xong với ta đâu."

"..."

“Không, em sẽ làm.” Shirai Jinkichi nói, có vẻ sợ hăi sát khí thoáng hiện trên khuôn mặt quả mướp của Yoemon, “Đấy là một vinh dự cho em, chỉ hiềm...”

"Hiềm ǵ?"

"Em chưa hề dùng kiếm thật để chém ai bao giờ. Chuyện này thật sự có thể xảy ra chứ?"

"Xà, ta nghĩ là không sao, nhưng không phải là hoàn toàn khỏi phải lo lắng chuyện ấy. Thế nên mới cần người hộ vệ. V́ vậy, phải chuẩn bị tinh thần đấy."

"Vâng."

"Cậu chưa bao giờ dùng kiếm thật sao? Chứ bọn ta khi c̣n trẻ th́ đă thử ḷng can đảm bằng cách vác kiếm thật đến chỗ đất trống t́m chém mấy con chó hoang ǵ đấy. Dạo gần đây không c̣n làm chuyện như thế nữa sao?"

Yoemon cảm thấy không vững tâm lắm mà nói thế, nhưng anh không c̣n nghĩ ra được ai khác có tŕnh độ kiếm thuật đến cỡ Shirai Jinkichi.

Quyết định rằng sẽ giới thiệu cậu ta với Nakagawa Sukezo vào tối hôm sau, Yoemon tiễn Shirai Jinkishi ra đến cửa sau. H́nh phạt giấu mặt th́ nhẹ hơn là cấm cửa, tuy không cần phải đóng các cột tre chặn cổng nhà, nhưng cả ngày phải đóng cổng trước, ra vào đều phải dùng cửa sau.

Nghe Shirai Jinkichi nói lời từ biệt, Yoemon chợt nhớ ra mà dặn thêm:

"Cho đến ngày mười bảy, phải chú ư xung quanh ḿnh đấy. Nếu bị lộ ra là đă đến đây, th́ cậu cũng có thể thành mục tiêu của phe Hiramatsu nữa."

Tuy nhiên, khi nói thế với Shirai Jinkichi, chẳng phải là Yoemon cảnh báo nghiêm trọng ǵ mấy. Bởi việc quan Gia lăo Hasegawa Shima định làm và việc bảo vệ ông là cực kỳ bí mật, số người biết vô cùng hạn chế. Anh chắc chắn là không thể bị ṛ rỉ, nhưng kéo Shirai Jinkichi vào khiến anh có hơi lo ngại, nên phải hết sức dặn ḍ cẩn thận.

Vậy mà, niềm lo ngại nhỏ trong ḷng Yoemon lúc ấy lại đă thực sự bùng phát ngay trong đêm hẹn mười bảy.

Tối hôm đó, vừa xong bữa tối th́ có khách đến cửa sau nhà Mikuri. Mà bất ngờ lại là bà quả phụ Tsuchiya Iku. Ngoài trời có vẻ đang mưa, Iku trùm khăn đầu đến tận mắt, cầm ô ướt đứng chờ cùng một cô hầu trẻ tuổi.

"Xin mời vào."

Nh́n thấy khuôn mặt của Iku khi khăn trùm đầu được tháo ra, Taka sửng sốt lên tiếng mời. Đột nhiên quá nên cô không thể h́nh dung ra được mục đích chuyến thăm của Iku.

"Tôi không ngờ ngài Mikuri đă bị trừng phạt đến như thế..." Sau khi vào pḥng khách, ngồi đối mặt với Yoemon, bà Iku ngỏ lời, "Hôm nay mới nghe nói nên tôi đứng ngồi không yên mà phải đến thăm. Chỉ v́ giúp tôi mà ngài bị phiền lụy vô cớ…"

Taka mang trà vào, định quay ra, nhưng Iku ngăn lại. "Tôi cũng xin bà Taka nghe giùm cho nữa. Xin mời ngồi xuống đây một lát."

Lời nói của Iku thể hiện đúng phẩm cách của người vợ cấp trên cũ lănh lương 300 hộc của Yoemon. Taka ngồi xuống sau lưng Yoemon ở bậc dưới.

"Tôi nghĩ là bà đă nghe sự thật từ ngài Mikuri rồi, rằng tin đồn ấy quả thật chỉ là tin đồn đại mà thôi. Thế nhưng, tốt nhất là chính miệng tôi thưa với bà Taka th́ vẫn hơn."

Iku mở lời như thế rồi kể lại những sự việc đă xảy ra ngày hôm đó với giọng trầm tĩnh. Taka nghiêm túc lắng tai nghe, không thấy chi tiết nào sai lệch với lời kể của chồng ḿnh.

"Không may gặp ngay lúc tôi bị bệnh cũ tái phát, chồng bà không nỡ bỏ qua nên đă chăm sóc cho tôi. Chỉ có thế thôi, thưa bà Taka. Xin bà cũng đừng hiểu lầm ǵ khác."

"Tôi tin tưởng ông Yoemon nhà tôi nên đă không nghi ngờ ǵ. Dù vậy, bây giờ được nghe lời phu nhân nói th́ càng thấy thanh thản hơn."

Nghe Taka nói vậy, vẻ mặt cứng ngắc v́ căng thẳng của Iku bỗng chốc ḥa dịu hẳn.

"Cảm ơn bà. H́nh phạt như thế này hẳn đă làm cho bà lo lắng lắm rồi, nên tôi vội vàng đến ngay đây. Thế nhưng dù ǵ đi nữa…" Iku cau đôi mày đẹp mà nói, "Chẳng hiểu làm sao mà lại có người nào từ đâu loan truyền ra tin đồn quái gở như thế?"

“Đúng thế.” Yoemon năy giờ im lặng lắng nghe, lần đầu tiên lên tiếng, “Chuyện chỉ xảy ra trong thời gian ngắn lúc không có ai khác trong nhà cả. Không thể có ai khác biết được.”

"Đúng thế đấy."

"Xin lỗi ngài Tsuchiya, đúng vào lúc tôi cũng nghĩ là ngoại trừ ngài ra th́ không c̣n có nguồn gốc nào khác cho tin đồn ấy, nên thế nào cũng muốn xin ngài xác nhận cho."

"Tôi mà..." Iku lộ vẻ mặt sửng sốt, "Tại sao tôi lại loan truyền lung tung như vậy được?"

"Không, không phải như thế," Yoemon nói, "tôi chỉ nghĩ là chuyện ấy có thể đă được nhắc đến với ai đó, rồi dần dần bung lớn ra mà thành tin đồn kỳ quái."

"..."

"Ngài có nghĩ ra được ǵ không? Chuyện cơn đau bụng vào lúc đó được nói ra với người nào đấy chẳng hạn?"

“Tôi có nói với ai đâu.” Nói thế xong, bà quả phụ nhà Tsuchiya chợt lộ vẻ mất tự tín. Iku nói "Khoan đă." và nghiêng đầu suy nghĩ. Một lúc sau, ngẩng mặt lên nói: "Tôi không nói ra cho người bên ngoài nào biết, nhưng đă có tṛ chuyện với cô hầu là Haru. Kể lại rằng trong lúc cô ấy vắng nhà th́ đă có chuyện lớn xảy ra."

“Có c̣n ai khác nữa không?” Yoemon nói, “Nếu không, th́ chỉ có thể nghĩ là cô hầu ấy đă nói lộ ra ngoài đấy rồi.”

"Ai khác..." Iku cúi đầu thật thấp mà trầm ngâm suy nghĩ, sau đó ngẩng mặt lên như thể chợt nhớ ra mà nói: "Iguro! Ông ấy đă đến để bàn việc cúng giỗ. H́nh như là tôi có nói ra với ông ấy."

“Ngài Iguro Hanjuro đấy nhỉ. Thưa, vào hôm nào thế?” Yoemon hỏi, tim đập loạn lên.

"Hôm sau ngày ngài Mikuri đến. Phải rồi, đúng, đúng thế..." Sắc mặt Iku dần tái nhợt, "Ngài Mikuri! Ôi, nông nỗi hóa ra là như thế, tin đồn hẳn là từ Iguro mà ra đấy."

"Xin ngài cho biết rơ hơn một chút..."

"Sau khi nói xong việc cúng giỗ, Iguro đă nhắc đến tên ngài Mikuri và hỏi hôm qua đến có chuyện ǵ. Rồi trong câu chuyện, đúng là tôi có nói về cơn đau bụng th́nh ĺnh. Tôi nhớ là Iguro đă cười lớn mà nói rằng Mikuri c̣n biết đấm bóp điểm huyệt nữa à, đàn ông khéo tay quá chứ."

"Xin cho hỏi..." Yoemon nói, "Về tin đồn này, ngài Tsuchiya đă bị ai tra vấn ǵ không?"

"Không ai cả."

“Xin thất lễ.” Yoemon lùi lại cúi đầu thi lễ rồi đứng dậy nói, “Tôi chợt nhớ ra một việc cần gấp. Xin nhờ vợ tôi tiếp chuyện, mời ngài vui ḷng tự nhiên cho.”

“Ngài Yoemon!” Giọng Iku gấp gáp nói với Yoemon đang chuẩn bị rời khỏi nhà, “Mặc dù Iguro Hanjuro là người bà con của tôi, nhưng ông ấy xưa nay vẫn là người không thể tin cậy mà sơ hở được. Để tiến thân, ông ấy chẳng từ cả chuyện dẫm đạp lên cả họ hàng, nên bị nhiều người ghét. Lần này cũng vậy, có vẻ ông ấy đă làm tôi là một quả phụ phải mang tiếng ô uế không thể gột rửa được. Tôi không biết v́ sao hay có chuyện ǵ xảy ra, nhưng xin ngài cẩn thận đừng để rơi vào cạm bẫy của Iguro."

Cơn mưa bắt đầu rơi từ sau trưa, đến tối vẫn chưa dứt, như sương mù giăng mờ cả thị trấn. Đội nón lá, đi dép rơm, Yemon tất tả chạy qua những con hẻm tối tăm trong màn đêm hướng đến bến thuyền Matsukawa.

Sông Matsukawa không rộng lắm, chảy xéo ngang qua thị trấn, đi thuyền từ bến ở xóm Akashi chỉ một khoảng chèo ngắn là ra đến sông Umahiki. Sông Umahiki đổ ra biển chỗ gần bến Fujinotsu trong xóm cảng, cách thị trấn bốn dặm về phía tây bắc; nên người từ thị trấn đi Fujinotsu thường lên thuyền trên sông này thuận tiện hơn là dùng đường bộ.

Không biết là từ đâu... Yoemon nghĩ, chuyện hẹn đêm nay đă bị ṛ rỉ đến tai phe Hiramatsu rồi. Phe ấy không tra vấn ​​quả phụ nhà Tsuchiya dù chỉ một lời nào, mà đơn phương buộc Yoemon phải chịu lệnh phạt giấu mặt giam lỏng, là v́  biết việc anh sẽ làm hộ vệ cho quan Gia lăo Hasegawa, nên  đă sớm tước quyền tự do đi lại của anh.

Anh lo lắng cho Hasegawa Shima và hai người hộ vệ dự định đêm nay sẽ đáp thuyền ở bến Fujinotsu này. Để giữ cực bí mật nên số người hộ vệ đă giảm xuống chỉ c̣n hai người, giờ đây hóa ra là có hiệu quả ngược lại. Nếu bị tấn công th́ khó ḷng tự vệ được.

Thế th́, phải bất cần lệnh phạt thôi...

Yoemon  quyết ư phải thuê thuyền ngay để đuổi theo đến Fujinotsu. Vẫn c̣n sớm, mới khoảng bảy giờ tối. Nhóm Shima hẳn c̣n đợi mặt trời lặn rồi mới lên đường, cho dù anh không bắt kịp họ giữa đường đi nữa, chắc chắn là cũng không trễ hơn một giờ đâu.

Mặc dù lệnh phạt có thể ngó lơ chuyện anh ra khỏi nhà ban đêm, nhưng đi đến tận Fujinotsu th́ quá xa. Anh hiểu rằng bị xem là khinh thị lệnh phạt th́ lần sau h́nh phạt sẽ nặng hơn nữa, nhưng anh không thể bỏ mặc cho Sukezo và Jinkichi lâm vào chỗ chết được. Hơn nữa, sự sống chết của quan Gia lăo Shima sẽ quyết định cả đường hướng tương lai của chính quyền phiên trấn nữa.

Yoemon sải cặp chân dài phóng thục mạng trên những con đường tăm tối.

Thế nhưng, lúc đến bến thuyền ở xóm Akaishi th́ đă thấy đến trên dưới mười người thuộc hạ của quan Tổng Kiểm sát đang đợi sẵn.

“Ngài Mikuri Yoemon, phải không nào?” Người lên tiếng hỏi là nhân viên Kiểm sát Okabe, trong giọng nói có chút khinh thường, có lẽ vẫn là do khuôn mặt  quả mướp của anh. "Xem ra ăn mặc chỉnh tề quá, nửa đêm mà đi đâu vậy?"

"..."

"Anh có thể ra ngoài, nhưng chỉ trong khu vực xung quanh nhà thôi chứ. Đi chơi thuyền th́ thái quá rồi đấy. Xin cho người đi cùng, mời anh trở lại nhà đi."

"Xin hỏi một điều..." Yoemon nói. Nhóm đang canh giữ bến thuyền là thuộc hạ chính thức của quan Tổng Kiểm sát. Nếu anh rút kiếm kháng cự th́ nhà Mikuri sẽ tiêu tan mất. Yoemon đành từ bỏ việc đuổi theo nhóm Shima. "Tôi muốn hỏi ai đă ra lệnh canh giữ nơi này?"

"..."

"Có lẽ không phải là lệnh của quan Tổng Kiểm sát, thế th́ ai đă ra lệnh này cho tổ Kiểm sát vậy?"

"Đối với loại câu hỏi ấy, trong ṿng trách nhiệm của tôi th́ không trả lời được."

Okabe lạnh lùng đáp, rồi ngay lập tức gọi hai thuộc hạ bảo họ đi kèm đưa Mikuri về nhà.

*

Yoemon đă trải qua một đêm không ngủ v́ lo lắng cho Hasegawa Shima và hai người hộ vệ. Ngày hôm sau, cũng chẳng thấy tăm dạng Sukezo và Jinkichi, mà cũng không có tin tức ǵ từ Tổ trưởng Honda cả. Rồi một ngày hôm sau nữa, vẫn không có tin tức ǵ. Yoemon lại càng lo lắng thêm.

Ba ngày sau, khi Yoemon quyết ư đêm nay sẽ đến nhà Sukezo xem sao th́ tối đó có một vị khách đến nhà. Chính là Tổ trưởng Honda Gonroku. Honda đến một ḿnh không có người hầu cận, ông cởi khăn trùm kín mặt, bước vào pḥng và ngồi bịch xuống trước mặt Yoemon.

"Sukezo đă chết rồi."

"..." Yoemon gắng nín thinh.

"Đêm nay thức canh người chết đây. Anh đến đi. Đêm canh người chết th́ phiên trấn không thể ngăn cản đâu."

Honda kể rằng nhóm Hasegawa Shima vừa lên bờ tại bến Fujinotsu ở xóm Shiohama th́ bị địch tấn công. Nghe đâu có khoảng một chục tên địch, hẳn là bọn thích khách từ phe Hiramatsu.

Ban đầu Shima cũng rút kiếm ra nghênh chiến, về sau Nakagawa Sukezo đă quát bảo Shirai Jinkichi bảo vệ Shima tháo chạy, rồi một ḿnh xông lên cản địch, mở đường thoát cho hai người.

Nhờ sự phấn đấu anh dũng của Sukezo, và Jinkichi nữa  đă vung kiếm chống trả không ngừng, cuối cùng Shima suưt chết cũng chạy vào được doanh trại của phiên trấn ở Fujinotsu. Shima ngay lập tức đă cử một đội đến bến cảng để cứu Sukezo, nhưng bọn tấn công đă biến mất rồi, chỉ mang về được Sukezo bị thương nặng gần chết.

"Sukezo đă được đưa về nhà ngay tối hôm đó. Mặc dù đă cố gắng hết sức để cứu chữa nhưng cậu ấy đă chết khoảng sau trưa ngày hôm nay. Quan Gia lăo và Shirai Jinkichi cũng bị thương, nhưng không đến nỗi nào."

"T́nh h́nh ở Kyoto như thế nào ạ?"

"Mọi chuyện diễn ra suôn sẻ. Thế là, mưu kế của phe Hiramatsu cố dùng món vay mới làm đ̣n bẩy ḥng giành lại quyền kiểm soát chính quyền phiên trấn ​​đă thất bại tan tành. Thời huy hoàng của bọn chúng không c̣n bao lâu nữa đâu." Mặt đỏ bừng như mặt Đạt Ma sư tổ, cằm vẫn c̣n xanh vết râu cạo, Honda nói. "Bọn chúng xưa nay đă làm bất cứ điều ǵ chúng muốn, bất chấp có tệ hại ǵ cho phiên trấn."

"Thế Shirai Jinkichi ra sao ạ?"

“Đang ẩn trong nhà ta.” Honda đột nhiên hạ giọng nói: “Iguro Hanjuro có vẻ là kẻ chỉ huy hoàn toàn trong vụ này. Đă phát giác ra chính hắn đă đưa một nữ điệp viên vào tư dinh của quan Gia lăo đấy. V́ thế mà chuyến đi Fujinotsu cũng đă bị ṛ rỉ sang bên kia."

"..."

"Hắn đang bận rộn cố xóa bỏ dấu vết. Cậu út nhà Shirai mà sơ hở th́ e rằng có thể bị bên kia xóa sổ đấy. Bởi vậy ta tạm giấu cậu ấy lại."

"Thế th́ xin ngài giúp cho."

"Nakagawa Sukezo đă hành động rất đắc lực, mà Jinkichi cũng rất giỏi. Quan Gia lăo đă bảo ta truyền cho anh biết như thế nên ta đến đây."

"Xin thâm tạ."

"Ta cũng sẽ từ đây đến thức canh cho Sukezo. Thật tội nghiệp cậu ấy c̣n trẻ quá mà."

Nói xong, Honda Gonroku đứng ngay dậy đi nhanh ra cửa sau. Ông lên tiếng thật lớn đến như làm rung động cả mọi ngóc ngách trong ngôi nhà nhỏ mà nói: “Bà Mikuri, xin tha lỗi đă làm phiền quá đột ngột.” Sau đó, ông bước xuống nền đất nơi cửa và th́ thầm với Yoemon:

"Sẽ sớm có một cuộc họp để thông báo về hợp đồng vay tiền từ Adachi đấy. Đồng thời, chắc chắn sẽ ra lệnh cho Tổng Kiểm sát điều tra sự kiện Fujinotsu. Đến đây th́ quan Gia lăo Hiramatsu phải tiêu vong thôi."

Trong khoảnh khắc, Honda Gonroku ngước mặt nh́n đăm đắm lên trời, như đang mơ thấy ḿnh ngồi vào ghế nhiếp chính mới. Sau đó ông quay tấm lưng to lớn về phía Yoemon rồi biến mất trong bóng đêm mịt mùng bên ngoài.

5

Đúng như Honda đă nói, trong cuộc họp các quan chức vào cuối tháng đó, đặc biệt có mặt chú ruột của Lănh chúa là ngài Shigetoshi tước ​​Shuzen-no-kami, quan Gia lăo Hasegawa Shima thông báo đă kư hợp đồng vay 20 ngàn lượng với thương gia Kyoto là Adachi Soemon. Điều kiện hoàn trả rất thỏa đáng và lăi suất thấp, chỉ gần phân nửa lăi suất mà phiên trấn phải chịu từ trước đến nay. Xác nhận xong là đă được đa số người tham gia chấp thuận, Shima trao cho quan Tổng Kiểm sát một cáo trạng ngay tại hội nghị.

Nội dung bản cáo trạng đưa bằng chứng nghiêm khắc luận tội quan Gia lăo Hiramatsu và bộ hạ không những đă cản trở gây hại việc vay mượn này, mà c̣n cấu kết với đám doanh nhân Edo trong nhiều năm qua để tư lợi nữa. Shima đă phát động trận đấu quyết định để kết thúc cuộc chiến bí mật kéo dài với phe Hiramatsu. Ngay trước mặt ngài Shigetoshi tước ​​Shuzen-no-kami thay thế cho Lănh chúa đang trấn nhậm trên Edo, phe đảng Hiramatsu tới dự họp hoàn toàn bó tay không làm ǵ được cả. Quan Tổng Kiểm sát Koide Gonbee tức khắc bắt tay vào việc xác nhận sự thực trong bản cáo trạng.

Koide Gonbee hầu như đêm nào cũng đưa thuộc hạ tới lui nhà của Gia lăo Hiramatsu và các quan cao cấp trong bọn. Trong không khí náo động như thế, mùa hè qua đi, rồi mùa thu già nửa, bản cáo trạng đă được cả Lănh chúa ​lẫn ​​Shuzen-no-kami chấp nhận, tiến hành xác định tội danh và tuyên bố h́nh phạt.

Kết quả là Hiramatsu Fujibee bị giảm lương chỉ c̣n có một nửa, bị cách chức và bị phạt đóng cửa trong 100 ngày; đồng bọn gồm quan Trung lăo Nakane Tatewaki và Iwamatsu Sezaemon cũng bị giảm lương một phần ba, cách chức và bị phạt đóng cửa năm mươi ngày; Gia lăo Furui Matasaburo bị h́nh phạt giam lỏng, c̣n các cao quan khác thuộc phe Hiramatsu đều bị cách chức và trừng phạt đích đáng. Đây là một biến cố chính trị lớn nhổ tận gốc thế lực nhiếp chính của phe Hiramatsu. Thêm nữa, c̣n mở rộng phạm vi ra cả mọi quan chức thuộc phe Hiramatsu bị thông báo phải chịu h́nh phạt giảm lương. Thế là phe đảng Hiramatsu chỉ c̣n chút hơi thở thoi thóp trong phiên trấn mà thôi.

Mikuri Yoemon đă theo dơi sát cuộc chính biến này từ đầu đến cuối. Có vẻ tuy Tổng Kiểm sát Koide Gonbee đă phanh phui chi tiết tường tận về việc phe Hiramatsu nhận hối lộ của các thương gia Edo, và tung tích của số tiền đă vào túi kẻ nào, thế nhưng về sự kiện quan Gia lăo Hasegawa bị tấn công ở bến Fujinotsu th́ đă không nắm được bằng chứng thuyết phục. Iguro Hanjuro, theo lời đồn là kẻ trực tiếp chỉ huy cuộc tấn công đêm đó, đă bị cách chức Tổ trưởng tổ Cận vệ, giảm lương, và giáng chức thành quản lư quận lỵ xa xôi nhất trong phiên trấn là quận Moriuchi. Tuy vẫn c̣n chức tước đấy, nhưng đối với một người từ nhỏ đă không rời bên cạnh chủ quân và từng thăng tiến thuận lợi, th́ chức vụ mới này có lẽ là một loại sỉ nhục.

Có thể đó là lư do người ta đồn rằng Hanjuro hiếm khi trở lại thị trấn mà cứ say xỉn ở nơi hẻo lánh kia. Ông ta bị trừng phạt v́ tội theo phe Hiramatsu chia sẻ hối lộ, và thường xuyên báo cáo dối với Lănh chúa ​​về t́nh h́nh các khoản tiền nợ, nhưng vụ tấn công quan Gia lăo th́ không nằm trong số tội đó.

C̣n có tin đồn rằng trong cuộc tấn công đó, phía tấn công cũng đă có một số người bị thương, nhưng phe Hiramatsu khi biết cuộc tấn công thất bại, đă ra sức tận lực che giấu và loại bỏ bằng chứng cả rồi. Nói tóm lại, t́nh h́nh chung việc xử phạt phe Hiramatsu là như thế.

Vậy là Sukezo đă chết uổng tàn tệ như chó chết sao chứ? Yoemon nghĩ.

H́nh phạt kỳ quái khiến thanh danh của anh bị vấy bẩn ấy, Sukezo đă nghi ngờ được là mưu kế của phe Hiramatsu, trong khi chính đương sự là anh lại không hề ngờ vực, sơ suất này khiến anh ân hận. Và cả chuyện trong đêm mưa ấy anh đă bỏ mặc cho Sukezo bị giết nữa.

Niềm ân hận ấy càng ngày càng sâu sắc trong ḷng anh, đối nghịch với bầu trời mùa thu càng ngày càng cao, càng trong lành thêm.

*

Trận chém nhau ấy đă diễn ra trước mặt khoảng ba mươi phiên sĩ. C̣n có thêm những người nghe nói về vụ chém nhau mà chạy ngược lại xem nữa, v́ vậy có lẽ có đến bốn mươi hay năm mươi người đă nh́n thấy tận mắt.

Rất nhiều người đă chứng kiến ​​cuộc đấu từ đầu đến cuối. Ban đầu, Mikuri Yoemon đang đi phía trước, đă đánh rơi xuống đường một cuốn sổ từ tay nải bọc khăn đang mang theo.

Iguro Hanjuro đi phía sau đă đến nhặt lên. Hanjuro gọi với tới: "Ê, Mikuri, đánh rơi đồ đây này". Nhưng Yoemon dường như không nghe được mà vẫn tiếp tục bước đi nên Hanjuro la lớn:

"Ê, Mặt Mướp! Mikuri Mặt Mướp!"

Lần này th́ tiếng gọi đó không chỉ Yoemon nghe được, mà c̣n lọt vào tai mọi người đang đi gần đó nữa. Cả đám cười ầm lên. Bởi v́ Iguro Hanjuro đă nói lên điều mà mọi người thường nghĩ đến mà cười nhưng không ai dám nói ra.

Trong tràng cười vang ấy, Yoemon từ từ bước trở lại đến trước mặt Hanjuro.

"Ông gọi Mặt Mướp là nói đến tôi đấy à?"

"Ừ, chứ c̣n ai khác nữa."

Iguro Hanjuro cười nhạt. Trên mặt đậm nét thất vọng ê chề, dấu hiệu của tinh thần kiệt quệ cùng cực chỉ sau một thời gian ngắn. Diện mạo oai vệ của thủ lĩnh tổ Cận vệ ngày trước đă biến mất đâu rồi.

Yoemon chăm chú nh́n vào khuôn mặt ấy, cầm lấy cuốn sổ rồi im lặng quay lưng đi. Hanjuro hét lên sau lưng anh:

"Ê, không nói cảm ơn sao chứ?"

Yoemon quay lại nói.

"Bị gọi là Mặt Mướp trước mặt người ta th́ không cảm ơn được."

“Đồ vô lễ!” Vẻ mặt lẫn giọng nói của Iguro Hanjuro trở nên gay gắt, “Ngươi! thật ra trong ḷng th́ nghĩ khác chứ ǵ! Ta bị đá văng ra nơi hẻo lánh, nên trong bụng lấy làm khinh bỉ ta đấy, chứ ǵ nữa!"

"..."

Chỉ lặng lẽ cúi đầu, Yoemon quay người bước đi. Giọng nói gay gắt của Hanjuro đuổi theo sau lưng anh.

"Nói cảm ơn đi, Yoemon! Không cảm ơn th́ ta không cho đi đâu!"

Cùng lúc với lời nói ấy, đám người xem đồng hét lên kinh hăi. Đồng thời, Yoemon đă chạy tới trước được mười bước, quay đầu nh́n lại. Iguro Hanjuro rút kiếm ra.

Cầm thanh kiếm tuốt trần trong tay phải, Hanjuro tiến từng bước rút ngắn khoảng cách. Yoemon chăm chú nh́n dơi theo h́nh dáng ấy, đặt tay nải xuống đất, cởi áo khoác đặt lên trên, rồi rút kiếm ra. Phải nói là dáng điệu anh rất b́nh tĩnh.

Thấy Yoemon rút kiếm ra, Iguro Hanjuro dừng lại thủ thế. Thân người cao, bụng hơi nhô lên, trông thế tấn của Hanjuro thật có uy lực áp đảo. Trong đám người xem có một số đă nhớ lại từ h́nh dáng đó rằng Hanjuro thời trẻ đă từng vang danh với tài kiếm phái Togun.

Đối lại, Yoemon tuy vóc dáng và dung mạo có kém thua Hanjuro, nhưng h́nh dáng anh đứng tấn theo thế Thanh nhăn chĩa mũi kiếm vào mắt địch thủ, chân anh tấn xuống như hút chặt vào nền đất, đă tạo nên ấn tượng sâu sắc trong mắt mọi người, cho thấy anh là một kiếm khách xuất chúng. Có người lần đầu tiên nh́n thấy Yoemon nắm kiếm trong thế tấn ấy đă phải nín thở chiêm ngưỡng.

Quả thật người tiến tới trước đă là Yoemon. Yoemon bước tới, và Hanjuro lùi lại. Mặt trời dần xế về hướng Tây chiếu lên những đám mây che phủ nửa bầu trời ở phía Bắc, bầu trời bắt đầu trùm phủ màu ḥang hôn mờ tối dần, tuy mặt đất vẫn c̣n sáng. Con đường này ở khoảng nối vào hẻm nhỏ từ hào thành đến khu ngoài cùng, th́ đă bao trùm trong tĩnh mịch.

Đă chẳng c̣n cơ hội để lên tiếng ngăn cản hai người ấy nữa rồi, bốn mươi hay năm mươi phiên sĩ trên đường về nhà chỉ c̣n biết đứng từ xa mà im lặng chăm chú theo dơi cuộc chiến. Chỉ vang vọng tiếng chân hai người trượt lướt trên mặt đất. Tuy nhiên, ưu nhược điểm dần đă rơ ràng ra. Khuôn mặt giống như quả mướp của Yoemon chỉ hơi đỏ hồng lên, trong khi mặt của Hanjuro đă xanh xám màu đất, mồ hôi ràn rụa đến nhỏ giọt xuống đất.

Đột nhiên Yoemon lên tiếng:

"Ngài Iguro, nếu được th́ rút kiếm lại. Tôi không phiền đâu."

Thế nhưng, trước khi Yoemon dứt lời, Iguro Hanjuro đă thét lên chém tới. Lưỡi kiếm chém từ thế tấn phía trên đầu phủ xuống nhanh như chớp, với đầy đủ sức chân dẫm mạnh lên nền đất. Nhưng Yoemon đă nương theo đà kiếm mà đánh bật lại được.

Một lần nữa, ưu nhược điểm về kiếm thuật lại đă hiển hiện rơ ràng ra. Yoemon giữ lưng trụ lại vững vàng sẵn sàng đối phó với thế kiếm tiếp theo, trong khi Hanjuro cầm thanh kiếm bị đánh bật lại, loạng choạng lùi bước. Nhưng có vẻ điều đó đă khiến Hanjuro nổi giận.

Hanjuro dậm chân, quay người lại và giơ kiếm lên cao. Rồi chạy lao tới với bộ dạng như ác quỷ. Giao đấu một hiệp, rồi hai hiệp, cơ thể Yoemon chớp nhoáng thoát ra khỏi cuộc chiến. Lưỡi kiếm của Yoemon đă nháng lên một ánh chớp, rồi một ánh chớp nữa; mọi người nh́n thấy lưỡi kiếm của Yoemon lặng lẽ vụt sáng loáng lên hai lần. Tấm thân cao lớn của Iguro Hanjuro âm thầm ngă gục xuống.

Chính Hanjuro đă gọi Yoemon bằng hỗn danh mà chế nhạo trên đường phố. Và cũng chính Hanjuro là người đă rút kiếm ra trước. Đă có nhiều người cho chứng cớ không c̣n có thể nghi ngờ ǵ được. Thế nên, lần này h́nh phạt dành cho Yoemon lại cũng chỉ là phải giấu mặt hai mươi ngày.

Ngay ngày hôm sau khi xong hết h́nh phạt giấu mặt ấy, Mikuri Yoemon được gọi đến tư dinh của Hasegawa Shima, nay đă được thăng chức thành Gia lăo thứ nhất sau cuộc chính biến. Có mặt cả quan Trung lăo mới là Honda Gonroku nữa.

"Đă có lệnh tăng thêm hai mươi hộc cho nhà Nakagawa Sukezo đấy."

Shimo nói xong nh́n sang Gonroku. Gonroku đằng hắng rồi nói:

"Và cho Shirai Jinkichi kết hôn với em gái của Sukezo mà kế nghiệp nhà ấy. Anh không có ǵ phản đối cả chứ?"

"Hoàn toàn không có ǵ để phản đối cả," Yoemon nói, "Tiện nhân rất biết ơn ḷng chiếu cố của các quan. Được người như Jinkichi hẳn sẽ không làm xấu hổ danh tiếng của nhà Sukezo."

"Hành động của Jinkichi ở Fujinotsu rất đáng khen. Mà Mikuri, mắt anh cũng rất sáng suốt, chọn được người xứng đáng lắm." Nói xong, Shima cười khổ sở mà nói thêm, "Thực ra, ta cũng muốn đợi t́nh h́nh lắng dịu rồi tăng lương cho anh thêm mười hộc, và cho chức quan nữa, nhưng hiềm v́ sự kiện Iguro xảy ra, nên ngay lúc này th́ chưa tiện. Vậy anh gắng chờ một thời gian nhé."

"Xin tha lỗi v́ đă làm ngài phải lo lắng."

“Nhưng mà này Mikuri, sự kiện ấy là anh báo thù cho Sukezo đấy chứ ǵ?” Shima nói, “Gonroku nói thế mà. Chắc chắn là Mikuri dàn cảnh để dụ cho Iguro Hanjuro rút kiếm ra đấu đấy.”

"Thưa, có bằng chứng nào như thế đâu."

"Bằng chứng à?"

Shima và Honda Gonroku nh́n nhau mỉm cười.

Honda nói: "Trong lúc trận đấu tiến hành, có người thuộc hạ của quan Tổng Kiểm sát đă nh́n trộm vào cuốn sổ ra dáng là tư liệu thậm quan trọng mà anh đánh rơi ấy, nhưng bảo là chỉ thấy chứa toàn giấy vụn ghi những ǵ không hiểu được mà thôi."

"..."

"Nhưng người này chỉ nói nhỏ với ta thôi, mà không nói với Koide Gonbee."

“Thưa chỉ là chuyện gây gổ t́nh cờ đó thôi.” Yoemon nói với vẻ mặt b́nh thản. Shima và Honda Gonroku cười khúc khích.

Shima nói, "Thế là xong chuyện rồi. Gonroku chỉ nói bâng quơ thế thôi, nên quên đi."

Mùa thu đă qua đi, khí lạnh đầu mùa đông len lỏi khắp phố phường. Những ngày gió thổi mạnh, Mikuri Yoemon đi về giữa thành và nhà ở, khuôn mặt của anh trông giống như quả mướp dài lớn, chỗ đỏ chỗ đen, nhưng ngay cả khi nh́n thấy khuôn mặt ấy, không c̣n ai lộ vẻ cố nghiêm mặt mà nín cười nữa. Ngược lại, thậm chí c̣n có nhiều người trẻ tuổi tỏ vẻ kính nể khi nh́n thấy khuôn mặt dài ngoằng đến kỳ dị ấy. Mọi người chưa ai quên được cuộc chiến đấu khủng khiếp đă diễn ra trên con đường vào thành ngày ấy.

Phạm Vũ Thịnh dịch

Sydney 12/12/2022

Chú thích:

[1] Phủ Chúa Tokugawa đặt ra lệ Sankinkotai (Tham cần giao đại) bắt các Lănh Chúa (Daimyo) mỗi năm phải đổi chỗ trú ngụ, năm này ở Edo, năm sau ở lănh địa của ḿnh, để tránh bớt âm mưu phản loạn.

[2] Gia lăo : Karo, cấp quan cao nhất, giúp Lănh Chúa cai trị phiên trấn.

     Trung lăo : Churo, cấp quan cao thứ nh́, ngay sau cấp Gia lăo.

[3] Hộc : Koku, đơn vị đo lường, khi dùng để tính bổng lộc của vơ sĩ th́ khoảng 150 kí gạo, khi dùng để tính dung tích thuyền bè th́ khoảng 180 lít.

[4] Edo : trung tâm cai trị của Phủ Chúa Tokugawa, bây giờ là Tokyo.

[5] Thanh nhăn : Seigan, thế tấn giương thẳng kiếm, chĩa mũi kiếm vào mắt đối thủ.

 

Ghi chú của người dịch:

Truyện ngắn này của Fujisawa Shuhei, đầu tiên do nhà Shincho xuất bản tháng 9 năm 1988, được dịch từ nguyên tác là truyện thứ 2 trong tập truyện "Tasogare Seibee - Vơ sĩ hoàng hôn" bản bỏ túi do nhà Shincho Bunko tái bản lần thứ 28 tháng 5 năm 1999.

 


® "Khi phát hành lại thông tin từ trang này cần phải có sự đồng ư của tác giả 
và ghi rơ nguồn lấy từ www.erct.com"

Cảm tưởng, ư kiến xin gởi về  t4phamvu@hotmail.com